Niğde Geri Gönderme Merkezi: Adres, Haklar ve İtiraz

Niğde’deki geri gönderme merkezi Bor ilçesindedir ve Göç İdaresi Başkanlığının resmî iletişim sayfasında NİĞDE adıyla kayıtlıdır. Gösterilen adres şudur: Sıra Söğütler Mahallesi Pınarbaşı Caddesi, 43. Sokak No:45, Bor/NİĞDE. Telefon olarak 0388 213 10 64 numarası, 5000 dâhilisiyle birlikte gösterilmiştir.

Bu rehber, Bor’daki merkezde tutulan yakınının yerini, görüşme koşullarını ve başvuru yollarını öğrenmek isteyen kişiler içindir. Niğde İl Göç İdaresi Müdürlüğü merkez ilçededir; merkezdeki kişiyle görüşmek için Bor adresi kullanılmalıdır. Kişinin hâlen bu merkezde bulunduğu ve görüşme günü önceden teyit edilmelidir.

İdari gözetim kararına itiraz ile sınır dışı kararına karşı dava farklı başvurulardır. Genel süreler ve merkezlerde sağlanan hizmetler geri gönderme merkezindeki haklar ve süreler yazısında açıklanmıştır.

Adres ve telefon bilgileri Göç İdaresi Başkanlığının ve ilgili il müdürlüğünün resmî yayımlarından alınmıştır. Bu iletişim kayıtları idari kaynaklardır; mevzuat değildir, Resmî Gazete’de yayımlanmaz. İletişim sayfaları son güncelleme tarihi göstermediği için gitmeden önce teyit alınmalıdır.

1. Niğde Geri Gönderme Merkezi Nerede?

Adres Sıra Söğütler Mahallesi, Pınarbaşı Caddesi, 43. Sokak No:45, Bor/NİĞDE biçiminde yayımlanır. Bor, Niğde merkez ilçeden ayrı bir ilçedir.

Göç İdaresi Başkanlığının iletişim listesinde kayıt NİĞDE adıyla yer alır. Bor ilçesi adres satırında geçer. Güncel ulaşım bilgisi alınırken Sıra Söğütler Mahallesi adresi belirtilmelidir.

2. İl Müdürlüğü Merkez İlçede, Geri Gönderme Merkezi Bor’da

Niğde İl Göç İdaresi Müdürlüğünün yayımlanmış adresi Yukarı Kayabaşı Mahallesi Öğretmenler Caddesi No:2/3 biçimindedir. Merkezin Bor adresiyle karıştırılmamalıdır.

Kişiyle görüşmek için Bor’daki merkez adresi kullanılmalıdır. Yazışma veya dilekçe için hangi birime başvurulacağı ise işlemin konusuna göre sorulmalıdır; il müdürlüğünün adresi görüşme adresinin yerine geçmez.

3. Telefon: Aynı Ana Numara, Merkez Kaydında Dâhili

Göç İdaresi Başkanlığının iletişim tablosunda merkez için 0388 213 10 64 numarası 5000 dâhilisiyle gösterilir. Niğde İl Göç İdaresi Müdürlüğünün iletişim sayfasında da aynı ana numara yayımlanır.

Dolayısıyla ana numara tek başına merkeze mi müdürlüğe mi ulaşıldığını göstermez. Aramanın başında bağlanılan birim ve merkeze ulaşmak için kullanılacak dâhili sorulmalıdır.

4. İdari Gözetim Kararına İtiraz: Sulh Ceza Hâkimliği

Merkezde tutulmanın hukuki dayanağı idari gözetim kararıdır ve bu karara karşı gidilecek yol idari yargı değil, sulh ceza hâkimliğidir.

6458 sayılı Kanunun 57. maddesinin altıncı fıkrası bu yolu düzenler: idari gözetim altına alınan kişi, yasal temsilcisi veya avukatı idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir, hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir. Başvurunun usulü idari gözetim kararı ve itirazı rehberinde açıklanmıştır.

Fıkranın üç pratik sonucu vardır. İlki, başvurunun gözetimi durdurmamasıdır; yani itiraz edilmiş olması kişinin merkezden çıkacağı anlamına gelmez. İkincisi, dilekçenin idareye verilmesinin başvuruyu geçersiz kılmamasıdır; kanun dilekçenin hâkime derhâl ulaştırılmasını idareye ödev olarak yükler. Üçüncüsü, kesinliğin o karara ilişkin olmasıdır: şartlar değişirse yeniden başvurulabilir ve bu, fıkranın son cümlesinde açıkça yazılıdır.

Başvurulacak yetkili sulh ceza hâkimliği adliyeden teyit edilebilir.

Ücret bakımından ayrı bir güvence vardır. Aynı maddenin yedinci fıkrası, idari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlardan avukatlık ücretlerini karşılama imkânı bulunmayanlara, talepleri hâlinde 1136 sayılı Avukatlık Kanunu hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanacağını düzenler.

5. Sınır Dışı Kararına Karşı Dava: Yedi Gün

İdari gözetim kararıyla sınır dışı etme kararı ayrı işlemlerdir ve ayrı yollara tabidir. Sınır dışı etme kararına karşı gidilecek yer idare mahkemesidir.

6458 sayılı Kanunun 53. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı, sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Süre tebliğden işler. Fıkra 21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla değiştirilmiştir; bu yüzden daha eski kaynaklarda yer alan süre ve usul bilgileri güncel olmayabilir.

Aynı fıkra, yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancının sınır dışı edilmeyeceğini de düzenler. Fıkra ayrıca duruşma yapılmasını mahkemenin takdirine bırakır, başvuruların dosyanın tekemmülünden veya ara karar ya da duruşma yapılması gereken hâllerde bunların tamamlanmasından itibaren on beş gün içinde sonuçlandırılmasını öngörür ve mahkemenin bu konuda verdiği kararın kesin olduğunu belirtir. Davanın hazırlanması, dilekçe içeriği ve kararın hangi sebeplere dayanabileceği için sınır dışı kararı: sebepler, itiraz süresi ve iptal davası yazısına bakılmalıdır.

6. Sınır Dışı Davasında Yetkili İdare Mahkemesi

Niğde Geri Gönderme Merkezinde tutulan kişinin sınır dışı etme kararına karşı açacağı davada yetkili mahkemeyi belirleyen ölçüt, kişinin hangi merkezde tutulduğu değil, dava edilen işlemi hangi idarenin tesis ettiğidir. Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesi gösterilmemişse yetkili mahkeme, dava konusu idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.32/1). Bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir (m.32/2). Genel işleyiş için İdari Yargılama Usulü Kanunu sayfasına bakılabilir.

Sınır dışı etme kararı Genel Müdürlüğün talimatı üzerine veya resen valiliklerce alınır ve gerekçeleriyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir (6458 sayılı Kanun m.53/1-2). Kişi Bor’daki merkezde tutulurken dava edilen işlem başka bir valiliğe ait olabilir; bu durumda yetkili mahkeme de o valiliğin bulunduğu yere göre belirlenir. İşlemi tesis eden idarenin adı tebliğ edilen belgenin üzerinden okunmalıdır. Ayrıca işlemi tesis eden yerin hangi idare mahkemesinin yargı çevresinde kaldığı, ilde ayrı bir idare mahkemesi bulunup bulunmadığına göre değişebileceği için dava açılmadan önce ayrıca teyit edilmelidir.

Yanlış mahkemeye başvurulması davayı sona erdirmez. İdare mahkemesi yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirse dosyayı yetkili idare mahkemesine gönderir (2577 sayılı Kanun m.43/1). Dosyanın gönderildiği mahkeme de kendisini yetkisiz görürse uyuşmazlık, iki mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresindeyse bölge idare mahkemesince, aksi hâlde Danıştayca çözümlenir (m.43/1-b). Bu yolla yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması hâlinde harç alınmaz (m.43/4). Dosyanın gönderilmesi ve yetki uyuşmazlığının çözülmesi ek işlem gerektirir. Başvuru hazırlığında kararı veren valilik ve yetkili mahkeme belirlenmelidir.

7. Merkezde Sağlanan Haklar

Niğde Geri Gönderme Merkezinde tutulan kişiye tanınan asgari güvenceler merkezin iç düzeninden değil doğrudan kanundan doğar. Geri gönderme merkezlerinde yabancı tarafından bedeli karşılanamayan acil ve temel sağlık hizmetleri ücretsiz verilir; yabancıya yakınlarına, notere, yasal temsilciye ve avukata erişme ve bunlarla görüşme yapabilme, ayrıca telefon hizmetlerine erişme imkânı sağlanır; ziyaretçileri, vatandaşı olduğu ülke konsolosluk yetkilisi ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği görevlisiyle görüşebilme imkânı sağlanır; çocukların yüksek yararları gözetilir, aileler ayrı yerlerde barındırılır ve çocukların eğitim ve öğretimden yararlandırılmaları hususunda Millî Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirler alınır (6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.59/1).

Merkezde tutulan kişinin en çok ihtiyaç duyduğu bent (b)‘dir: yakınlara, notere, yasal temsilciye ve avukata erişme ile telefon hizmetlerine erişim. İtiraz ve dava yollarının fiilen kullanılabilmesi bu erişime bağlı olduğu için, erişimin karşılanmadığı hâller başlı başına bir şikâyet konusudur. Hizmetlerin tamamı ve uygulamada ölçülmüş sınırları için geri gönderme merkezi nedir yazısına bakılabilir.

8. Gitmeden Önce Doğrulanacaklar

1. Kişinin hâlen Niğde merkezinde bulunduğunu teyit edin. Kişi başka bir merkeze gönderilmiş olabilir.
2. Gideceğiniz adresin Bor adresi olduğundan emin olun. Yukarı Kayabaşı Mahallesindeki adres il müdürlüğüne aittir ve merkez ilçededir.
3. Bağlanılan birimi sorun. Merkez ve müdürlük için aynı ana numara yayımlanır; merkez kaydında 5000 dâhilisi bulunur.
4. İtiraz edilecekse hangi karara itiraz edildiğini belirleyin. İdari gözetim kararı sulh ceza hâkimine, sınır dışı etme kararı idare mahkemesine götürülür ve süreleri farklıdır.
5. Dava açılacaksa hangi valiliğin hangi tarihli işlemini dava edeceğinizi belirleyin. Yetkili mahkeme işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yere göre belirlenir (2577 sayılı Kanun m.32/1).
6. Sulh ceza başvurusundan önce yetkili hâkimliği adliyeden teyit edin. Dilekçe idareye verilirse yetkili hâkimliğe derhâl ulaştırılmalıdır (6458 sayılı Kanun m.57/6).

İtiraz dilekçesinin hangi bilgileri taşıması gerektiği ve doldurulabilir bir şablon idari gözetim kararına itiraz dilekçesi örneğinde ele alınmıştır. Vekâlet ücretini karşılayamayacak durumda olanlar için adli yardım başvurusunun şartları ve avukat tutacak parası olmayanın önündeki yollar ayrı yazılarda incelenmiştir.