İzmir Harmandalı Geri Gönderme Merkezi: Adres, Haklar ve İtiraz

İzmir’deki geri gönderme merkezi Çiğli ilçesindedir ve Göç İdaresi Başkanlığının resmî iletişim sayfasında İZMİR adıyla kayıtlıdır. Gösterilen adres şudur: Cumhuriyet Mahallesi, Harmandalı Mevkii, 9685. Sokak No:2 Çiğli/İZMİR. Telefon olarak 0232 402 44 62 numarası ve 5008 dahilisi gösterilmiştir.

Harmandalı, resmî kaydın adres satırındaki yer adıdır; merkez İZMİR adıyla listelenir. İl Göç İdaresi Müdürlüğü ile merkez farklı adreslerdeki birimlerdir. Gitmeden önce tam adres ve kişinin güncel yeri teyit edilmelidir.

Merkeze alınmak sınır dışı edilmek değildir. Sürelerin, hakların ve itiraz yollarının tamamı için geri gönderme merkezi, haklar ve süreler yazısına bakılmalıdır. Resmî iletişim sayfasında bir son güncelleme tarihi bulunmadığı için, adres ve telefonun gitmeden önce teyit edilmesi gerekir.

1. İzmir Harmandalı Geri Gönderme Merkezi Nerede?

Göç İdaresi Başkanlığının geri gönderme merkezleri iletişim sayfasında İzmir kaydı için gösterilen adres Cumhuriyet Mahallesi, Harmandalı Mevkii, 9685. Sokak No:2 Çiğli/İZMİR biçimindedir. Merkez Konak, Bornova veya Karşıyaka gibi merkezî ilçelerde değil, kentin kuzeyindeki Çiğli ilçesindedir.

Güncel ulaşım seçenekleri, güzergâh ve sefer bilgileri yola çıkmadan önce merkezden veya İl Müdürlüğünden teyit edilmelidir.

Rehber ve dizin sitelerinde merkez için farklı adresler görülebilir. Fiilen görüşmeye gidilecekse Çiğli adresi esas alınmalıdır; il müdürlüğüne gitmek merkeze gitmek anlamına gelmez. Hangi adrese gidileceği yapılacak işin niteliğine göre belirlenmeli ve gitmeden önce telefonla teyit edilmelidir.

2. Resmî Listedeki İZMİR Kaydı

Merkez kamuoyunda ve aramalarda neredeyse yalnızca Harmandalı adıyla anılır. Resmî kayıt ise farklıdır. Göç İdaresi Başkanlığının iletişim sayfasındaki kayıtlar tarandığında hiçbir kaydın adı Harmandalı değildir; İzmir’deki merkez İZMİR adıyla listelenir ve Harmandalı yalnızca adres satırında Harmandalı Mevkii biçiminde geçer.

Merkezî listedeki İZMİR satırı okunurken adresin Çiğli ilçesindeki Harmandalı Mevkii olduğu kontrol edilmelidir.

Aynı durum başka merkezlerde de görülür. İstanbul’da Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi kaydında Hadımköy adres satırındadır; Çatalca Geri Gönderme Merkezi kaydında İnceğiz aynı konumdadır. İzmir’i ayıran nokta, kayıt adının yer adı değil il adı olmasıdır.

3. Telefon ve Dahili Numara

Resmî sayfada İzmir kaydı için gösterilen numara 0232 402 44 62 olup yanında 5008 dahili numarası bulunur.

Bu gösterim, İstanbul merkezlerinden farklıdır. İstanbul kayıtlarında 0212 499 40 00 numarasının yanında İl Müd. ibaresi yer alır ve aynı numara birden çok merkez için tekrarlanır; nitekim Tuzla Geri Gönderme Merkezi yazısında bu numaranın merkezin kendi santrali olmadığı tespiti bu ibareye dayanır. İzmir kaydında İl Müd. ibaresi yoktur, bunun yerine bir dahili numara gösterilmiştir.

Buradan hattın kesin olarak merkezin kendi santrali olduğu sonucu çıkarılamaz; sayfa bu farkın ne anlama geldiğini açıklamaz. Söylenebilecek olan, iki kaydın resmî sayfada farklı biçimde gösterildiğidir. İzmir İl Göç İdaresi Müdürlüğünün iletişim sayfası aynı ana numarayı hem müdürlük hem merkez için yayımlar. Merkezin adresi Çiğli, müdürlüğün adresi ise Konak olarak gösterilir. Merkez için ayrıca izmir.ggm@goc.gov.tr e-posta adresi yer alır. Aramayı hangi birimin yanıtladığı görüşmenin başında sorulmalıdır.

4. Sınır Dışı Davasında Yetkili İdare Mahkemesi

İzmir Harmandalı Geri Gönderme Merkezinde tutulan kişi hakkındaki kararı İzmir Valiliğinin vermiş olması zorunlu değildir. Sınır dışı etme kararı Genel Müdürlüğün talimatı üzerine veya resen valiliklerce alınır ve gerekçeleriyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir (6458 sayılı Kanun m.53/1-2). Kişi bir ilde yakalanıp başka bir ilin merkezine nakledilmiş olabilir.

Sınır dışı etme kararının iptali davasında yetkili mahkemeyi belirleyen ölçüt, kişinin hangi merkezde tutulduğu değil, dava edilen işlemi hangi idarenin tesis ettiğidir. Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesi gösterilmemişse yetkili mahkeme, dava konusu idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.32/1). Bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir (m.32/2). Dava açma süresi kararın tebliğinden itibaren yedi gündür (6458 sayılı Kanun m.53/3).

Buradan çıkan pratik sonuç şudur: dilekçenin muhatabı belirlenirken tebliğ edilen işlemin üzerindeki idarenin adı esas alınmalıdır. Merkezde tutulan kişi bakımından bu, sınır dışı davasının merkezin bulunduğu ilden başka bir şehirde yürüyebileceği anlamına gelir. Merkeze başka ilin kararıyla gelinmesi Antalya Geri Gönderme Merkezi yazısında da ele alınmıştır.

5. İdari Gözetim Kararına İtiraz

İzmir Harmandalı Geri Gönderme Merkezinde tutulan kişi bakımından itirazın muhatabı merkez veya göç idaresi değil, sulh ceza hâkimidir. İdari gözetim altına alınan kişi, yasal temsilcisi ya da avukatı idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir; başvuru idari gözetimi durdurmaz, dilekçe idareye verilirse yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılır, hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir (6458 sayılı Kanun m.57/6).

Başvuru için kanunda süre öngörülmemiştir; idari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir (m.57/6). Bu yol sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesinde açılan davadan ayrıdır ve ikisi birlikte yürütülür. Merci, süre ve usul ayrıntısı için idari gözetim kararına itiraz ve sınır dışı kararına itiraz ve iptal davası yazılarına bakılmalıdır; dilekçe biçimi için idari gözetim kararına itiraz dilekçesi yazısı vardır.

6. Merkezdeki Muameleye İlişkin Şikâyet

İzmir Harmandalı Geri Gönderme Merkezindeki koşullara ilişkin bir şikâyet Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna götürülebilir. Kuruma başvuru illerde valilikler, ilçelerde kaymakamlıklar aracılığıyla da yapılabilir; başvuru hakkının etkin bir şekilde kullanılmasına hiçbir surette engel olunamaz ve başvurulardan herhangi bir ücret alınmaz (6701 sayılı Kanun m.17/1). Aynı maddenin sekizinci fıkrası, ulusal önleme mekanizması kapsamındaki başvurular hakkında da bu madde hükümlerinin uygulanacağını belirtir (m.17/8). Yani merkezde tutulan kişinin başvurusu da bu usule tabidir ve ücretsizdir.

Kural olarak önce ilgili taraftan uygulamanın düzeltilmesi talep edilir. Talep reddedilir veya otuz gün içinde cevap verilmezse Kuruma başvurulabilir; telafisi güç veya imkânsız zarar ihtimalinde Kurum bu şartı aramadan başvuruyu kabul edebilir (6701 sayılı Kanun m.17/2 ve 8).

Şikâyet konusu olaya ilişkin tarih, kişi, olay ve tanık bilgisinin en baştan kayda geçirilmesi yararlıdır; merkezden çıktıktan sonra bu bilgileri geriye dönük toplamak güçtür.

7. İdari Gözetim Ne Kadar Sürer, Nasıl Sona Erer?

Bu sorunun cevabı merkeze göre değişmez; kanun geneldir. İdari gözetim süresi, uzatma şartları, valiliğin aylık zaruret değerlendirmesi, sulh ceza hâkimliğine itiraz ve idari gözetime alternatif yükümlülükler geri gönderme merkezi, haklar ve süreler yazısında madde metinleriyle birlikte ele alınmıştır.

8. İlk Yapılacaklar

1. Hangi kararların alındığını öğrenin. Sınır dışı etme kararı mı, idari gözetim kararı mı, ikisi birden mi? İkisi ayrı işlemdir ve ayrı yargı yoluna tabidir.
2. Kararı hangi valiliğin aldığını tespit edin. Kişi İzmir’de tutuluyor olsa bile karar başka bir ilin valiliğince alınmış olabilir. Bu, hangi belgenin nereden isteneceğini belirler.
3. Çiğli adresini teyit edin. Gitmeden önce 0232 402 44 62 numarasından hem adresi hem kişinin hâlen o merkezde olup olmadığını sorun.
4. Görüşme gün ve saatini önceden sorun. Merkezî iletişim listesi bu bilgiyi yayımlamaz; görüşme kabulü merkezden teyit edilmelidir.
5. Şikâyet edilecek bir durum varsa kaydını baştan tutun. Tarih, kişi ve olay bilgisi sonradan toplanması güç bilgilerdir.
6. İtiraz yolunu geciktirmeyin. İdari gözetim kararına itiraz süreye bağlı değildir, ancak sınır dışı etme kararına karşı dava açma süresi işlemeye başlamış olabilir.

Vekâlet ücretini karşılayamayacak durumda olanlar için adli yardım başvurusunun şartları ve avukat tutacak parası olmayanın önündeki yollar ayrı yazılarda incelenmiştir.