İdari Yargıda Süreler: Cevap, İstinaf ve Temyiz Süreleri

İdari yargıda süreler, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda (İYUK) davanın her aşaması için ayrı ayrı düzenlenir: dava açma süresi 60 gün (vergi mahkemesinde 30 gün), cevap ve savunma süresi 30 gün, istinaf ve temyiz süresi 30 gün, istinafa ve temyize cevap süresi 30 gün, yürütmenin durdurulması kararına itiraz süresi 7 gün, bilirkişi raporuna itiraz süresi iki haftadır (İYUK m.7/1, m.16/3, m.45/1, m.46/1, m.48/3, m.27/7; HMK m.281/1). İdari yargıda süreler tebliği izleyen günden işlemeye başlar, tatil günleri süreye dahildir ve son gün tatile rastlarsa süre ilk çalışma gününe uzar (İYUK m.8).

İdari yargıda süreler, ivedi yargılama usulüne tabi işlemlerde ve merkezî sınav davalarında önemli ölçüde kısalır. Aşağıdaki tablo bütün süreleri aşamalarına göre gösterir; her süre ardından kendi başlığında kanun maddesiyle açıklanmıştır.

1. İdari Yargıda Süreler Tablosu

İdari yargıda süreler aşağıdaki tabloda davanın aşamasına göre sıralanmıştır. “Başlangıç” sütunu sürenin hangi olaydan sonra işlemeye başladığını gösterir.

Aşama	Süre	Baş­lan­gıç	Dayanak
Dava açma (Danış­tay, idare mah­ke­mesi)	60 gün	Yazılı bil­di­rimi izleyen gün	İYUK m.7/1
Dava açma (vergi mah­ke­mesi)	30 gün	Vergide olaya göre tah­si­lat, tebliğ, ödeme veya tescil	İYUK m.7/1
İda­re­nin baş­vu­ruya cevap süresi	30 gün	Başvuru	İYUK m.10/2, m.11/2
Eksik harç ve posta ücre­tini tamam­lama	30 gün	Bil­di­ri­min tebliği	İYUK m.6/4
Dilekçe red­din­den sonra yeniden dilekçe	30 gün	Ret kara­rı­nın teb­li­ğini izleyen gün (m.8/1)	İYUK m.15/1-d
Cevap ve savunma	30 gün (bir defa en çok 30 gün uza­tı­la­bi­lir)	Tebliğ	İYUK m.16/3
Danış­tay sav­cı­sı­nın düşün­ce­sine görüş	10 gün	Tebliğ	İYUK m.16/6
Bilir­kişi rapo­runa itiraz	2 hafta (+ en çok 2 hafta ek süre)	Raporun tebliği	İYUK m.31/1, HMK m.281/1
Yürüt­me­nin dur­du­rul­ması kara­rına itiraz	7 gün	Kararın teb­li­ğini izleyen gün	İYUK m.27/7
Duruş­ma­dan sonra karar	15 gün	Duruşma	İYUK m.19
Kararın yazıl­ması	30 gün	Karar tarihi	İYUK m.24
İstinaf	30 gün	Kararın tebliği	İYUK m.45/1
Temyiz	30 gün	Kararın tebliği	İYUK m.46/1, m.46/2
İsti­nafa ve temyize cevap	30 gün	Dilek­çe­nin teb­li­ğini izleyen gün	İYUK m.48/3, m.45/2
Temyiz dilek­çe­sin­deki eksik­liği tamam­lama	15 gün	Bil­di­ri­min tebliği	İYUK m.48/2
Temyiz harç ve gide­rini tamam­lama	7 gün	Bil­di­rim	İYUK m.48/6
İda­re­nin mahkeme kara­rını uygu­la­ması	En geç 30 gün (bazı göreve iade karar­la­rında kesin­leş­me­den sonra)	Kararın idareye tebliği	İYUK m.28/1
Yar­gı­la­ma­nın yeni­len­mesi	60 gün (bazı sebep­lerde 1 yıl veya 10 yıl)	Sebebin ger­çek­leş­tiği tarihi izleyen gün	İYUK m.53/3

2. İdari Yargıda Süreler Ne Zaman Başlar ve Nasıl Hesaplanır?

İdari yargıda süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar (İYUK m.8/1). Tebliğ günü sayılmaz; hesap ertesi günden başlar. Süreler takvim günüyle sayılır: tatil günleri süreye dahildir. Sürenin son günü tatile rastlarsa süre, tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (m.8/2).

Aynı kurallar dava açma süresinden kanun yolu süresine kadar İYUK’taki bütün süreler için geçerlidir. Dava açma süresine özgü başlangıç kuralları (ilan yoluyla bildirim, düzenleyici işlemler, vergi uyuşmazlıkları) ve tarihli hesap örneği idari dava açma süresi yazısında ayrıca gösterilmiştir.

2.1. İdari Yargıda Süreler Adli Tatilde İşler mi?

İdari yargıda süreler adli tatilde (idari yargıdaki adıyla çalışmaya ara verme döneminde) işlemeye devam eder; İYUK bu dönemde süreleri durduran bir kural koymaz. Kanunda yazılı sürelerin bitişi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır (İYUK m.8/3).

Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl 20 Temmuz’dan 31 Ağustos’a kadar çalışmaya ara verir. Yargı çevresine dahil olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan ve yalnız bir idare veya bir vergi mahkemesi bulunan yerlerdeki idari yargı mercileri bu ara vermeden yararlanamaz (m.61/1). Ara verme döneminde nöbetçi mahkeme; yürütmenin durdurulması ve delil tespiti işlerine, ayrıca kanunen belli süre içinde karara bağlanması gereken işlere bakar (m.62).

3. İdari Yargıda Süreler: Dava Açma Süresi

İdari yargıda dava açma süresi, özel kanunda ayrı bir süre yoksa Danıştayda ve idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gündür (İYUK m.7/1). İvedi yargılama usulüne tabi işlemlerde (ihaleden yasaklama hariç ihale işlemleri, acele kamulaştırma gibi) dava açma süresi 30 gün (m.20/A), merkezî ve ortak sınav davalarında 10 gündür (m.20/B).

Dava açmadan önce idareye başvurulmuşsa idarenin cevap süresi 30 gündür; cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (m.10/2, m.11/2). Üst makama başvuru dava açma süresini durdurur, idareye yeni işlem için yapılan başvuru ise zımni ret üzerinden yeni bir süre başlatır (m.10, m.11). Bu iki başvurunun farkı, 7331 sayılı Kanunla 60 günden 30 güne inen cevap süresi ve tam yargı davasındaki bir yıllık ve beş yıllık başvuru süreleri idari dava açma süresi yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

4. İdari Yargıda Süreler: Dava Açıldıktan Sonra

İdari yargıda dava açıldıktan sonraki süreler; harcın tamamlanması, dilekçenin düzeltilmesi, tarafların cevapları, bilirkişi raporu ve yürütmenin durdurulması kararına itiraz aşamalarında işler. Bu sürelerin çoğu otuz gündür; yürütmenin durdurulmasına itiraz yedi gün, bilirkişi raporuna itiraz iki haftadır.

4.1. İdari Yargıda Harç ve Posta Ücretini Tamamlama Süresi

İdari yargıda dava harç veya posta ücreti verilmeden ya da eksik ödenerek açılmışsa, otuz gün içinde harcın ve posta ücretinin tamamlanması ilgiliye tebliğ edilir. Tebligata rağmen gereği yapılmazsa bildirim bir kez daha tekrarlanır; harç veya posta ücreti süresinde tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilir (İYUK m.6/4).

Dava açıldıktan sonra posta ücreti tebliğ işlemlerini engelleyecek ölçüde azalırsa yine otuz günlük süre verilir. Süresinde tamamlanmazsa dosya işlemden kaldırılır; bu kararın tebliğinden itibaren üç ay içinde eksik tamamlanarak dosyanın yeniden işleme konulması istenmezse dava açılmamış sayılır (m.6/5).

4.2. İdari Yargıda Dilekçe Reddinden Sonra Yeniden Dilekçe Verme Süresi

İdari yargıda dava dilekçesi İYUK m.3 ve m.5’e uygun değilse ilk incelemede, otuz gün içinde bu maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya eksikleri tamamlanmak üzere reddedilir (İYUK m.14/3-g, m.15/1-d). Kanun bu otuz günün başlangıcını ayrıca yazmaz; İYUK’taki süreler tebliğ tarihini izleyen günden işler (m.8/1). Yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapılırsa dava reddedilir (m.15/5).

4.3. İdari Yargıda Cevap ve Savunma Süresi

İdari yargıda cevap ve savunma süresi otuz gündür: taraflar, kendilerine yapılan tebliğlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde cevap verebilir (İYUK m.16/3). Dava dilekçesi davalı idareye, idarenin savunması davacıya tebliğ edilir; davacının ikinci dilekçesi idareye, idarenin ikinci savunması davacıya tebliğ edilir ve buna karşı davacı kural olarak cevap veremez (m.16/1-2). İdarenin ikinci savunmasında cevaplandırılması gereken bir husus varsa mahkeme davacıya ayrıca süre verir (m.16/2).

Cevap süresi haklı sebep varsa taraflardan birinin isteği üzerine mahkeme kararıyla otuz günü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. Süre geçtikten sonra yapılan uzatma talebi kabul edilmez ve taraflar süresinden sonra verdikleri savunma veya ikinci dilekçeye dayanarak hak iddia edemez (m.16/3-4). Tam yargı davasında davacı talep miktarını nihai karara kadar bir defaya mahsus artırabilir; artırma dilekçesi de otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir (m.16/4).

İvedi yargılama usulünde idarenin savunma süresi on beş gündür ve bir defaya mahsus en çok on beş gün uzatılabilir (m.20/A). Merkezî ve ortak sınav davalarında savunma süresi üç gündür, bir defaya mahsus en çok üç gün uzatılabilir (m.20/B).

4.4. İdari Yargıda Savcı Düşüncesine Cevap Süresi

İdari yargıda savcının düşüncesine görüş bildirme süresi yalnız Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda söz konusudur. Bu davalarda savcının esas hakkındaki yazılı düşüncesi taraflara tebliğ edilir; taraflar tebliğden itibaren on gün içinde görüşlerini yazılı olarak bildirebilir (İYUK m.16/6).

4.5. İdari Yargıda Bilirkişi Raporuna İtiraz Süresi

İdari yargıda bilirkişi raporuna itiraz süresi iki haftadır. İYUK bilirkişi konusunda kendi içinde ayrı bir süre koymaz; bilirkişi hakkında Hukuk Muhakemeleri Kanununun hükümleri uygulanır (İYUK m.31/1). Buna göre taraflar, raporun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik gördükleri hususların tamamlattırılmasını, belirsiz hususlarda bilirkişinin açıklama yapmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden isteyebilir (HMK m.281/1).

Talebin iki haftada hazırlanması çok zor veya imkânsızsa ya da özel veya teknik bir çalışma gerektiriyorsa, bu süre içinde mahkemeye başvuran tarafa sürenin bitiminden itibaren işleyen, bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmeyen ek süre verilebilir (HMK m.281/1). Ek süre isteğinin de ilk iki hafta dolmadan yapılması gerekir.

4.6. İdari Yargıda Yürütmenin Durdurulması Kararına İtiraz Süresi

İdari yargıda yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen karara, kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir. İdare ve vergi mahkemeleri ile tek hâkim kararlarına karşı itiraz bölge idare mahkemesine, bölge idare mahkemesi kararlarına karşı en yakın bölge idare mahkemesine, Danıştay dava dairelerinin kararlarına karşı konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna yapılır. İtiraz mercii dosyanın kendisine gelişinden itibaren yedi gün içinde karar verir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (İYUK m.27/7).

İvedi yargılama usulünde ve merkezî sınav davalarında yürütmenin durdurulması talebine ilişkin kararlara itiraz edilemez (m.20/A, m.20/B). Yürütmenin durdurulmasının şartları yürütmenin durdurulması nedir yazısında anlatılmıştır.

5. İdari Yargıda Süreler: Karar Süresi ve Dava Ne Kadar Sürer?

İdari yargıda karar süresi İYUK’ta davanın türüne göre düzenlenir. Genel usulde, öncelikli işler dışında kalan dosyalar tekemmül ettikleri sıraya göre ve tekemmül tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırılır (İYUK m.20/5). Altı aylık süre dava açıldığı günden değil, dosyanın tekemmül ettiği tarihten işler. İvedi yargılama usulünde kanun, savunmanın verilmesi veya savunma süresinin geçmesiyle dosyanın tekemmül etmiş sayılacağını açıkça belirtir (m.20/A).

Duruşma yapılan davalarda karar, duruşmadan sonra en geç on beş gün içinde verilir (m.19). Kararlar verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılır ve imzalanır (m.24). Duruşma davetiyeleri duruşma gününden en az otuz gün önce taraflara gönderilir (m.17/5).

Özel usullerde süre kısadır: ivedi yargılama usulündeki davalar tekemmülden itibaren en geç bir ay içinde (m.20/A), merkezî ve ortak sınav davaları en geç on beş gün içinde karara bağlanır (m.20/B).

6. İdari Yargıda Süreler: İstinaf ve Temyiz

İdari yargıda istinaf süresi ve temyiz süresi, kararın tebliğinden itibaren otuz gündür (İYUK m.45/1, m.46/1). İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulur; kanunda gösterilen parasal sınırı geçmeyen vergi, tam yargı ve iptal davalarında verilen kararlar kesindir ve bunlara karşı istinaf yoluna gidilemez (m.45/1). Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin kanunda sayılan davalardaki kararları Danıştayda temyiz edilebilir (m.46/1).

İdari yargıda temyiz süresi, 7589 sayılı Kanunla eklenen fıkrayla listede olmayan bazı davalar için de işler hâle gelmiştir: bu davalarda bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırması üzerine yeniden verdiği kararlar, tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir. Tek hâkimle görülen davalar, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun uygulanmasından kaynaklanan davalar ve fıkrada sayılan diğer işlerde bu yol kapalıdır (İYUK m.46/2). Bu değişiklik, yürürlüğe girdiği tarihten sonra bölge idare mahkemelerince verilen kararlara uygulanır; daha önce verilen kararlara değişiklikten önceki hükümler uygulanır (7589 sayılı Kanun geçici m.1/3). Temyiz dilekçesi, dosya aşamaları ve bozma kararı sonrası için Danıştay Temyiz Süresi, Dilekçesi ve Dosya Aşamaları yazımıza bakabilirsiniz.

İvedi yargılama usulünde temyiz süresi on beş gün (m.20/A), merkezî ve ortak sınav davalarında beş gündür (m.20/B). İstinaf ve temyiz düzeninde 7589 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler ve hangi karara hangi rejimin uygulanacağı İYUK m.45 ve m.46 başlıklarında ayrıca gösterilmiştir.

6.1. İdari Yargıda İstinafa ve Temyize Cevap Süresi

İdari yargıda istinafa ve temyize cevap süresi otuz gündür. Temyiz dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir ve karşı taraf tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde cevap verebilir (İYUK m.48/3). İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu için aynı otuz günlük cevap süresi istinaf dilekçesine verilecek cevap için de uygulanır (m.45/2).

Cevap dilekçesi yalnız savunma işlevi görmez: cevap veren taraf, kararı süresinde temyiz etmemiş olsa bile cevap dilekçesinde temyiz isteminde bulunabilir ve bu dilekçe temyiz dilekçesi yerine geçer (m.48/3). İvedi yargılama usulünde temyize cevap süresi on beş gün (m.20/A), merkezî sınav davalarında beş gündür (m.20/B).

6.2. İdari Yargıda İstinaf ve Temyiz Dilekçesindeki Eksiklik ve Harç Süreleri

İdari yargıda temyiz dilekçesi dilekçe kurallarına (m.3) uygun değilse eksikliklerin on beş gün içinde tamamlanması ilgiliye tebliğ edilir; bu sürede tamamlanmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılır (İYUK m.48/2). Harç ve giderler eksik ödenmişse tamamlanması için yedi günlük süre verilir; tamamlanmazsa kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilir (m.48/6). Bu kararlara ve süresi geçmiş temyiz nedeniyle verilen ret kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir (m.48/6). İstinafta aynı kurallar temyizin şekil ve usullerine tabi olma kuralı üzerinden uygulanır (m.45/2).

7. İdari Yargıda Süreler: Karardan Sonra

İdari yargıda karar kesinleştikten veya uygulanabilir hâle geldikten sonra da süreler işler: idarenin kararı uygulama süresi ve yargılamanın yenilenmesi süresi bunların başında gelir.

7.1. İdari Yargıda İdarenin Mahkeme Kararını Uygulama Süresi

İdari yargıda idarenin mahkeme kararını uygulama süresi en çok otuz gündür. İdare; Danıştay, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek veya eylemde bulunmak zorundadır ve bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak hiçbir şekilde otuz günü geçemez (İYUK m.28/1).

İdari yargıda bu otuz günlük uygulama süresine 7588 sayılı Kanunla (02.07.2026) bir istisna eklenmiştir. Millî Savunma Bakanlığı teşkilatı, Jandarma, Sahil Güvenlik ve Emniyet teşkilatları ile Millî İstihbarat Teşkilatı personeli ve adayları hakkında terör örgütleriyle bağlantı gerekçesiyle kamu görevine alınmama veya görevden çıkarılma işlemlerine karşı açılan davalarda, 375 sayılı KHK geçici m.35 uyarınca tesis edilen işlemlere karşı açılan davalarda ve güvenlik soruşturması ile arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesi üzerine açılan davalarda, göreve iade sonucunu doğuran mahkeme kararları uyarınca yapılacak işlemler nihai kararların kesinleşmesinden sonra yerine getirilir (İYUK m.28/1). Olumsuz güvenlik soruşturmasına karşı dava için güvenlik soruşturması olumsuz gelince iptal davası yazısına bakabilirsiniz.

7.2. İdari Yargıda Yargılamanın Yenilenmesi Süresi

İdari yargıda yargılamanın yenilenmesi süresi kural olarak altmış gündür. Kanunda sayılan sebeplerden önceki ilama aykırı karar verilmesi sebebi için süre on yıl, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ihlal kararına veya dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyonla verilen düşme kararına dayanan sebep için bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıldır. Süreler, dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplanır (İYUK m.53/3). Karar düzeltme yolu ise İYUK’tan çıkarılmıştır (m.54 mülga).

8. İdari Yargıda Süreler Kaçırılırsa Ne Olur?

İdari yargıda süreler kaçırıldığında sonuç, sürenin türüne göre değişir ve çoğu durumda telafi edilemez:

• Dava açma süresi: Süre aşımı ilk incelemede ele alınır ve dava reddedilir (İYUK m.14/3-e, m.15/1-b).
• Harç ve posta ücreti: İki bildirime rağmen süresinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (m.6/4).
• Cevap ve savunma: Süresinden sonra verilen savunmaya veya ikinci dilekçeye dayanarak hak iddia edilemez (m.16/4).
• İstinaf ve temyiz dilekçesindeki eksiklik: On beş günde tamamlanmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılır (m.48/2).
• Temyiz harcı: Yedi günde tamamlanmazsa karar temyiz edilmemiş sayılır (m.48/6).

Bu nedenle her tebligatta önce tebliğ tarihi not edilmeli, ardından ilgili sürenin hangi maddeye dayandığı ve son günün tatile veya çalışmaya ara verme dönemine rastlayıp rastlamadığı kontrol edilmelidir (m.8). İdari yargının genel yapısı ve mahkemelerin görev alanı için idari yargı nedir yazısına bakabilirsiniz.