Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, kasten yaralama fiilinin failin istediğinden daha ağır bir sonuç doğurmasıdır ve Türk Ceza Kanunu’nun 87. maddesinde (TCK 87) düzenlenir. Kemik kırığı, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan durum, organ işlevinin zayıflaması veya yitirilmesi ve ölüm bu sonuçlardandır. TCK 87 cezası, önce TCK 86’ya göre belirlenen kasten yaralama cezasının bu sonuca göre bir kat, iki kat ya da yarısına kadar artırılmasıyla bulunur; ölüm hâlinde ise on yıldan on dört yıla veya on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Bu aralıklar 7550 sayılı Kanun’la 4 Haziran 2025’te yükseldi; eski rakamlar yalnız bu tarihten önce işlenen fiillerde lehe kanun olarak uygulanır. Bu yazı, adlî raporunda kemik kırığı, yüzde sabit iz veya yaşamsal tehlike yazan kasten yaralama dosyasındaki şüpheli ya da sanık ile yaralanan kişi ve ölüm hâlinde yakınları için TCK 87’nin cezasını, adlî tıp ölçütlerini, şikâyet ve uzlaşma kurallarını ve zamanaşımını anlatır.
1. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Öne Çıkanlar
- Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama ayrı bir suç değildir; TCK 86’ya göre belirlenen kasten yaralama cezası ortaya çıkan sonuca göre artırılır (TCK m.87).
- Yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan durum ve organ işlevinin sürekli zayıflaması gibi 87/1 hâllerinde ceza bir kat artırılır ve temel kasten yaralamada dört yıldan, nitelikli kasten yaralamada altı yıldan az olamaz (TCK m.87/1).
- Kemik kırığı veya çıkığında ceza, kırığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır; sabit bir oran yoktur (TCK m.87/3).
- Kasten yaralama sonucu ölümde ceza, temel kasten yaralamada on yıldan on dört yıla, nitelikli kasten yaralamada on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapistir (TCK m.87/4).
- Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında sayılmaz (TCK m.86/2, CMK m.253/1).
- Kasten yaralama sonucu ölümde dava zamanaşımı on beş yıldır ve davaya ağır ceza mahkemesi bakar (TCK m.66/1-d, 5235 sayılı Kanun m.12).
2. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Nedir? (TCK 87)
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, failin yalnız yaralama kastıyla hareket ettiği hâlde fiilin kanunda sayılan daha ağır bir sonuca yol açmasıdır. TCK 87 bu sonuçları dört fıkrada sayar; ilk üç fıkrada TCK 86’daki kasten yaralama cezasının ne ölçüde artırılacağını, dördüncü fıkrada ölüm hâlindeki ayrı ceza aralığını belirler. Fail, istemediği bu ağır sonuçtan ancak o sonuç bakımından en azından taksirle hareket etmişse sorumlu olur (TCK m.23).
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama bu yüzden bağımsız bir suç tipi değil, kasten yaralamanın ağırlaşmış şeklidir. Cezanın hesabı iki aşamalıdır: önce yaralamanın TCK 86’nın hangi fıkrasına girdiği belirlenir ve temel ceza bulunur, sonra TCK 87’deki artırım uygulanır. Temel kasten yaralamada ceza bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir (TCK m.86/1); kasten yaralama üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı, beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişiye karşı, kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, kamu görevlisinin nüfuzu kötüye kullanılarak ya da silahla işlenmişse ceza yarı oranında, canavarca hisle işlenmişse bir kat artırılır (TCK m.86/3). Kasten yaralamanın fıkraları için TCK 86 kasten yaralama yazımıza bakabilirsiniz.
Fail sonucu hiç öngöremiyorsa, yani ağır sonuç bakımından taksir bile yoksa, TCK 87’deki artırım uygulanmaz ve fail yalnız kasten yaralamadan sorumlu olur (TCK m.23). Kast ve taksirin tanımları için olası kast ile bilinçli taksir farkı yazımıza bakabilirsiniz.
2.1. TCK 87’deki “Birinci Fıkra” ve “Üçüncü Fıkra” Hangi Fıkralardır?
TCK 87’deki alt sınırlar ve ölüm hâlindeki iki ceza aralığı, TCK 87’nin kendi fıkralarına değil TCK 86’nın birinci ve üçüncü fıkralarına bağlanır. TCK 87/4 bunu açıkça “yukarıdaki maddenin birinci fıkrasına giren hallerde” ve “üçüncü fıkrasına giren hallerde” diye yazar (TCK m.87/4). Birinci fıkra temel kasten yaralamayı (TCK m.86/1), üçüncü fıkra eşe, silahla veya kamu görevlisine karşı işlenen nitelikli kasten yaralamayı düzenler (TCK m.86/3).
Bu ayrım uygulamada sonuç değiştirir. Kasten yaralama sonucu ölümde on dört-on sekiz yıllık aralık kemik kırığına (87/3) değil, nitelikli kasten yaralamaya (86/3) aittir; yüzde sabit izde altı yıllık alt sınır da her dosyada değil, yalnız nitelikli kasten yaralamada uygulanır. Aynı ayrım, TCK 86’ya 2005’te ikinci fıkra eklendiğinde TCK 87’deki “ikinci” ibaresinin “üçüncü” olarak değiştirilmesinden de anlaşılır (5328 ve 5377 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklik).
3. TCK 87 Cezası Ne Kadar? (Fıkra Fıkra)
TCK 87 cezası, kasten yaralamanın doğurduğu sonuca göre dört fıkrada belirlenir. Organ işlevinin sürekli zayıflaması, yüzde sabit iz ve yaşamsal tehlike gibi sonuçlarda ceza bir kat; organ işlevinin yitirilmesi, bitkisel hayat ve yüzün sürekli değişikliği gibi kalıcı sonuçlarda iki kat artırılır. Kemik kırığında artırım yarısına kadardır; ölümde ise artırım yerine ayrı bir ceza aralığı uygulanır.
| Fıkra | Sonuç | TCK 87 cezası | Alt sınır (temel kasten yaralama, 86/1) | Alt sınır (nitelikli kasten yaralama, 86/3) |
|---|---|---|---|---|
| 87/1 | İşlevin sürekli zayıflaması · konuşmada sürekli zorluk · yüzde sabit iz · yaşamı tehlikeye sokan durum · gebe kadının çocuğunun vaktinden önce doğması | TCK 86’ya göre belirlenen ceza bir kat artırılır | 4 yıl | 6 yıl |
| 87/2 | İyileşmesi olanaksız hastalık veya bitkisel hayat · işlevin yitirilmesi · konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybı · yüzün sürekli değişikliği · gebe kadının çocuğunun düşmesi | TCK 86’ya göre belirlenen ceza iki kat artırılır | 6 yıl | 9 yıl |
| 87/3 | Kemik kırılması veya çıkık | Kırığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır | — | — |
| 87/4 | Ölüm | Artırım yok, ayrı aralık | 10–14 yıl hapis | 14–18 yıl hapis |
3.1. TCK 87/1: Cezanın Bir Kat Artırıldığı Hâller
TCK 87/1, kasten yaralamanın mağdurda beş sonuçtan birini doğurduğu hâlde TCK 86’ya göre belirlenen cezanın bir kat artırılmasını öngörür. Bu sonuçlar duyulardan veya organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan bir durum ve gebe bir kadına karşı işlenip çocuğun vaktinden önce doğmasıdır (TCK m.87/1-a ila e).
TCK 87/1’de artırımın sonucu için alt sınır da konmuştur: verilecek ceza temel kasten yaralamada dört yıldan, nitelikli kasten yaralamada altı yıldan az olamaz (TCK m.87/1). Yüzde sabit iz cezası da bu kurala göre belirlenir: yüzde sabit iz (87/1-c) ve yaşamsal tehlike (87/1-d) bu fıkranın en sık görülen hâlleridir; ikisinin adlî tıp ölçütü aşağıda ayrıca anlatılır.
3.2. TCK 87/2: Cezanın İki Kat Artırıldığı Hâller
TCK 87/2, kasten yaralamanın mağdurda kalıcı ve en ağır sonuçlardan birini doğurduğu hâlde TCK 86’ya göre belirlenen cezanın iki kat artırılmasını öngörür. Bu sonuçlar iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalık veya bitkisel hayat, duyulardan veya organlardan birinin işlevinin yitirilmesi, konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybolması, yüzün sürekli değişikliği ve gebe bir kadına karşı işlenip çocuğun düşmesidir (TCK m.87/2-a ila e). Verilecek ceza temel kasten yaralamada altı yıldan, nitelikli kasten yaralamada dokuz yıldan az olamaz (TCK m.87/2).
TCK 87/1 ile 87/2’yi ayıran ölçüt, sonucun ağırlığıdır ve iki çift kavramda somutlaşır. Organ işlevinin sürekli zayıflaması 87/1-a’ya girer ve ceza bir kat artırılır; aynı işlevin yitirilmesi 87/2-b’ye girer ve ceza iki kat artırılır. Yüzde sabit iz 87/1-c’ye, yüzün sürekli değişikliği 87/2-d’ye aittir. Hangi kavramın gerçekleştiğini adlî tıp raporu gösterir; raporun bu iki kelimeden hangisini kullandığı cezanın iki katına çıkıp çıkmayacağını belirler.
3.3. TCK 87/3: Kemik Kırığı Cezası Ne Kadar?
TCK 87/3, kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığa neden olduğu hâlde TCK 86’ya göre belirlenen cezanın, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılmasını öngörür (TCK m.87/3). Kanun sabit bir oran koymaz; artırım, kırığın etkisiyle orantılı olarak yarıya kadar herhangi bir oranda yapılabilir.
Kemik kırığı cezasını bu nedenle kırığın varlığı değil, adlî tıp raporunda yazılan etki derecesi belirler. Rapor yalnız “kırık vardır” diyor ve hayat fonksiyonlarına etkinin derecesini göstermiyorsa, artırım oranının dayanağı eksik kalır ve ek rapor istenmesi gerekebilir. Derecenin nasıl belirlendiği aşağıdaki adlî tıp bölümündedir; rapora karşı yapılabilecekler için adli tıp raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
3.4. TCK 87/4: Kasten Yaralama Sonucu Ölüm Cezası
TCK 87/4, kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmesi hâlinde artırım yerine doğrudan bir ceza aralığı öngörür. Ölüm temel kasten yaralamadan (TCK 86/1) doğmuşsa on yıldan on dört yıla, nitelikli kasten yaralamadan (TCK 86/3) doğmuşsa on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir (TCK m.87/4).
TCK 87/4’ün iki aralığı yalnız TCK 86’nın birinci ve üçüncü fıkralarına bağlanmıştır; basit tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif yaralamayı düzenleyen ikinci fıkra bu hükümde sayılmaz (TCK m.87/4, m.86/2). Kasten yaralama sonucu ölümde asıl tartışma, failin gerçekten yalnız yaralama kastı taşıyıp taşımadığıdır; bu ayrım aşağıda “Kasten Öldürme” bölümünde anlatılır.
4. TCK 87 Cezaları 7550 Sayılı Kanunla Nasıl Değişti?
TCK 87’nin alt sınırları ve ölüm hâlindeki aralığı 7550 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle artırıldı ve değişiklik 4 Haziran 2025’te yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (7550 sayılı Kanun m.10, m.21). Kemik kırığındaki “yarısına kadar” artırım ve 87/1 ile 87/2’deki “bir kat” ve “iki kat” oranları değişmedi.
| Hüküm | 4 Haziran 2025’ten önce | 4 Haziran 2025’ten beri |
|---|---|---|
| 87/1 alt sınır (86/1 · 86/3) | 3 yıl · 5 yıl | 4 yıl · 6 yıl |
| 87/2 alt sınır (86/1 · 86/3) | 5 yıl · 8 yıl | 6 yıl · 9 yıl |
| 87/4 ölüm, temel kasten yaralama | 8–12 yıl | 10–14 yıl |
| 87/4 ölüm, nitelikli kasten yaralama | 12–18 yıl | 14–18 yıl |
Olay 4 Haziran 2025’ten önce gerçekleşmişse eski ve daha hafif aralıklar uygulanır. Suçun işlendiği zaman yürürlükte olan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanun farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır; cezayı artıran yeni kanun geriye yürümez (TCK m.7/2). İnternette ve arama sonuçlarındaki özetlerde hâlâ görülen “sekiz yıldan on iki yıla” aralığı, yalnız bu tarihten önce işlenen fiiller için doğrudur.
5. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralamada Adlî Tıp Raporu
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamada TCK 87’nin hangi fıkrasının uygulanacağını adlî tıp raporu belirler, çünkü kanundaki sonuçlar (sabit iz, yaşamsal tehlike, kırığın etkisi) tıbbî tespit gerektirir. Hekimlerin bu kavramları değerlendirirken kullandığı ortak ölçütler, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı, Adli Tıp Uzmanları Derneği ve Adli Tıp Derneği’nin birlikte hazırladığı Türk Ceza Kanunu’nda Tanımlanan Yaralama Suçlarının Adli Tıp Açısından Değerlendirilmesi Rehberi’nde (Haziran 2019) yer alır. Rehber bir mevzuat metni değildir ve Resmî Gazete’de yayımlanmaz; aşağıdaki ölçütler raporların hangi esaslarla hazırlandığını anlamak için aktarılmıştır.
5.1. Yüzde Sabit İz Nedir, Ne Zaman Belirlenir?
Yüzde sabit iz, yüz sınırları içindeki bir yaranın iyileştikten sonra bıraktığı ve gün ışığında ya da iyi aydınlatılmış bir ortamda, 1-2 metrelik konuşma mesafesinden ilk bakışta belirgin biçimde fark edilen izdir. Adli Tıp Kurumu rehberine göre her iz yüzde sabit iz sayılmaz ve iyileşmenin tamamlanması gerektiği için değerlendirme yaralanmadan en az altı ay sonra yapılır; hekim gerek görürse bu süre uzayabilir.
Rehber yüzde sabit izin kapsamını da somutlaştırır. Yüz bölgesindeki kapalı kırıklar için zorunlu olarak yapılan ameliyatın izi, yüz felci sonrası kalan asimetri ve kesici, köpek ve küçük azı dişlerindeki kayıplar (implant veya protezle tedavi edilemiyorsa) yüzde sabit iz olarak değerlendirilir; implant ve protez kişinin kendi dişinden ayırt edilemeyecek ölçüde benzer olduğunda iz sayılmaz. İz, kişiyi önceden tanıyanların onu tanımakta duraksayacağı ölçüde yüzün doğal görünümünü bozmuşsa artık sabit iz değil, TCK 87/2-d kapsamındaki yüzün sürekli değişikliği söz konusudur ve ceza iki kat artırılır.
5.2. Kemik Kırığının Derecesi Nasıl Belirlenir?
Kemik kırığının hayat fonksiyonlarına etkisi, Adli Tıp Kurumu rehberinde her kırık türü için verilen bir ağırlık puanıyla belirlenir ve hafif (1), orta (2-3) ve ağır (4-5-6) olarak sınıflandırılır. TCK 87/3’teki “yarısına kadar” artırımın oranı bu dereceyle orantılı olmalıdır.
| Derece (rehber puanı) | Etki sınıfı | Rehberdeki örnekler |
|---|---|---|
| 1 | Hafif | Burun kemiğinde yer değiştirmemiş (nondeplase) veya lineer kırık, parmak kemiği (falanks) kırığı |
| 2-3 | Orta | Burun kemiğinde yer değiştirmiş, parçalı veya çökme kırığı (2) · kaburga kırığı (ilk üç kaburganın her biri 2, üçten fazlası için 1) · radius cisim kırığı (2), açık kırığı (3) |
| 4-5-6 | Ağır | Birden fazla kırığın birleşik puanı 4 ve üstü, sternum ayrıklı kırığı (4) |
Burun kırığı ve parmak kırığı da kemik kırığıdır ve TCK 87/3’teki artırıma konu olur; rehber yer değiştirmemiş burun kırığını ve parmak kemiği kırığını hafif (1), yer değiştirmiş, parçalı veya çökme burun kırığını orta (2) derecede sayar. Vücutta birden fazla kırık varsa rehber, her kırığın puanının karesini alıp toplar ve toplamın karekökünü derece kabul eder; küsurat 0,5’ten büyükse üst dereceye yuvarlanır ve sonuç 6’yı geçmez. Örneğin rehberdeki iki kırıklı örnekte (puanları 2 ve 3) birleşik derece 3,6 çıkar ve etki ağır (4) sayılır. Bu yüzden tek başına orta derecede kalan kırıklar, birlikte değerlendirildiğinde ağır sınıfa geçebilir.
Rehbere göre diş kırıkları kemik kırığı kabul edilmez; bu nedenle diş kırığı TCK 87/3 artırımının konusu olmaz. Rehber, diş kırığında da yaralanmanın basit tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olmadığının belirtilmesini ister. Kemik kırığı veya çıkığı olan her yaralanmada da aynı tespit yapılır: rehbere göre kırık ya da çıkık bulunan yaralanma basit tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif sayılmaz.
5.3. Yaşamı Tehlikeye Sokan Durum Ne Demek?
Yaşamı tehlikeye sokan durum (TCK 87/1-d), yaralanma sonrasında kişinin yaşamının gerçekten tehlikeye girmesi, ancak kendi vücut direnci veya tıbbî müdahaleyle kurtulmasıdır. Adli Tıp Kurumu rehberine göre belirleyici olan olay sırasında yaşamsal tehlikenin oluşmuş olmasıdır; ölüm gerçekleşmesi gerekmez ve kişinin sonradan iyileşmesi bu tespiti değiştirmez. Karar verilirken olayın büyüklüğüne değil, kişideki tıbbî bulgulara bakılır. Rehber, kemik kırığının ağırlık derecesini yaşamsal tehlike ölçütünden bağımsız değerlendirir; aynı yaralanmada ikisi birlikte tespit edilebilir.
6. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama mı, Kasten Öldürme mi?
Yaralama sonucu ölümde hangi hükmün uygulanacağını failin kastı belirler ve dört ihtimalin cezaları birbirinden çok farklıdır. Fail ölümü istemişse kasten öldürme, ölümü öngörüp yine de fiili işlemişse olası kastla öldürme, yalnız yaralamayı istemiş ve ölüm bakımından en az taksirle hareket etmişse neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87/4) uygulanır. Fail yaralamayı da istememiş, ölüme dikkat ve özen eksikliğiyle neden olmuşsa fiil taksirle öldürmedir.
| Failin durumu | Uygulanan hüküm | Ceza |
|---|---|---|
| Ölümü bilerek ve isteyerek gerçekleştirdi | Kasten öldürme (TCK m.81/1) | Müebbet hapis |
| Ölümü öngördü ama yine de fiili işledi (olası kast) | Kasten öldürme + TCK m.21/2 | Yirmi yıldan yirmi beş yıla kadar hapis |
| Yalnız yaralamayı istedi; ölüm bakımından en az taksir var | Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK m.87/4) | 10–14 yıl (86/1) · 14–18 yıl (86/3) |
| Ne yaralamayı ne ölümü istedi, dikkat ve özen eksikliği var | Taksirle öldürme (TCK m.85/1) | İki yıldan altı yıla kadar hapis |
Kast, kanunda suçun unsurlarının bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi; olası kast ise unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiilin işlenmesi olarak tanımlanır (TCK m.21/1-2). Failin iç dünyası doğrudan görülemediği için hangi kastın bulunduğu, dosyadaki olgulardan, örneğin kullanılan araçtan, darbelerin sayısı ve şiddetinden ve hedef alınan vücut bölgesinden çıkarılır. Kasten öldürmenin cezası ve nitelikli hâlleri için TCK 81 kasten öldürme ve nitelikli kasten öldürme, taksirli ölüm için TCK 85 taksirle öldürme yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kasten yaralama ile taksirle yaralama arasındaki ayrım ölümsüz dosyalarda da aynı mantıkla işler. Fail yaralamayı hiç istememişse kemik kırığı ve yüzde sabit iz gibi aynı sonuçlar TCK 87’ye değil, kendi ceza aralığı ve artırım oranları olan TCK 89’a girer; ayrıntısı için TCK 89 taksirle yaralama yazımıza bakabilirsiniz.
7. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Şikâyete Tabi mi?
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama şikâyete tabi değildir; soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyetine bağlı olmadan yürür. Suçtan zarar görenin vazgeçmesi davayı yalnız kovuşturması şikâyete bağlı suçlarda düşürdüğü için, mağdurun şikâyetten vazgeçmesi TCK 87 dosyasını sona erdirmez (TCK m.73/4). Kasten yaralamada şikâyet şartı yalnız TCK 86’nın ikinci fıkrasındaki, etkisi basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif yaralamada aranır (TCK m.86/2); nitelikli kasten yaralamada kanun “şikâyet aranmaksızın” ifadesini ayrıca kullanır (TCK m.86/3). TCK 87’nin kendisi şikâyet şartı öngörmez.
Kemik kırığı veya çıkığı olan yaralanma, Adli Tıp Kurumu rehberine göre basit tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif sayılmaz. Bu nedenle kemik kırığında şikâyet şartı TCK 86/2 üzerinden de doğmaz. Şikâyetten vazgeçmenin hangi suçlarda sonuç doğurduğu için şikâyetten vazgeçme yazımıza bakabilirsiniz.
8. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Uzlaşmaya Tabi mi?
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama uzlaştırma kapsamında değildir. Ceza Muhakemesi Kanunu, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırmaya tabi tuttuğu suçlar arasında kasten yaralamayı “üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88” olarak sayar ve TCK 87’yi anmaz (CMK m.253/1-b-1). Uzlaştırmanın ikinci kolu şikâyete bağlı suçlardır (CMK m.253/1-a); TCK 87 şikâyete bağlı olmadığı için bu koldan da uzlaştırma kapsamına girmez.
Sonuç olarak kemik kırığı (87/3), yüzde sabit iz veya yaşamsal tehlike (87/1), organ işlevinin yitirilmesi (87/2) ve ölüm (87/4) doğuran kasten yaralamada uzlaştırma bürosuna gönderme yapılmaz. Uzlaştırma, TCK 87’deki bir sonucun gerçekleşmediği ve CMK m.253/1-b-1’in saydığı kasten yaralama hâllerinde gündeme gelir.
9. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralamada Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamada dava zamanaşımı, uygulanan fıkranın cezasının üst sınırına göre belirlenir. Kasten yaralama sonucu ölümde (87/4) üst sınır on dört veya on sekiz yıl olduğu için dava zamanaşımı on beş yıldır; kanun beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlar için bu süreyi öngörür (TCK m.66/1-d). Süre belirlenirken suçun kanundaki cezasının yukarı sınırı ve dosyadaki delillere göre daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri göz önünde tutulur (TCK m.66/3-4). Dava zamanaşımının işleyişi için TCK 66 dava zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama davasına hangi mahkemenin bakacağı da cezanın üst sınırına bağlıdır. Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara ağır ceza mahkemesi, geri kalan dava ve işlere asliye ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m.12, m.11). Kasten yaralama sonucu ölümde (87/4) iki aralığın üst sınırı da on yılı aştığı için görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir. TCK 87’nin diğer fıkralarında görevli mahkeme, somut dosyada uygulanacak fıkranın öngördüğü cezanın üst sınırının on yılı aşıp aşmadığına göre belirlenir. İki mahkemenin görev alanı için ağır ceza mahkemesi ve asliye ceza mahkemesi yazılarımıza bakabilirsiniz.
10. Birden Fazla Ağır Netice Varsa TCK 87 Cezası Nasıl Belirlenir?
TCK 87, aynı kasten yaralamada birden fazla ağır sonucun (örneğin hem kemik kırığı hem yaşamsal tehlike) birlikte gerçekleşmesi hâlinde artırımların nasıl uygulanacağını ayrıca düzenlemez. Kanun her sonuç için ayrı bir artırım öngörür, ama artırımların üst üste toplanacağını söyleyen bir hüküm içermez. Adli Tıp Kurumu rehberi de kemik kırığının ağırlık derecesini yaşamsal tehlike ölçütünden bağımsız değerlendirdiği için raporda birden fazla sonuç yan yana yazılabilir.
Hâkim temel cezayı belirlerken, diğer ölçütlerin yanında meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını göz önünde tutar (TCK m.61/1-e). Birden fazla ağır sonuç bu nedenle yalnız artırım aşamasında değil, temel cezanın alt sınırdan ne ölçüde uzaklaştırılacağı aşamasında da cezayı etkileyebilir. Cezanın aşamaları için TCK 61 cezanın belirlenmesi yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 87 nedir, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama ne demek?
TCK 87, kasten yaralama fiilinin mağdurda kemik kırığı, yüzde sabit iz, yaşamsal tehlike, organ işlevinin zayıflaması veya yitirilmesi ya da ölüm gibi daha ağır bir sonuç doğurduğu hâlleri düzenler. Ayrı bir suç değildir; TCK 86'ya göre belirlenen kasten yaralama cezası bu sonuçlara göre artırılır ya da ölümde ayrı bir aralık uygulanır.
TCK 87 cezası ne kadar?
Ceza sonuca göre değişir. 87/1 hâllerinde (yüzde sabit iz, yaşamsal tehlike gibi) TCK 86'ya göre belirlenen ceza bir kat, 87/2 hâllerinde iki kat artırılır. Kemik kırığında ceza yarısına kadar artırılır. Yaralama sonucu ölümde temel kasten yaralamada on yıldan on dört yıla, nitelikli kasten yaralamada on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis verilir.
TCK 87/4 kasten yaralama sonucu ölüm cezası kaç yıl?
Ölüm, TCK 86'nın birinci fıkrasındaki temel kasten yaralamadan doğmuşsa on yıldan on dört yıla, üçüncü fıkrasındaki nitelikli kasten yaralamadan (eşe, silahla, kamu görevlisine karşı gibi) doğmuşsa on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Bu aralıklar 4 Haziran 2025'ten beri geçerlidir; önceki aralıklar sekiz-on iki ve on iki-on sekiz yıldı.
Kemik kırığında ceza ne kadar artar?
Kemik kırığı veya çıkığında TCK 86'ya göre belirlenen ceza, kırığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır (TCK m.87/3). Sabit bir oran yoktur. Etki derecesi adlî tıp raporunda yazılır; Adli Tıp Kurumu rehberi etkiyi hafif (1), orta (2-3) ve ağır (4-6) olarak derecelendirir. Rapor dereceyi göstermiyorsa ek rapor istenebilir.
Yüzde sabit iz bırakırsam ne kadar ceza alırım?
Yüzde sabit iz TCK 87/1-c hâlidir ve kasten yaralama cezası bir kat artırılır. Artırım sonucunda ceza, temel kasten yaralamada dört yıldan, eşe veya silahla yaralama gibi nitelikli hâllerde altı yıldan az olamaz. Altı yıllık alt sınır yalnız nitelikli kasten yaralamaya aittir; her yüzde sabit iz dosyasında uygulanmaz.
Diş kırığı kemik kırığı sayılır mı?
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı ve iki adlî tıp derneğinin Haziran 2019 tarihli yaralama rehberine göre diş kırıkları kemik kırığı kabul edilmez, bu yüzden TCK 87/3 artırımının konusu olmaz. Rehber, diş kırığında yaralanmanın basit tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olmadığının belirtilmesini ister. Kesici, köpek ve küçük azı dişlerindeki kayıp implant veya protezle tedavi edilemiyorsa yüzde sabit iz bakımından ayrıca değerlendirilir.
TCK 87 şikâyete tabi mi?
Hayır. TCK 87'de şikâyet şartı yoktur ve soruşturma kendiliğinden yürür. Kasten yaralamada şikâyet yalnız TCK 86/2'deki basit tıbbî müdahaleyle giderilebilecek hafif yaralamada aranır. Adli Tıp Kurumu rehberine göre kemik kırığı veya çıkığı olan yaralanma bu hafif gruba girmez; mağdurun şikâyetten vazgeçmesi de davayı düşürmez.
TCK 87/3 uzlaşmaya tabi mi?
Hayır. CMK m.253, kasten yaralamayı uzlaştırma kapsamına yalnız TCK 86 (üçüncü fıkra hariç) ve TCK 88 olarak alır; TCK 87'yi saymaz. Şikâyete bağlı suçlar da uzlaştırmaya tabidir, fakat TCK 87 şikâyete bağlı değildir. Bu nedenle kemik kırığı, yüzde sabit iz ya da ölüm sonucu doğuran kasten yaralamada uzlaştırma yoluna gidilmez.
Yaralama sonucu ölüm ile kasten öldürme arasındaki fark nedir?
Fark failin kastındadır. Fail ölümü istemişse kasten öldürme (TCK 81, müebbet hapis), ölümü öngörüp yine de fiili işlemişse olası kastla öldürme (TCK 21/2, yirmi yıldan yirmi beş yıla) söz konusudur. Fail yalnız yaralamayı istemiş ve ölüm bakımından en az taksirle hareket etmişse TCK 87/4 uygulanır.
Olay 4 Haziran 2025'ten önceyse hangi ceza uygulanır?
Suç tarihindeki kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanun farklıysa failin lehine olan uygulanır (TCK m.7/2). 7550 sayılı Kanun TCK 87'deki cezaları 4 Haziran 2025'te artırdığı için bu tarihten önce işlenen fiillerde eski ve daha hafif aralıklar esas alınır; yaralama sonucu ölümde örneğin sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis.
İlgili çalışma alanı: Ceza Hukuku
← Tüm makaleler