TCK 220: Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma ve Örgüt Üyeliği

TCK 220, suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçunu düzenler: örgüt kuran veya yönetene beş yıldan on yıla, örgüte üye olana iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir, örgüt silahlıysa cezalar yarısı oranında artırılır. Örgütün varlığı için en az üç üye ve amaç suçları işlemeye elverişli bir yapı gerekir. Bu yazı, kendisine veya bir yakınına TCK 220 kapsamında örgüt kurma, örgüt üyeliği ya da örgüte yardım suçlaması yöneltilen kişi için kanunun kurduğu şartları, cezaları ve usul kurallarını açıklar.

Hükmün bugünkü metni 29 Eylül 2026 itibarıyla aşağıda anlatılan hâlidir. TCK 220’nin örgüt adına suç işleme fıkrası (220/6) yürürlükte değildir; beşinci fıkraya ise 24 Aralık 2025’te çocukların araç olarak kullanılmasına ilişkin yeni bir cümle eklenmiştir.

1. TCK 220: Öne Çıkanlar

• TCK 220’ye göre örgüt kurma veya yönetmenin cezası beş yıldan on yıla, örgüt üyeliğinin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir (TCK m.220/1-2).
• TCK 220 anlamında örgüt için en az üç üye ve amaç suçları işlemeye elverişli bir yapı gerekir (TCK m.220/1).
• Örgüte hiyerarşiye girmeden bilerek ve isteyerek yardım eden kişi örgüt üyesi olarak cezalandırılır; ceza üçte birine kadar indirilebilir (TCK m.220/7).
• Örgüt adına suç işleme hükmü (TCK 220/6) ve silahlı örgütteki karşılığı (TCK 314/3) 9 Temmuz 2025’ten beri yürürlükte değildir (TCK m.220/6; m.314/3).
• Örgüt suçunun cezası, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen dolandırıcılık, yağma gibi suçların cezasına ayrıca eklenir (TCK m.220/4).
• Örgüt kurma, yönetme veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan mahkûmiyette koşullu salıverilme oranı üçte ikidir (5275 sayılı Kanun m.107/4).

2. TCK 220 Nedir? Suç Örgütü (Çete) Ne Demek?

TCK 220, kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla kurulan örgütü ve bu örgüte katılımı cezalandıran maddedir. Örgüt, yapısı, üye sayısı ile araç ve gereci bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olan ve en az üç üyesi bulunan bir birlikteliktir. Madde, örgütü kuran veya yönetenleri, üyeleri, yardım edenleri ve propagandacıları ayrı fıkralarda ele alır (TCK m.220).

Günlük dilde “çete” ya da “organize suç örgütü” denen yapıların kanundaki karşılığı TCK 220’deki suç işlemek amacıyla kurulan örgüttür; madde “çete” sözcüğünü kullanmaz. Bu yüzden “çete kaç kişiden oluşur” sorusunun kanuni cevabı üçtür: örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması gerekir (TCK m.220/1).

2.1. TCK 220 Öncesi: Cürüm İşlemek İçin Teşekkül ve Çıkar Amaçlı Suç Örgütü

Bugün hâlâ aranan iki eski terim, yürürlükten kalkmış metinlere aittir. Mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu, cürüm işlemek için beş kişi ve daha ziyade kimsenin bir cemiyet teşkil etmesini cezalandırıyordu (765 sayılı TCK m.313, mülga). “Çıkar amaçlı suç örgütü” ifadesi ise mülga 4422 sayılı Çıkar Amaçlı Suç Örgütleriyle Mücadele Kanunu’nun adıdır (4422 sayılı Kanun m.1, mülga).

Bu iki metin yürürlükte değildir. Bugün örgüt suçları 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.220 ve silahlı örgüt bakımından m.314 ile yargılanır; örgüt için aranan asgari üye sayısı beş değil üçtür.

3. TCK 220 Cezası Ne Kadar? Fıkra Fıkra Güncel Tablo

TCK 220’nin yürürlükteki metnine göre suç işlemek amacıyla örgüt kurma veya yönetmenin cezası beş yıldan on yıla, örgüt üyeliğinin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir (TCK m.220/1-2). İnternette ve bazı yapay zekâ yanıtlarında bu fıkralar için farklı aralıklar görülmektedir; bir kaynağın verdiği aralık aşağıdaki tabloyla örtüşmüyorsa o kaynak yürürlükteki metni yansıtmamaktadır.

Fıkra	Fiil	Ceza (yürür­lük­teki metin)
220/1	Suç örgütü kurma veya yönetme	5 yıldan 10 yıla kadar hapis
220/2	Suç örgütüne üye olma	2 yıldan 5 yıla kadar hapis
220/3	Örgütün silahlı olması	220/1 ve 220/2 cezaları yarısı oranında artırılır
220/4	Örgüt faaliyeti çer­çe­ve­sinde suç işlenmesi	O suçlardan da ayrıca ceza verilir
220/5	Yönetici sorumluluğu ve çocukların araç olarak kul­la­nıl­ması	Yönetici, işlenen bütün suçlardan ayrıca fail olarak sorumludur; çocuk araç olarak kul­la­nıl­mışsa yöneticinin cezası yarısından bir katına kadar artırılır
220/6	Örgüt adına suç işleme	İptal edildi, 9 Temmuz 2025’ten beri yürürlükte değil
220/7	Örgüte bilerek ve isteyerek yardım	Örgüt üyesi olarak ceza­lan­dı­rı­lır; ceza üçte birine kadar indi­ri­le­bi­lir
220/8	Örgütün yön­tem­le­ri­nin pro­pa­gan­dası	1 yıldan 3 yıla kadar hapis; basın ve yayın yoluyla işlenirse yarı oranında artırılır

TCK 220’nin güncel metnine ve değişiklik kayıtlarına mevzuat.gov.tr’deki 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu sayfasından ulaşılabilir.

3.1. TCK 220/1: Örgüt Kurma ve Yönetme Cezası

TCK 220/1’e göre kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuran veya yöneten kişi beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ceza için örgütün yapısı, üye sayısı ile araç ve gereci bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması şarttır (TCK m.220/1). Kurucu ile yönetici aynı fıkrada ve aynı ceza aralığıyla düzenlenmiştir.

3.2. TCK 220/2: Örgüt Üyeliği Cezası

TCK 220/2’ye göre suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olan kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.220/2). Kanun üyeliği ayrıca tanımlamaz. Hangi davranışın üyelik sayılacağı, örgütün hiyerarşik yapısıyla kurulan ilişkiye ve dosyadaki somut delillere göre belirlenir; hiyerarşiye dahil olmayan destek, aşağıda anlatılan yardım fıkrasına girer (m.220/7).

3.3. TCK 220/3: Silahlı Örgütte Ceza Artırımı

TCK 220/3’e göre örgütün silahlı olması hâlinde, kurma-yönetme ve üyelik fıkralarına göre verilecek ceza yarısı oranında artırılır (TCK m.220/3). Amacı TCK 314’te sayılan suçlar olan silahlı örgüt ise ayrı bir madde olan TCK 314’te düzenlenir (aşağıda ayrıca açıklanmıştır).

3.4. TCK 220/4 ve 220/5: Amaç Suçlar ve Yöneticinin Sorumluluğu

TCK 220/4’e göre örgütün faaliyeti çerçevesinde bir suç işlenirse, örgüt suçunun cezasına ek olarak o suçtan da ayrıca ceza verilir (TCK m.220/4). Örneğin örgüt faaliyeti kapsamında dolandırıcılık, yağma veya uyuşturucu ticareti işlenmişse, bu suçların cezası örgüt suçunun cezasının içinde kalmaz.

TCK 220/5, örgüt yöneticilerini örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan ayrıca fail olarak sorumlu tutar. 24 Aralık 2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre, bu suçlarda çocukların araç olarak kullanılması hâlinde örgüt yöneticilerine verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır (TCK m.220/5).

3.5. TCK 220/8: Örgüt Propagandası

TCK 220/8’e göre örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek, övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propaganda yapan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Propaganda basın ve yayın yoluyla yapılırsa ceza yarı oranında artırılır (TCK m.220/8).

Bu cezalara, kasten işlenen suçtan hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma eşlik eder (TCK m.53/1).

4. TCK 220 Suçunun Unsurları: Üç Kişi, Elverişlilik ve Hiyerarşi

TCK 220 anlamında örgütten söz edebilmek için kanun lafzında üç şart okunur: kanunun suç saydığı fiilleri işleme amacı, en az üç üye ve yapısı, üye sayısı ile araç gereci bakımından bu suçları işlemeye elverişlilik (TCK m.220/1). Yardım fıkrası ise örgütün bir “hiyerarşik yapı” taşıdığını varsayar (m.220/7).

• Amaç: Örgüt, kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla kurulmuş olmalıdır. Suç işleme amacı taşımayan bir dernek, şirket veya arkadaş grubu bu maddenin konusu değildir (TCK m.220/1).
• Üç üye: Örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması gerekir. Üçüncü kişinin üyeliği ispat edilemezse örgüt kurma, yönetme ve üyelik suçları oluşmaz (TCK m.220/1).
• Elverişlilik: Yapı, üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olmalıdır. Amaçlanan suçları gerçekleştirmeye elverişli olmayan soyut bir birliktelik bu şartı karşılamaz (TCK m.220/1).
• Hiyerarşik yapı: Kanun, yardım edeni “örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte” yardım eden kişi olarak tanımlar. Bu ifade, üyenin örgütün hiyerarşik yapısı içinde yer aldığını gösterir (TCK m.220/7).

4.1. TCK 220 Suçu İçin Amaç Suçun İşlenmesi Gerekir mi?

TCK 220’deki örgüt kurma suçu için amaç suçlardan birinin işlenmiş olması gerekmez. Kanun, örgütün amacı doğrultusunda suç işlenmeden önce örgütü dağıtan kurucu ve yöneticiler için ayrı bir etkin pişmanlık hükmü koyar (TCK m.221/1); örgüt faaliyeti çerçevesinde suç işlenirse de o suçtan ayrıca ceza verir (m.220/4). İki hüküm birlikte okunduğunda örgüt suçu, amaç suçtan bağımsız olarak kurulma ve katılma aşamasında oluşur.

5. TCK 220/7 Örgüte Yardım ile Örgüt Üyeliği Farkı

TCK 220/7’deki örgüte yardım ile örgüt üyeliğini ayıran ölçüt, kişinin örgütün hiyerarşik yapısına dahil olup olmadığıdır. Hiyerarşiye dahil olmadan örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi ayrı bir suçtan değil, örgüt üyesi olarak cezalandırılır; ancak ceza, yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir (TCK m.220/7).

Ölçüt	Örgüt üyeliği (220/2)	Örgüte yardım (220/7)
Hiyerarşik yapı	Kişi yapının içindedir	Kişi yapının dışındadır
Kast	Örgüte katılma	Örgüte bilerek ve isteyerek yardım
Ceza	2 yıldan 5 yıla kadar hapis	Üyelik cezası; yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indi­ri­le­bi­lir

Kanun, yardımı yalnız “bilerek ve isteyerek” yapılmışsa cezalandırır (TCK m.220/7). Kişinin yaptığı işin bir örgüte yarayacağını bilmediği durumda bu fıkranın kast şartı karşılanmaz. İndirim ise mahkemenin takdirindedir: kanun “indirilebilir” der, indirimi zorunlu kılmaz.

6. TCK 220 ile İştirak (Birlikte Suç İşleme) Farkı

TCK 220’deki örgüt suçu ile suça iştirak farklı kurumlardır. Bir suçun kanuni tanımındaki fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri o suçun faili olarak sorumlu olur (TCK m.37/1); bunun için örgüt kurulmuş olması gerekmez. Birden fazla kişinin aynı olayda birlikte suç işlemesi, tek başına örgüt suçunu oluşturmaz. Ayrıntısı için: İştirak ne demek?

Örgüt suçu ise en az üç üyeli, amaç suçları işlemeye elverişli bir yapının kurulmasını ve bu yapıya katılmayı ayrıca cezalandırır (TCK m.220/1-2). Aynı dosyada iki kurum birlikte uygulanabilir: örgüt faaliyeti çerçevesinde birlikte işlenen suçta iştirak kuralları o suçun faillerini belirler, örgüt suçunun cezası da ayrıca verilir (m.220/4).

7. TCK 220/6 Örgüt Adına Suç İşleme: İptal Edildi mi?

TCK 220/6’daki “örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme” hükmü bugün yürürlükte değildir. Anayasa Mahkemesi (AYM) bu hükmü iki kez iptal etmiştir; ikinci iptal 9 Temmuz 2025 tarihinde yürürlüğe girmiş ve yasama organı yerine yeni bir hüküm koymamıştır. Yürürlükteki TCK 220 metninde altıncı fıkranın yerinde yalnız iptal kaydı bulunur (TCK m.220/6).

Süreç sırasıyla şöyle ilerlemiştir:

1. Anayasa Mahkemesi TCK 220/6’nın o tarihteki metnini 26 Ekim 2023 tarihinde iptal etti; iptal 8 Nisan 2024’te yürürlüğe girecekti.
2. İptal yürürlüğe girmeden, 2 Mart 2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanun TCK 220/6’yı yeniden yazdı (7499 sayılı Kanun m.10) ve silahlı örgüt için aynı düzenlemeyi TCK 314/3 olarak ekledi (m.11).
3. Anayasa Mahkemesi yeni 220/6 ile 314/3’ü 5 Kasım 2024 tarihinde birlikte iptal etti ve iptalin yürürlüğe girişini erteledi; iptal 9 Temmuz 2025’te yürürlüğe girdi.
4. Bu tarihten sonra iki fıkranın yerine yeni bir hüküm konmadı.

Anayasa, iptal edilen kanun hükmünün iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağını, Anayasa Mahkemesinin yürürlük için yayımdan başlayarak bir yılı geçmeyen ayrı bir tarih belirleyebileceğini düzenler (Anayasa m.153). Yukarıdaki ertelenmiş yürürlük tarihleri bu kurala dayanır.

7.1. TCK 220/6’dan Açılmış Dava veya Verilmiş Mahkûmiyet Ne Olur?

TCK 220/6 veya TCK 314/3’e dayanan bir dosyada iki kural grubu birlikte değerlendirilir. Bir yanda Anayasa, iptal kararlarının geriye yürümeyeceğini düzenler (Anayasa m.153). Öbür yanda kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez (TCK m.2/1; Anayasa m.38); işlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan fiilden dolayı kimse cezalandırılamaz, böyle bir ceza hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar (TCK m.7/1). Ceza muhakemesinde yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması beraat sebebidir (Ceza Muhakemesi Kanunu m.223/2-a).

Bu kuralların bir dosyaya nasıl uygulanacağı, hükmün hangi fıkraya dayandığına ve dosyanın hangi aşamada olduğuna bağlıdır. Etki yalnız iptal edilen 220/6 ve 314/3’e dayanan isnatla sınırlıdır: aynı kişi hakkındaki örgüt üyeliği (220/2 veya 314/2), örgüte yardım (220/7) veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen amaç suç isnadı yürürlükteki fıkralara dayandığı için ayrıca değerlendirilir.

TCK 221/4’ün etkin pişmanlık metni hâlâ “üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen” kişiden söz eder (TCK m.221/4). Bu ibare, iptal edilen fıkraya yapılan bir göndermedir; iptal edilmiş suç tipini yeniden yürürlüğe koymaz.

8. TCK 220 ile TCK 314 Silahlı Örgüt Farkı

TCK 220 genel suç örgütünü, TCK 314 ise Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitap Dördüncü Kısmının dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan suçları işlemek amacıyla kurulan silahlı örgütü düzenler. Ayırıcı ölçüt örgütün amacıdır (TCK m.314/1).

	TCK 220	TCK 314
Amaç	Kanunun suç saydığı fiiller	İkinci Kitap Dördüncü Kısım 4. ve 5. bölüm suçları
Kurma / yönetme	5–10 yıl hapis	10–15 yıl hapis
Üyelik	2–5 yıl hapis	5–10 yıl hapis
Örgüt adına suç işleme	220/6 iptal	314/3 iptal
Diğer hükümler	Genel hüküm	TCK 220’nin diğer hükümleri aynen uygulanır (m.314/4)

TCK 314/4’e göre suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin diğer hükümler silahlı örgüt suçunda da aynen uygulanır; örgüte yardım (220/7) ve propaganda (220/8) fıkraları bu yolla silahlı örgüte de uzanır (TCK m.314/4). Terör örgütü kuranlar, yönetenler ve üyeleri ise TCK 314 hükümlerine göre cezalandırılır (Terörle Mücadele Kanunu m.7) ve bu kanunun 3. ve 4. maddelerindeki suçlarda cezalar yarı oranında artırılır (m.5). Silahlı örgüt ayrıntısı için: Silahlı örgüt suçu (TCK 314)

9. TCK 220’de Etkin Pişmanlık (TCK 221)

TCK 220 kapsamındaki örgüt suçlarında etkin pişmanlık TCK 221’de düzenlenir ve beş ayrı durumu kapsar. Etkin pişmanlıktan yararlanan kişi hakkında bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine hükmolunur, süre üç yıla kadar uzatılabilir; bu hükümler bir kişiye birden fazla uygulanmaz (TCK m.221/5-6).

• Örgütü dağıtan kurucu veya yönetici: Soruşturma başlamadan ve örgütün amacı doğrultusunda suç işlenmeden önce örgütü dağıtan ya da verdiği bilgilerle dağılmasını sağlayan kurucu veya yönetici hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m.221/1).
• Gönüllü ayrılan üye: Örgüt faaliyeti çerçevesindeki hiçbir suçun işlenişine katılmadan örgütten gönüllü olarak ayrıldığını ilgili makamlara bildiren üye hakkında cezaya hükmolunmaz (m.221/2).
• Yakalanıp bilgi veren üye: Hiçbir suçun işlenişine katılmadan yakalanan üye, pişmanlık duyarak örgütün dağılmasını veya mensuplarının yakalanmasını sağlamaya elverişli bilgi verirse cezaya hükmolunmaz (m.221/3).
• Gönüllü teslim olup bilgi veren kişi: Kurucu, yönetici, üye veya yardım eden kişi gönüllü olarak teslim olup örgütün yapısı ve işlediği suçlar hakkında bilgi verirse örgüt suçundan cezaya hükmolunmaz (m.221/4).
• Yakalandıktan sonra bilgi veren kişi: Aynı bilgiler yakalandıktan sonra verilirse örgüt suçundan verilecek ceza üçte birden dörtte üçe kadar indirilir (m.221/4).

TCK 221/4’teki cezasızlık ve indirim, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçunun cezasıyla sınırlıdır; örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen amaç suçlar bu hükümle cezasız kalmaz (TCK m.221/4; m.220/4). Ayrıntısı: Örgüt suçlarında etkin pişmanlık (TCK 221)

10. TCK 220 Davasında Görevli Mahkeme

TCK 220 davasında görevli mahkeme, isnat edilen suçun cezasına ve niteliğine göre belirlenir. Ağır ceza mahkemesi; on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara, Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlara ve kanunda sayılan diğer suçlara bakar (5235 sayılı Kanun m.12). Bu görev alanının dışında kalan davalara asliye ceza mahkemesi bakar (m.11).

• TCK 220/1 (kurma, yönetme): Temel hâlde cezanın üst sınırı on yıldır. Örgüt silahlıysa ceza yarısı oranında artırıldığından (TCK m.220/3) üst sınır on yılı aşar.
• TCK 220/2 (üyelik) ve 220/7 (yardım): Temel cezanın üst sınırı beş yıldır.
• Terör örgütü: Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar dolayısıyla açılan davalara ağır ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m.12).

Hangi mahkemenin görevli olduğu somut iddianamede isnat edilen fıkralara ve suçlara göre belirlenir. Mahkemelerin görev alanı için: Ağır ceza mahkemesi nedir? · Asliye ceza mahkemesi nedir?

11. TCK 220’de Şikâyet, Uzlaştırma ve Zamanaşımı

TCK 220’deki suçlar şikâyete bağlı değildir: maddede şikâyet aranacağına dair bir hüküm yoktur ve soruşturma kendiliğinden yürütülür (TCK m.220). Uzlaştırma da uygulanmaz; uzlaştırma şikâyete bağlı suçlar ile Ceza Muhakemesi Kanunu m.253’te tek tek sayılan suçlarla sınırlıdır ve TCK 220 bu listede yer almaz (CMK m.253/1).

TCK 220’de dava zamanaşımı, suçun kanunda yazılı cezasının üst sınırına göre hesaplanır (TCK m.66/4):

• 220/1 (üst sınır on yıl): Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis gerektiren suçlarda süre on beş yıldır (TCK m.66/1-d).
• 220/2 (üst sınır beş yıl): Beş yıldan fazla olmayan hapis gerektiren suçlarda süre sekiz yıldır (TCK m.66/1-e).

Dosyadaki mevcut delillere göre suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de zamanaşımı hesabında göz önünde bulundurulur; silahlılık artırımı bu nedenle süreyi uzatabilir (TCK m.66/3).

11.1. TCK 220’de Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

TCK 220 dosyasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasıysa mümkündür (CMK m.231/5). Bu fıkra 16 Temmuz 2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir. Örgüt üyeliğinin alt sınırı iki yıl olduğundan HAGB, ancak somut olarak hükmolunan ceza bu sınırı aşmıyorsa gündeme gelir; örgüte yardımda uygulanabilecek indirim (TCK m.220/7) veya etkin pişmanlık indirimi (m.221/4) cezayı bu sınırın altına indirebilir.

HAGB için ayrıca sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve suçla doğan zararın tamamen giderilmesi gerekir; karar verilirse sanık beş yıl denetim süresine tabi tutulur (CMK m.231/6, 231/8). Ayrıntısı: HAGB nedir?

12. TCK 220 Cezasında İnfaz: Örgüt Suçundan Ceza Alan Ne Kadar Yatar?

TCK 220’den verilen süreli hapis cezasında koşullu salıverilme oranı, mahkûmiyetin hangi fıkraya dayandığına göre değişir. Genel kural süreli hapiste cezanın yarısının infaz kurumunda çekilmesidir (5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.107/2). Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan mahkûmiyette ise oran üçte ikidir (m.107/4).

İkinci bir kural, mahkûmiyet hükmünün içeriğinden gelir. TCK, mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin örgüt mensubu suçlu hakkında da uygulanmasına hükmedileceğini düzenler (TCK m.58/9); bu durum mahkûmiyet kararında belirtilir (m.58/7). Mükerrirlere özgü infaz rejiminde süreli hapis cezasının üçte ikisi infaz kurumunda çekilir (5275 sayılı Kanun m.108/1-d).

5275 m.107/4’ün lafzı örgüt kurma, yönetme ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçu sayar; örgüt üyeliğini ayrıca anmaz. Bu yüzden üyelik veya yardım mahkûmiyetinde hangi oranın uygulanacağı, kararda TCK 58/9’a hükmedilip hükmedilmediğine bakılarak belirlenir. Oranların ayrıntısı için koşullu salıverme ve tekerrür ile mükerrirlere özgü infaz rejimi yazılarına bakılabilir; somut hesap için sayfanın altındaki infaz hesaplama aracı kullanılabilir.

13. TCK 220 Suçlamasında Kontrol Edilecek Şartlar

TCK 220 suçlamasında dosyanın ilk incelemesi, isnadın hangi fıkraya dayandığını ve kanunun aradığı şartların delillerle gösterilip gösterilmediğini tespit etmektir. Aşağıdaki sıra, kanun metninin kendisinden çıkan kontrol noktalarıdır:

1. İsnat edilen fıkrayı belirleyin. 220/1 (kurma, yönetme), 220/2 (üyelik), 220/7 (yardım) ve 220/8 (propaganda) farklı cezalar ve farklı şartlar taşır (TCK m.220).
2. 220/6 veya 314/3 yazıyorsa bunu ayrıca inceletin. Bu iki fıkra 9 Temmuz 2025’ten beri yürürlükte değildir; dosya TCK m.2, m.7 ve CMK m.223/2-a çerçevesinde değerlendirilmelidir.
3. Üç üyenin varlığını kontrol edin. Örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması gerekir (TCK m.220/1).
4. Elverişliliği kontrol edin. Yapı, üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olmalıdır (TCK m.220/1).
5. Üyelik ile yardım ayrımını kontrol edin. Kişi örgütün hiyerarşik yapısında gösterilmemişse isnat en fazla yardım fıkrasına girer ve ceza indirilebilir (TCK m.220/7).
6. Amaç suçları ayrı ayrı inceleyin. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiği ileri sürülen her suç, kendi unsurlarıyla ayrıca ispat edilmelidir (TCK m.220/4).
7. Etkin pişmanlık şartlarını ve sonuçlarını değerlendirin. Hüküm kişiye bir kez uygulanır ve denetimli serbestlik tedbiri doğurur (TCK m.221/5-6); karar vermeden önce bir avukattan destek alınabilir.