İnfaz Erteleme Şartları: İnfazın Ertelenmesi ve Dilekçe

İnfaz erteleme şartları, kesinleşmiş hapis cezası için çağrı kâğıdı almış ve cezaevine girmeyi ileri bir tarihe bırakmak isteyen hükümlü için 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 16, 16/A, 17 ve 17/A maddelerinde düzenlenir. En sık başvurulan yol hükümlünün istemiyle infaz ertelemesidir: kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda beş yıl veya daha az süreli hapis cezasının infazı, çağrı üzerine gelen hükümlünün istemiyle Cumhuriyet Başsavcılığınca her defasında bir yılı geçmemek üzere en fazla iki kez ertelenebilir (5275 sayılı Kanun m.17/1-2). Hastalık, gebelik, çocuğun ağır hastalığı ve birlikte işlenen suçlarda kanun yolu sonucunun beklenmesi ise ayrı şartlara bağlı ayrı yollardır.

1. İnfaz Erteleme Şartları: Öne Çıkanlar

• Hükümlünün istemiyle infaz ertelemesi, kasten işlenen suçta üç yıl, taksirle işlenen suçta beş yıl veya daha az hapis cezasında mümkündür (5275 sayılı Kanun m.17/1).
• İnfaz ertelemesi her defasında bir yılı geçmemek üzere en fazla iki kez verilir (m.17/2).
• Çağrı kâğıdının tebliğinden itibaren on gün içinde gelmeyen hükümlü hakkında yakalama emri çıkarılır; erteleme çağrı üzerine gelen hükümlüye tanınır (m.19/1, m.17/1).
• Erteleme süresi içinde kasten işlenen bir suçtan kamu davası açılırsa erteleme kaldırılır ve ceza derhal infaz edilir (m.17/3).
• Terör, örgüt ve cinsel dokunulmazlık suçlarından hükümlüler, mükerrirler ile disiplin veya tazyik hapsindekiler m.17’den yararlanamaz (m.17/6).
• Savcılığın ret kararına karşı on beş gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet yolu açıktır (İnfaz Hâkimliği Kanunu m.5).

2. İnfaz Erteleme Nedir?

İnfaz erteleme, kesinleşmiş bir hapis cezasının infazına başlanmasının kanunda sayılan şartlarla Cumhuriyet Başsavcılığı veya mahkeme tarafından ileri bir tarihe bırakılmasıdır. Ceza ortadan kalkmaz; erteleme süresi bitince hükümlü cezasını çekmek üzere infaz kurumuna girer. Kanun bu sonucu beş ayrı kurumla düzenler ve her birinin şartı, süresi ve mercii farklıdır (5275 sayılı Kanun m.16, m.16/A, m.17, m.17/A).

Bu kurumların hepsi günlük dilde “infazın ertelenmesi” diye anılır. Başvurudan önce hangi yolun somut duruma uyduğunu belirlemek gerekir, çünkü yanlış yola dayanan talep şartları taşımadığı için reddedilir.

İnfaz erteleme yolu	Dayanak	Kimin kararı	Ceza sınırı	Süre
Hükümlünün istemiyle erteleme	m.17/1-3	Cumhuriyet Baş­sav­cı­lığı	Kasten 3 yıl, taksirle 5 yıl veya daha az	Her defasında en çok 1 yıl, en fazla 2 kez
İnfaza ara verme	m.17/4	Cumhuriyet Baş­sav­cı­lığı	m.17/1’deki cezalar	1 yılı geçmeyen sürelerle, en fazla 2 defa
Hastalık ve gebelik nedeniyle geri bırakma	m.16	İnfazın yapıldığı yer Cumhuriyet Baş­sav­cı­lığı	Sınır yok	İyi­le­şin­ceye kadar; gebelikte doğumdan sonra 1 yıl 6 ay
Çocuğun hastalığı nedeniyle kadın hükümlüde erteleme	m.16/A	Cumhuriyet Baş­sav­cı­lığı	Toplam 10 yıl veya daha az	1 yıla kadar, 6’şar aydan en çok 4 uzatma
Birlikte işlenen suçta mahkemeden erteleme veya durdurma	m.17/A	Hükmü veren ilk derece mahkemesi	Sınır yok	Kanunda süre öngö­rül­me­miş

2.1. İnfaz Erteleme ile Cezanın Ertelenmesi (TCK 51) Farkı

İnfaz ertelemesi ile hapis cezasının ertelenmesi (TCK 51) farklı aşamalarda ve farklı makamlarca verilir. Cezanın ertelenmesine yargılama sonunda mahkeme karar verir ve kural olarak iki yıl veya daha az hapis cezasında uygulanır (TCK m.51/1). Bu kararla ceza denetim süresi içinde infaz edilmez. İnfaz ertelemesinde ise hüküm kesinleşmiş ve ceza infaza verilmiştir; Cumhuriyet Başsavcılığı yalnız infazın başlangıç tarihini ileri bir tarihe bırakır (5275 sayılı Kanun m.17/1). Yargılama sürerken istenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) de bu iki kurumdan ayrıdır.

3. İnfaz Erteleme Şartları Nelerdir?

İnfaz erteleme şartları, yani hükümlünün istemiyle infazın ertelenmesi şartları, üçtür ve birlikte aranır: ceza sınırı, çağrı üzerine gelmek ve hükümlünün istemi. Kanun bu şartları tek cümlede sayar: kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda beş yıl veya daha az süreli hapis cezalarının infazı, çağrı üzerine gelen hükümlünün istemi üzerine Cumhuriyet Başsavcılığınca ertelenebilir (5275 sayılı Kanun m.17/1). Maddede “ertelenebilir” denir; şartları taşıyan hükümlünün talebi hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı takdir kullanır.

3.1. İnfaz Erteleme İçin Ceza Süresi Sınırı

İnfaz ertelemesi için ceza süresi sınırı suçun işleniş biçimine göre değişir: kasten işlenen suçta üç yıl, taksirle işlenen suçta beş yıl veya daha az hapis cezası (5275 sayılı Kanun m.17/1). Sınırı aşan cezanın infazı için doğrudan yakalama emri çıkarılır (m.19/2). Bu nedenle sınırın üstündeki bir ceza için m.17 kapsamında erteleme talebi yapılamaz; hastalık veya çocuğun hastalığı gibi ceza sınırı farklı olan yollar ayrıca incelenir.

Birden fazla kesinleşmiş cezası bulunan hükümlü bakımından m.17/1, üç ve beş yıllık sınırın her ilam için ayrı ayrı mı yoksa infaza verilen cezaların toplamı üzerinden mi hesaplanacağını lafzen söylemez. Bu hesap infazı yürüten Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılır. Talepten önce infaz dosyasındaki bütün kesinleşmiş cezaların toplamı öğrenilmeli ve hesaba itiraz edilecekse aşağıdaki şikâyet yolu kullanılmalıdır. Toplam sürenin nasıl okunacağı müddetname ve cezaevinde ne kadar yatılacağı yazılarında anlatılır.

3.2. İnfaz Erteleme İçin Çağrı Kâğıdı ve On Günlük Süre

İnfaz ertelemesi yalnız çağrı üzerine gelen hükümlüye tanınır (5275 sayılı Kanun m.17/1). Hükümlü, çağrı kâğıdının tebliği üzerine on gün içinde gelmezse, kaçarsa veya kaçacağına dair şüphe uyandırırsa Cumhuriyet savcısı yakalama emri çıkarır (m.19/1). Bu nedenle erteleme talebi, çağrı kâğıdının tebliğinden itibaren on gün içinde infaz savcılığına bizzat gelinerek veya dilekçeyle yapılmalıdır. Yakalama emriyle getirilen hükümlü, m.17/1’deki “çağrı üzerine gelen” hükümlü tanımına girmez.

Adli para cezasından çevrilen hapsin infazında da hükümlüye önce çağrı kâğıdı gönderilir (m.19/3).

3.3. İnfaz Erteleme Hükümlünün İstemine Bağlıdır

İnfaz ertelemesi resen verilmez; hükümlünün istemi gerekir (5275 sayılı Kanun m.17/1). Talebin gerekçesi kanunda sayılmaz: m.17/1, m.17/4’teki ara vermeden farklı olarak “zorunlu ve çok ivedi hâl” aramaz. Gerekçe kanunda sayılmadığı için Cumhuriyet Başsavcılığı takdirini dilekçede açıklanan ve belgelenen mazerete göre kullanır.

4. İnfaz Ertelemesi Ne Kadar Sürer?

İnfaz ertelemesi her defasında bir yılı geçmemek üzere en fazla iki kez uygulanabilir (5275 sayılı Kanun m.17/2). İkinci erteleme ayrı bir talep ve ayrı bir karar gerektirir.

Diğer yollarda süre farklıdır. İnfaza ara verme bir yılı geçmeyen sürelerle ve en fazla iki defa verilir (m.17/4). Çocuğunun hastalığı nedeniyle kadın hükümlüye tanınan erteleme bir yıla kadardır ve her defasında altı ayı geçmemek üzere en çok dört kez uzatılabilir (m.16/A). Hastalık nedeniyle geri bırakma ise iyileşinceye kadar sürer ve sağlık durumu raporda gösterilen sürelerle, süre yoksa birer yıllık dönemlerle yeniden incelenir (m.16/3).

Erteleme süresinin cezadan sayılması konusunda kanun yalnız akıl hastalığı için hüküm koyar: sağlık kurumunda geçen süreler cezaevinde geçmiş sayılır (m.16/1). m.17’de böyle bir hüküm yoktur. Mahsup hesabında hangi sürelerin cezadan düşüleceği ayrıca incelenmelidir.

5. İnfaz Ertelemesinde Güvence ve Şart

İnfaz ertelemesinin kabulü, güvence gösterilmesine veya diğer bir şarta bağlanabilir (5275 sayılı Kanun m.17/5). Kanun güvencenin tutarını ve şartın türünü m.17 bakımından saymaz; bunları Cumhuriyet Başsavcılığı belirler.

Çocuğunun hastalığı nedeniyle verilen ertelemede kanun yükümlülükleri adıyla sayar. Hükümlü, belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek, belirlenen yerlere belirtilen sürelerde düzenli olarak başvurmak veya ekonomik durumu gözetilerek belirlenen güvence miktarını yatırmak yükümlülüklerinden en az birine tabi tutulur. Ayrıca hükümlü hakkında yurt dışına çıkamama yükümlülüğü konulur (m.16/A). Bu yükümlülüğün kaldırılması için izlenecek yol yurt dışına çıkış yasağının kaldırılması yazısında anlatılır.

6. İnfaz Erteleme Kararı Ne Zaman Kaldırılır?

İnfaz erteleme kararı, erteleme süresi içinde hükümlü hakkında kasten işlenen bir suçtan kamu davası açılması hâlinde kaldırılır ve ceza derhal infaz edilir (5275 sayılı Kanun m.17/3). Kaldırma için mahkûmiyet aranmaz; kamu davasının açılması yeterlidir. Taksirle işlenen bir suçtan açılan dava ise bu sonucu doğurmaz.

Çocuğunun hastalığı nedeniyle verilen ertelemede kaldırma sebepleri daha geniştir. Hükümlünün ertelemenin amacına veya yükümlülüklere aykırı davrandığının denetimli serbestlik müdürlüğü veya kolluk birimlerince tespit edilmesi, hükümlü hakkında kasten işlenen bir suçtan kamu davası açılması ya da çocuğun iyileşmesi hâlinde erteleme kaldırılır ve ceza derhâl infaz edilir (m.16/A). Hastalık nedeniyle geri bırakmada ise yükümlülüklere aykırı hareket edilmesi hâlinde karar kaldırılır ve bu karara karşı infaz hâkimliğine başvurulabilir (m.16/3).

7. İnfaza Ara Verme: Cezaevine Girdikten Sonra Erteleme İstenebilir mi?

İnfaz ertelemesi infaza başlamadan önce istenir; cezaevine girdikten sonra başvurulacak kurum infaza ara vermedir. m.17/1’de belirtilen hapis cezalarının infazına başlanmış olsa bile, zorunlu ve çok ivedi hâllerde Cumhuriyet Başsavcılığınca bir yılı geçmeyen sürelerle infaza ara verilebilir ve ara verme iki defadan fazla olamaz (5275 sayılı Kanun m.17/4).

Kanun zorunlu ve çok ivedi hâllere şu örnekleri verir:

• Hükümlünün yükseköğrenimini bitirebilmesi.
• Ana, baba, eş veya çocuklarının ölümü ya da bu kişilerin sürekli hastalık veya malullükleri nedeniyle ailenin ticari faaliyetlerinin yürütülmesinin veya tarım topraklarının işlenmesinin imkânsız hâle gelmesi.
• Hükümlünün eş veya çocuklarının sürekli hastalık veya malullükleri nedeniyle bakıma muhtaç olması.
• Hükümlünün hastalığının sürekli bir tedaviyi gerektirmesi.

Sayım “gibi” ifadesiyle yapıldığı için sınırlı değildir (m.17/4). Ancak ölçüt yüksektir: sıradan bir mazeret değil, aynı ağırlıkta zorunlu ve çok ivedi bir durum aranır. Ara verme m.17/1’deki ceza sınırına bağlıdır ve m.17/6’daki istisnalar ara verme için de geçerlidir.

8. Hastalık Nedeniyle İnfazın Ertelenmesi (5275 m.16)

Hastalık nedeniyle infazın ertelenmesi kanunda “geri bırakma” adıyla düzenlenir ve ceza sınırına bağlı değildir. Akıl hastalığında geri bırakma zorunludur; diğer hastalıklarda infaz hükümlünün hayatı için kesin bir tehlike oluşturuyorsa, ağır hastalık veya engellilikte ise hükümlü infaz kurumunda hayatını yalnız idame ettiremiyor ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmuyorsa infaz geri bırakılır (5275 sayılı Kanun m.16/1, 16/2, 16/6).

8.1. Akıl Hastalığında İnfazın Geri Bırakılması

Akıl hastalığına tutulan hükümlünün cezasının infazı geri bırakılır ve hükümlü iyileşinceye kadar TCK m.57’de belirtilen sağlık kurumunda koruma ve tedavi altına alınır. Sağlık kurumunda geçen süreler cezaevinde geçmiş sayılır (5275 sayılı Kanun m.16/1).

8.2. Diğer Hastalıklarda İnfazın Geri Bırakılması

Diğer hastalıklarda kural, infaza resmî sağlık kuruluşlarının mahkûmlara ayrılan bölümlerinde devam edilmesidir. İnfaz ancak mahkûmun hayatı için kesin bir tehlike oluşturuyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılır (5275 sayılı Kanun m.16/2). Ölçüt hastalığın adı veya ağırlığı değil, infazın hayat için kesin bir tehlike oluşturmasıdır.

8.3. Ağır Hastalık Nedeniyle İnfazın Ertelenmesi

Ağır hastalık nedeniyle infazın ertelenmesi, 2013’te eklenen m.16/6’ya dayanır ve iki şartı birlikte arar. Maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkûmun cezasının infazı, m.16/3’teki usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabilir (5275 sayılı Kanun m.16/6). Bu fıkrada “geri bırakılabilir” denir. m.16/2’nin aksine sonuç takdire bağlıdır ve toplum güvenliği değerlendirmesi yapılır.

8.4. Hastalık Nedeniyle İnfazın Ertelenmesinde Rapor ve Karar Usulü

Hastalık nedeniyle infazın ertelenmesi için tek hekim raporu yeterli değildir. Adlî Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adlî Tıp Kurumunca onaylanan rapor gerekir ve kararı infazın yapıldığı yer Cumhuriyet Başsavcılığı verir (5275 sayılı Kanun m.16/3). Kararın ardından şu işlemler yapılır (m.16/3):

1. Geri bırakma kararı, mahkûmun tabi olacağı yükümlülükler belirtilerek kendisine ve yasal temsilcisine tebliğ edilir.
2. Mahkûmun geri bırakma süresince bulunacağı yer, kendisi veya yasal temsilcisi tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir.
3. Sağlık durumu, raporda belirtilen sürelere, süre yoksa birer yıllık dönemlere göre aynı usulle yeniden incelettirilir ve geri bırakmanın devam edip etmeyeceğine karar verilir.
4. Yükümlülüklere aykırı hareket edilirse geri bırakma kararı kaldırılır; bu karara karşı infaz hâkimliğine başvurulabilir.

8.5. Gebelik Nedeniyle İnfazın Ertelenmesi

Gebelik nedeniyle infazın ertelenmesi emredicidir: hapis cezasının infazı, gebe olan veya doğurduğu tarihten itibaren bir yıl altı ay geçmemiş bulunan kadınlar hakkında geri bırakılır. Çocuk ölmüş veya anasından başka birine verilmişse doğumdan itibaren iki ay geçince ceza infaz edilir (5275 sayılı Kanun m.16/4). Kanun burada “geri bırakılır” der; Cumhuriyet Başsavcılığına takdir tanımaz.

Bu kuralın bir istisnası vardır. Kapalı ceza infaz kurumuna girdikten sonra gebe kalanlardan koşullu salıverilmesine altı yıldan fazla süre kalanlar ile eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli sayılanlar hakkında m.16/4 uygulanmaz; cezanın bu kısmı infaz kurumlarında kendileri için düzenlenen uygun yerlerde infaz edilir (m.16/5). Koşullu salıverilme tarihinin hesabı bu istisnanın uygulanıp uygulanmayacağını belirler.

9. Çocuğunun Hastalığı Nedeniyle Kadın Hükümlüde İnfazın Ertelenmesi (m.16/A)

Çocuğunun hastalığı nedeniyle infazın ertelenmesi, 2023’te 7445 sayılı Kanun’la eklenen m.16/A’da düzenlenir ve yalnız kadın hükümlüye tanınır. İnfazına başlanmış olsa bile, toplam on yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûm olan ya da adli para cezası infaz sürecinde hapse çevrilen kadın hükümlünün, engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç olan veya ağır bir hastalığa maruz kalan on sekiz yaşını doldurmamış çocuğu varsa ve hükümlünün toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilirse, cezasının infazı Cumhuriyet Başsavcılığınca bir yıla kadar ertelenebilir (5275 sayılı Kanun m.16/A).

Bu yolun m.17’den ayrılan yönleri şunlardır (m.16/A):

• Ceza sınırı: Kasten veya taksirle ayrımı yoktur; ölçüt toplam on yıl veya daha az hapis cezasıdır.
• Süre: Erteleme bir yıla kadardır ve her defasında altı ayı geçmemek üzere en çok dört kez uzatılabilir.
• Zamanaşımı: Erteleme süresi içinde zamanaşımı işlemez.
• Rapor: Çocuğun engellilik nedeniyle bakıma muhtaç olması veya ağır hastalığı m.16/3’teki usule göre, yani Adlî Tıp Kurumu onaylı sağlık kurulu raporuyla belirlenir.
• Yükümlülük: Hükümlü yerleşim bölgesini terk etmemek, düzenli başvurmak veya güvence yatırmak yükümlülüklerinden en az birine tabi tutulur ve hakkında yurt dışına çıkamama yükümlülüğü konulur.
• Kaldırma: Yükümlülüklere aykırılık, kasten işlenen suçtan kamu davası açılması veya çocuğun iyileşmesi hâlinde erteleme kaldırılır ve ceza derhâl infaz edilir.

m.17/6’daki suç istisnaları “bu madde hükümleri” için öngörüldüğünden m.16/A’ya uygulanmaz; bu yolda ölçüt toplum güvenliği değerlendirmesidir (m.17/6, m.16/A).

10. Birlikte İşlenen Suçlarda Mahkemeden İnfazın Ertelenmesi (m.17/A)

Birlikte işlenen suçta infazın ertelenmesi, Cumhuriyet Başsavcılığından değil hükmü veren ilk derece mahkemesinden istenir. Suç birlikte işlenmişse ve Ceza Muhakemesi Kanunu m.280/3 ile m.306’nın uygulanma olanağı bulunuyorsa, hükmü veren ilk derece mahkemesinden infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilmesi istenebilir (5275 sayılı Kanun m.17/A). Bu iki CMK maddesi, istinaf veya temyiz incelemesinde kanun yoluna başvuran sanık lehine verilen kararın başvurmayan diğer sanıklara da uygulanmasını düzenler. Böylece hükmü kendisi hakkında kesinleşen hükümlü, diğer sanığın kanun yolu sonucunu beklerken cezaevine girmek zorunda kalmaz.

Mahkeme karar vermeden önce Cumhuriyet savcısının ve hükümlünün yazılı görüşünü isteyebilir. Karar duruşma açılmadan verilir ve bu karara karşı itiraz yoluna gidilebilir. Erteleme veya durdurma talebinin kabulü güvence gösterilmesine veya diğer bir şarta bağlanabilir (m.17/A).

Hükmün yorumunda duraksama olduğunda veya sonradan yürürlüğe giren kanunun TCK m.7 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinde hükmü veren mahkemeden, cezanın hesabında duraksama olduğunda ise infaz hâkimliğinden karar istenir. Bu başvurular infazı kendiliğinden ertelemez; ancak mahkeme veya infaz hâkimliği olayın özelliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir (5275 sayılı Kanun m.98/1-2).

11. İnfaz Ertelemesinden Kimler Yararlanamaz?

İnfaz ertelemesinden ve infaza ara vermeden üç grup hükümlü yararlanamaz (5275 sayılı Kanun m.17/6):

• Terör suçları, örgüt faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkûm olanlar.
• Mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanmasına karar verilenler.
• Disiplin veya tazyik hapsine mahkûm olanlar.

Bu istisna yalnız m.17’deki erteleme ve ara verme içindir. Hastalık ve gebelik nedeniyle geri bırakma (m.16) ile çocuğunun hastalığı nedeniyle erteleme (m.16/A) bakımından kanun böyle bir suç listesi öngörmez.

12. İnfaz Erteleme Talebini Kim Karara Bağlar, Nereye Yapılır?

İnfaz erteleme talebinin yapılacağı yer, kullanılan yola göre değişir:

İnfaz erteleme yolu	Talebin yapılacağı merci	Dayanak
Hükümlünün istemiyle erteleme	Cezanın infazını yürüten Cumhuriyet Baş­sav­cı­lığı	m.17/1
İnfaza ara verme	Cumhuriyet Baş­sav­cı­lığı	m.17/4
Hastalık ve gebelik nedeniyle geri bırakma	İnfazın yapıldığı yer Cumhuriyet Baş­sav­cı­lığı	m.16/3
Çocuğun hastalığı nedeniyle erteleme	Cumhuriyet Baş­sav­cı­lığı	m.16/A
Birlikte işlenen suçta erteleme veya durdurma	Hükmü veren ilk derece mahkemesi	m.17/A

Kanun, Cumhuriyet Başsavcılığının erteleme talebini kaç gün içinde karara bağlayacağını m.17’de belirlemez.

13. İnfaz Erteleme Dilekçesi Nasıl Yazılır?

İnfaz erteleme dilekçesi, cezanın infazını yürüten Cumhuriyet Başsavcılığına (infaz bürosuna) hitaben yazılır ve m.17/1’deki üç şartın her birini karşıladığını göstermelidir. Dilekçede aşağıdaki bilgiler sırayla yer alır (5275 sayılı Kanun m.17/1-2, m.19/1):

1. Hükümlünün kimlik ve adres bilgileri ile ilamın mahkemesi, esas ve karar numarası ve infaz (ilamat) numarası yazılır.
2. Cezanın süresi ve suçun kasten mi taksirle mi işlendiği belirtilerek üç veya beş yıllık sınırın içinde kalındığı gösterilir.
3. Çağrı kâğıdının tebliğ tarihi yazılır ve başvurunun on günlük süre içinde çağrı üzerine yapıldığı belirtilir.
4. İstenen erteleme süresi yazılır; bu süre bir yılı geçemez.
5. Daha önce erteleme verilip verilmediği belirtilir; erteleme en fazla iki kez verilir.
6. Mazeret açıklanır ve belgeleri eklenir; güvence şartı konulabileceği de dikkate alınır (m.17/5).

Ara verme dilekçesinde ayrıca durumun zorunlu ve çok ivedi olduğu somut olarak açıklanır ve sebebe göre öğrenim belgesi, ölüm belgesi, sürekli hastalık, malullük veya bakıma muhtaçlık raporu eklenir (m.17/4). Hastalık nedeniyle infazın ertelenmesi dilekçesine, gebelik ve çocuğun hastalığı nedeniyle yapılan talebe ise Adlî Tıp Kurumu onaylı sağlık kurulu raporu ya da rapor alınması için sevk istemi dilekçeye konur (m.16/3, m.16/A).

13.1. İnfaz Erteleme Dilekçe Örneği

Aşağıdaki iskelet hükümlünün istemiyle infaz ertelemesi (m.17/1) içindir; köşeli ayraçlar somut bilgiyle doldurulur ve mazeret bölümü her dosyada ayrıca yazılır.

[İL] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
(İnfaz Bürosu)

İLAMAT NO     : [.../...]
HÜKÜMLÜ       : [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, adres]
KONU          : 5275 sayılı Kanun m.17/1 uyarınca hapis cezasının
                infazının [süre, en çok 1 yıl] ertelenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR   :
1. [Mahkeme]nin [tarih] tarihli, [E./K.] sayılı ilamıyla hakkımda
   [kasten/taksirle] işlenen suçtan verilen [süre] hapis cezası
   kesinleşmiştir.
2. Çağrı kâğıdı [tebliğ tarihi] tarihinde tebliğ edilmiş olup bu
   başvuru çağrı üzerine, on günlük süre içinde yapılmaktadır.
3. Hakkımda daha önce [erteleme verilmemiştir / bir kez erteleme
   verilmiştir].
4. [Mazeretin açıklaması ve ekteki belgelerle ilişkisi.]

HUKUKİ SEBEPLER : 5275 sayılı Kanun m.17, m.19
SONUÇ VE İSTEM  : Hapis cezamın infazının [süre] süreyle
                  ertelenmesine karar verilmesini arz ederim.

[Tarih]                                   [Ad Soyad, imza]
EKLER: Çağrı kâğıdı, kimlik fotokopisi, mazeret belgeleri

14. İnfaz Erteleme Talebi Reddedilirse İtiraz Nasıl Yapılır?

İnfaz erteleme talebinin reddine karşı infaz hâkimliğine şikâyet yolu açıktır. İnfaz hâkimliği, Cumhuriyet savcısının ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin verdiği kararlara karşı yapılan şikâyetleri inceler (İnfaz Hâkimliği Kanunu m.4/1-5). Şikâyet ve itiraz şu sırayla işler:

1. Şikâyet süresi: Ret kararının öğrenildiği tarihten itibaren on beş gün, her hâlde kararın verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet yoluyla başvurulur (m.5/1).
2. Başvuru yeri: Şikâyet dilekçesi doğrudan infaz hâkimliğine verilebileceği gibi Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla da verilebilir; infaz hâkimliği dışında yapılan başvuru en geç üç gün içinde infaz hâkimliğine gönderilir (m.5/2).
3. Kimler başvurabilir: Hükümlü, eşi, anası, babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu, kardeşi, müdafii veya kanuni temsilcisi şikâyet yoluna başvurabilir (m.5/3).
4. Karar süresi: İnfaz hâkimi duruşma yapmadan, dosya üzerinden bir hafta içinde karar verir (m.6/2).
5. İtiraz: İnfaz hâkiminin kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde, infaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir (m.6/5-6).

Şikâyete başvurulması ret kararının yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz. İnfaz hâkimi, giderilmesi güç veya imkânsız sonuçların doğması ve kararın açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse kararın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir (m.5/4). Hastalık nedeniyle geri bırakma kararının kaldırılmasına karşı infaz hâkimliğine başvurulabileceği ise ayrıca 5275 sayılı Kanun m.16/3’te gösterilmiştir. Birlikte işlenen suçta mahkemenin m.17/A kararına karşı yol itirazdır (m.17/A).

14.1. İnfaz Erteleme Talebi Avukatsız Yapılabilir mi?

İnfaz erteleme talebi avukatsız yapılabilir: kanun ertelemeyi hükümlünün istemine bağlar (5275 sayılı Kanun m.17/1) ve şikâyet dilekçesi doğrudan infaz hâkimliğine verilebilir (İnfaz Hâkimliği Kanunu m.5/2). Ancak talebin sonucunu şu süre ve şartlar belirler:

• On günlük çağrı süresi: Çağrı kâğıdının tebliğinden itibaren on gün içinde gelinmezse yakalama emri çıkarılır; erteleme ise çağrı üzerine gelen hükümlüye tanınır (m.19/1, m.17/1).
• Ceza sınırının hesabı: Kasten üç, taksirle beş yıllık sınır aşılırsa m.17 yolu kapanır (m.17/1, m.19/2).
• Doğru merci: Birlikte işlenen suçta talep Cumhuriyet Başsavcılığına değil hükmü veren mahkemeye yapılır (m.17/A).
• Şikâyet süresi: Ret kararına karşı on beş günlük şikâyet süresi kaçırılırsa infaz hâkimi başvuruyu esasa girmeden reddeder (İnfaz Hâkimliği Kanunu m.5/1, m.6/1).
• Kaldırma sebebi: Erteleme süresinde kasten işlenen suçtan kamu davası açılması ertelemeyi sona erdirir (m.17/3).

Çağrı kâğıdı geldikten sonra kalan on gün içinde ceza sınırının, mazeret belgelerinin ve doğru yolun belirlenmesi gerekiyorsa bir avukattan destek alınabilir.

Kanun metinlerinin güncel hâline 5275 sayılı Kanun ve 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu sayfalarından ulaşılabilir. Erteleme reddedilip infaz başladığında cezanın denetimli serbestlik ve ev hapsi gibi hangi infaz rejimleriyle çekilebileceği ayrıca değerlendirilir.