Kraft zemin üzerinde boş beyaz kâğıt, iki dolma kalem ve mürekkep şişesi

İdare Hukuku

İdare Mahkemesi Dilekçe Örneği: İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi

14 dk okumaYayımlanma:Yazan Av. Halit Süha Bahçeci

İdari işlemin iptali dava dilekçesi, hukuka aykırı bir idari işlemin iptali için idare mahkemesine, vergi mahkemesine veya Danıştay’a verilen ve davayı açan imzalı dilekçedir (İYUK m.3/1). İdari işlemin iptali dava dilekçesinde tarafların kimlik ve adres bilgileri, davanın konusu ve sebepleri, dayanılan deliller ve dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihi bulunmak zorundadır (İYUK m.3/2). Dilekçe, özel kanunda ayrı süre yoksa işlemin yazılı bildirimini izleyen günden itibaren idare mahkemesinde 60 gün, vergi mahkemesinde 30 gün içinde verilir (İYUK m.7). Aşağıdaki iptal davası dilekçe örneği bu zorunlu unsurlara göre hazırlanmıştır ve her bölümün hangi maddeye dayandığı yazının içinde açıklanmıştır. İdare mahkemesi dilekçe örneği ararken önce hangi davanın açılacağı belirlenmelidir: işlemin iptali, zararın tazmini ve kararın istinafı ayrı dilekçelerle istenir ve her birinin zorunlu unsuru farklıdır.

1. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi Nedir?

İdari işlemin iptali dava dilekçesi, iptal davasını başlatan belgedir. İdari davalar Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır (İYUK m.3/1). Kanun dilekçe için hazır bir form öngörmez; dilekçede bulunması gereken bilgileri sayar (İYUK m.3/2). Bu nedenle iptal davası dilekçe örneği bir kalıp değil, zorunlu bilgilerin hangi sırayla yazılacağını gösteren bir düzendir.

İdari işlemin iptali dava dilekçesi hukuk mahkemesine verilen dava dilekçesinden ayrı kurallara tabidir. Hukuk mahkemelerindeki dava dilekçesi Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre hazırlanır ve Dava Dilekçesi Nasıl Yazılır? yazısında anlatılmıştır. İdare mahkemesinde açılan iptal davasında ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uygulanır. İptal davasının şartları ve kimlerin açabileceği İptal Davası Nedir? yazısında ayrıca açıklanmıştır.

2. İdare Mahkemesi Dilekçe Örneği: Hangi Dava İçin Hangi Dilekçe?

İdare mahkemesi dilekçe örneği tek bir metin değildir; dilekçenin içeriği açılacak davanın türüne göre değişir. İdari dava türleri iptal davası, tam yargı davası ve idari sözleşmelerden doğan davalardır (İYUK m.2/1). Bütün idari dava dilekçeleri aynı temel unsurları taşır (İYUK m.3/2), ama her dava türünde öne çıkan unsur farklıdır:

AmaçDilekçeÖne çıkan unsurDayanak
Hukuka aykırı idari işlemin kal­dı­rıl­masıİdari işlemin iptali dava dilek­çesi (bu sayfa)İşlemin yazılı bil­di­rim tarihi ve hukuka aykı­rı­lık sebebiİYUK m.2/1-a, m.3/2-c
İda­re­nin eylem veya işle­min­den doğan zararın öden­mesiTam yargı davası dilek­çesiUyuş­maz­lık konusu miktar; idari eylemde önce idareye başvuruİYUK m.2/1-b, m.3/2-d, m.13/1
İşlemin iptali ve zararın öden­mesi bir­likteİptal ve tam yargı davası dilek­çesiİptal talebi ile bir­likte miktarİYUK m.12, m.3/2-d
İşlemin dava süre­since uygu­lan­ma­masıDilek­çede yürüt­me­nin dur­du­rul­ması talebiTela­fisi güç zarar ve açık hukuka aykı­rı­lıkİYUK m.27/2
İdare mah­ke­mesi kara­rına karşı kanun yoluBölge idare mah­ke­me­sine istinaf dilek­çesiKararın teb­li­ğin­den iti­ba­ren otuz günİYUK m.45/1

Bu sayfadaki örnek, en sık kullanılan idare mahkemesi dilekçesi olan idari işlemin iptali dava dilekçesidir. Tam yargı davası için idareye başvuru dilekçesi, dava dilekçesi ve miktar artırma dilekçesi örnekleri Tam Yargı Davası Dilekçe Örneği yazısındadır. İstinaf dilekçesinin kuralları aşağıda ayrı bir bölümde anlatılmıştır.

3. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi Nereye Verilir?

İdari işlemin iptali dava dilekçesi, davaya bakacak mahkemenin başkanlığına hitaben yazılır ve kural olarak o mahkemeye verilir (İYUK m.3/1). Kanun dilekçenin başka yerlere verilmesine de izin verir. Dilekçeler, idare veya vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk hâkimliklerine, yabancı ülkelerde ise Türk konsolosluklarına verilebilir (İYUK m.4). Bu yerlere verilen dilekçeler en geç üç gün içinde ait olduğu mahkemeye gönderilir (İYUK m.6/3).

İdari işlemin iptali davası, dilekçenin harç ve posta ücreti alındıktan sonra deftere kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (İYUK m.6/1). Bu kural asliye hukuk hâkimliğine veya konsolosluğa verilen dilekçeler için de geçerlidir. Dilekçe sahibine kayıt tarih ve sayısını gösteren bir alındı kâğıdı verilir (İYUK m.6/2). Bu belge, davanın süresinde açıldığını gösteren kayıttır.

Yetkili idare mahkemesi, kanunda başka bir kural yoksa dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32/1). Yetki kamu düzenindendir (İYUK m.32/2). Yetkisiz bir idare mahkemesine verilen dilekçe nedeniyle dava düşmez: mahkeme davayı yetki yönünden reddeder ve dosyayı yetkili mahkemeye gönderir (İYUK m.15/1-a).

4. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi Ne Zaman Verilir?

İdari işlemin iptali dava dilekçesi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay’da ve idare mahkemelerinde altmış gün, vergi mahkemelerinde otuz gün içinde verilir (İYUK m.7/1). Süre, işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7/2-a). Süre geçtikten sonra verilen dilekçe ilk incelemede süre aşımı nedeniyle reddedilir (İYUK m.14/3-e, m.15/1-b).

İdare, yapılan bir başvuruya otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve dava bu zımni ret üzerine, otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde açılır (İYUK m.10/2). Bu durumda dilekçede yazılı bildirim tarihinin yerine idareye başvuru tarihini ve otuz günlük sürenin bittiği tarihi göstermek, süre hesabını mahkeme için açık hâle getirir. Tatil günleri, adli tatil ve dört aylık bekleme sınırı İdari Davada Dava Açma Süresi yazısında anlatılmıştır.

5. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesinde Bulunması Gerekenler

İdari işlemin iptali dava dilekçesinde bulunması gereken bilgiler kanunda sayılmıştır (İYUK m.3/2). İptal davası için bunlardan üçü zorunludur: taraf bilgileri, davanın konusu ile sebepleri ve delilleri, dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihi. Uyuşmazlık konusu miktar yalnız mali yükümlere ilişkin davalarla tam yargı davalarında (İYUK m.3/2-d), verginin türü, yılı ve ihbarname bilgileri de yalnız vergi davalarında yazılır (İYUK m.3/2-e).

5.1. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesinde Taraf Bilgileri

İdari işlemin iptali dava dilekçesinde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları ya da unvanları ile adresleri ve gerçek kişilerin T.C. kimlik numarası yazılır (İYUK m.3/2-a). Davalı taraf, işlemi yapan idaredir. Davalı idare yanlış gösterilirse dava reddedilmez; mahkeme dava dilekçesini tespit ettiği gerçek hasma tebliğ eder (İYUK m.15/1-c).

Dava, ilgili tarafından bizzat veya bir avukat aracılığıyla açılabilir. Avukat olmayan bir vekil tarafından açılan davada dilekçe reddedilir ve otuz gün içinde bizzat veya avukat aracılığıyla yeniden dava açılması istenir (İYUK m.15/1-d).

5.2. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesinde Konu, Sebepler ve Deliller

İdari işlemin iptali dava dilekçesinde davanın konusu ve sebepleri ile dayanılan deliller gösterilir (İYUK m.3/2-b). Konu, iptali istenen işlemin kendisidir: işlemi yapan idare, işlemin tarihi ve sayısı birlikte yazılır. Sebepler, işlemin neden hukuka aykırı olduğunu açıklayan bölümdür ve aşağıdaki iptal sebepleriyle ilişkilendirilir. Deliller, her iddianın dayandığı belgelerdir.

5.3. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesinde Yazılı Bildirim Tarihi

İdari işlemin iptali dava dilekçesinde dava konusu idari işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir (İYUK m.3/2-c). Bu tarih, dava açma süresinin başlangıcıdır (İYUK m.7/2-a). Mahkeme süre aşımını ilk incelemede denetlediği için tarihin dilekçede açıkça yazılması, davanın süresinde açıldığının dosyadan anlaşılmasını sağlar (İYUK m.14/3-e).

5.4. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesinin Ekleri ve Örnek Sayısı

İdari işlemin iptali dava dilekçesine dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri eklenir (İYUK m.3/3). Dilekçe ile ekli belgelerin örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla verilir (İYUK m.3/3). Tek bir idare aleyhine açılan davada bu, dilekçe ve eklerin iki takım hâlinde verilmesi demektir.

6. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesinde Hukuka Aykırılık Sebepleri

İdari işlemin iptali dava dilekçesinde ileri sürülebilecek iptal sebepleri kanunda beş tanedir: yetki, şekil, sebep, konu ve maksat. İptal davası, idari işlemin bu yönlerden biriyle hukuka aykırı olması nedeniyle açılır (İYUK m.2/1-a). Dilekçenin sebepler bölümü, işlemin hangi yönden hukuka aykırı olduğunu bu beş başlıktan birine veya birkaçına bağlar.

İdare mahkemesi işlemin hukuka uygunluğunu denetler; işlemin yerinde olup olmadığını denetlemez. İdari yargı yetkisi idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimiyle sınırlıdır ve idare mahkemeleri yerindelik denetimi yapamaz (İYUK m.2/2; Anayasa m.125). Bu nedenle dilekçede “işlem daha isabetli olabilirdi” demek yetmez. Dilekçe, hangi kuralın ihlal edildiğini göstermelidir.

İptal sebebiDilekçede cevaplanan soru
Yetkiİşlemi yapan makam bu işlemi yapmaya yetkili mi?
ŞekilKanunun öngördüğü usul ve biçim kurallarına uyulmuş mu?
Sebepİşlemin dayandığı olay ve hukuki gerekçe gerçekten var mı?
Konuİşlemin doğurduğu sonuç hukuka uygun mu?
Maksatİşlem kamu yararı ve kanunun öngördüğü amaç için mi yapılmış?

Beş unsurun her birinin anlamı ve hukuka aykırılık örnekleri İdari İşlem Nedir? yazısının unsurlar bölümündedir.

7. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesinde Yürütmenin Durdurulması Talebi

İdari işlemin iptali dava dilekçesi işlemi kendiliğinden durdurmaz: dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). İşlemin dava süresince uygulanmaması isteniyorsa dilekçede ayrıca yürütmenin durdurulması talep edilir. Bu talep dilekçenin başlığında ve sonuç bölümünde açıkça yazılır.

Mahkeme yürütmenin durdurulmasına, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse karar verebilir (İYUK m.27/2). Dilekçede bu iki şartın her biri ayrı ayrı açıklanmalıdır. Talep dilekçe ve eklerinden yerinde görülmezse davalı idarenin savunması alınmadan reddedilebilir (İYUK m.27/3). Yürütmenin durdurulması kararları kural olarak teminat karşılığında verilir; durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir (İYUK m.27/6).

Yürütmenin durdurulması isteminde verilen karara karşı, tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir (İYUK m.27/7). Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması istenemez (İYUK m.27/10). Şartların ayrıntısı Yürütmenin Durdurulması Nedir? yazısında anlatılmıştır.

8. İdare Mahkemesi Dilekçe Örneği: İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi

Aşağıdaki idare mahkemesi dilekçe örneği, idari işlemin iptali dava dilekçesi için İYUK m.3’teki zorunlu bilgileri sırasıyla gösterir. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulur. Dosyaya uymayan bölüm silinir; doldurulmamış bölüm dilekçede bırakılmaz.

                 [İL] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

                 (YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR)
                 [Talep yoksa bu satır silinir.]


DAVACI            : [Ad Soyad]
                    T.C. Kimlik No: [11 hane]
                    [Adres]

VEKİLİ            : Av. [Ad Soyad]
                    [Büro adresi]
                    [Avukat yoksa bu bölüm silinir.]

DAVALI            : [İşlemi yapan idarenin adı]
                    [İdarenin adresi]

DAVA KONUSU İŞLEM : [İdarenin adı]'nın [gg.aa.yyyy] tarih ve [sayı]
                    sayılı [işlemin adı] işleminin iptali ile
                    [varsa] yürütmesinin durdurulması istemidir.

TEBLİĞ TARİHİ     : [gg.aa.yyyy]
                    [Zımni ret varsa: idareye başvuru tarihi
                    gg.aa.yyyy; otuz günlük sürenin bittiği tarih
                    gg.aa.yyyy]


AÇIKLAMALAR

1. [Davacının işlemle ilişkisi: görevi, ruhsatı, başvurusu, işlemin
   kendisini nasıl etkilediği.]                                (Ek-2)

2. [İşlemden önceki olaylar, tarih sırasıyla. Her olay bir eke
   bağlanır.]                                                  (Ek-3)

3. [gg.aa.yyyy] tarihinde tesis edilen dava konusu işlem
   [gg.aa.yyyy] tarihinde tarafıma yazılı olarak bildirilmiştir.
   İşlemde [işlemin dayandığı gerekçe aynen yazılır]
   denilmektedir.                                              (Ek-1)

4. [Varsa: İYUK m.11 uyarınca [üst makam]a [gg.aa.yyyy]
   tarihinde başvurulmuş, başvuru [gg.aa.yyyy] tarihinde
   reddedilmiş / otuz gün içinde cevap verilmemiştir.]         (Ek-4)


HUKUKA AYKIRILIK SEBEPLERİ

[Dosyaya uyan sebepler numaralanarak yazılır. Her sebep, ihlal
edilen kuralı ve ilgili eki gösterir.]

1. Yetki yönünden: [İşlemi yapan makamın bu işlemi yapmaya
   yetkili olmadığı; yetkinin hangi kanunla hangi makama
   verildiği.]

2. Şekil yönünden: [Uyulmayan usul veya biçim kuralı; örneğin
   alınmayan savunma, gösterilmeyen gerekçe.]

3. Sebep yönünden: [İşlemin dayandığı olayın gerçekleşmediği
   veya hukuka uygun olmadığı.]

4. Konu yönünden: [İşlemin doğurduğu sonucun kanuna aykırılığı.]

5. Maksat yönünden: [İşlemin kamu yararı dışında bir amaçla
   yapıldığı.]


YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEBİNİN GEREKÇESİ
[Talep yoksa bu bölüm silinir.]

a) Telafisi güç veya imkânsız zarar: [İşlem uygulanırsa doğacak
   zarar ve bu zararın dava sonunda neden giderilemeyeceği.]

b) Açık hukuka aykırılık: [Yukarıdaki sebeplerden hangisinin
   ilk bakışta anlaşıldığı.]


HUKUKİ SEBEPLER : Anayasa m.125, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
                  Kanunu m.2, m.3, m.7, m.27 ve ilgili mevzuat
                  [işlemin dayandığı özel kanun ve madde].

DELİLLER        : Dava konusu işlem, tebliğ belgesi, [başvuru
                  dilekçesi ve cevap], [diğer belgeler], işlem
                  dosyası ve her türlü yasal delil.


SONUÇ VE İSTEM  : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
                  1. [Varsa] Dava konusu işlemin yürütmesinin
                     DURDURULMASINA,
                  2. Dava konusu işlemin İPTALİNE,
                  3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin
                     davalı idareye yükletilmesine
                  karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

                                        [gg.aa.yyyy]
                                        Davacı / Vekili
                                        [Ad Soyad, imza]

EKLER:
Ek-1: Dava konusu işlem ve tebliğ belgesi
Ek-2: [Davacının işlemle ilişkisini gösteren belge]
Ek-3: [Olayları gösteren belgeler]
Ek-4: [Varsa İYUK m.11 başvurusu ve cevabı]
[Vekil varsa: vekâletname örneği]

Dilekçe ve eklerin örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla verilir (İYUK m.3/3). Tam yargı talebi de ekleniyorsa sonuç bölümüne talep edilen tazminat ve dilekçenin başına uyuşmazlık konusu miktar yazılır (İYUK m.3/2-d).

9. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi ile İdareye İtiraz Dilekçesinin Farkı

İdari işlemin iptali dava dilekçesi mahkemeye verilir ve davayı açar; idareye itiraz dilekçesi ise idareye verilir ve dava açmaz. İki dilekçe sık karıştırılır, çünkü ikisi de aynı işleme karşıdır. Aradaki fark, kime verildikleri ve süreye etkileridir.

İdareye itiraz, dava açılmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması için yapılan başvurudur. Başvuru üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama, dava açma süresi içinde yapılır ve işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (İYUK m.11/1). İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.11/2). Ret veya reddedilmiş sayılma üzerine dava açma süresi yeniden işler ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır (İYUK m.11/3).

İdareye itiraz dilekçesiİdari işlemin iptali dava dilekçesi
Verildiği yerÜst makam; yoksa işlemi yapan makam (İYUK m.11/1)İdare mahkemesi, vergi mahkemesi veya Danıştay başkanlığı (İYUK m.3/1)
Sonucuİdarenin işlemi yeniden incelemesiDavanın açılması (İYUK m.6/1)
Süreye etkisiİşleyen dava açma süresini durdurur, uzatmaz (İYUK m.11/1, m.11/3)Dava açma süresi içinde veril­me­li­dir (İYUK m.7/1)
Zorunlu muKural olarak isteğe bağlıDava açmak için zorunlu

İdareye itiraz, dava açma süresini sıfırlamaz. İtiraz tarihine kadar geçen günler kalan süreden düşülür (İYUK m.11/3). Bu nedenle itirazın cevabı beklenirken hangi tarihte kaç gün kaldığı ayrıca hesaplanmalıdır.

İdari eylemlerde durum farklıdır. İdarenin bir işlem değil eylem yüzünden hakkı ihlal edilen kişi, idari dava açmadan önce eylemi yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmak zorundadır (İYUK m.13/1). Bu başvuru, işleme karşı yapılan isteğe bağlı itirazdan farklı olarak zorunludur.

10. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesiyle Tam Yargı Talebi ve Birden Fazla İşlem

İdari işlemin iptali dava dilekçesine tam yargı talebi de eklenebilir. İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem nedeniyle doğrudan tam yargı davası açabilir, iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir ya da önce iptal davası açıp kararın tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilir (İYUK m.12). Tam yargı talebi eklenen dilekçede uyuşmazlık konusu miktar da gösterilir (İYUK m.3/2-d). Tazminat talebinin ayrıntısı Tam Yargı Davası Nedir?, tazminat dilekçesinin örneği Tam Yargı Davası Dilekçe Örneği yazısındadır.

Her idari işlem aleyhine kural olarak ayrı dava açılır. Aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı ise tek dilekçeyle dava açılabilir (İYUK m.5/1). Birden fazla kişinin ortak dilekçeyle dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde ortaklık bulunması ve davaya yol açan maddi olay ya da hukuki sebeplerin aynı olması gerekir (İYUK m.5/2).

11. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi Eksikse Ne Olur?

İdari işlemin iptali dava dilekçesi eksikse dava hemen reddedilmez. Mahkeme dilekçeyi ilk incelemede yedi yönden sırasıyla inceler: görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, dava konusu işlemin kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve dilekçenin İYUK m.3 ile m.5’e uygunluğu (İYUK m.14/3). Bu inceleme ve ardından yapılacak işlemler dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç on beş gün içinde sonuçlandırılır (İYUK m.14/4).

Eksikliğin sonucu, hangi yönden kaynaklandığına göre değişir (İYUK m.15/1):

  • Dilekçenin şekli eksikse: Dilekçe İYUK m.3 ve m.5’e uygun değilse otuz gün içinde yeniden düzenlenmek veya eksikleri tamamlanmak üzere reddedilir (İYUK m.15/1-d). Yeni dilekçe için ayrıca harç alınmaz (İYUK m.15/3). Yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapılırsa dava reddedilir (İYUK m.15/5).
  • Davalı idare yanlış gösterilmişse: Dava dilekçesi mahkemenin tespit edeceği gerçek hasma tebliğ edilir (İYUK m.15/1-c).
  • Mahkeme görevsiz veya yetkisizse: İdari yargının görevli olduğu konuda dava görev veya yetki yönünden reddedilir ve dosya görevli veya yetkili mahkemeye gönderilir (İYUK m.15/1-a).
  • Dilekçe bir idari mercie verilmesi gerekirken mahkemeye verilmişse: Dilekçe görevli idari mercie gönderilir (İYUK m.15/1-e) ve mahkemeye başvurma tarihi, mercie başvurma tarihi sayılır (İYUK m.15/2).
  • Ehliyet, işlemin niteliği veya süre yönünden eksiklik varsa: Dava reddedilir (İYUK m.15/1-b). Bu hâllerde dilekçeyi yenilemek için süre verilmez.

Dilekçenin şekil eksikliği nedeniyle reddine ilişkin karara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulamaz (İYUK m.15/4). Bu kararın gereği otuz gün içinde yeni dilekçe verilmesidir.

12. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesinin Harcı ve Posta Ücreti

İdari işlemin iptali dava dilekçesi, harç ve posta ücreti alındıktan sonra deftere kaydedilir ve dava bu kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılır (İYUK m.6/1). Harç veya posta ücreti hiç verilmeden ya da eksik verilerek dava açılmışsa, eksiğin otuz gün içinde tamamlanması ilgiliye tebliğ edilir; gereği yapılmazsa bildirim bir kez daha tekrarlanır. Süresinde tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilir (İYUK m.6/4).

Bu yazıda harç tutarı verilmemiştir. Dilekçe verilirken güncel tutar mahkeme veznesinden öğrenilir.

13. Bölge İdare Mahkemesi Dilekçe Örneği: İstinaf Dilekçesi

Bölge idare mahkemesi dilekçe örneği arayanların çoğu, idare mahkemesinin verdiği karara karşı istinaf dilekçesi yazmak ister. İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m.45/1). Konusu kanunda gösterilen parasal sınırı geçmeyen iptal davaları ile tam yargı davalarında idare mahkemesi kararı kesindir ve istinaf yoluna başvurulamaz (İYUK m.45/1).

İstinaf dilekçesi ayrı bir şekil kuralına bağlanmamıştır: istinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir (İYUK m.45/2). Bu nedenle istinaf dilekçesi de dava dilekçesi gibi İYUK m.3 esaslarına göre düzenlenir ve düzenlenmemişse eksikliklerin on beş gün içinde tamamlanması ilgiliye tebliğ edilir; tamamlanmazsa başvuruda bulunulmamış sayılır (İYUK m.48/2). Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir ve karşı taraf tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde cevap verebilir (İYUK m.48/3). Harç ve giderler eksik ödenmişse yedi günlük süre verilir; bu sürede tamamlanmazsa başvurudan vazgeçilmiş sayılır (İYUK m.48/6).

Dilekçede hitabın yanlış yazılması başvuruyu düşürmez. İstinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare mahkemesine gönderilir (İYUK m.45/2).

Bölge idare mahkemesine istinaf dilekçesinin düzeni, yukarıdaki dava dilekçesiyle aynı sırayı izler:

  • Başlık ve karar: hitap ile istinaf edilen idare mahkemesi kararının esas ve karar numarası; hitap yanlış yazılsa da dosya bölge idare mahkemesine gönderilir (İYUK m.45/2),
  • Taraflar: istinaf eden ve karşı taraf (İYUK m.3/2-a),
  • Kararın tebliğ tarihi: otuz günlük sürenin başlangıcı (İYUK m.45/1),
  • İstinaf sebepleri: kararın hangi yönden hukuka aykırı olduğu ve dayanılan deliller (İYUK m.3/2-b),
  • Sonuç ve istem: ilk derece kararının kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden karar verilmesi.

Bölge idare mahkemesi ilk derece kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunu reddeder; hukuka uygun bulmazsa başvurunun kabulüyle kararı kaldırır ve işin esası hakkında yeniden karar verir (İYUK m.45/3, m.45/4). Kanun yollarının ayrıntısı İptal Davası Nedir? yazısının istinaf ve temyiz bölümündedir.

14. İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi Verildikten Sonra Ne Olur?

İdari işlemin iptali dava dilekçesi ilk incelemeden geçerse davalı idareye tebliğ edilir (İYUK m.14/5). Dava dilekçesi ve eklerinin birer örneği davalıya, davalının savunması da davacıya tebliğ edilir (İYUK m.16/1). Davalı idare savunmasıyla birlikte işlem dosyasının aslını veya onaylı örneğini mahkemeye gönderir (İYUK m.16/5).

Taraflar tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde cevap verebilir. Bu süre haklı sebep varsa taraflardan birinin isteği üzerine, bir defaya mahsus ve otuz günü geçmemek üzere uzatılabilir (İYUK m.16/3). Davacının ikinci dilekçesi davalıya, davalının ikinci savunması davacıya tebliğ edilir; davacı bu ikinci savunmaya kural olarak cevap veremez (İYUK m.16/2). Süre geçtikten sonra verilen savunma veya ikinci dilekçeye dayanılarak hak iddia edilemez (İYUK m.16/4).

Mahkeme baktığı davaya ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar ve gerekli gördüğü belge ile bilgileri taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilir (İYUK m.20/1). Yine de idari işlemin iptali dava dilekçesinde işlemin hangi yönden hukuka aykırı olduğunu açıkça yazmak, mahkemenin hangi belgeleri isteyeceğini belirlemesini kolaylaştırır.

Konuya göre hazırlanmış diğer dilekçe örnekleri Dilekçe Örnekleri sayfasında toplanmıştır. İdari işleme karşı iptal davası örnekleri için: Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi · Güvenlik Soruşturması Olumsuz: İptal Davası.

İdari işlemin iptali dava dilekçesi verildikten sonra ne olur?Dilekçenin hazırlanmasından savunmanın tebliğine kadar izlediği yol; her aşamanın dayanağı yazı gövdesinde açıklanmıştır.
  1. Dilekçenin hazırlanmasıTaraflar, dava konusu işlem, hukuka aykırılık sebepleri, deliller ve işlemin yazılı bildirim tarihi dilekçeye yazılır; dava konusu kararın örneği eklenir.İYUK m.3/2
  2. Dilekçenin verilmesiDilekçe idare mahkemesine verilir; idare mahkemesi olmayan yerde asliye hukuk hâkimliğine, yurt dışında Türk konsolosluğuna da verilebilir.İYUK m.4
  3. Kayıt ve harçHarç ve posta ücreti alındıktan sonra dilekçe deftere kaydedilir; dava bu kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılır.İYUK m.6/1
  4. İlk incelemeGörev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, işlemin niteliği, süre, husumet ve dilekçenin şekli sırasıyla incelenir.İYUK m.14/3
    • Eksiklik yok → dilekçe davalı idareye tebliğ edilirİYUK m.14/5
    • Dilekçe şekil yönünden eksik → otuz gün içinde yenilenmek üzere reddedilirİYUK m.15/1-d
  5. Savunma ve cevapDavalı idarenin savunması davacıya tebliğ edilir; taraflar tebliğden itibaren otuz gün içinde cevap verebilir.İYUK m.16/3

Sıkça Sorulan Sorular

İdari işlemin iptali dava dilekçesinde neler bulunmalıdır?

İdari işlemin iptali dava dilekçesinde tarafların ve varsa vekillerinin ad, soyad veya unvanları ile adresleri, gerçek kişilerin T.C. kimlik numarası, davanın konusu ve sebepleri ile dayanılan deliller ve dava konusu idari işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir (İYUK m.3/2). Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dilekçeye eklenir (İYUK m.3/3).

İdare mahkemesine dilekçe nasıl yazılır?

İdare mahkemesine verilecek dilekçe, mahkeme başkanlığına hitaben yazılır ve imzalanır (İYUK m.3/1). Dilekçede taraflar, davanın konusu ve sebepleri ile deliller ve dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir; tam yargı davasında uyuşmazlık konusu miktar da yazılır (İYUK m.3/2). Dilekçenin içeriği açılacak davanın türüne göre değişir: işlemin iptali, zararın tazmini veya ikisi birlikte istenebilir (İYUK m.2/1, m.12).

Bölge idare mahkemesine istinaf dilekçesi nasıl verilir?

İdare mahkemesi kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulur (İYUK m.45/1). İstinaf temyizin şekil ve usullerine tabidir; dilekçe İYUK m.3 esaslarına göre düzenlenir ve eksiklikler on beş gün içinde tamamlatılır (İYUK m.45/2, m.48/2). Konusu kanundaki parasal sınırı geçmeyen iptal ve tam yargı davalarında idare mahkemesi kararı kesindir (İYUK m.45/1).

İdari işlemin iptali dava dilekçesi nereye verilir?

Dilekçe, Danıştay, idare mahkemesi veya vergi mahkemesi başkanlığına hitaben yazılır (İYUK m.3/1). İdare veya vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk hâkimliğine, yabancı ülkelerde Türk konsolosluklarına da verilebilir (İYUK m.4). Dava, dilekçenin deftere kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (İYUK m.6/1).

İptal davası dilekçesi kaç gün içinde verilir?

Özel kanununda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde iptal davası dilekçesi idare mahkemesinde ve Danıştay'da altmış gün, vergi mahkemesinde otuz gün içinde verilir (İYUK m.7/1). Süre, işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7/2-a).

İdari işlemin iptali dava dilekçesi eksik olursa dava reddedilir mi?

Hayır, ilk seferde dava reddedilmez. Dilekçe İYUK m.3 ve m.5'e uygun değilse otuz gün içinde yeniden düzenlenmek veya eksikleri tamamlanmak üzere reddedilir (İYUK m.15/1-d) ve yeni dilekçe için ayrıca harç alınmaz (İYUK m.15/3). Yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapılırsa dava reddedilir (İYUK m.15/5).

Dava dilekçesi yanlış idareye karşı açılırsa ne olur?

Dava hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılmışsa dava reddedilmez; dava dilekçesi mahkemece tespit edilecek gerçek hasma tebliğ edilir (İYUK m.15/1-c).

Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması istenmezse işlem durur mu?

Hayır. İdari davada dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.27/1). İşlemin uygulanmaması isteniyorsa dilekçede ayrıca yürütmenin durdurulması talep edilir; mahkeme bunu telafisi güç veya imkânsız zarar ile işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse verebilir (İYUK m.27/2).

Birden fazla idari işlem için tek dava dilekçesi verilebilir mi?

Kural olarak her idari işlem aleyhine ayrı dava açılır. İşlemler arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi varsa birden fazla işleme karşı tek dilekçeyle dava açılabilir (İYUK m.5/1).

İdareye itiraz dilekçesi ile iptal davası dilekçesi aynı şey midir?

Hayır. İdareye itiraz dilekçesi, dava açılmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi için üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama verilir ve işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (İYUK m.11/1). İptal davası dilekçesi ise mahkemeye verilir ve davayı açar (İYUK m.3/1). İdare otuz gün içinde cevap vermezse itiraz reddedilmiş sayılır ve dava açma süresi kaldığı yerden işler (İYUK m.11/2, m.11/3).

İptal davası ile tam yargı davası aynı dilekçeyle açılabilir mi?

Evet. İlgililer iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir; ya da önce iptal davası açıp kararın tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilir (İYUK m.12). Tam yargı talebi dilekçeye eklenirse uyuşmazlık konusu miktar da gösterilir (İYUK m.3/2-d).

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Kurucu Avukat

LinkedIn

Bahçeci Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, gayrimenkul, iş, aile, idare, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Çalışmaları sözleşmelerin hazırlanmasını, idari başvuruların yapılmasını ve uyuşmazlıklarda hukuki temsili de kapsar.

Yayın Politikası

İlgili çalışma alanı: İdare Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp