İstanbul Göçmen İdaresi Tuzla Geri Gönderme Merkezi: Adres, Haklar ve İtiraz

Kısa Cevap

Bir yakının Tuzla Geri Gönderme Merkezine götürülmesi, hakkında idari gözetim kararı uygulandığı anlamına gelir. Bu, sınır dışı edilmiş olmak demek değildir: sınır dışı etme kararı ayrı bir işlemdir ve ayrı bir yargı yoluna tabidir. İlk yapılacak iş, kişiye hangi kararların tebliğ edildiğini öğrenmektir; çünkü süreler ve başvurulacak merci buna göre değişir.

İkinci olarak, başvurunun doğru merciye yapılması gerekir. Gözetimin kaldırılması idare mahkemesinden veya insan hakları kurumlarından değil, sulh ceza hâkimliğinden istenir. Yanlış merciye yapılan başvuru süre kazandırmaz; aşağıda bunun ölçülmüş bir örneği var.

Merkezin resmî adresi ve telefonu, merkeze ulaşım, görüşme odalarının düzeni ve yakınınızın sizi neden arayamamış olabileceği aşağıdaki bölümlerde, resmî kaynaklara dayanarak ele alınmıştır.

⚠ Ad konusunda bir açıklık: bu merkez aramalarda çoğunlukla “İstanbul Göçmen İdaresi Tuzla Geri Gönderme Merkezi” biçiminde geçer ve bu yazı da merkezi o adla anmaktadır. Kurumun resmî adı Göç İdaresi Başkanlığıdır; merkez ise resmî iletişim sayfasında İSTANBUL-TUZLA adıyla kayıtlıdır. Resmî sayfada arama yapan kişi kaydı ancak bu adla bulabilir.

Adres: Merkez Akfırat Mahallesinde, Tuzla Sahilinde Değil

Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfasında merkez İSTANBUL-TUZLA adıyla yer alır. Sayfada gösterilen adres şudur:

Akfırat Mah. Süleymaniye Bulvarı 140.Cadde No:65 Tuzla/İSTANBUL

Buradaki ilk yanılgı adın kendisinden doğar. Merkez, Tuzla denince akla gelen sahil kesiminde değil, Akfırat Mahallesindedir. Bu ayrım pratikte önemlidir; çünkü ziyarete gidecek kişinin hesaplaması gereken mesafe ilçe merkezinin mesafesi değildir.

Merkezlerin güncel listesi, adres ve telefon bilgileri Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfasında yayımlanır.

Yol Tarifi: Merkeze Nasıl Gidilir?

Gidilecek nokta, resmî iletişim sayfasında yayımlanan Akfırat Mahallesi, Süleymaniye Bulvarı, 140. Cadde No:65 Tuzla/İstanbul adresidir. Hedefi yalnız “Tuzla” olarak belirleyen kişi ilçe merkezine ulaşır ve merkeze ulaşamaz; mahalle adı güzergâhın belirleyici kısmıdır.

Ulaşımın zorluğu kurumsal bir kaynakta da tespit edilmiştir. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun İstanbul Tuzla Geri Gönderme Merkezi Ziyaret Raporunda, merkezde görüşme yapan avukatlarla konuşulmuştur. Avukatlar “lokasyon olarak da Merkezin şehirden çok uzakta olduğunu ve otomobili olmayan birisi için ulaşımın zor olduğunu” aktarmıştır (Rapor No 2023/16; rapor, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulunun 02.05.2023 tarihli ve 2023/354 sayılı kabul kararıyla oy birliğiyle benimsenmiştir). Bu, yazının yorumu değil ziyaret sırasında avukatlardan alınmış bir beyandır ve otomobili olmayan ziyaretçinin hesaba katması gereken güçlüğü gösterir.

⚠ Bu yazı otobüs hattı veya sefer saati bilgisi vermez. Hat numaraları ve güzergâhlar idari düzenlemelerle değişir, yayımlanmış bir mevzuat metnine bağlı değildir ve yanlış bir hat bilgisi merkeze kadar gidip görüşememek anlamına gelir. Güncel hat bilgisi, gidilecek gün için toplu taşıma idaresinin kendi güncel kaynağından teyit edilmelidir.

Yola çıkmadan önce yapılması gereken bir teyit daha vardır: kişinin hâlen o merkezde bulunup bulunmadığı. Merkezler arası nakil, yönetmelikte merkezlerde verilecek hizmetler arasında ayrıca sayılmıştır (m.14/1-f); yani nakil istisnai bir olay değil, öngörülmüş bir işlemdir. Doğru adrese gidip yanlış merkeze varmak, yanlış adrese gitmekle aynı sonucu doğurur. Maddenin tam metni ve merkezlerde verilecek hizmetlerin tamamı için geri gönderme merkezi, haklar ve süreler yazısına bakılabilir.

Telefon: Numara Merkezin Değil, İl Müdürlüğünündür

Resmî iletişim sayfasında Tuzla merkezi için gösterilen numara 0212 499 40 00’dır ve yanında İl Müd. ibaresi yer alır. Bu ibare atlanmamalıdır.

Aynı sayfada İstanbul için altı kayıt listelenir: Binkılıç, Çatalca, Tuzla, Arnavutköy ve iki adet Arnavutköy geçici geri gönderme merkezi. Altı kaydın hepsinde aynı telefon numarası gösterilmektedir. Yani bu numara Tuzla merkezinin kendi santrali değil, İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğünün numarasıdır.

Bunun pratik sonucu şudur: bu numaradan yapılan aramada karşınıza çıkan görevli, belirli bir merkezin içindeki kişiyle ilgili işlem yapan birim olmayabilir. İnternette dolaşan ve bu numarayı “Tuzla’nın telefonu” diye sunan listeler, resmî sayfadaki İl Müdürlüğü ibaresini düşürdükleri için yanıltıcıdır. Göç İdaresinin ayrıca YİMER 157 hattı bulunmaktadır. Hattın kapsamı ikiye ayrılır: bilgi edinme hizmeti Türkçe, İngilizce, Arapça, Rusça ve Farsça dillerinde hafta içi 08:00-18:00 saatleri arasında verilir, yedi gün yirmi dört saat kesintisiz olan kısım ise acil durum ve ihbar hattıdır. Yakınının hangi merkezde tutulduğunu soran kişi bilgi edinme kolundadır.

Resmî iletişim sayfasında bir son güncelleme tarihi bulunmadığı için, adres ve telefonun gitmeden önce teyit edilmesi gerekir.

Sevk Yerini Kim Belirler?

Uygulamada en yaygın yanlış bilgi, kişinin yakalandığı ilçenin hangi merkeze gönderileceğini belirlediğidir. İnternette “Anadolu Yakası’nda yakalananlar Tuzla’ya gider” biçiminde eşlemeler dolaşır. Bu eşlemelerin mevzuatta karşılığı yoktur ve yönetmelik aksini söyler:

Kabul ve Barınma Merkezleri ile Geri Gönderme Merkezlerinin Kurulması, Yönetimi, İşletilmesi, İşlettirilmesi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik m.5 — Kuruluş

“(1) Geri gönderme merkezleri, ihtiyaç olan il ve ilçelerde Genel Müdürlüğün teklifi üzerine, Bakanlık onayıyla kurulur.

…

(5) Merkezlere yerleştirme ve merkezlerin kapasite yönetimi, merkezlerin kapasitesi ve idari gerekliliklerine bağlı olarak Genel Müdürlük tarafından yapılır.”

İkinci fıkra kabul ve barınma merkezlerini, üçüncü fıkra acil veya olağanüstü durumlarda kurulabilen geçici merkezleri, dördüncü fıkra ise standartların Göç İdaresince belirlenmesini düzenler. Beşinci fıkra iki şey söyler. Birincisi, yerleştirme yabancının veya yakınının seçimine bağlı bir hak değildir. İkincisi, ölçüt coğrafya değil kapasite ve idari gerekliliktir. Bunun pratik sonucu şudur: kişi İstanbul’un herhangi bir ilçesinde yakalanmış olsa bile İstanbul dışındaki bir merkeze yerleştirilebilir ve sonradan başka bir merkeze nakledilebilir.

Merkezin Kapasitesi ve Listelerin Tutarsızlığı

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun işkence ve kötü muameleye karşı ulusal önleme mekanizması raporunda, İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığının 18.3.2023 tarihli ve 95104841042152592 sayılı yazısına dayanan bir kapasite tablosu bulunur. Bu tabloya göre İstanbul (Tuzla) merkezinin kapasitesi 700 kişidir. Aynı tabloda İstanbul için ayrıca Binkılıç (400) ve Silivri (170) yer alır.

⚠ Burada dürüst bir uyarı gerekiyor: merkez listeleri kaynaktan kaynağa tutmuyor. Aynı kurumun geri gönderme merkezleri rehberinde İstanbul için Binkılıç, Çatalca, Tuzla ve Arnavutköy sayılırken, yukarıdaki 2022 yılı sonu tablosunda Çatalca ve Arnavutköy yoktur ama Silivri vardır. Göç İdaresinin bugünkü iletişim sayfası ise dört merkez ile iki geçici merkezi birlikte listeler.

Tablodaki Silivri kaydının bugünkü listede bulunmaması ayrıca ele alınmıştır: o merkez Selimpaşa Yabancılar Geri Gönderme Merkezi yazısının konusudur ve orada, merkez hakkında dolaşan adres ile resmî kaydın neden örtüşmediği ayrıntılı olarak gösterilir.

Bu bir çelişki değil, tarih farkıdır: merkezler idari kararla kurulur, geçici merkez açılabilir (m.5/3) ve kapanabilir. Nitekim İstanbul’un eski merkezi olan Kumkapı bugün kapalıdır. Dolayısıyla hiçbir yazı “Türkiye’de şu kadar merkez vardır” diyemez; söylenebilecek olan, hangi kaynağın hangi tarihte ne dediğidir. Güncel bilgi için tek adres resmî listedir.

Yakınınız Neden Sizi Arayamadı?

Merkeze alınan kişilerin yakınları çoğu zaman aynı soruyla başlar: kişi merkeze gireli günler olmuştur ama hiç haber vermemiştir. Bunun kurumsal olarak tespit edilmiş bir açıklaması vardır.

Merkeze kabul aşamasında yabancıların telefonları idare tarafından alınır ve eşya muhafaza bölümünde saklanır. Tuzla ziyaret raporunda, görüşülen yabancılar aramak istedikleri kişilerin telefon numaralarını ezbere bilmediklerini ve telefonlarına erişemedikleri için yakınlarına nerede olduklarını haber veremediklerini ifade etmişlerdir. Raporda aktarılan somut bir örnekte, elinden alınan cep telefonunun şarjı bittiği için numaraya bakamayan ve ailesini arayamayan bir kişinin durumu ziyaret sırasında idareye iletilmiş, inceleme sürerken telefonun şarj edilmesine izin verildiği ve kişinin ailesiyle görüşebildiği heyete bildirilmiştir.

Kurum bunu bir tavsiyeye bağlamıştır: cep telefonlarına erişemediği için yakınlarının telefon numaralarına ulaşamayan ve yakınlarına haber veremeyen yabancılar bulunduğundan, yabancıların kontrollü olarak kendi cep telefonlarındaki numaralara erişebilmeleri için yardımcı olunması merkez idaresine tavsiye edilmiştir (Rapor No 2023/16).

Buradan iki pratik sonuç çıkar. Birincisi, haber gelmemesi kişinin merkezde olmadığı anlamına gelmez; çoğu zaman numaraya erişememekten kaynaklanır. İkincisi, dışarıdaki yakının harekete geçmesi beklenen taraf olduğu hâller sanıldığından fazladır: kişi sizi arayamıyorsa, kararların tebliğ edilip edilmediğini öğrenme işini içeriden başlatması da güçtür.

Merkezde Görüşme Nasıl İşliyor?

Aşağıdaki sayılar, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun 13.10.2022 tarihinde Tuzla merkezine yaptığı habersiz ziyaretin raporundan alınmıştır (Rapor No 2023/16). Ziyaret heyetinde kurul üyesi ve uzmanların yanı sıra bir doktor, bir psikolog ve üç sivil toplum kuruluşu temsilcisi yer almıştır.

Bu bilgiler planlama içindir, randevu yerine geçmez. Rapor 2022 yılındaki bir ziyaretin tespitidir; personel sayısı, oda sayısı ve uygulama sonradan değişmiş olabilir.

Görüşme odaları ve ölçülen sayılar

Görüşme imkânı	Ölçülen	Kaynak
Konsolosluk görüşme odası	1	§81
Avukat görüşme odası	3	§81
Ziyaret görüşme odası	2	§81
Bekleme salonu	1	§81
Ankesörlü telefon	24 (her bahçede 4)	§79
Konsolosluk yetkilisiyle görüşen yabancı (2022)	14.963	§82
Avukatıyla görüşen yabancı (2022)	1.234	§82
Adli yardım kapsamında avukat talep eden (2022)	6	§82

Son iki satır birlikte okunmalıdır. 2022 yılında merkezde avukatıyla görüşen yabancı sayısı 1.234 iken, adli yardım kapsamında avukat talep eden yabancı sayısı altıdır. Yani merkezdeki avukat erişiminin neredeyse tamamı, dışarıdan bir yakının vekâlet vermesi yoluyla kurulmuştur. Bu, yukarıdaki bölümün sonucunu doğrular: hareketi başlatan taraf pratikte dışarıdaki kişidir.

Telefon görüşmesi

Telefon tarafında raporun tespiti şudur: her bahçede dört olmak üzere toplam yirmi dört ankesörlü telefon bulunmakta, telefon kartları yabancıların merkeze ilk girişlerinde ücretsiz dağıtılmakta, ayrıca kantinde satılmaktadır. Telefon görüşmelerine herhangi bir kısıtlama uygulanmadığı, çok sayıda görüşme talebi olduğunda belirli sıra ve süre sistemiyle görüşme yaptırıldığı bildirilmiştir.

Avukat görüşmesi

Avukat görüşmeleri bakımından raporda kaydedilen fiilî düzen ise şöyledir: görüşmeler tatil günleri dışında ve mesai saatleri içinde sağlanmakta, gecikmesinde sakınca görülen durumlarda avukatın başvurusu üzerine idarenin onayıyla görüş verilmektedir. Aynı zaman diliminde çok sayıda avukat geldiğinde, hak mahrumiyetine yol açmamak için görüşmeler en fazla üç yabancı ve on beş dakika ile sınırlandırılmakta, daha fazla yabancıyla görüşmek isteyen avukatın diğer avukatlar görüşmelerini bitirdikten sonra idarenin onayını alması gerekmektedir.

Bekleme süresi

Bekleme süresi de ölçülmüştür. Ziyaret sırasında nizamiyede on civarında avukatın beklediği görülmüş; görüşülen avukatlar müvekkilleriyle görüşmek için “hem içeride hem dışarıda toplam iki saate yakın” beklemek zorunda kaldıklarını aktarmışlardır. Vekâlet işlemi için merkeze gelen bir noter de saatlerdir beklediğini, oraya gitmenin kendisi için yarım ya da bir gününü ayırmak anlamına geldiğini belirtmiştir. Kurum bu tespitleri, merkeze gelen avukat ile noterlerin mağduriyet yaşamaması ve “yabancılara hukuki hizmet vermenin caydırıcı unsurlarının bertaraf edilebilmesi” için nizamiyedeki memur sayısının ve avukat görüşme odalarının artırılması, bekleyenler için üstü kapalı oturma alanı sağlanması tavsiyesine bağlamıştır.

Merkezdeki Kişiye Tanınan Erişim Hakları

Kanun, merkezde tutulan yabancıya somut erişim hakları tanır ve bunları sayarak düzenler.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.59 — Geri gönderme merkezlerinde sağlanacak hizmetler

“(1) Geri gönderme merkezlerinde;

…

b) Yabancıya; yakınlarına, notere, yasal temsilciye ve avukata erişme ve bunlarla görüşme yapabilme, ayrıca telefon hizmetlerine erişme imkânı sağlanır,

c) Yabancıya; ziyaretçileri, vatandaşı olduğu ülke konsolosluk yetkilisi, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği görevlisiyle görüşebilme imkânı sağlanır,”

Maddenin yapısı dikkat ister. Kanun imkânın sağlanmasını güvence altına alır; o imkânın gün, saat ve usulünü belirlemez. Ziyaret gün ve saatleri, teslim edilebilecek eşyanın kapsamı ve güvenlik kontrolünün biçimi yayımlanmış mevzuatta düzenlenmemiş, Göç İdaresinin idari düzenlemelerine bırakılmıştır.

Bu ayrım hak arama bakımından belirleyicidir: erişimin hiç sağlanmaması kanuna aykırıdır, belirli bir saate veya süreye bağlanması ise kendiliğinden aykırılık oluşturmaz. Yukarıdaki üç yabancı ve on beş dakikalık sınır da bu çerçevede, idarenin düzenleme alanında kalan bir uygulamadır.

İki Karar, İki Ayrı Yol

Merkeze alınan kişi hakkında çoğu zaman iki ayrı idari işlem bulunur ve bunlara karşı iki ayrı merciye gidilir. Karıştırılması hak kaybına yol açar:

	Sınır dışı etme kararı	İdari gözetim kararı
Başvurulacak merci	İdare mahkemesi	Sulh ceza hâkimliği
Süre	Tebliğden itibaren 7 gün, hak düşürücü	Süreye bağlı değil
Karar süresi	Yargılama süreci	Hâkim 5 gün içinde karar verir
Denetlenen	İşlemin hukuka uygunluğu	Gözetimin devamı şartları
Dayanak	m.53/3	m.57/6

İki yol arasındaki en önemli pratik fark şudur: sınır dışı kararına karşı idare mahkemesinde dava açılması hâlinde, yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla yargılama sonuçlanıncaya kadar kişi sınır dışı edilmez (m.53/3). Sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuru ise gözetimi kendiliğinden durdurmaz; buna karşılık şartların değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir. Yani biri sınır dışı işlemini bekletir, diğeri gözetimin devamını denetler.

Tablodaki gözetim sütununun dayanağı kanunun kendi metnidir:

“İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru idari gözetimi durdurmaz. Dilekçenin idareye verilmesi hâlinde, dilekçe yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılır. Sulh ceza hâkimi incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. Sulh ceza hâkiminin kararı kesindir. İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden sulh ceza hâkimine başvurabilir.”

(6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.57/6)

Fıkranın iki ayrıntısı merkeze giden yakın bakımından pratiktir. Birincisi, dilekçe idareye de verilebilir; bu durumda hâkimliğe ulaştırılması idarenin yükümlülüğüdür. İkincisi, ret kararı yolu kapatmaz: şartların değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir.

Avukatlık ücreti karşılanamıyorsa aynı maddenin devamı bir imkân tanır:

“İdari gözetim işlemine karşı yargı yoluna başvuranlardan, avukatlık ücretlerini karşılama imkânı bulunmayanlara, talepleri hâlinde 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanır.”

(6458 sayılı Kanun m.57/7)

⚠ Hâkimlik kararının kesin olması yolun bittiği anlamına gelmez, ama sonraki aşamanın süresi kısadır ve sessizce işler. Anayasa Mahkemesi, sulh ceza hâkimliğince kesin olarak reddedilen bir idari gözetim itirazından sonra yapılan bireysel başvuruyu süre yönünden incelemiştir:

“Karar başvurucu vekiline elektronik tebligat (e-tebligat) usulüyle tebliğ edilmiştir. E-tebligat başvurucu vekilinin hesabına ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonu olan 19/5/2024 tarihinde okundu sayılmıştır. Buna rağmen başvuru, otuz günlük başvuru süresi geçtikten sonra 13/8/2024 tarihinde yapılmıştır.”

(Anayasa Mahkemesi, B. No: 2023/50162, T. 17.12.2024 — kişi hürriyeti ve güvenliği yönünden süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ, oy birliği)

Sonuç şudur: e-tebligat açılmasa bile hesaba ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda okundu sayılır ve otuz günlük süre o tarihten işlemeye başlar. Merkezdeki kişi adına hareket eden yakının, kararın vekile ne zaman tebliğ edildiğini öğrenmesi bu nedenle takvimsel olarak belirleyicidir.

Bu iki yolun ayrıntısı için geri gönderme merkezi, haklar ve süreler yazısına, gözetim kararına itirazın kendisi için idari gözetim kararına itiraz yazısına bakılabilir.

Gözetimin Kaldırılması İnsan Hakları Kurumundan İstenmez

Merkezde tutulma uzadıkça, yakınların çoğu zaman denediği yollardan biri Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna başvurmaktır. Bu yol, gözetimin kaldırılması bakımından sonuç vermez ve bunun Tuzla merkezinde ölçülmüş bir örneği vardır.

Kurumun 2. Dairesi, İstanbul Tuzla Geri Gönderme Merkezinde sekiz aydır idari gözetim altında tutulan bir yabancı adına vekili tarafından yapılan başvuruyu incelemiştir. Başvuruda, gözetimin hak ihlali niteliğinde olduğunun tespiti ile gözetimin kaldırılıp alternatif yükümlülük uygulanması yönünde tavsiye kararı verilmesi istenmiştir. Dosyada, kişinin Türkiye’de yasal ikamet izinli öz kardeşinin bulunduğu ve barınma ile masraflarının kardeşi tarafından karşılanacağına dair noter taahhütnamesi de sunulmuştur.

Kurum, bu taleplerin 6701 sayılı Kanunun 9’uncu maddesinde sayılan ayrımcılık yasağı ve ulusal önleme mekanizması kapsamına girmediğini değerlendirerek başvurunun incelenemez olduğuna karar vermiştir (Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2. Daire, E. 2025/2979, K. 2025/813, T. 11.12.2025; karara karşı altmış gün içinde Ankara İdare Mahkemesine başvurulabileceği belirtilmiştir).

Bu kararın pratik dersi tektir: gözetimin süresi ve orantılılığı sulh ceza hâkimliğinin konusudur. Alternatif yükümlülük talebi de (belirli adreste ikamet, bildirim, teminat, elektronik izleme) aynı merciye yapılan itirazın içinde ileri sürülür. Noter taahhütnamesi, sabit adres ve aile bağı gibi belgeler bu itirazın ekinde değer taşır; başka bir kurumda değerlendirilmeleri beklenmemelidir.

Kurumun ziyaret ve tavsiye yolunun kendisi işlevsizdir demek yanlış olur. Yukarıda kullanılan ziyaret raporu da aynı kurumun ulusal önleme mekanizması görevinin ürünüdür ve merkezin fiilî koşullarını ölçen tek kamusal kaynaktır. Ayrım şudur: kurum koşulları denetler, bireyin gözetimini kaldırmaz.

İstanbul’un bir diğer merkezi için bkz. Binkılıç Geri Gönderme Merkezi.

İlk Yapılacaklar

Merkeze alınma anı, sürelerin işlemeye başladığı andır. Sıra şudur:

1. Kişinin hangi merkezde olduğunu teyit edin. Nakil ayrıca düzenlenmiş bir hizmet kalemidir (m.14/1-f); görüşmeye gitmeden önce teyit, boşa yolculuğu önler.
2. Hangi kararların tebliğ edildiğini öğrenin. Sınır dışı etme kararı mı, idari gözetim kararı mı, ikisi birden mi? Karar örneklerini temin edin.
3. Tebliğ tarihini tespit edin. Sınır dışı kararı tebliğ edildiyse yedi günlük süre işlemektedir (m.53/3).
4. İki yolu birlikte kurun. İdare mahkemesindeki dava gözetimi sona erdirmez; sulh ceza başvurusu da sınır dışı kararını ortadan kaldırmaz.
5. Alternatif yükümlülük talebini itirazın içine koyun, ayrı bir kuruma değil (m.57/A).
6. Belge toplayın. Sabit adres, aile bağı, sağlık durumu ve kırılganlığa ilişkin belgeler orantılılık değerlendirmesinin dayanağıdır.

Dilekçenin yapısı için idari gözetim kararına itiraz dilekçesi örneği, sınır dışı kararının iptali için sınır dışı kararına itiraz ve iptal davası yazılarına bakılabilir.

Vekâlet ücretini karşılayamayacak durumda olanlar için adli yardım başvurusunun şartları ve avukat tutacak parası olmayanın önündeki yollar ayrı yazılarda incelenmiştir.