Balıkesir (Bandırma) Geri Gönderme Merkezi: Adres, Haklar ve İtiraz

Kısa Cevap

Balıkesir Geri Gönderme Merkezi, Bandırma ilçesinin Edincik Mahallesindedir. Resmî iletişim kaydında yayımlanan adres Edincik Mahallesi, Yortan Deresi Caddesi, No:68 (Çanakkale Yolu 12. km) Bandırma/ BALIKESİR, telefon 0266 727 18 18’dir. Merkez, Karesi ilçesindeki il göç idaresi müdürlüğünden ayrı bir yerdedir ve ayrı bir telefon numarası kullanır.

Merkezde tutulan bir kişi için iki ayrı hukuki yol vardır. İdari gözetim kararına sulh ceza hâkimine, sınır dışı etme kararına idare mahkemesine başvurulur. İkinci yolda Balıkesir bakımından ayrıca bilinmesi gereken bir nokta bulunur: kişinin Bandırma’da tutuluyor olması davanın Balıkesir’de görüleceği anlamına gelmez. Yetkili mahkemeyi belirleyen, kararı hangi valiliğin verdiğidir.

Merkez Nerede: Edincik Mahallesi, Bandırma

Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfası, Balıkesir kaydı için tek bir adres yayımlar:

Edincik Mahallesi, Yortan Deresi Caddesi, No:68 (Çanakkale Yolu 12. km) Bandırma/ BALIKESİR

Edincik, Bandırma ilçesine bağlı bir mahalledir. Adresin içindeki “Çanakkale Yolu 12. km” ibaresi resmî kaydın kendi tarifidir ve konumu karayoluna göre verir.

Merkezin varlığı idarenin başka bir yüzeyinden de doğrulanabilir. Balıkesir Valiliği, 6 Temmuz 2023 tarihli duyurusunda Bandırma Edincik’te bulunan geri gönderme merkezinde inceleme yapıldığını kendi sayfasında bildirmiştir. Duyuru merkezin faaliyette olduğunu gösterir, ancak kapasite, ziyaret günü veya iç işleyiş hakkında sayı vermez.

Geri gönderme merkezinin ne olduğu, hangi sürelerle çalıştığı ve merkezlerde sağlanması gereken hizmetler için geri gönderme merkezi nedir, haklar ve süreler yazısına bakılmalıdır. Bu yazı yalnız Balıkesir kaydına özgü noktaları ele alır.

Resmî Kayıtta Ad “Balıkesir”dir, “Bandırma” Değil

Merkezi ararken sık karşılaşılan güçlük, adın kayıtta hangi biçimde geçtiğidir. Göç İdaresi Başkanlığının iletişim sayfasında kaydın başlığı BALIKESİR’dir. Bandırma adı bu sayfada yalnız adres satırının içinde geçer; başlık olarak kullanılmaz. Sayfa okunduğunda BANDIRMA başlıklı ayrı bir kayda rastlanmamıştır.

Bunun pratik sonucu şudur: merkezi “Bandırma geri gönderme merkezi” diye arayan kişi resmî listede kaydı doğrudan göremez, çünkü liste il adıyla dizilidir. Aynı durum başka merkezlerde de görülür. Kayıt Ağrı adına açıldığı hâlde merkez Aşkale’de, Niğde adına açıldığı hâlde merkez Bor’dadır.

Harita servislerindeki kayıtlar bu karışıklığı büyütür. Merkez, harita uygulamalarında birden fazla kayıtla görünmektedir ve bu kayıtların adlandırması birbirinden farklıdır. Bir kaydın adı “geri gönderme” yerine “geri göndermez” biçiminde yazılmıştır. Harita kaydındaki ad, resmî kayıttaki adın yerine geçmez.

İl Müdürlüğü Karesi’de, Merkez Bandırma’da

Balıkesir İl Göç İdaresi Müdürlüğü kendi iletişim sayfasında şu adresi yayımlar: Atatürk Mahallesi Doğan Caddesi No:1/2 Karesi/BALIKESİR. Aynı sayfada telefon 0266 241 23 50, faks 0266 241 16 58 ve elektronik posta adresi olarak balikesir@goc.gov.tr gösterilir.

Karesi, Balıkesir’in merkez ilçelerinden biridir. Merkez ise Bandırma’dadır. İki yer aynı il sınırları içinde olsa da ayrı ilçelerdir ve aynı adres değildir. Bu ayrımın iki pratik sonucu vardır.

• Görüşme için gidilecek yer merkezdir. Kişi fiilen Bandırma Edincik’teki adreste tutulur. Karesi’deki müdürlük binasına gitmek kişiyle görüşmeyi sağlamaz.
• Yazışmanın muhatabı farklı olabilir. Sınır dışı etme kararını tesis eden idare il göç idaresi müdürlüğüdür. Dilekçe ve tebligat bakımından muhatap bu müdürlük olabilirken, kişinin bulunduğu yer merkezdir.

Her iki adrese de gitmeden önce hangi işin nerede görüldüğünün teyit edilmesi gerekir. Yayımlanmış mevzuat merkezin ziyaret gün ve saatlerini belirlemez; bu yetkinin nerede olduğu hub yazısında ele alınmıştır.

Telefon: Hangi Numara Merkezin?

Resmî iletişim tablosunda merkez için 0266 727 18 18 numarası yayımlanmıştır. Bu numara, il müdürlüğü için yayımlanan 0266 241 23 50 numarasından farklıdır. Bazı merkezlerde merkez ve müdürlük aynı numarayı paylaşır; Balıkesir’de iki numara ayrıdır.

Bir noktanın ayrıca belirtilmesi gerekir. Harita servislerinden birinde merkez kaydının yanında +90 212 499 40 00 numarası görünmektedir. Bu numaranın alan kodu İstanbul’u gösterir ve numara Göç İdaresi Başkanlığının santraline aittir. Merkeze ulaşmak için resmî kayıtta yayımlanan 0266’lı numara kullanılmalıdır. Harita kayıtlarındaki iletişim bilgileri kullanıcı katkısıyla değişebildiği için resmî kayıt esas alınır.

İdari Gözetim Kararına İtiraz: Sulh Ceza Hâkimliği

Merkeze yerleştirme, kendi başına sınır dışı etme değildir. Kişi idari gözetim kararıyla merkezde tutulur ve bu karara karşı ayrı bir yol vardır.

6458 sayılı Kanunun 57. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca idari gözetim altına alınan kişi, yasal temsilcisi veya avukatı, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Fıkra dört noktayı ayrıca düzenler: başvuru idari gözetimi durdurmaz, dilekçenin idareye verilmesi hâlinde dilekçe yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılır, hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve verdiği karar kesindir. Aynı fıkra, idari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabileceğini de düzenler; yani kesinlik o karara ilişkindir, yolun tümüne değil. Fıkranın metni ve süre işleyişi hub yazısında, usulün tamamı ve ret hâlinde izlenecek yol idari gözetim kararına itiraz yazısında yer alır; itiraz dilekçesinin içeriği için idari gözetim kararına itiraz dilekçesi yazısına bakılabilir.

Kanunun kullandığı ifade “yetkili sulh ceza hâkimi”dir; kanun merciin adını vermez. Bandırma’da ayrı bir adliye bulunmakla birlikte, bu adliyenin yayımlanmış sayfasında mahkeme listesi yer almadığı için hangi hâkimliğin yetkili olduğu bu yazının hazırlanması sırasında doğrulanamamıştır. Başvurudan önce merciin adliyeden teyit edilmesi gerekir.

Avukatlık ücretini karşılama imkânı bulunmayan kişiler bakımından aynı maddenin yedinci fıkrası ayrı bir imkân tanır: idari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlardan bu imkânı bulunmayanlara, talepleri hâlinde 1136 sayılı Avukatlık Kanunu hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanır.

Sınır Dışı Kararına Karşı Dava: Yedi Gün

İdari gözetim kararıyla sınır dışı etme kararı ayrı işlemlerdir ve ayrı mercilere gider. Sınır dışı etme kararına karşı gidilecek yer idare mahkemesidir.

6458 sayılı Kanunun 53. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı, sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Süre tebliğden işler. Fıkra 21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla değiştirilmiştir; daha eski kaynaklardaki süre ve usul bilgileri güncel olmayabilir. Aynı fıkra, yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancının sınır dışı edilmeyeceğini de düzenler. Fıkranın tam metni ve dava hazırlığı sınır dışı kararına itiraz ve iptal davası yazısındadır; kararın hangi sebeplere dayanabileceği için sınır dışı kararının sebepleri ve istisnaları yazısına bakılmalıdır.

Yedi günlük süre, aşağıdaki bölümün neden önemli olduğunu da açıklar. Bu kadar kısa süreyle çalışan bir dosyada yanlış mahkemeye başvurmanın bedeli, harç değil zamandır.

Kararı Hangi Valilik Verdi: Yetkiyi Belirleyen Budur

Davanın hangi idare mahkemesinde görüleceği Balıkesir bakımından ayrıca ele alınmalıdır. Genel yetki kuralı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesindedir ve yetkili mahkemeyi işlemi tesis eden merciin bulunduğu yere bağlar; maddenin metni Ağrı yazısında, genel işleyişi İdari Yargılama Usulü Kanunu sayfasındadır.

Balıkesir, idare mahkemesi bulunmayan illerden değildir. Danıştay Onuncu Dairesinin kararlarında mahkeme Balıkesir 1. İdare Mahkemesi adıyla anılır. Buna rağmen aynı Dairenin önüne, Balıkesir Valiliğinin ya da Balıkesir’de tutulan kişilerin dosyalarında birden fazla yetki uyuşmazlığı gelmiştir. Üç karar birlikte okunduğunda ortaya tek bir ölçüt çıkar.

Birinci karar, kuralın olağan uygulamasını gösterir. Aynı kişi hakkında iki ayrı valilik sınır dışı kararı almış, dava bunlardan Balıkesir Valiliğinin kararına karşı açılmıştır:

“Bu durumda, 2577 sayılı Kanun’un 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, davanın görüm ve çözümünde, davacı tarafından dava konusu edilen işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki Balıkesir İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmaktadır.”

(Danıştay 10. Daire, E. 2025/833, K. 2025/1599, T. 13.03.2025 — gönderilmesine)

Belirleyici olan, iki karardan hangisinin dava edildiğidir. Dilekçe Balıkesir Valiliğinin kararını hedef aldığı için yetki Balıkesir’e bağlanmıştır.

İkinci karar, asıl tereddüdün nerede doğduğunu gösterir. Dilekçe yine Balıkesir Valiliğinin işleminin iptalini istemiş, ancak mahkemenin ara kararına verilen cevapla birlikte dosyaya giren belgeler başka bir tabloyu ortaya koymuştur:

“Dava dosyasının incelenmesinden; her ne kadar davacı tarafından dava dilekçesinde sınır dışı edilmesine ilişkin Balıkesir Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 14/02/2024 tarihli işleminin iptalinin istenildiği ifade edilmiş ise de, Balıkesir 1. İdare Mahkemesince 30/07/2024 tarihinde yapılan ara karara Balıkesir Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce verilen 07/08/2024 tarihli cevapla birlikte dosya içeriğine giren belgelerden davacı hakkında Balıkesir Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce tesis edilmiş bir sınır dışı işlemi olmadığı … anlaşılmaktadır.”

(Danıştay 10. Daire, E. 2024/4564, K. 2024/3268, T. 23.09.2024 — gönderilmesine)

Gerçek karar İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce alınmıştı ve Daire yetkili mahkemeyi İstanbul İdare Mahkemesi olarak belirledi. Yani dilekçede hangi idarenin yazıldığı yetkiyi belirlemez; dosyadaki belge belirler.

Kanun bu ihtimali önceden düzenler. Yanlış hasım gösterilmesi dosyayı düşüren bir eksiklik değildir, ilk inceleme aşamasında düzeltilir:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.15/1-c — Yanlış hasım gösterilmesi

“c) 3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması halinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine,”

Düzeltilebilir olması, bedelsiz olduğu anlamına gelmez. Hangi idarenin karar verdiği önceden bilinebilir. 6458 sayılı Kanunun 53. maddesinin ikinci fıkrası, sınır dışı etme kararının gerekçeleriyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edileceğini düzenler. Kararı tesis eden idare, tebliğ edilen bu belgeden okunur.

Üçüncü karar kuralın ters yönde de işlediğini gösterir. Erzurum Valiliğinin işlemine karşı açılan bir davada Erzurum 1. İdare Mahkemesi dosyayı Balıkesir’e göndermiş, Balıkesir 1. İdare Mahkemesi ise kendini yetkisiz görmüştür. Danıştay Onuncu Dairesi, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer ölçütünü uygulayarak yetkili mahkemenin Erzurum İdare Mahkemesi olduğuna karar vermiştir (Danıştay 10. Daire, E. 2024/561, K. 2024/432, T. 04.03.2024). Kişinin Balıkesir’de bulunuyor olması yetkiyi Balıkesir’e taşımamıştır.

Bu tartışmanın maliyeti kararların kendi tarihlerinden okunabilir. İkinci dosyada ilk yetkisizlik kararı 08.07.2024, karşı yöndeki karar 13.08.2024, Danıştayın çözüm kararı 23.09.2024 tarihlidir. Birinci dosyada bu tarihler 13.12.2024, 31.01.2025 ve 13.03.2025’tir. Her iki dosyada da yalnız yetki tartışması iki buçuk ila üç ay sürmüştür. İki mahkemenin de kendini yetkisiz sayması hâlinde uyuşmazlığın nasıl çözüleceği İdari Yargılama Usulü Kanununun 43. maddesinde düzenlenmiştir; maddenin metni Niğde yazısındadır.

Tam yargı davasında ölçüt farklıdır ve gözetimin sona erdiği yer esas alınır; bu ayrım Adana yazısında ele alınmıştır.

Kayıtta Ne Var, Ne Yok

Bu yazı resmî kayıtlara ve mahkeme kararlarına dayanır. Kayıtta bulunmayan bilgiler tamamlanmamıştır.

• Kapasite yoktur. Balıkesir merkezinin barındırma kapasitesine ilişkin resmî bir sayıya ulaşılamamıştır. Bu yazı tahminle rakam vermez.
• Ziyaret çizelgesi yoktur. Merkez için yayımlanmış bir görüşme gün ve saat çizelgesine ulaşılamamıştır. Gitmeden önce merkezden veya il müdürlüğünden teyit alınmalıdır.
• Bağımsız denetim raporu bulunamamıştır. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun bu merkeze ilişkin yayımlanmış künyeli bir ziyaret raporuna ulaşılamamıştır. Bu, böyle bir denetimin yapılmadığı anlamına gelmez; yalnız yayımlanmış bir rapora ulaşılamadığını gösterir.
• Yetkili sulh ceza hâkimliği adıyla yazılmamıştır. Gerekçe yukarıda açıklanmıştır.
• Mesafe verilmemiştir. Karesi ile Bandırma arasındaki uzaklığa ilişkin resmî bir kayıt bulunmadığı için sayı verilmemiştir. Belirleyici olan, iki yerin ayrı ilçeler olmasıdır.

Merkezin bulunduğu yerleşkede, geri gönderme merkezinden ayrı olarak bir düzensiz göçmen ön kabul ve sevk merkezinin de bulunduğu valilik duyurularında belirtilmektedir. İkisinin aynı yerleşkede bulunması onları aynı kayıt hâline getirmez. Bu iki tesis türü arasındaki hukuki ayrım Ağrı yazısında ele alınmıştır.

Merkezde Sağlanan Haklar

Balıkesir Geri Gönderme Merkezinde tutulan kişiye tanınan asgari güvenceler merkezin iç düzeninden değil doğrudan kanundan doğar:

“Geri gönderme merkezlerinde; a) Yabancı tarafından bedeli karşılanamayan acil ve temel sağlık hizmetleri ücretsiz verilir, b) Yabancıya; yakınlarına, notere, yasal temsilciye ve avukata erişme ve bunlarla görüşme yapabilme, ayrıca telefon hizmetlerine erişme imkânı sağlanır, c) Yabancıya; ziyaretçileri, vatandaşı olduğu ülke konsolosluk yetkilisi, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği görevlisiyle görüşebilme imkânı sağlanır, ç) Çocukların yüksek yararları gözetilir, aileler ayrı yerlerde barındırılır, d) Çocukların eğitim ve öğretimden yararlandırılmaları hususunda, Millî Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirler alınır.”

(6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.59/1)

Merkezde tutulan kişinin en çok ihtiyaç duyduğu bent (b)‘dir: yakınlara, notere, yasal temsilciye ve avukata erişme ile telefon hizmetlerine erişim. İtiraz ve dava yollarının fiilen kullanılabilmesi bu erişime bağlı olduğu için, erişimin karşılanmadığı hâller başlı başına bir şikâyet konusudur. Hizmetlerin tamamı ve uygulamada ölçülmüş sınırları için geri gönderme merkezi nedir yazısına bakılabilir.

Gitmeden Önce Doğrulanacaklar

1. Adresi resmî kayıttan teyit edin. Gidilecek yer Bandırma Edincik’teki merkezdir, Karesi’deki il müdürlüğü değildir.
2. Numarayı resmî kayıttan alın. Merkez için yayımlanan numara 0266 727 18 18’dir. Harita kayıtlarında görünen 0212’li numara Başkanlık santralidir.
3. Görüşme gün ve saatini önceden sorun. Yayımlanmış bir çizelge bulunmamaktadır.
4. Kararın hangi valilikçe verildiğini belgeden okuyun. Tebliğ edilen sınır dışı etme kararı bu bilgiyi taşır ve yetkili mahkemeyi bu bilgi belirler.
5. İki yolu karıştırmayın. İdari gözetim kararına sulh ceza hâkimine, sınır dışı etme kararına idare mahkemesine başvurulur. Süreleri ve mercileri farklıdır.
6. Sulh ceza hâkimliğini adliyeden teyit edin. Kanun yalnız yetkili sulh ceza hâkimi ifadesini kullanır ve Bandırma adliyesinin mahkeme listesi yayımlanmamıştır.
7. Yedi günlük süreyi tebliğ tarihinden sayın. Süre kararın tebliğinden işler ve yanlış mahkemeye başvurmak bu süreyi geri getirmez.

Vekâlet ücretini karşılayamayacak durumda olanlar için adli yardım başvurusunun şartları ve avukat tutacak parası olmayanın önündeki yollar ayrı yazılarda incelenmiştir.