Sosyal Medya Hesabı Çalmak Suç mu? Cezası ve Yapılacaklar

Sosyal medya hesabı çalmak suçtur: hesap sahibinin rızası olmadan bir Instagram, Facebook, X veya e-posta hesabına girmek, bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girme suçunu oluşturur ve bir yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir (TCK m.243/1). Şifreyi değiştirip hesabı sahibine erişilmez kılmak ya da hesaptan mesaj göndermek ayrıca verileri değiştirme suçudur ve altı aydan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m.244/2). Bu yazı, sosyal medya hesabı çalınan kişi için hangi fiilin hangi suçu oluşturduğunu, hesabın nasıl geri alınacağını, suç duyurusunun nereye yapılacağını ve çalınan hesaptan yapılan paylaşımların sorumluluğunu açıklar.

1. Sosyal Medya Hesabı Çalmak: Öne Çıkanlar

• Sosyal medya hesabı çalmak, bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girme suçudur; cezası bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.243/1).
• Şifreyi değiştirmek, hesabı erişilmez kılmak veya hesaptan mesaj göndermek ayrıca altı aydan üç yıla kadar hapis gerektirir (TCK m.244/2).
• Hesaptan para istenirse nitelikli dolandırıcılık, hesaptan para aktarılırsa bilişim yoluyla nitelikli hırsızlık gündeme gelir (TCK m.158/1-f, m.142/2-e).
• Hesap çalma suçu şikâyete bağlı değildir; savcılık re’sen soruşturur ve şikâyet süresi uygulanmaz (TCK m.243, m.244).
• Ceza sorumluluğu şahsidir; çalınan hesaptan yapılan paylaşımdan hesabı ele geçiren kişi sorumludur (TCK m.20/1).

2. Sosyal Medya Hesabı Çalmak Suç mu?

Sosyal medya hesabı çalmak, hesap sahibinin rızası olmadan hesaba girildiğinde suç olur. Kanun, bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren ya da orada kalmaya devam eden kişiyi bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırır (TCK m.243/1). Sosyal medya hesabı da bu kapsamda bilişim sisteminin bir kısmıdır. Suçun oluşması için şifrenin kırılması, hesaptan bir şey alınması ya da hesabın değiştirilmesi gerekmez; izinsiz giriş yeterlidir.

Şifrenin bilinmesi hesaba girmeyi hukuka uygun kılmaz. Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olarak açıkladığı rızası çerçevesinde işlenen fiilden dolayı ceza verilmez (TCK m.26/2). Rıza hangi iş için verilmişse o çerçeveyle sınırlıdır: eşin, sevgilinin ya da arkadaşın şifreyi bir kez paylaşmış olması, hesaba istendiği zaman girilebileceği anlamına gelmez. Suçun unsurları, görevli mahkeme ve cezanın ertelenmesi TCK 243 bilişim sistemine girme suçu yazısında ayrıntılı olarak anlatılır.

2.1. Sosyal Medya Hesabı Çalmak ile Şifre Değiştirmek Arasındaki Fark

Sosyal medya hesabı çalmak ile şifreyi değiştirmek iki ayrı suçun konusudur. Hesaba girip bakmak TCK 243 kapsamında kalır. Bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren ya da var olan verileri başka bir yere gönderen kişi ise altı aydan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m.244/2). Şifrenin veya hesaba bağlı e-posta adresinin değiştirilmesi, hesabın sahibine erişilmez kılınması, hesaptan mesaj yazılması ve yazışmaların başka bir yere gönderilmesi bu hareketlerdendir.

Bu fiiller kişinin kendisine veya başkasına haksız bir çıkar sağlaması için işlenmiş ve başka bir suç oluşturmamışsa ceza iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır (TCK m.244/4). Hesabı geri vermek için para isteyen kişinin fiili bu fıkra bakımından ayrıca değerlendirilir.

3. Sosyal Medya Hesabı Çalma Cezası Ne Kadar?

Sosyal medya hesabı çalma cezası, hesaba girildikten sonra yapılan fiile göre belirlenir. Aşağıdaki tablo, çalınan hesapla yapılan başlıca fiilleri ve karşılık gelen maddeleri gösterir.

Fiil	Madde	Ceza
Hesaba izinsiz girmek veya hesapta kalmaya devam etmek	TCK m.243/1	1 yıla kadar hapis veya adli para cezası
Giriş nedeniyle hesaptaki verilerin yok olması veya değişmesi	TCK m.243/3	6 aydan 2 yıla kadar hapis
Şifreyi değiştirmek, hesabı erişilmez kılmak, hesaptan mesaj yazmak	TCK m.244/2	6 aydan 3 yıla kadar hapis
Bu fiillerle başka suç oluş­tur­ma­yan haksız çıkar sağlamak	TCK m.244/4	2 yıldan 6 yıla kadar hapis ve adli para cezası
Hesap sahibinin adına tanı­dık­la­rın­dan para istemek	TCK m.158/1-f	4 yıldan 10 yıla kadar hapis ve adli para cezası
Hesaba bağlı ödeme bilgisiyle para aktarmak	TCK m.142/2-e	5 yıldan 10 yıla kadar hapis
Hesaptaki özel fotoğraf veya yazışmaları yaymak	TCK m.134/2, m.136/1	2 yıldan 5 yıla kadar hapis · 2 yıldan 4 yıla kadar hapis

Hesaptan para istenmesi hâlinde ceza, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılık hükmüne göre belirlenir; hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (TCK m.158/1-f). Ayrıntılar nitelikli dolandırıcılık suçu (TCK 158) yazısındadır. Hesaptaki özel görüntülerin yayılması hâlinde uygunsuz fotoğraf paylaşmanın cezası yazısı, görüntünün internetten kaldırılması için izlenecek yolu ayrıca açıklar.

4. Sosyal Medya Hesabı Çalındığında Ne Yapılır?

Sosyal medya hesabı çalındığında yapılacak ilk iş, hesabı platformun kendi kurtarma yoluyla geri almaya çalışmaktır; suç duyurusu bu süreci beklemez ve aynı anda yapılabilir. Adımlar şu sırayla ilerler:

1. Hesap platform üzerinden geri alınır. Instagram Yardım Merkezi’nin “Instagram profilinizin bir başkasının eline geçtiğini düşünüyorsanız” sayfasına göre, e-posta adresinin değiştirildiğini bildiren güvenlik e-postasındaki bağlantıyla değişiklik geri alınabilir; olmazsa giriş ekranından giriş bağlantısı, o da sonuç vermezse destek talep edilir. Fotoğraflarınızın bulunduğu bir hesapta kimlik doğrulaması için başınızı farklı yönlere çevirdiğiniz bir selfie videosu istenebilir. Bu sayfa şirketin kendi yayımıdır, kanun değildir ve tarih taşımaz; usul değişebilir.
2. Yakınlar uyarılır. Hesaptan para veya kod istenmesi ihtimaline karşı hesabın ele geçirildiği, hesabın takipçilerine başka bir kanaldan bildirilir.
3. Kayıt tutulur. Platformdan gelen güvenlik e-postaları, hesaptan yapılan paylaşım ve mesajların ekran görüntüleri ve bu mesajları alan kişilerin adları tarihleriyle saklanır. İçeriğin noter aracılığıyla tespiti ve ekran görüntüsünden farkı e-Tespit nedir, nasıl yapılır yazısında anlatılır.
4. Suç duyurusunda bulunulur. Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına, yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılır (CMK m.158/1, m.158/5). Şikâyette hesabın kullanıcı adı, ele geçirildiği tarih ve hesaptan yapılan işlemler açıkça yazılır; soyut ve genel nitelikteki şikâyet hakkında soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir (CMK m.158/6). Usul suç duyurusu nasıl yapılır yazısındadır.

4.1. Sosyal Medya Hesabı Çalma Suçu Şikâyete Bağlı mı?

Sosyal medya hesabı çalma suçu şikâyete bağlı değildir. Bilişim sistemine girme ve verileri değiştirme suçlarını düzenleyen maddelerde şikâyet şartı yoktur (TCK m.243, m.244). Bu nedenle Cumhuriyet savcısı suçu öğrendiğinde mağdurun şikâyetini beklemeden soruşturur, altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz ve şikâyetten vazgeçme soruşturmayı sona erdirmez (TCK m.73/1, m.73/4).

Bu suçlar yetişkin şüpheli bakımından uzlaştırma kapsamında da değildir. Uzlaştırma şikâyete bağlı suçlarda ve kanunda tek tek sayılan suçlarda uygulanır; bilişim sistemine girme ve verileri değiştirme suçları bu sayımda yer almaz (CMK m.253/1). Dava zamanaşımı TCK 243 ve 244/2 bakımından sekiz yıl, haksız çıkar sağlama, dolandırıcılık ve hırsızlık hâllerinde on beş yıldır (TCK m.66/1-d, m.66/1-e).

5. Çalınan Hesaptan Yapılan Paylaşımlardan Kim Sorumlu?

Çalınan hesaptan yapılan paylaşımlardan, hesabı ele geçirip paylaşımı yapan kişi sorumludur. Ceza sorumluluğu şahsidir ve kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz (TCK m.20/1). Hesap ele geçirildikten sonra hesaptan hakaret içeren bir paylaşım yapılmış ya da tanıdıklara mesaj gönderilmişse, bu fiilin hesap sahibine değil hesabı ele geçiren kişiye ait olduğunun dosyadaki bilgilerle ortaya konması gerekir.

Hesabın hangi tarihte ele geçirildiği bu ayrımın temel bilgisidir. Platformdan gelen e-posta ve şifre değişikliği bildirimleri, hesabın sahibine erişilmez kılındığı tarih ve suç duyurusunun tarihi bu nedenle birlikte saklanır. Sosyal medya paylaşımlarında ispat konusu sosyal medyada hakaret suçu yazısında da ele alınır.

6. Sosyal Medya Hesabını Çalan Kişi Nasıl Bulunur?

Sosyal medya hesabını çalan kişinin kimliği, ceza soruşturmasında Cumhuriyet savcısı tarafından araştırılır. Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, adli makamlardan gelen talepleri yerine getirmek için Türkiye’de bir temsilci belirlemek zorundadır (5651 sayılı Kanun ek m.4/1). Ancak bu temsilcinin faile ulaşmak için gerekli bilgileri savcılığa verme yükümlülüğü yalnız kanunda sayılan suçlar için düzenlenmiştir ve bilişim sistemine girme, verileri değiştirme ve dolandırıcılık suçları bu listede yer almaz (5651 sayılı Kanun ek m.4/5).

Bu sınır nedeniyle şikâyette hesabın ele geçirildiği sırada gelen bildirimler, hesaba bağlanan yeni e-posta adresi veya telefon numarası, para gönderilmişse alıcı hesap bilgileri gibi faile ulaştırabilecek her bilgi ayrıca yazılır. Aynı sınırın sahte hesaplar bakımından sonuçları sahte hesap açma cezası yazısında anlatılır.

Hesabın ele geçirilmesi kişilik hakkına da saldırı oluşturuyorsa ceza soruşturmasından ayrı olarak hukuk mahkemesinden saldırıya son verilmesi ve manevi tazminat istenebilir (TMK m.25, TBK m.58).