Çatalca Geri Gönderme Merkezi, İstanbul’un Çatalca ilçesine bağlı İnceğiz bölgesinde bulunan ve idari gözetim altındaki yabancıların tutulduğu merkezlerden biridir. Göç İdaresi Başkanlığının resmî iletişim sayfasında İSTANBUL-ÇATALCA adıyla yer alır ve adresi Kaleiçi Mahallesi (103 Ada 47 Parsel) Hanice Caddesi No:23 Çatalca/İnceğiz/İSTANBUL’dur. Çatalca ilçesinde Binkılıç adını taşıyan başka bir merkez de bulunur; iki merkezin adresleri farklıdır. Ziyarete gitmeden önce kişinin hangi merkezde olduğu ve görüşme kabulü teyit edilmelidir.
İdari gözetimin genel süreleri ve merkezlerde sağlanan hizmetler geri gönderme merkezi, haklar ve süreler yazısında açıklanır.
1. Çatalca Geri Gönderme Merkezi Nerede?
Çatalca Geri Gönderme Merkezi, İstanbul’un Çatalca ilçesine bağlı İnceğiz bölgesindedir ve Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfasında İstanbul için listelenen kayıtlardan biridir. Bu kayıtlardan ikisi Çatalca ilçesindedir ve ayrı merkezlerdir:
| Resmî kayıt adı | Adres |
|---|---|
| İSTANBUL-ÇATALCA | Kaleiçi Mahallesi (103 Ada 47 Parsel) Hanice Caddesi No:23 Çatalca/ |
| İSTANBUL-BİNKILIÇ | Eski Kırklareli Yolu, Menekşe Sokak, Binkılıç Çatalca/ |
Karışıklığın sebebi coğrafyadır: Binkılıç da İnceğiz de Çatalca ilçesine bağlı yerleşimlerdir. Bu yüzden iki merkez de “Çatalca geri gönderme merkezi” adıyla aranır, ancak birbirinden ayrı tesislerdir ve farklı adreslerdedir. Binkılıç’taki merkezin adresi, telefonu ve işleyişi Binkılıç Geri Gönderme Merkezi yazısında ayrıca ele alınmıştır.
Görüşmeye gitmeden önce kişinin hangi merkezde olduğu teyit edilmelidir. Yerleştirme yabancının seçimine bağlı bir hak değildir ve merkezler arası nakil ayrıca düzenlenmiş bir hizmet kalemidir; bu nedenle yanlış adrese gitmek yalnız yol kaybı değil, görüşme hakkının o gün kullanılamaması demektir.
1.1. İnceğiz ve Çatalca Göç İdaresi Adları Neyi Gösterir?
Çatalca Geri Gönderme Merkezi, Çatalca İnceğiz Geri Gönderme Merkezi ve Çatalca Göç İdaresi
Geri Gönderme Merkezi adları aynı merkezi anlatır. İnceğiz ayrı bir üçüncü merkez değildir.
İnceğiz, merkezin bulunduğu yerleşimin adıdır ve resmî adreste Çatalca/İnceğiz biçiminde geçer;
Göç İdaresinin kaydındaki adı İSTANBUL-ÇATALCA’dır.
“Göç idaresi” adının merkeze yakıştırılmasının da bir dayanağı vardır. Çatalca Geri Gönderme Merkezinin telefon satırında İl Müd. ibaresi yer alır, yani numara İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğüne aittir. Merkezin yönetimi de bu müdürlüğe bağlanır: merkez müdürü merkezin en üst amiridir ve görevlerinden dolayı merkezin bulunduğu yerin il müdürüne karşı sorumludur (Yönetmelik m.10/1); yönetmelikte il müdürü, İl Göç İdaresi Müdürü olarak tanımlanır (Yönetmelik m.3/1-e).
Harita uygulamalarında merkez birden fazla adla ve bazen resmî listeden farklı bir sokak adıyla görünür. Harita kaydının resmî iletişim kaydıyla eşleştiği kontrol edilmelidir; yola çıkmadan önce esas alınacak adres, Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfasındaki adrestir.
1.2. Nasıl Gidilir?
Çatalca Geri Gönderme Merkezine ulaşım, resmî kayıttaki Kaleiçi Mahallesi Hanice Caddesi No:23 Çatalca/İnceğiz adresine göre planlanmalıdır. Yola çıkmadan önce kişinin Çatalca/İnceğiz merkezinde olduğunu teyit etmek, Binkılıç adresine yanlışlıkla gidilmesini önler. Haritada yalnız Çatalca veya Göç İdaresi adını seçmek yerine mahalle, cadde ve kapı numarasını birlikte kontrol edin.
Toplu taşıma ile gidecek kişi İETT Nasıl Giderim hizmetinde bulunduğu yeri başlangıç, teyit ettiği merkez adresini varış olarak seçebilir. Gösterilen seçeneklerde otobüsün yönü, aktarma durağı ve son duraktan sonraki yürüme bölümü birlikte incelenmelidir. Çatalca ilçe merkezine ulaşan bir hattın geri gönderme merkezinin girişine de ulaştığı varsayılmamalıdır. Gidiş planıyla birlikte dönüş seferini de kontrol edin.
Özel araç veya taksiyle gidişte de varış noktası tam adresle belirlenmelidir. Merkezin hangi girişinin ziyaretçi kabulü için kullanıldığını telefonla sorup harita konumuyla karşılaştırın. Resmî iletişim sayfasında güncelleme tarihi bulunmadığından, adres ve giriş bilgisini görüşme günü için teyit etmek gerekir.
2. Telefon Numarası ve İletişim
Resmî iletişim sayfasında Çatalca Geri Gönderme Merkezi için gösterilen numara 0212 499 40 00’dır ve yanında “İl Müd.” ibaresi yer alır. Bu ibare önemlidir: aynı sayfada İstanbul için listelenen kayıtların hepsinde aynı numara gösterilir. Yani numara merkezin kendi santrali değil, İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğünün numarasıdır.
Bunun iki sonucu vardır. Arayan kişi hangi merkezi sorduğunu açıkça belirtmelidir, çünkü hat merkeze değil il müdürlüğüne düşer. İkincisi, hatta verilen bilgi merkezin o günkü durumunu yansıtmayabilir; kişinin hâlen o merkezde olup olmadığı ayrıca sorulmalıdır.
2.1. Çatalca Geri Gönderme Merkezi Ziyaret Saatleri
Çatalca Geri Gönderme Merkezinin ziyaret günü ve saati, yola çıkmadan önce merkezden teyit edilmelidir. Göç İdaresi Başkanlığının resmî iletişim sayfasındaki Çatalca kaydı adres ve İl Müdürlüğü telefonunu verir; ziyaret saatini belirtmez. Harita uygulamasındaki mesai saati, yakınların görüşmeye kabul edildiği saat olarak kullanılamaz.
Kanun, yabancıya yakınlarına, notere, yasal temsilciye ve avukata erişme ve bunlarla görüşme yapabilme; ayrıca ziyaretçileriyle görüşebilme imkânı sağlanmasını öngörür (6458 sayılı Kanun m.59/1-b, c). Bu bentler Çatalca için günlük bir ziyaret saat aralığı belirlemez. Yakın ziyareti, avukat görüşmesi ve noter işlemi için hangi düzenin uygulandığı ayrı ayrı sorulmalıdır.
2.2. Ziyaretten Önce Neler Teyit Edilmeli?
Çatalca Geri Gönderme Merkezine ziyaret hazırlığı, kişinin bulunduğu yerin teyidiyle başlar. Görüşme için yapılan telefon aramasında şu bilgileri sırayla sorun:
- Yakının hâlen Çatalca/İnceğiz merkezinde tutulup tutulmadığını ve nakil olup olmadığını teyit edin.
- Yapılacak görüşmenin yakın ziyareti, avukat görüşmesi veya noter işlemi olduğunu belirtin; gün, saat ve önceden bildirim gerekip gerekmediğini sorun.
- Ziyaretçinin hangi kimlik belgesini getireceğini ve yakınlık bağını gösteren bir belge istenip istenmediğini öğrenin.
- Görüşmenin yapılacağı girişi ve eşya tesliminin görüşmeyle aynı yerde yapılıp yapılmadığını kontrol edin.
Bu sorular ziyaret öncesi hazırlık içindir; merkezden alınmış bir kabul belgesi veya randevu yerine geçmez. Telefonla verilen bilgiyi, görüşmenin tarihiyle birlikte not etmek sonraki teyidi kolaylaştırır.
3. Eşya ve İlaç Tesliminden Önce Ne Sorulmalı?
Çatalca Geri Gönderme Merkezine götürülecek eşya ve ilaçlar için teslim koşulları merkezden öğrenilmelidir. Ziyaretçilerin görüşebilmesine ilişkin kanun hükmünden, getirilen her eşyanın kabul edileceği sonucu çıkmaz (6458 sayılı Kanun m.59/1-c). Yolculuk öncesinde götürülecek malzemenin adını ve miktarını söyleyerek hangi teslim usulünün uygulanacağını sorun.
- Giyim ve kişisel bakım malzemeleri: Hangi ürünlerin ve miktarların kabul edildiğini, paketleme biçimini ve teslim gününü öğrenin.
- İlaç ve tıbbi malzeme: Reçete, sağlık raporu veya kullanım bilgisinin istenip istenmediğini; teslimin revir ya da başka bir birime yapılıp yapılmadığını sorun. İlacın nasıl saklanması gerektiğini de belirtin.
- Belge ve evrak: Karar kopyası veya başka bir evrakın merkezdeki kişiye nasıl ulaştırılacağını, hangi birime verileceğini öğrenin.
Sağlık ihtiyacı yalnız ilaç paketi teslimine bağlanmamalıdır. Kanun, yabancı tarafından bedeli karşılanamayan acil ve temel sağlık hizmetlerinin ücretsiz verilmesini öngörür (6458 sayılı Kanun m.59/1-a). Yakının tedaviye veya muayeneye ihtiyacı varsa bunu ayrıca merkez idaresine bildirin; ilaç teslimi ve sağlık hizmeti talebini birbirinden ayırın.
4. Merkez Kadınlara mı Ayrılmıştır?
Çatalca Geri Gönderme Merkezinde hangi grubun barındırıldığı, Göç İdaresi Başkanlığının iletişim sayfasındaki kayıttan anlaşılamaz. Kayıt adı İSTANBUL-ÇATALCA’dır ve barındırılan kişilerin cinsiyetine ilişkin bilgi içermez. Bu sayfadan merkezin yalnız kadınlara ayrıldığı veya karma olduğu sonucu çıkarılamaz. Harita uygulamasındaki kadın etiketi de kişinin bugün hangi merkezde bulunduğunu tek başına göstermez; gitmeden önce kişinin tutulduğu merkez teyit edilmelidir.
Kanunun bu konuda koyduğu kural ailelerle ilgilidir: geri gönderme merkezlerinde çocukların yüksek yararları gözetilir ve aileler ayrı yerlerde barındırılır (6458 sayılı Kanun m.59/1-ç). Yani kadın ve çocuğun merkezde bulunması kanunun öngördüğü bir durumdur; denetlenen şey bu yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğidir. Çocukla ilgili güvenceler aşağıdaki bölümdedir.
5. Çocuğuyla Birlikte Tutulan Kişinin Hakları
Çatalca Geri Gönderme Merkezinde çocuğuyla birlikte tutulan kişi bakımından kanun, çocuğun merkezde bulunabileceğini varsayar ve buna iki ayrı güvence bağlar. Birincisi: geri gönderme merkezlerinde çocukların yüksek yararları gözetilir, aileler ayrı yerlerde barındırılır (6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.59/1-ç).
Bu bent iki ayrı yükümlülük kurar. Birincisi bir ölçüttür: çocuğun yüksek yararı, merkezde alınan her kararda gözetilmesi gereken kıstastır. İkincisi somut bir düzenleme borcudur: ailelerin ayrı yerlerde barındırılması. Yani aile, merkezin genel barınma düzeni içinde dağıtılamaz.
İkinci güvence eğitimle ilgilidir ve muhatabı Göç İdaresi değildir: çocukların eğitim ve öğretimden yararlandırılmaları hususunda Millî Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirler alınır (m.59/1-d). Maddenin muhatabı Millî Eğitim Bakanlığıdır. Bu, merkezdeki eğitim eksikliğinin yalnız Göç İdaresine yöneltilebilecek bir eksiklik olmadığı anlamına gelir; yükümlülük kanunla ayrıca eğitim idaresine verilmiştir.
Sağlık bakımından kanun ayrı bir güvence koyar: geri gönderme merkezlerinde yabancı tarafından bedeli karşılanamayan acil ve temel sağlık hizmetleri ücretsiz verilir (m.59/1-a). Çocuğun sağlığına ilişkin talep merkez müdürlüğüne yöneltilmeli; muayene tutanağı ve hastane sevk evrakı istenmeli ve saklanmalıdır. Sağlık veya eğitim iddiası ileri sürülecekse, bu kayıtlar sonraki her başvurunun dayanağıdır.
Aynı fıkranın (b) ve (c) bentleri görüşme haklarını düzenler: yabancıya yakınlarına, notere, yasal temsilciye ve avukata erişme ve bunlarla görüşme yapabilme, ayrıca telefon hizmetlerine erişme imkânı sağlanır; ziyaretçileri, vatandaşı olduğu ülke konsolosluk yetkilisi ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği görevlisiyle görüşebilme imkânı sağlanır (m.59/1-b, c). Sivil toplum kuruluşlarının ziyareti ise aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir ve Genel Müdürlüğün iznine bağlıdır; bireysel ziyaret hakkının yerine geçmez.
6. İdari Gözetim Yerine Alternatif Yükümlülükler
Çatalca Geri Gönderme Merkezinden çıkışın iki yolu vardır. Birincisi yargı yoludur ve idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulmasıyla işler (6458 sayılı Kanun m.57/6). İkincisi idarenin kendi denetimidir: idari gözetimin devamında zaruret olup olmadığı valilik tarafından her ay düzenli olarak değerlendirilir, zaruret görülmeyen yabancılar için idari gözetim derhâl sonlandırılır ve bu yabancılara 57/A maddesi uyarınca idari gözetime alternatif yükümlülükler getirilir (m.57/4). Bu ikinci yolun ayrıntısı idari gözetim kararı ve itiraz yazısındadır.
İdari gözetime alternatif yükümlülüklere tabi tutulduğu, yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına gerekçeleri ile birlikte tebliğ edilir; yabancı bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi, kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir (6458 sayılı Kanun m.57/A/4).
Tebliğin gerekçeli olması gerekir. Ayrıca avukatla temsil edilmeyen kişi bakımından ek bir bilgilendirme yükümlülüğü vardır ve bu bilgilendirme kararın sonucunu, itiraz usullerini ve süreleri kapsar. Yükümlülüklerin listesi, süre üst sınırı ve uyulmamasının sonucu geri gönderme merkezi, haklar ve süreler yazısında ele alınmıştır.
Alternatif yükümlülükler, idari gözetim kararı alınmadan da getirilebilir. 57 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında olup da idari gözetim altına alınmayan yabancılara, birinci fıkrada sayılan yükümlülüklerden birinin ya da birkaçının getirilmesi zorunludur (m.57/A/3).
Bu fıkra, hakkında idari gözetim kararı alınmayan kişiyi de kapsar ve oradaki yükümlülük getirilmesini zorunlu kılar. Yani kişi hiç merkeze alınmadan da bu yükümlülüklerin muhatabı olabilir; bu durumda da tebliğ ve bilgilendirme borcu işler.
7. Sivil Toplum Kuruluşlarının Merkeze Ziyareti
Çatalca Geri Gönderme Merkezine erişim yalnız yakınlar ve avukat üzerinden kurulmaz. Kanun ayrı bir yol daha öngörür: göç alanında uzmanlığı bulunan ilgili sivil toplum kuruluşu temsilcileri, Genel Müdürlüğün izniyle geri gönderme merkezlerini ziyaret edebilirler (6458 sayılı Kanun m.59/2).
Bu yol üç şarta bağlıdır: kuruluşun göç alanında uzmanlığının bulunması, ziyaret edenin kuruluş temsilcisi olması ve Genel Müdürlüğün izni. İzin şartı, bu yolun bireysel ziyaret yerine geçmediğini gösterir; kişinin yakınına tanınan görüşme hakkından ayrı ve ondan bağımsız bir denetim kanalıdır.
8. Kötü Muamele İddiası ve Şikâyet Yolu
Çatalca Geri Gönderme Merkezi hakkında kamuoyuna yansıyan kötü muamele iddialarına Göç İdaresi Başkanlığı 02.11.2024 tarihli bir basın açıklamasıyla cevap vermiştir. Başkanlığın kendi sitesinde yayımlanan bu açıklamaya göre iddialar gerçeği yansıtmamaktadır; merkezde yakınlara, yasal temsilciye ve avukata erişim, acil ve temel sağlık hizmetleri ile telefon hizmetlerine erişim sağlanmakta, yemek dahil hiçbir hak ve hizmet kısıtlanmamaktadır. Açıklamada ayrıca Çatalca Geri Gönderme Merkezi dahil tüm merkezlerin düzenli olarak denetlendiği ve 7/24 kamerayla kayıt altına alındığı belirtilir. Bu açıklama idarenin kendi beyanıdır; mevzuat değildir ve Resmî Gazete’de yayımlanmaz.
Açıklamanın okuyucu için pratik bir sonucu vardır. İdarenin kendi beyanına göre merkez sürekli kamerayla kayıt altında olduğu için, bir muamele iddiası ileri sürülecekse olayın tarihi, saati ve yeri mümkün olduğunca kesin not edilmelidir.
Çatalca Geri Gönderme Merkezindeki muameleye ilişkin başvurunun yolu kanunda gösterilmiştir. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, özgürlüğünden mahrum bırakılan kişilerin ulusal önleme mekanizması kapsamındaki başvurularını inceler ve karara bağlar (6701 sayılı Kanun m.9/1-i). Bu başvurularda da Kanunun genel başvuru usulü uygulanır (6701 sayılı Kanun m.17/8): önce aykırı olduğu iddia edilen uygulamanın düzeltilmesi ilgili taraftan talep edilir; talep reddedilirse veya otuz gün içinde cevap verilmezse Kuruma başvurulabilir. Kurum, telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ihtimali bulunan hâllerde bu şartı aramadan da başvuruyu kabul edebilir (6701 sayılı Kanun m.17/2). Başvurunun ücretsiz oluşu, valilik aracılığıyla yapılabilmesi ve merkezde tutulacak kayıtlar Binkılıç Geri Gönderme Merkezi yazısında ayrıntılı ele alınmıştır.
Bu yol, idari gözetim kararına itirazdan ayrıdır: muameleye ilişkin şikâyet merkezin içindeki uygulamayı hedefler, merkezde tutulmaya itiraz ise sulh ceza hâkimliğine yapılır.
9. Sınır Dışı Kararı ile İdari Gözetimin Farkı
Çatalca Geri Gönderme Merkezine alınmak sınır dışı edilmiş olmak anlamına gelmez. Bu iki karar ayrı işlemlerdir, ayrı sebeplere dayanır ve ayrı yargı yoluna tabidir. Kişi hakkında aynı gün hem sınır dışı etme kararı hem idari gözetim kararı alınmış olabilir; iki kararın her birine karşı ayrı yol izlenir.
Ayrım pratikte merci ve süre farkı doğurur. Sınır dışı etme kararının iptali için kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulur (6458 sayılı Kanun m.53/3). İdari gözetim kararına itiraz ise sulh ceza hâkimliğine yapılır ve süreye bağlı değildir; hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır (m.57/6). Yaygın bir hata, idari gözetime de yedi gün içinde idare mahkemesinde itiraz edilebileceğini sanmaktır; bu yol süre kazandırmaz.
Sınır dışı kararının hangi sebeplere dayandığı ve kimler hakkında hiç alınamayacağı (6458 sayılı Kanun m.55 kapsamında ciddi sağlık sorunu, yaş ve hamilelik hâlleri dahil) ayrı bir yazının konusudur; sebepler, istisnalar ve dava yolu için bkz. sınır dışı kararı: sebepler, itiraz süresi ve iptal davası; davanın dilekçesi için sınır dışı kararına itiraz dilekçesi yazısına bakılabilir.
10. Kapasite ve Listelerin Güncelliği
Çatalca Geri Gönderme Merkezinin kapasitesi, Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfasında yer almaz; o sayfa her merkez için yalnız kayıt adını, telefonu ve adresi gösterir. Merkezler idari kararla kurulup kapandığı ve acil veya olağanüstü durumlarda geçici merkez kurulabildiği için (Yönetmelik m.5/3) liste zaman içinde değişir. Güncel liste, adres ve telefon bilgisi yalnız Göç İdaresinin resmî iletişim sayfasından teyit edilebilir.
11. Yakını Merkezde Olan Kişi İçin İlk Yapılacaklar
Yakını Çatalca merkezinde olan kişi için sıra şudur:
- Hangi merkez olduğunu teyit edin. Çatalca ve Binkılıç ayrı tesislerdir; kişi ayrıca başka bir merkeze nakledilmiş olabilir.
- Hangi kararların tebliğ edildiğini öğrenin. Sınır dışı etme kararı mı, idari gözetim kararı mı, ikisi birden mi? Süreler ve başvurulacak merci buna göre değişir.
- Tebliğ tarihlerini saklayın. Sınır dışı kararının iptali için yedi günlük süre tebliğden işler; bu süre hak düşürücüdür.
- Doğru merciye gidin. İdari gözetim kararına itiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır, idare mahkemesine değil.
- Çocuk varsa eğitim ve sağlık kaydını isteyin. Revir muayene tutanağı, hastane sevk evrakı ve eğitim faaliyetine ilişkin kayıtlar sonraki her başvurunun dayanağıdır.
- Avukatlık ücretini karşılayamıyorsanız baronun adli yardım bürosuna başvurun; idari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlar bakımından kanun bu imkânı ayrıca öngörür (m.57/7).
11.1. Çatalca Geri Gönderme Merkezinde Yakını Olan Kişi Hangi Belgeleri Hazırlamalı?
Çatalca Geri Gönderme Merkezinde yakını olan kişinin ilk hazırlayacağı belgeler, hakkında alınan kararlar ve bu kararların tebliğ edildiğini gösteren evraktır. Sınır dışı etme kararı gerekçeleriyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir (6458 sayılı Kanun m.53/2). İdari gözetim kararı, uzatma ve aylık değerlendirme sonuçları için de gerekçeli tebliğ öngörülür (m.57/5). Kararın kendisi ile tebliğ tarihini gösteren evrak ayrı ayrı saklanmalıdır.
Belgeleri, hangi bilgiyi göstereceklerine göre düzenleyin:
| Belge | Hazırlıkta neyi açıklığa kavuşturur? |
|---|---|
| Sınır dışı etme ve idari gözetim kararlarının kopyaları | İtiraz veya davanın konusu olan işlemi ve idarenin gerekçesini gösterir. |
| Tebliğ belgesi ve varsa uzatma/ | Kararın ne zaman bildirildiğini ve gözetimin devamına ilişkin açıklamaları gösterir. |
| Pasaport, kimlik veya varsa ikamet belgesi kopyası | Kişinin kimlik ve mevcut belge bilgilerini hazırlayan kişiye aktarır. |
| Mevcut adres ve aile bağını gösteren belgeler | Adres veya aile durumuna dayalı açıklamaların somutlaştırılmasına yardımcı olur. |
| Sağlık raporu, reçete ve tedavi kayıtları | Sağlık durumuna ilişkin ileri sürülecek sebebin incelenmesine yardımcı olur. |
Bu tablo her başvuruda zorunlu tutulan bir belge listesi değildir. Örneğin sağlık belgeleri, ciddi sağlık sorunu, yaş ve hamilelik nedeniyle seyahatin riskli olduğu veya hayati tehlike arz eden hastalık için tedavi sürerken gönderilecek ülkede tedavi imkânı bulunmadığı iddiasını değerlendirmek için hazırlanabilir (6458 sayılı Kanun m.55/1-b, c). Belgenin bulunması tek başına bu şartların gerçekleştiği anlamına gelmez. Mevcut adres belgesi ise belirli adreste ikamet etme şeklindeki alternatif yükümlülüğe ilişkin değerlendirmede sunulabilir (m.57/A/1-a).
Yakının belge toplamasıyla başvuru yapması ayrı işlerdir. İdari gözetim kararına karşı başvuru hakkı kanunda idari gözetim altındaki kişi, yasal temsilcisi veya avukatı için düzenlenmiştir (6458 sayılı Kanun m.57/6). Aile üyesinin sırf yakınlık bağı nedeniyle bu kişilerin yerine başvurabileceği varsayılmamalıdır. Belgeler ilgili kişiye, yasal temsilcisine veya avukatına ulaştırılarak hangi karar için hangi yolun izleneceği belirlenmelidir.
İtiraz dilekçesinin hangi bilgileri taşıması gerektiği ve doldurulabilir bir şablon idari gözetim kararına itiraz dilekçesi örneğinde ele alınmıştır. Vekâlet ücretini karşılayamayacak durumda olanlar için adli yardım başvurusunun şartları ve avukat tutacak parası olmayanın önündeki yollar ayrı yazılarda incelenmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çatalca Geri Gönderme Merkezi nerede, adresi nedir?
Çatalca Geri Gönderme Merkezi İstanbul'un Çatalca ilçesine bağlı İnceğiz bölgesindedir. Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfasında merkez İSTANBUL-ÇATALCA adıyla yer alır ve gösterilen adres şudur: Kaleiçi Mahallesi (103 Ada 47 Parsel) Hanice Caddesi No:23 Çatalca/İnceğiz/İSTANBUL. Resmî sayfada son güncelleme tarihi bulunmadığı için adres gitmeden önce teyit edilmelidir.
Çatalca Göç İdaresi ile Çatalca Geri Gönderme Merkezi aynı yer mi?
Aramalarda ve harita kayıtlarında Çatalca Göç İdaresi Geri Gönderme Merkezi, İstanbul Çatalca Geri Gönderme Merkezi veya kısaca Çatalca GGM diye anılan yer, Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfasında İSTANBUL-ÇATALCA adıyla kayıtlı merkezdir. Telefon satırındaki İl Müd. ibaresi numaranın İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğüne ait olduğunu gösterir; merkez müdürü de görevlerinden dolayı il müdürüne, yani İl Göç İdaresi Müdürüne karşı sorumludur.
Çatalca Geri Gönderme Merkezi ile Binkılıç Geri Gönderme Merkezi aynı yer midir?
Hayır. İkisi ayrı merkezdir ve resmî iletişim sayfasında ayrı kayıtlar hâlinde listelenir. Çatalca merkezinin adresi Kaleiçi Mahallesi Hanice Caddesi No:23 Çatalca/İnceğiz, Binkılıç merkezinin adresi ise Eski Kırklareli Yolu, Menekşe Sokak, Binkılıç Çatalca'dır. İkisi de Çatalca ilçesi sınırları içindedir ve bu yüzden karıştırılır; ancak farklı yerleşimlerde, birbirinden ayrı tesislerdir. Görüşmeye gitmeden önce kişinin hangi merkezde olduğu teyit edilmelidir.
Çatalca İnceğiz Geri Gönderme Merkezi ayrı bir merkez midir?
Hayır, aynı merkezdir. İnceğiz, merkezin bulunduğu yerleşimin adıdır ve resmî adreste Çatalca/İnceğiz biçiminde geçer. Merkez hem Çatalca Geri Gönderme Merkezi hem Çatalca İnceğiz Geri Gönderme Merkezi olarak anılır; Göç İdaresinin kaydındaki adı İSTANBUL-ÇATALCA'dır.
Çatalca Geri Gönderme Merkezinin telefon numarası nedir?
Resmî iletişim sayfasında merkez için gösterilen numara 0212 499 40 00'dır ve yanında İl Müd. ibaresi yer alır. Aynı sayfada İstanbul için listelenen kayıtların hepsinde aynı numara gösterilir; yani bu numara merkezin kendi santrali değil, İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğünün numarasıdır. Arayan kişinin hangi merkezi sorduğunu açıkça belirtmesi gerekir.
Çatalca Geri Gönderme Merkezinin ziyaret saatleri nedir?
Çatalca Geri Gönderme Merkezinin ziyaret günü ve saati gitmeden önce merkezden teyit edilmelidir. Göç İdaresinin resmî iletişim kaydı adres ve İl Müdürlüğü telefonunu verir; ziyaret saatini belirtmez. Yakının hâlen aynı merkezde olup olmadığı, görüşme için önceden bildirim gerekip gerekmediği ve ziyaretçinin hangi kimlik belgesini getireceği birlikte sorulmalıdır.
Çatalca Geri Gönderme Merkezinde kadınlar mı tutulur?
Göç İdaresinin iletişim listesi Çatalca merkezinde hangi grubun barındırıldığını belirtmez. Bu kayıttan merkezin yalnız kadınlara ayrıldığı veya karma olduğu sonucu çıkarılamaz; kişinin bulunduğu merkez ayrıca teyit edilmelidir. Kanunun ailelere ilişkin kuralı ise açıktır: geri gönderme merkezlerinde çocukların yüksek yararları gözetilir ve aileler ayrı yerlerde barındırılır (6458 sayılı Kanun m.59/1-ç).
Geri gönderme merkezinde çocuk tutulabilir mi?
Kanun çocuğun merkezde bulunabileceğini varsayar ve buna iki güvence bağlar. 6458 sayılı Kanun m.59/1-ç uyarınca çocukların yüksek yararları gözetilir ve aileler ayrı yerlerde barındırılır; m.59/1-d uyarınca çocukların eğitim ve öğretimden yararlandırılmaları hususunda Millî Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirler alınır. Yani çocuğun merkezde bulunması tek başına hukuka aykırılık sayılmaz; denetlenen şey bu iki yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediğidir.
Çatalca Geri Gönderme Merkezinde çocukların eğitiminden kim sorumludur?
Kanun, geri gönderme merkezlerindeki çocukların eğitim ve öğretimden yararlandırılmaları hususunda gerekli tedbirlerin Millî Eğitim Bakanlığınca alınacağını öngörür (6458 sayılı Kanun m.59/1-d). Yani eğitim yükümlülüğünün muhatabı yalnız Göç İdaresi değildir. Merkezdeki eğitim düzeni merkezden ve il millî eğitim müdürlüğünden sorulmalıdır.
Merkezdeki çocuk hastalanırsa ne yapılır?
Geri gönderme merkezlerinde yabancı tarafından bedeli karşılanamayan acil ve temel sağlık hizmetleri ücretsiz verilir (6458 sayılı Kanun m.59/1-a). Sağlık ve sevk talebi merkez müdürlüğüne yöneltilir. Kişinin nerede olduğu sorulurken sevk edildiği hastane de ayrıca sorulmalıdır.
Avukat Çatalca Geri Gönderme Merkezinde ne yapar?
Merkezde tutulan kişiye avukata erişme ve avukatıyla görüşme yapabilme imkânı sağlanır (6458 sayılı Kanun m.59/1-b). Avukat kişiyle görüşür ve idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir; hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır (m.57/6). Avukatlık ücretini karşılama imkânı bulunmayan kişiye, idari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvurması hâlinde talebi üzerine avukatlık hizmeti sağlanır (m.57/7).
Çatalca Geri Gönderme Merkezinden nasıl çıkılır?
İki yol vardır. Birincisi yargı yoludur: idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur, hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. İkincisi idarenin kendi denetimidir: gözetimin devamında zaruret görülmezse gözetim sonlandırılır ve 6458 sayılı Kanun m.57/A uyarınca alternatif yükümlülükler getirilir.
İdari gözetime alternatif yükümlülükler nelerdir?
6458 sayılı Kanun m.57/A'da yedi yükümlülük sayılır: belirli adreste ikamet etme, bildirimde bulunma, aile temelli geri dönüş, geri dönüş danışmanlığı, kamu yararına hizmetlerde gönüllülük esasıyla görev alma, teminat ve elektronik izleme. Bunlardan biri ya da birkaçı getirilebilir ve bu süre yirmi dört ayı geçemez. Yükümlülüklere uyulmaması hâlinde kişi yeniden idari gözetim altına alınabilir.
Alternatif yükümlülük kararı bana tebliğ edilir mi?
Edilir. 6458 sayılı Kanun m.57/A/4'e göre alternatif yükümlülüklere tabi tutulduğu, yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına gerekçeleri ile birlikte tebliğ edilir. Yabancı bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir. Elektronik izleme yükümlülüğüne karşı sulh ceza hâkimine başvurulabilir; başvuru yükümlülüğü durdurmaz.
İdari gözetim kararına itiraz nereye yapılır?
Sulh ceza hâkimliğine. Yedi günlük süre ve idare mahkemesi, sınır dışı etme kararının iptali davasına aittir; idari gözetim kararına itiraz ise süreye bağlı olmaksızın sulh ceza hâkimliğine yapılır ve hâkim beş gün içinde karar verir. İki karar ayrı işlemdir ve ayrı yargı yoluna tabidir; yanlış merciye yapılan başvuru süre kazandırmaz.
Çatalca Geri Gönderme Merkezinde kötü muamele iddiası varsa nereye başvurulur?
Başvuru Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun ulusal önleme mekanizması görevine dayanır (6701 sayılı Kanun m.9/1-i). Önce uygulamanın düzeltilmesi ilgili taraftan, yani merkez idaresinden talep edilir; talep reddedilirse veya otuz gün içinde cevap verilmezse Kuruma başvurulabilir. Telafisi güç veya imkânsız zarar ihtimali varsa Kurum bu şartı aramadan başvuruyu kabul edebilir (m.17/2, m.17/8). Bu yol idari gözetim kararına itirazdan ayrıdır.
Sivil toplum kuruluşları geri gönderme merkezini ziyaret edebilir mi?
Edebilirler ancak izne bağlıdır. 6458 sayılı Kanun m.59/2'ye göre göç alanında uzmanlığı bulunan ilgili sivil toplum kuruluşu temsilcileri, Genel Müdürlüğün izniyle geri gönderme merkezlerini ziyaret edebilirler. Bu, kişinin yakınlarına veya avukatına tanınan görüşme hakkından ayrı bir yoldur ve bireysel ziyaret yerine geçmez.
Merkeze alınmak sınır dışı edildiğim anlamına gelir mi?
Hayır. Merkeze alınmak idari gözetim kararının uygulanmasıdır; sınır dışı etme kararı ayrı bir işlemdir ve ayrı bir yargı yoluna tabidir. Sınır dışı etme kararına karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine (m.53/3), idari gözetim kararına karşı ise sulh ceza hâkimine (m.57/6) başvurulur.
Hangi yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz?
6458 sayılı Kanun m.55, sınır dışı sebeplerinden biri bulunsa dahi bazı yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınamayacağını düzenler. Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler ile hayati tehlike arz eden hastalığı için tedavisi devam etmekte iken gönderileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar bu kapsamdadır. Kapsamın tamamı ve geri gönderme yasağının işleyişi ayrı bir yazının konusudur.
Çatalca Geri Gönderme Merkezine nasıl gidilir?
Çatalca Geri Gönderme Merkezine ulaşım planı, Göç İdaresinin resmî kaydındaki Kaleiçi Mahallesi Hanice Caddesi No:23 Çatalca/İnceğiz adresine göre yapılmalıdır. Önce Binkılıç merkezinin kastedilmediğini teyit edin. Toplu taşıma için İETT Nasıl Giderim hizmetinde başlangıç ve varış adresini seçin; sonuçtaki durak, yön, aktarma ve yürüme bölümünü gitmeden kontrol edin.
Çatalca Geri Gönderme Merkezine eşya veya ilaç götürülebilir mi?
Çatalca Geri Gönderme Merkezine eşya veya ilaç tesliminin koşulları gitmeden önce merkezden sorulmalıdır. Giyim ve kişisel bakım malzemeleri için kabul edilen tür, miktar ve paketleme; ilaç için reçete veya rapor gerekip gerekmediği ve teslimin hangi birime yapılacağı teyit edilmelidir. Sağlık hizmetine ilişkin kanuni güvence, getirilen her ilacın doğrudan kabul edileceği anlamına gelmez.
Çatalca Geri Gönderme Merkezinde yakını olan kişi hangi belgeleri hazırlamalı?
Önce sınır dışı etme ve idari gözetim kararları ile tebliğ belgelerinin kopyaları hazırlanmalıdır; işlem, gerekçe ve tebliğ tarihi bunlardan anlaşılır (6458 sayılı Kanun m.53/2, m.57/5). Kimlik, mevcut adres, aile bağı ve sağlık durumunu gösteren belgeler ileri sürülecek sebebe göre eklenebilir. Bu hazırlık listesi her başvuru için zorunlu bir belge listesi değildir.
Hukuki Kaynaklar
Bu yazıdaki hukuki açıklamalar aşağıdaki başlıca mevzuata dayanmaktadır. İlgili madde bilgileri metin içinde ayrıca belirtilmiştir.
Mevzuat
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
- 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu
Diğer Kaynaklar
- Geri gönderme merkezleri iletişim sayfasındaki (goc.gov.tr)
- İETT Nasıl Giderim (nasilgiderim.iett.gov.tr)
- Bu açıklamaya (goc.gov.tr)
Son mevzuat kontrolü:
Google’da takip edin
Google, Öne Çıkan Haberler bölümünde bu sitenin makalelerini size daha sık gösterir.
Google’da tercih edilen kaynak yapİlgili çalışma alanı: Yabancılar Hukuku
← Tüm makaleler