IBAN Kiralama Suçu ve Cezası: Hesap Kiralama ve TCK 158/4

IBAN kiralama, kişinin kendi banka hesabını, kartını veya ödeme kuruluşundaki hesabını başkasının kullanmasına bırakmasıdır; kanunda bu adla ayrı bir suç yoktur, hesabını veren kişi hesabın kullanıldığı suça iştirakten sorumlu tutulur. Hesap dolandırıcılıkta kullanılmışsa ceza TCK 157 veya 158’e göre belirlenir; kişinin katkısı yalnız hesabı kullandıracak bilgileri veya araçları vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir (Türk Ceza Kanunu m.158/4). Bu yazı, hesabını veya kartını başkasına verdiği için hakkında soruşturma ya da dava açılan kişi ile hükmü kesinleşmiş hükümlü için IBAN kiralamanın hangi suça girdiğini, cezasını, TCK 158/4 indirimini, yasa dışı bahis ayrımını ve kesinleşmiş hükümde uyarlama başvurusunu madde dayanaklarıyla açıklar.

1. IBAN Kiralama: Öne Çıkanlar

• IBAN kiralama ayrı bir suç değildir; hesabını veren kişi hesabın kullanıldığı suça iştirakten sorumlu tutulur (TCK m.157, m.158).
• IBAN kiralamada katkı hesabı kullandıracak zorunlu bilgileri veya araçları vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir (TCK m.158/4).
• IBAN kiralama cezası, hesap bilişim sistemi veya banka aracılığıyla işlenen nitelikli dolandırıcılıkta kullanılmışsa indirimden önce dört yıldan on yıla kadar hapistir (TCK m.158/1-f).
• IBAN kiralama kuralı banka hesabıyla sınırlı değildir; ödeme hizmeti sağlayıcıları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesapları da kapsar (TCK m.158/4; 6493 sayılı Kanun m.13/1).
• IBAN kiralamada hüküm kesinleşmişse TCK 158/4 için hükmü veren mahkemeye başvurulur ve karara karşı itiraz yoluna gidilir (5275 sayılı Kanun m.98/1-a, m.101/3).
• IBAN kiralamada hesap yasa dışı bahis parası için kullanılmışsa 7258 sayılı Kanundaki ayrı suç gündeme gelir (7258 sayılı Kanun m.5/1-c).
• “Banka hesabı kiralama mağdurları” diye anılan, hesabını kiraya verip ifadeye çağrılan kişiler ceza hukuku bakımından şüphelidir; ifadede müdafi seçme ve susma hakları vardır (CMK m.147/1).

2. IBAN Kiralama Nedir? Suç mu?

IBAN kiralama, kişinin kendi adına açılmış banka hesabının, kartının veya ödeme kuruluşu hesabının bilgilerini ya da araçlarını, genellikle bir ücret karşılığında başkasına vermesi ve hesabın o kişi tarafından kullanılmasıdır. Uygulamada “hesap kiralama”, “banka hesabı kiralama” veya “hesap kullandırma” diye de anılır. Türk Ceza Kanunu’nda bu adla tanımlanmış ayrı bir suç yoktur; kişinin sorumluluğu, hesabın hangi suçta kullanıldığına göre belirlenir.

IBAN kiralama çoğunlukla dolandırıcılık dosyalarında gündeme gelir: mağdurdan alınan para, hileyi yapan kişinin değil başkasının adına açılmış bir hesaba gönderilir. Bu durumda hesabını veren kişi, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp yarar sağlama suçuna (TCK m.157) ya da bu suçun nitelikli hâllerine (TCK m.158) iştirak eden kişi olarak yargılanır. Kanun koyucu bu katkıyı 12. Yargı Paketi olarak anılan 7589 sayılı Kanunla TCK 158’e eklenen dördüncü fıkrada adıyla düzenlemiştir (TCK m.158/4).

IBAN kiralamada sorumluluğun ön koşulu kasttır. Dolandırıcılık kasten işlenebilen bir suçtur; kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK m.21/1). Hesabın dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmeden hesabını veren kişinin durumu bu nedenle hesabın veriliş koşulları, yazışmalar ve alınan ücret üzerinden ayrıca değerlendirilir.

3. IBAN Kiralama Cezası Ne Kadar?

IBAN kiralama cezası, hesabın kullanıldığı suçun cezasından ve kişinin katkısına uygulanan indirimden oluşur. Kanun hesaba gelen paranın miktarına göre bir eşik koymaz:

Hesabın kul­la­nıl­dığı suç	İndirimden önceki ceza	Dayanak
Basit dolan­dı­rı­cı­lık	1-5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para	TCK m.157
Nitelikli dolan­dı­rı­cı­lık (genel)	3-10 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para	TCK m.158/1
Bilişim sistemi, banka veya kredi kurumu ara­cı­lı­ğıyla nitelikli dolan­dı­rı­cı­lık	4-10 yıl hapis; adli para menfaatin iki katından az olamaz	TCK m.158/1-f ve son cümle
Kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtma yoluyla nitelikli dolan­dı­rı­cı­lık	4-10 yıl hapis; adli para menfaatin iki katından az olamaz	TCK m.158/1-l ve son cümle
Katkı hesabı vermekle sınırlıysa	Yukarıdaki ceza yarı oranında indirilir	TCK m.158/4
Yasa dışı bahisle bağlantılı para nakline aracılık	3-5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para	7258 sayılı Kanun m.5/1-c
Suçtan kaynaklanan paranın kaynağını gizlemek için işlem yapma (aklama)	3-7 yıl hapis ve 20.000 güne kadar adli para	TCK m.282/1

Kara para aklama ayrı bir suçtur: alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini yurt dışına çıkaran ya da gayrimeşru kaynağını gizlemek veya meşru yolla elde edildiği kanaatini uyandırmak maksadıyla çeşitli işlemlere tabi tutan kişi cezalandırılır (TCK m.282/1). Hesap yalnız paranın bir kez yatırıldığı yer değil, kaynağı gizlemeye yönelik işlemlerin yapıldığı yer olarak kullanılmışsa bu madde ayrıca tartışılır; TCK 158/4 indirimi yalnız dolandırıcılığa iştirak için yazılmıştır ve aklama suçuna uygulanmaz (TCK m.158/4).

Dolandırıcılık üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmişse ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmişse bir kat artırılır (TCK m.158/3). Hesap birden fazla mağdurdan para almak için kullanılmışsa zincirleme suç kuralları ayrıca gündeme gelebilir (TCK m.43). Nitelikli hâllerin bent bent açıklaması TCK 158 nitelikli dolandırıcılık suçu ve cezası yazısındadır.

3.1. IBAN Kiralamada Hesaba Gelen Paranın Miktarı Cezayı Etkiler mi?

IBAN kiralamada hesaba gelen para, hapis cezasının varlığını belirlemez; kanun “şu tutarın üzerinde ceza verilir” diye bir eşik koymaz (TCK m.157, m.158). Tutar iki yerde önem kazanır. Birincisi adli para cezasıdır: bilişim sistemi veya banka aracılığıyla işlenen nitelikli dolandırıcılıkta adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (TCK m.158/1 son cümle). İkincisi etkin pişmanlıktır: zararın aynen geri verilmesi veya tazmin edilmesi hâlinde ceza indirilir ve tutar bu giderimin ölçüsüdür (TCK m.168/1-2).

4. IBAN Kiralama ve TCK 158/4: Hesabını Verene İndirim

IBAN kiralamada TCK 158/4, dolandırıcılığa iştirakin kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması hâlinde cezayı yarı oranında indirir (TCK m.158/4). Fıkra 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla eklenmiş, Kanun 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

TCK 158/4’ün uygulanması için dört koşul birlikte aranır:

1. Dolandırıcılığa iştirak: Hüküm TCK 157 ve 158’deki suçlara iştirak için yazılmıştır; hileli davranışı bizzat gerçekleştiren faile uygulanmaz.
2. Haksız menfaat amacı: Bilgi veya araç kendisine ya da başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla verilmiş olmalıdır.
3. Konu: Verilen şey kart gibi bir ödeme aracı ya da hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçtır.
4. Katkının vermekle sınırlı kalması: Kişinin katkısı yalnız bu bilgi veya aracı vermekten ibaret olmalıdır.

TCK 158/4 indirimi suçu ortadan kaldırmaz; kişi dolandırıcılığa iştirakten sorumlu olmaya devam eder, yalnız verilecek ceza yarıya kadar değil, yarı oranında indirilir (TCK m.158/4).

4.1. IBAN Kiralamada İndirim Kimlere Uygulanmaz?

IBAN kiralamada indirim, katkısı “vermek fiiliyle sınırlı” olmayan kişiye uygulanmaz (TCK m.158/4). Bu nedenle şu durumlarda indirim tartışmalı hâle gelir:

• Parayı çeken veya aktaran kişi: Hesabını verdikten sonra hesaba gelen parayı ATM’den çeken, başka hesaba aktaran veya kripto varlığa çeviren kişinin katkısı vermekle sınırlı değildir.
• Mağdurla görüşen kişi: Mağdurla telefonda veya mesajla iletişim kuran kişi hileli davranışın içinde yer alır.
• Hesap toplayan kişi: Başkalarının hesaplarını bulup dolandırıcılara ileten kişinin katkısı yalnız kendi hesabını vermekten ibaret değildir.

5. IBAN Kiralama: Banka Dışındaki Ödeme ve Kripto Hesapları

IBAN kiralama kuralı yalnız banka hesaplarıyla sınırlı değildir. TCK 158/4, banka ve kredi kartı gibi ödeme araçlarını ve banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesapları birlikte sayar (TCK m.158/4). Ödeme hizmeti sağlayıcıları bankalar, elektronik para kuruluşları, ödeme kuruluşları ve Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketidir (6493 sayılı Kanun m.13/1). Uygulamada ödeme ve elektronik para uygulamalarındaki hesapların kiralanması da bu nedenle aynı hükme tabidir.

5.1. IBAN Kiralama ve Papara Hesap Kiralama Cezası

Papara hesap kiralama cezası, banka hesabı kiralamayla aynı kurallara göre belirlenir; kanun hesabın hangi kuruluşta açıldığına göre ayrı bir ceza öngörmez. TCK 158/4, “banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesab”ı birlikte sayar (TCK m.158/4). Papara gibi bir uygulamayı işleten kuruluş 6493 sayılı Kanun m.13/1’de sayılan bir elektronik para kuruluşu veya ödeme kuruluşuysa, o uygulamadaki hesap bu tanıma girer. Kuruluşun lisans durumu bu yazıda doğrulanmamıştır; somut dosyada hesabın açıldığı kuruluşun niteliği banka veya kuruluş kayıtlarından okunur.

Papara hesap kiralama cezası bu nedenle yukarıdaki tabloyla aynı şekilde kurulur:

• Hesap dolandırıcılıkta kullanılmışsa: Ceza TCK 157 veya 158’e göre belirlenir; hesap bilişim sistemi veya banka aracılığıyla işlenen nitelikli dolandırıcılıkta kullanılmışsa hapis cezasının alt sınırı dört yıldır (TCK m.158/1-f). Katkı hesabı vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir (TCK m.158/4).
• Hesap yasa dışı bahis parasında kullanılmışsa: Para nakline aracılık suçu uygulanır (7258 sayılı Kanun m.5/1-c) ve TCK 158/4 indirimi bu suça doğrudan uygulanmaz.
• Hesap paranın kaynağını gizlemek için kullanılmışsa: Kara para aklama suçu ayrıca tartışılır (TCK m.282/1).

Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin 5549 sayılı Kanun ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarını düzenleyen 6493 sayılı Kanun ayrı kanunlardır; hesap kiralamanın ceza sorumluluğu yukarıdaki TCK ve 7258 sayılı Kanun hükümlerinden doğar.

Hesap bilişim sistemi üzerinden kullanılsa bile dolandırıcılığın hangi bende girdiği, bir kişinin bu araçla aldatılıp aldatılmadığına göre belirlenir (TCK m.157, m.158/1-f). Kimse aldatılmadan bilişim sistemi kullanılarak başkasının hesabından para alınmışsa olay hırsızlık olarak tartışılır (TCK m.142/2-e); başkasına ait kartın sahibinin rızası olmadan kullanılması ise ayrı bir suçtur (TCK m.245/1). Bu iki suçun ayrıntısı hırsızlık suçu ve cezası ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245) yazılarındadır.

6. IBAN Kiralama Yasa Dışı Bahiste: Ayrı Bir Suç

IBAN kiralamada hesap yasa dışı bahis parasının taşınmasında kullanılmışsa uygulanacak hüküm dolandırıcılık değil, 7258 sayılı Kanundur. Kanunun verdiği yetkiye dayanmaksızın spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarıyla bağlantılı olarak para nakline aracılık eden kişiler üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (7258 sayılı Kanun m.5/1-c). Bu kapsamdaki suçlarla bağlantılı mal varlığı değerleri TCK’nın müsadere hükümlerine göre müsadere edilir (m.5).

TCK 158/4, dolandırıcılığa (TCK m.157 ve 158) iştirak için yazılmıştır; yasa dışı bahiste para nakline aracılık suçuna doğrudan uygulanmaz. Hangi hükmün işletileceği, hesabın hangi faaliyet için kullanıldığına ve iddianamedeki nitelendirmeye göre belirlenir. Bahis suçlarının ayrıntısı: yasa dışı bahis suçu ve cezası.

7. IBAN Kiralama Davası Hangi Mahkemede Görülür? Zamanaşımı

IBAN kiralama, dolandırıcılığa iştirak olarak yargılanıyorsa davaya asliye ceza mahkemesi bakar. Ağır ceza mahkemesi, kanunda adıyla sayılan suçlar ile on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara bakar (5235 sayılı Kanun m.12); nitelikli dolandırıcılığın üst sınırı tam on yıldır ve bu listede yer almaz (asliye ceza mahkemesi nedir). Mahkemenin görevi belirlenirken ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmez (5235 sayılı Kanun m.14); TCK 158/4 indirimi de görevi değiştirmez.

IBAN kiralamada dava zamanaşımı, hesabın kullanıldığı suçun üst sınırına göre belirlenir: nitelikli dolandırıcılıkta on beş yıl (TCK m.66/1-d), basit dolandırıcılıkta sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Basit dolandırıcılık uzlaştırma kapsamındadır, nitelikli dolandırıcılık değildir (CMK m.253/1-b-8). Ayrıntı: dava zamanaşımı (TCK 66) · uzlaşma nedir.

8. IBAN Kiralama Hükmü Kesinleşmişse: Uyarlama Başvurusu

IBAN kiralama nedeniyle hakkındaki hüküm kesinleşmiş kişi de TCK 158/4’ten yararlanmak için başvurabilir. Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunun hükümleri farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur (TCK m.7/2). Maddenin “infaz olunur” ifadesi, lehe kanunun kesinleşmiş ve infaz edilen hükümlerde de uygulanacağını gösterir. Ancak değerlendirme kendiliğinden yapılmaz; mahkemeden karar istenir.

IBAN kiralamada uyarlama başvurusunun mercii hükmü veren mahkemedir. Kanun iki mercii ayırır (5275 sayılı Kanun m.98/1):

• Hükmü veren mahkeme: Mahkûmiyet hükmünün yorumunda duraksama olursa veya sonradan yürürlüğe giren kanun hükmünün TCK 7 kapsamında değerlendirilmesi gerekirse karar hükmü veren mahkemeden istenir (m.98/1-a). TCK 158/4 başvurusu bu bende girer.
• İnfaz hâkimliği: Çektirilecek cezanın hesabında duraksama olursa ya da cezanın kısmen veya tamamen yerine getirilip getirilemeyeceği ileri sürülürse karar infaz hâkimliğinden istenir (m.98/1-b).

IBAN kiralama uyarlama başvurusunun usulü de kanunda yazılıdır:

• Başvuru cezanın infazını ertelemez; mahkeme olayın özelliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir (5275 sayılı Kanun m.98/2).
• Karar duruşma yapılmaksızın verilir; karardan önce Cumhuriyet savcısının ve hükümlünün görüşlerini yazılı olarak bildirmeleri istenebilir (m.101/1).
• Bu kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilir (m.101/3).

8.1. IBAN Kiralama Uyarlama Dilekçesi Örneği

IBAN kiralama nedeniyle kesinleşmiş hükümde TCK 158/4’ün uygulanması için hükmü veren mahkemeye verilecek dilekçenin biçim örneği aşağıdadır. Köşeli parantezdeki alanlar dosyadan birebir doldurulur:

[Hükmü veren mahkemenin adı] MAHKEMESİNE
                                        Dosya No : [Esas No] / [Karar No]

HÜKÜMLÜ           : [Ad Soyad] – T.C. [Kimlik No]
                    [Adres]

KONU              : Sonradan yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
                    m.158/4 hükmünün lehe uygulanarak cezanın yeniden
                    belirlenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR       :
1. Hakkımda Mahkemenizin yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilamı ile
   [suç adı] suçundan [ceza miktarı] cezasına hükmedilmiş, hüküm [tarih]
   tarihinde kesinleşmiştir.
2. Dosya kapsamındaki katkım, bana ait [banka veya kuruluş adı]
   nezdindeki [IBAN] numaralı hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri
   üçüncü kişiye vermekten ibarettir. Mağdurla görüşmedim, hesaba gelen
   parayı çekmedim veya aktarmadım.
3. Hüküm tarihinden sonra 7589 sayılı Kanun m.13 ile 5237 sayılı Kanun
   m.158'e eklenen dördüncü fıkra, iştirakin bu fiille sınırlı kalması
   hâlinde cezanın yarı oranında indirilmesini öngörmektedir.
4. 5237 sayılı Kanun m.7/2 uyarınca failin lehine olan kanun uygulanır ve
   infaz olunur. Bu değerlendirme 5275 sayılı Kanun m.98/1-a uyarınca
   hükmü veren mahkemeye aittir.

DELİLLER          : Mahkemenizin [Esas/Karar] sayılı ilamı, kesinleşme
                    şerhi, dosyadaki banka kayıtları ve savunmam.

HUKUKİ SEBEPLER   : 5237 sayılı Kanun m.7/2, m.158/4; 7589 sayılı Kanun
                    m.13; 5275 sayılı Kanun m.98, m.101.

SONUÇ VE İSTEM    : Açıklanan nedenlerle, 5237 sayılı Kanun m.158/4
                    hükmünün lehime uygulanarak cezanın yeniden
                    belirlenmesine karar verilmesini talep ederim.

                                                            [Tarih]
                                                     [Ad Soyad] [İmza]

8.2. IBAN Kiralama Dilekçesinde Dosyaya Göre Değiştirilecek Kalemler

IBAN kiralama uyarlama dilekçesi bir biçim örneğidir; sonucu dosyanın kendi olguları belirler. Şu kalemler dosyaya göre yeniden yazılır:

1. Mahkeme satırı: Başvuru hükmü veren mahkemeye yapılır (5275 sayılı Kanun m.98/1-a). İlamdaki mahkeme ağır ceza ise başlık ona göre yazılır.
2. Katkı paragrafı: İndirimin koşulu katkının “vermek fiiliyle sınırlı” kalmasıdır (TCK m.158/4). İlamda para çekme, aktarma veya mağdurla görüşme tespiti varsa bu paragraf olduğu gibi kullanılamaz.
3. Suç ve ceza bilgileri: Suç adı, ceza miktarı ve kesinleşme tarihi ilamdan birebir alınır.
4. Etkin pişmanlık: Dosya infazdaysa ve hakkında TCK 168 uygulanmamışsa 7589 sayılı Kanun geçici m.1/7’deki altı aylık giderim yolu ayrıca değerlendirilir (aşağıya bakın).
5. Deliller: Dosyada gerçekten bulunan belgeler yazılır.

9. IBAN Kiralama Dosyası İstinafta veya İnfazdaysa

IBAN kiralama dosyası kanun yolunda veya infaz aşamasındaysa 7589 sayılı Kanun geçici m.1 iki ayrı usul öngörür:

• Kanun yolundaki dosya: Kanunun yürürlüğünden önce TCK 157 veya 158 uyarınca hüküm verilmiş ve dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan sanıklardan TCK 158/4’ün uygulanacağı kişilerin bölge adliye mahkemesi ceza dairelerindeki dosyaları hakkında bozma kararı verilir ve dosya ilk derece mahkemesine gönderilir; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosyalar da ilk derece mahkemelerine gönderilir (7589 sayılı Kanun geçici m.1/6).
• İnfazdaki dosya: Dosyası infaz aşamasında olan ve hakkında TCK 168 uygulanmamış hükümlülerden TCK 158/4’ün uygulanacağı kişiler, mağdurun zararını mahkemenin yapacağı ihtardan itibaren altı ay içinde aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse TCK 168/2’deki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir. Bu süre içinde zarar tamamen giderilinceye kadar bu fıkraya dayanılarak infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez (geçici m.1/7). Fıkra, kanun yoluna başvurulmadığı için Kanunun yürürlüğünden sonra kesinleşen hükümlere de uygulanır.

10. IBAN Kiralama Mağdurları: Banka Hesabını Kiralayan Kişi Ne Yapmalı?

“Banka hesabı kiralama mağdurları” ya da “IBAN mağdurları”, uygulamada hesabını ücret karşılığında kiraya verip sonra hesabı bir suçta kullanıldığı için ifadeye çağrılan kişiler için kullanılan bir ifadedir. Bu kişiler ceza hukuku bakımından mağdur değil, şüphelidir: hesabın kullanıldığı suça iştirakten soruşturulurlar (TCK m.157, m.158). Soruşturma, parası hesaba giden kişinin şikâyetiyle ya da suçun başka bir yolla öğrenilmesiyle başlayabilir; Cumhuriyet savcısı suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez araştırmaya başlar (CMK m.160/1).

10.1. IBAN Kiralama Mağdurları Kaç Yıl Ceza Alır?

IBAN kiralama mağdurları diye anılan hesap sahiplerinin cezası, hesabın hangi suçta kullanıldığına ve katkılarının ne olduğuna göre belirlenir; sabit bir süre yoktur. Hesap bilişim sistemi veya banka aracılığıyla işlenen nitelikli dolandırıcılıkta kullanılmışsa ceza dört yıldan on yıla kadar hapistir (TCK m.158/1-f); katkı yalnız hesabı vermekle sınırlıysa bu ceza yarı oranında indirilir (TCK m.158/4). Zarar kovuşturma başlamadan önce tamamen giderilirse ceza ayrıca üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce giderilirse yarısına kadar indirilir (TCK m.168/1-2). Hükmolunan ceza bu indirimlerden sonra kısa kalırsa paraya çevirme, erteleme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması tartışılabilir; bu kurumların sınırları TCK 158 nitelikli dolandırıcılık yazısında açıklanmıştır.

10.2. IBAN Kiralama İfadesinde Hesap Sahibinin Hakları

IBAN kiralama nedeniyle ifadeye çağrılan hesap sahibinin ifadesi alınırken kanunda sayılan kurallara uyulur (CMK m.147/1):

• Suçun anlatılması: Kendisine yüklenen suç anlatılır (m.147/1-b).
• Müdafi: Müdafi seçme hakkı ve müdafiin ifadede hazır bulunabileceği bildirilir; müdafi seçecek durumda olmayan ve müdafi yardımı isteyen kişiye baro tarafından müdafi görevlendirilir (m.147/1-c).
• Susma hakkı: Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanuni hakkı olduğu söylenir (m.147/1-e).
• Lehe delil: Şüpheden kurtulması için somut delillerin toplanmasını isteyebileceği hatırlatılır; aleyhine olan şüphe nedenlerini ortadan kaldırma ve lehine olan hususları ileri sürme olanağı tanınır (m.147/1-f).

IBAN kiralama soruşturmasında hesap sahibinin savunmasını belirleyen iki soru vardır. Birincisi kasttır: dolandırıcılık kasten işlenebilen bir suçtur ve kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK m.21/1); hesabın dolandırıcılıkta kullanılacağını bilip bilmediği hesabın veriliş koşulları, yazışmalar ve alınan ücretle değerlendirilir. İkincisi katkının sınırıdır: hesap sahibi hesaba gelen parayı çekmemiş, aktarmamış ve mağdurla görüşmemişse TCK 158/4 indirimi tartışılır.

Parası kiralık hesaba giden kişi ise dolandırıcılığın gerçek mağdurudur. Bu kişi ihbar veya şikâyetini Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa yapar; atacağı adımlar ve delil düzeni dolandırıldım ne yapmalıyım yazısında, dolandırıcılık suçunun genel çerçevesi dolandırıcılık suçu ve cezası yazısında açıklanmıştır. Etkin pişmanlığın koşulları: etkin pişmanlık nedir.