Ev Hapsi Nedir? Şartları, Kimlere Verilir, Ne Kadar Sürer

Ev hapsi, kişinin cezaevine konulmak yerine kendi konutundan ayrılmama yükümlülüğü altında tutulmasıdır. Kanunda “ev hapsi” diye bir terim yoktur; bu ad iki ayrı kurum için kullanılır: yargılama sürerken tutuklama yerine verilen konutunu terk etmeme adli kontrolü (Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m.109/3-j) ve kesinleşmiş hapis cezasının cezaevi yerine konutta çektirilmesi (5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.110/2). Bu yazı, hakkında ev hapsi kararı verilen, yakını ev hapsine alınan ya da cezasını evde çekip çekemeyeceğini araştıran kişi için iki kurumun şartlarını, süresini, konuttan çıkma kurallarını ve ihlalin sonucunu ayrı ayrı anlatır.

1. Ev Hapsi: Öne Çıkanlar

• Ev hapsi, yargılama sırasında adli kontrol yükümlülüğü olarak ya da mahkûmiyetten sonra hapis cezasının konutta infazı olarak verilir; iki kurumun merci, süre ve ihlal kuralları farklıdır (CMK m.109/3-j; 5275 sayılı Kanun m.110/2).
• Adli kontrol olarak ev hapsine soruşturmada sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkeme karar verir; konutta infaza infaz hâkimi karar verir (CMK m.110/1, 110/3; 5275 sayılı Kanun m.110/2).
• Adli kontrol olarak ev hapsi, ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde en çok iki yıl sürer ve bir yıl uzatılabilir; ağır ceza işlerinde en çok üç yıldır (CMK m.110/A).
• Altmış beş yaşını bitirenler üç yıla, yetmiş yaşını bitirenler dört yıla, yetmiş beş yaşını bitirenler beş yıla, seksen yaşını bitirenler altı yıla kadar hapis cezasını konutta çekebilir (5275 sayılı Kanun m.110/2).
• Adli kontrol olarak ev hapsinde geçen her iki gün cezadan bir gün düşülür (CMK m.109/6).
• Adli kontrol olarak ev hapsini isteyerek ihlal eden kişi hakkında, cezanın süresine bakılmadan tutuklama kararı verilebilir (CMK m.112/1).

2. Ev Hapsi Nedir?

Ev hapsi, kişinin hâkim veya infaz hâkimi tarafından belirlenen konutundan izinsiz ayrılmaması koşuluyla cezaevi dışında kalmasıdır. Kanundaki karşılığı adli kontrolde “konutunu terk etmemek” yükümlülüğü (CMK m.109/3-j), infazda ise “hapis cezasının konutunda çektirilmesi”dir (5275 sayılı Kanun m.110/2). Hangi kurumun uygulandığı; kararı kimin verdiğini, ne kadar süreceğini, konuttan ne zaman çıkılabileceğini ve ihlalin sonucunu değiştirir.

Ev hapsi ifadesi, denetimli serbestlik tedbiriyle infaz edilen cezalarda da kullanılır. Koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan hükümlünün cezası denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilirken, hükümlü bir konutta denetim ve gözetim altında bulundurulma yükümlülüğüne tabi tutulabilir (5275 sayılı Kanun m.105/A/1, 105/A/5-b). Bu yükümlülüğe denetimli serbestlik müdürlüğü karar verir ve yüksek riskli hükümlüler için yönetmelikte saat aralığıyla düzenlenmiştir. Kurumun genel şartları denetimli serbestlik nedir yazısında anlatılmıştır.

Ev hapsinin türü	Hangi aşamada	Kararı veren	Süre	Dayanak
Konutunu terk etmeme (adli kontrol)	Soruşturma ve kovuşturma, hüküm kesin­leş­me­den önce	Sulh ceza hâkimi veya mahkeme	Asliye işlerde en çok 2 yıl + 1 yıl; ağır ceza işlerinde en çok 3 yıl + uzatma	CMK m.109/3-j, 110, 110/A
Hapis cezasının konutta infazı	Hüküm kesin­leş­tik­ten sonra, infaz aşamasında	İnfaz hâkimi	Konutta çektirilen cezanın süresi	5275 sayılı Kanun m.110/2-4
Denetimli ser­best­likte konutta bulunma	Koşullu salı­ve­ril­meye kalan sürede	Denetimli serbestlik müdürlüğü	Yüksek riskli hükümlüde sürenin en az üçte biri, günde 10-12 saat	5275 sayılı Kanun m.105/A/5-b; DSHY m.82/2

2.1. Ev Hapsi ile Tutuklama Arasındaki Fark

Ev hapsi, adli kontrol olarak verildiğinde tutuklamanın yerine geçen bir tedbirdir. Tutuklama sebeplerinin bulunduğu bir soruşturmada şüphelinin tutuklanması yerine adli kontrol altına alınmasına karar verilebilir (CMK m.109/1). Tutuklanan kişi ceza infaz kurumunda kalır; ev hapsindeki kişi ise kendi konutunda kalır ve yalnız konuttan ayrılmama yükümlülüğüne uyar. Tutuklamanın şartları ve süreleri için tutuklama nedir yazısına bakılabilir.

Ev hapsi adli kontrolün on iki yükümlülüğünden yalnız biridir. Aynı kararda imza yükümlülüğü veya yurt dışına çıkış yasağı da bulunabilir (CMK m.109/3). Diğer yükümlülükler, adli kontrol süresi ve itiraz yolu adli kontrol nedir yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

3. Ev Hapsi Şartları

Ev hapsinin şartları iki kurumda farklıdır: adli kontrolde tutuklama sebeplerinin varlığı aranır, konutta infazda ise hükümlünün yaşı, sağlık durumu, cinsiyeti ve cezasının toplam süresi belirleyicidir.

3.1. Adli Kontrol Olarak Ev Hapsi Şartları

Adli kontrol olarak ev hapsi, tutuklama sebeplerinin bulunduğu bir soruşturmada, şüphelinin tutuklanması yerine verilebilir (CMK m.109/1). Tutuklama sebepleri; kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut deliller ile kaçma veya saklanma şüphesi ya da delilleri yok etme, gizleme, değiştirme veya tanık ve mağdur üzerinde baskı girişimi gibi bir tutuklama nedenidir (CMK m.100/1-2). Hâkim bu sebepler varken kişiyi cezaevine koymak yerine konutunu terk etmeme yükümlülüğüyle serbest bırakabilir.

Ev hapsi, kanunda tutuklama yasağı öngörülen hâllerde de uygulanabilir (CMK m.109/2). Yalnız adli para cezasını gerektiren suçlarda ve vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç, hapis cezasının üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlarda tutuklama kararı verilemez (CMK m.100/4). Bu suçlarda tutuklama mümkün olmadığı hâlde ev hapsi mümkündür.

3.2. Ev Hapsi Olarak Konutta İnfaz Şartları

Ev hapsi olarak konutta infaz, kesinleşmiş hapis cezasının infaz hâkiminin kararıyla hükümlünün konutunda çektirilmesidir. Kanun üç grup sayar:

• Kadın, çocuk ve yaşlı hükümlüler: Kadın, çocuk veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerin toplam üç yıl, yetmiş yaşını bitirmişlerin toplam dört yıl, yetmiş beş yaşını bitirmişlerin toplam beş yıl, seksen yaşını bitirmişlerin toplam altı yıl veya daha az süreli hapis cezası konutta çektirilebilir (5275 sayılı Kanun m.110/2).
• Ağır hasta veya engelli hükümlüler: Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası dışında hapis cezasına mahkûm olan ve ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilen, toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen hükümlünün cezası konutta çektirilebilir. Bu grupta kanun bir ceza süresi sınırı koymaz (5275 sayılı Kanun m.110/3).
• Doğum yapmış kadın hükümlüler: Doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçen ve toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûm olan ya da adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen kadın hükümlünün cezası konutta çektirilebilir. Talep, doğumdan itibaren bir yıl altı ay geçmeden yapılmalıdır (5275 sayılı Kanun m.110/4).

Yaş grubu için konutta infaz, suçtan doğan zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin yoluyla giderilmesine ilişkin hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz (5275 sayılı Kanun m.110/2). Konutta infaz kararı, cezanın infazına başlandıktan sonra, yani hükümlü cezaevindeyken de verilebilir (5275 sayılı Kanun m.110/6).

3.3. Ev Hapsi: Konutta İnfaz Sınırlarındaki 2025 Değişikliği

Konutta infaz sınırlarında seksen yaşını bitirmiş kişiler için altı yıllık sınır, 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanun’la eklendi (5275 sayılı Kanun m.110/2-d). Ağır hasta ve engelli hükümlülere ilişkin üçüncü fıkra da aynı Kanun’la yeniden yazıldı (5275 sayılı Kanun m.110/3).

Uygulama yönetmelikleri bu değişikliğin gerisinde kalmıştır. Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.74/1 ile Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik m.40/2, yaş gruplarında kanundan daha düşük süreler yazmaya devam ediyor ve seksen yaş bendini içermiyor. Yönetmelikler kanunlara aykırı olmamak şartıyla çıkarılır (Anayasa m.124). Bu yüzden konutta infaz sınırı yönetmelikten değil, 5275 sayılı Kanun’un 110. maddesinin güncel metninden okunmalıdır.

4. Ev Hapsi Hangi Suçlara ve Kimlere Verilir?

Ev hapsi, adli kontrol olarak belirli bir suç listesine bağlı değildir. Hangi suçtan soruşturma yürütülürse yürütülsün, tutuklama sebepleri bulunuyorsa hâkim tutuklama yerine konutunu terk etmeme yükümlülüğüne karar verebilir (CMK m.109/1). Tutuklama sebebinin var sayılabildiği suçlar için katalog suçlar yazısına bakılabilir; bu suçlarda da tutuklama yerine ev hapsi mümkündür.

Kanun bazı şüpheliler için tutuklama yerine adli kontrolü ayrıca anar. Ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremediği tespit edilen şüpheli ile gebe olan veya doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçmemiş kadın şüpheli hakkında tutuklama yerine adli kontrol kararı verilebilir (CMK m.109/4). Azami tutukluluk süresi dolduğu için salıverilen kişi hakkında da adli kontrol hükümleri uygulanabilir (CMK m.109/7).

Konutta infazda ise ölçüt suç değil, hükümlünün durumu ve cezanın süresidir. Ancak bazı suçlar kapsam dışıdır. Terör suçları ile örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçlarından ya da örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkûm olanlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar, adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilenler, koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle cezası aynen infaz edilenler ve 105/A maddesinin altıncı veya yedinci fıkrası uyarınca denetimli serbestlikten açık ceza infaz kurumuna gönderilenler yaş grubu için konutta infazdan yararlanamaz (5275 sayılı Kanun m.110/9). Bu yasak, ağır hasta ve engelli hükümlüler ile doğum yapmış kadın hükümlüler için uygulanmaz (5275 sayılı Kanun m.110/9).

4.1. Ev Hapsi: 65 Yaş Üstü ve Hasta Mahkumlar

Ev hapsi, 65 yaş üstü mahkumlar için konutta infaz yoluyla mümkündür. Altmış beş yaşını bitirmiş hükümlünün toplam üç yıl veya daha az süreli hapis cezası konutta çektirilebilir; sınır yaşla birlikte yetmiş yaşta dört, yetmiş beş yaşta beş, seksen yaşta altı yıla çıkar (5275 sayılı Kanun m.110/2). Kanun sınırı, hükümlünün mahkûm olduğu “toplam” hapis cezası süresi üzerinden koyar.

Hasta mahkumlar için ev hapsi, ağır hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumunda hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilen hükümlüye uygulanır. Tespit, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan raporla yapılır (5275 sayılı Kanun m.110/3, 16/3). Hükümlünün durumu Cumhuriyet başsavcılığınca birer yıllık dönemlerle incelettirilir; iyileştiği tespit edilirse infaz hâkimi konutta infaz kararını kaldırır (5275 sayılı Kanun m.110/3). Bu yol, cezanın infazının iyileşinceye kadar geri bırakılmasından farklıdır: geri bırakmada cezanın infazı o süre boyunca ertelenir, konutta infazda ise ceza konutta çekilir (5275 sayılı Kanun m.16/6, 110/3). Geri bırakmanın şartları infazın ertelenmesi yazısında anlatılmıştır.

5. Ev Hapsi Kararını Kim Verir?

Ev hapsi kararını veren merci ev hapsinin türüne ve dosyanın aşamasına göre değişir:

• Soruşturma evresi: Şüpheli, Cumhuriyet savcısının istemi ve sulh ceza hâkiminin kararıyla adli kontrol altına alınır; savcı ev hapsini kendisi veremez (CMK m.110/1).
• Kovuşturma evresi: Dava açıldıktan sonra görevli ve yetkili mahkeme her aşamada adli kontrol kararı verebilir (CMK m.110/3).
• İstinaf veya temyiz aşaması: Mahkûmiyet hükmüne karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulmuşsa hükmü veren ilk derece mahkemesi de UYAP kayıtlarını inceleyerek adli kontrol kararı verebilir (CMK m.109/4).
• İnfaz aşaması: Hapis cezasının konutta çektirilmesine infaz hâkimi karar verir (5275 sayılı Kanun m.110/2).
• Denetimli serbestlik: Konutta denetim ve gözetim altında bulundurulma yükümlülüğüne denetimli serbestlik müdürlüğü karar verir (5275 sayılı Kanun m.105/A/5).

Tutuklu şüphelinin ev hapsiyle salıverilmesini Cumhuriyet savcısı sulh ceza hâkiminden isteyebilir; hakkında tutuklama kararı verilmiş şüpheli ve müdafii de aynı istemde bulunabilir (CMK m.103/1).

6. Ev Hapsi Ne Kadar Sürer?

Ev hapsinin süresi, kişinin hangi ev hapsi kurumuna tabi olduğuna göre belirlenir. Adli kontrolde kanun azami bir süre koyar, konutta infazda ise süre cezanın kendisidir.

Adli kontrol olarak ev hapsi: Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde adli kontrol süresi en çok iki yıldır; zorunlu hâllerde gerekçe gösterilerek bir yıl daha uzatılabilir (CMK m.110/A-1). Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde süre en çok üç yıldır; zorunlu hâllerde uzatılabilir, ancak uzatma toplam üç yılı, Türk Ceza Kanunu İkinci Kitap Dördüncü Kısmın dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerindeki suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda dört yılı geçemez (CMK m.110/A-2). Bu süreler çocuklar bakımından yarı oranında uygulanır (CMK m.110/A-3). Ev hapsinin devamının gerekip gerekmediğine en geç dört aylık aralıklarla; soruşturmada savcının istemi üzerine sulh ceza hâkimi, kovuşturmada resen mahkeme karar verir (CMK m.110/4).

Konutta infaz: Konutta infaz, bunun için hazırlanan planın hükümlüye tebliğinden on gün sonra başlar ve kararda belirtilen sürenin dolmasıyla sona erer (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.74/14). Konutta infazına karar verilen hükümlü hakkında da tabi olduğu infaz rejimine göre koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hükümleri uygulanır (5275 sayılı Kanun m.110/5). Cezanın ne kadarının fiilen çekileceği bu hükümlere göre hesaplanır; hesap yöntemi cezaevinde ne kadar yatarım ve koşullu salıverilme yazılarında anlatılmıştır.

Denetimli serbestlikte konutta bulunma: Yüksek riskli hükümlüler, denetimli serbestlik altında geçirecekleri toplam sürenin en az üçte birini konuttan çıkmamak suretiyle tamamlar. Bu yükümlülük günde en az on, en fazla on iki saat süreyle, 18:00 ile 08:00 saatleri arasında uygulanır (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.82/2).

7. Ev Hapsinde Dışarı Çıkılır mı?

Ev hapsinde konuttan kural olarak çıkılamaz; mazeret veya izinle çıkılabilir. İzni kimin verdiği ev hapsinin türüne göre değişir.

Adli kontrol olarak ev hapsi: Konutunu terk etmemek, şüpheli veya sanığın yargı merciinin belirlediği konutu mazereti olmaksızın veya izin almaksızın terk etmemesidir (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.56/1-ç). Hâkim, savcının istemiyle şüpheliyi yükümlülüklerden bazılarına uymaktan geçici olarak muaf tutabilir, yükümlülüğü değiştirebilir veya kaldırabilir (CMK m.110/2). Şüpheli veya sanık da yükümlülüğün kaldırılmasını ya da değiştirilmesini isteyebilir; hâkim veya mahkeme savcının görüşünü aldıktan sonra beş gün içinde karar verebilir (CMK m.111/1). Kovuşturma evresinde bu yetki davaya bakan mahkemededir (CMK m.110/3).

Konutta infaz: Komisyon, hükümlünün risk ve ihtiyaçlarını, kurallara uymadaki başarısını ve iş birliğini dikkate alarak ilk altı ay günde bir saat, ikinci altı ay günde iki saat, üçüncü altı ay günde üç saat ve on sekizinci aydan sonra günde dört saat konutundan ayrılmasına karar verebilir (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.74/5). Örgün eğitime devam eden çocuklar ile kronik rahatsızlığı nedeniyle düzenli olarak sağlık kuruluşuna gitmesi gerekenlere, belgelendirmeleri hâlinde mazeretli günlerde ayrıca izin verilebilir (m.74/6). Acil sağlık durumu, deprem, yangın veya doğal afet gibi öngörülemeyen nedenlerle konuttan ayrılmak ihlal sayılmaz; zorunluluk bittikten sonra üç gün içinde müdürlüğe başvurulması gerekir (m.74/10).

7.1. Ev Hapsinde Bahçe ve Balkon Konuta Dahil mi?

Ev hapsinde konutta infaz bakımından konut, hükümlünün ailesiyle veya tek başına yaşadığı, kendisine ait veya kiracı olarak oturduğu ve infaz hâkimliğine bildirdiği ya da kararda belirtilen yer ile eklentileridir (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.74/2). Bahçe veya balkonun konutun eklentisi olup olmadığı somut konuta göre belirlenir. Adli kontrol olarak ev hapsinde konutu yargı mercii belirler (m.56/1-ç); sınırın neyi kapsadığı kararda veya denetimli serbestlik müdürlüğünün tebligatında yazan kurallardan anlaşılır (m.57/1).

7.2. Ev Hapsinde Telefon ve Misafir

Ev hapsini düzenleyen hükümler kişinin konuttan ayrılmamasını düzenler; telefon kullanımını veya konuta misafir kabulünü yasaklayan genel bir kural içermez (CMK m.109/3-j; Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.56/1-ç, 74). Konutta infazda hükümlüyle iletişim sağlanacak araçlar tespit edilir; denetim esasları ile denetimli serbestlik personelinin ve kolluğun görevleri hükümlüye açıkça bildirilir (m.74/7). Hükümlü, denetimli serbestlik memuru veya kolluk tarafından konutuna gidilerek kontrol edilebilir (m.74/8). Adli kontrol kararında ayrıca belirlenen yer veya bölgelere gitmeme gibi başka bir yükümlülük yazılıysa o yükümlülük de uygulanır (CMK m.109/3-l).

8. Ev Hapsinde Elektronik Kelepçe

Ev hapsinde elektronik kelepçe takılması zorunlu değildir, mümkündür. Şüpheli, sanık ve hükümlülerin toplum içinde izlenmesi, gözetimi ve denetimi elektronik cihazlar kullanılarak da yerine getirilebilir (5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu m.15/A-1). Konutunu terk etmeme adli kontrolünde ve konutta infaz kararlarında elektronik cihazla takip yönetmelikte ayrıca öngörülmüştür (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.57/5, 74/9).

Konutta infazda kanun elektronik takibi bir durumda zorunlu tutar: ağır hastalık veya engellilik nedeniyle cezası konutta çektirilen ve toplam cezası on yıldan fazla olan hükümlüler elektronik cihazla takip edilir (5275 sayılı Kanun m.110/3). Diğer hâllerde cihazla izlemenin teknik olarak uygun olup olmadığını, komisyonun önerisi üzerine Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığının ilgili şube müdürlüğü değerlendirir (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.100/2-3). Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün Elektronik İzleme sayfası, kullanılan izleme ünitelerinden birinin konutun terk edilmemesi ünitesi olduğunu belirtir; bu bilgi idarenin kendi yayımıdır, mevzuat değildir (erişim 29.09.2026).

Cihazın nasıl takıldığı, mesafe sınırı ve cihaza zarar verilmesinin sonuçları elektronik kelepçe nedir yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

9. Ev Hapsi İhlali: Evden Çıkarsa Ne Olur?

Ev hapsi ihlalinin sonucu ev hapsinin türüne göre değişir: adli kontrolde tutuklama, konutta infazda cezanın cezaevinde çektirilmesi gündeme gelir.

Adli kontrol olarak ev hapsi: Adli kontrol hükümlerini isteyerek yerine getirmeyen şüpheli veya sanık hakkında, hükmedilebilecek hapis cezasının süresi ne olursa olsun, yetkili yargı mercii hemen tutuklama kararı verebilir (CMK m.112/1). Tebligata rağmen mazeretsiz ve kasıtlı olarak yükümlülüğü ihlal eden kişi denetimli serbestlik müdürlüğünce uyarılmaz; dosya karar verilmek üzere Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla ilgili yargı merciine gönderilir (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.57/2). Kanun tutuklama için ihlalin “isteyerek” yapılmasını arar; hastalık gibi iradeye dayanmayan bir engel varsa bunun belgeleriyle kararı veren mercie bildirilmesi bu ayrımın kurulmasını sağlar. Azami tutukluluk süresi dolduğu için ev hapsine alınan kişi ihlalde tutuklanırsa bu tutukluluk ağır ceza işlerinde dokuz ayı, diğer işlerde iki ayı geçemez (CMK m.112/2).

Konutta infaz: Hükümlü haklı, geçerli ve gerektiğinde belgelendirilebilen bir mazereti olmadan yirmi dört saatten fazla izinsiz olarak konuttan ayrılırsa veya iznin bitmesinden sonra bu süre içinde konuta dönmezse, uyarı yapılmadan dosya kapatılarak infaz hâkimliğine gönderilir (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.74/12). Özel infaz usulünün gereklerine geçerli bir mazeret olmadan uyulmazsa bu usule son verilir ve infaza genel hükümlere göre ceza infaz kurumunda devam edilir; bu durumda denetimli serbestlik tedbiriyle infaz hükümleri uygulanmaz (5275 sayılı Kanun m.110/7). Hükümlü mazereti olmadan konutunu da değiştiremez; değişiklik talebini müdürlüğe yazılı olarak bildirir (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.74/11).

Denetimli serbestlikte konutta bulunma: Yükümlülüklere uymamakta ısrar eden hükümlü, denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine infaz hâkiminin kararıyla koşullu salıverilme tarihine kadar kalan cezasını çekmek için açık ceza infaz kurumuna gönderilir (5275 sayılı Kanun m.105/A/6-b).

10. Ev Hapsi Cezadan Düşer mi?

Ev hapsi cezadan düşer, ancak oranı ev hapsinin türüne göre farklıdır. Adli kontrol altında geçen süre kural olarak cezadan mahsup edilmez; bu kural konutunu terk etmeme yükümlülüğü için uygulanmaz ve bu yükümlülük altında geçen her iki gün, cezanın mahsubunda bir gün olarak dikkate alınır (CMK m.109/6). İki günün bir gün sayılması kuralı 8 Temmuz 2021 tarihli 7331 sayılı Kanun’la eklendi. İmza yükümlülüğü ve yurt dışına çıkış yasağında mahsup yoktur.

Tutuklulukta ise hüküm kesinleşmeden önce şahsi hürriyeti sınırlayan bütün süreler hapis cezasından indirilir (Türk Ceza Kanunu m.63/1). Yani tutuklulukta geçen bir gün cezadan bir gün düşerken ev hapsinde iki gün bir gün düşer. Hesap örnekleri mahsup ne demek yazısındadır.

Konutta infaz ise mahsup edilecek bir tedbir değil, cezanın kendisinin infazıdır. Özel infaz usulüne göre geçirilen süre infaz aşamasında mahsup edilir; usule son verilip infaza cezaevinde devam edilse bile konutta geçen süre cezadan düşülür (5275 sayılı Kanun m.110/7).

11. Ev Hapsi Kararına İtiraz ve Kaldırılması

Ev hapsi kararına itiraz edilebilir ve kaldırılması her zaman istenebilir.

Adli kontrol olarak ev hapsi: Ev hapsi kararına, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde, kararı veren hâkimliğe veya mahkemeye verilecek dilekçeyle ya da zabıt kâtibine yapılacak beyanla itiraz edilir (CMK m.111/2, 268/1). Sulh ceza hâkimliğinin adli kontrol kararına yapılan itirazı, yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (CMK m.268/3-b). İtiraz süresi geçse bile şüpheli veya sanık ev hapsinin kaldırılmasını isteyebilir; hâkim veya mahkeme savcının görüşünü aldıktan sonra beş gün içinde karar verebilir (CMK m.111/1). Soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı adli kontrolün artık gereksiz olduğu kanısına varırsa şüpheliyi re’sen serbest bırakır (CMK m.103/2). İtiraz dilekçesinin içeriği adli kontrol nedir yazısında anlatılmıştır.

Konutta infaz: Konutta infaza ilişkin kararlara itiraz yolu açıktır (5275 sayılı Kanun m.110/8). İnfaz hâkimi, talep üzerine özel infaz usulünün uygulanmasına son verebilir (5275 sayılı Kanun m.110/7). Konutta infaz talebi reddedilen hükümlü de bu yoldan itiraz edebilir.

12. Ev Hapsi Tazminatı

Ev hapsi tazminatı, adli kontrol olarak ev hapsinde istenebilir. Konutunu terk etmeme yükümlülüğü uygulandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilen kişi, maddi ve manevi her türlü zararını Devletten isteyebilir (CMK m.141/1-l). Bu bent 2 Mart 2024 tarihli 7499 sayılı Kanun’la eklendi. Kararı veren merci, ilgiliye tazminat hakkı bulunduğunu bildirir ve bu husus karara geçirilir (CMK m.141/2).

Ev hapsi tazminatı istemi ağır ceza mahkemesine değil, 6384 sayılı Kanun’la kurulan Tazminat Komisyonuna yapılır; ağır ceza mahkemesine yapılan böyle bir istem Komisyona gönderilir (CMK m.142/2). Başvuru, kararın kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde yapılır (6384 sayılı Kanun m.5/B/1). Beraat ve kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ayrı yazılarda anlatılmıştır.

Ev hapsi, adli kontrol olarak uygulandığında adli sicile işlemez. Adli sicile Türk mahkemelerinin verdiği ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri kaydedilir (Adli Sicil Kanunu m.4/1). Konutta infazda ise sicile giren kayıt, cezası konutta çektirilen mahkûmiyet hükmüdür.