Masada belge imzalayan el, siyah-beyaz

Kira Hukuku

Kira Tahliye Taahhütnamesi: Şartları, Örneği ve İcra Yolu

12 dk okumaYayımlanma:Son güncelleme:Yazan Av. Halit Süha Bahçeci

Kira tahliye taahhütnamesi, kiracının kiralananı belli bir tarihte boşaltacağını kiraya verene karşı yazılı olarak üstlendiği belgedir. Kiracı bu tarihte boşaltmazsa kiraya veren, kira sözleşmesini taahhüt edilen tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurarak veya dava açarak sona erdirebilir (Türk Borçlar Kanunu m.352/1). Taahhüdün geçerli olması için yazılı olması, kiralananın teslim edilmesinden sonra verilmesi ve belli bir boşaltma tarihi içermesi gerekir. Kiracı taahhüde rağmen çıkmıyorsa izlenecek iki yol, yani icra dairesine başvuru ile sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası, başvurulan merci, arabuluculuk şartı ve itiraz sonrası izlenecek usul bakımından birbirinden ayrılır.

1. Tahliye Taahhütnamesi Nedir?

Tahliye taahhütnamesi, kiracının kiralananı belli bir tarihte boşaltmayı kiraya verene karşı yazılı olarak üstlendiği belgedir. Kanun, kiracının bu yazılı üstlenmeye rağmen boşaltmaması hâlinde kiraya verene kira sözleşmesini icra veya dava yoluyla sona erdirme hakkı tanır (TBK m.352/1). Günlük dilde kullanılan “kira taahhütnamesi” ya da “kiracı tahliye taahhütnamesi” ifadeleri de çoğunlukla bu belgeyi anlatır; sonucu belgenin adı değil, içeriğindeki boşaltma üstlenimi doğurur.

Tahliye taahhütnamesi, Türk Borçlar Kanunu’nun konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümleri arasında, “kiracıdan kaynaklanan sebeplerle” sona erme başlığı altında düzenlenir. Bu hükümler, konut ve çatılı işyeriyle birlikte kullanımı kiracıya bırakılan eşya hakkında da uygulanır; niteliği gereği geçici kullanıma özgülenmiş taşınmazların altı ay ve daha kısa süreyle kiralanmasında ise uygulanmaz (TBK m.339). Kamu kurum ve kuruluşlarının yaptığı kira sözleşmeleri de bu hükümlere tabidir (TBK m.339).

Tahliye taahhütnamesinin önemi, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya verenin sözleşmeyi sona erdirme imkânının sınırlı olmasından gelir. Belirli süreli sözleşmede kiracı sürenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzamış sayılır ve kiraya veren sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez (TBK m.347/1). Dava yoluyla sona erdirmeye ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m.354). Taahhüt bu sınırlı sona erme sebeplerinden biridir. Taahhüdün yer aldığı kira ilişkisinin genel hükümleri için kira sözleşmesi rehberine, on yıllık uzama süresinden sonra kiraya verenin bildirimle sona erdirme hakkı için 10 yıllık kiracının tahliyesi yazısına bakılabilir.

2. Tahliye Taahhütnamesinin Geçerlilik Şartları

Tahliye taahhütnamesi, TBK m.352/1’in aradığı dört unsuru birlikte taşıdığında kiraya verene tahliye hakkı verir: taahhüdü kiracı vermeli, kiraya verene karşı vermeli, yazılı olarak vermeli ve kiralananın teslim edilmesinden sonra belli bir boşaltma tarihi göstererek vermelidir (TBK m.352/1). Unsurlardan biri eksikse m.352/1’deki özel sona erdirme yolu işletilemez.

2.1. Tahliye Taahhütnamesi Yazılı Olmalıdır

Tahliye taahhütnamesinin yazılı olması kanunun açık şartıdır; kiracının sözlü olarak “şu tarihte çıkarım” demesi m.352/1 sonucunu doğurmaz (TBK m.352/1). Kanunda sözleşmeler için öngörülen şekil kural olarak geçerlilik şeklidir ve şekle uyulmadan yapılan işlem hüküm doğurmaz (TBK m.12/2). Yazılı şekilde borç altına girenin imzasının bulunması zorunludur; bu yüzden taahhütnamede kiracının imzası yer almalıdır (TBK m.14/1). İmzalı bir mektup ya da güvenli elektronik imza ile gönderilip saklanabilen metinler de yazılı şekil yerine geçer (TBK m.14/2).

2.2. Tahliye Taahhütnamesi Kiralananın Tesliminden Sonra Verilmelidir

Tahliye taahhütnamesi, kiralananın kiracıya teslim edilmesinden sonra verilmiş olmalıdır (TBK m.352/1). Kanun şartı teslim olgusuna bağlar; kira sözleşmesinin imzalandığı gün ile anahtarın teslim edildiği gün farklıysa belirleyici olan teslimdir. Bu yüzden kira sözleşmesi imzalanırken, kiralanan henüz teslim edilmeden alınan taahhüt m.352/1’in lafzındaki şartı karşılamaz. Kiracıyı koruyan bu sıralama sözleşmeyle ortadan kaldırılamaz, çünkü dava yoluyla sona erdirmeye ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m.354).

2.3. Tahliye Taahhütnamesinde Belli Bir Boşaltma Tarihi Bulunmalıdır

Tahliye taahhütnamesi, kiralananın hangi tarihte boşaltılacağını belli olarak göstermelidir (TBK m.352/1). Bu tarih, kiracının kiralananı hangi gün boşaltacağını gösterir ve kiraya verenin bir aylık başvuru süresinin başlangıcını belirler. Boşaltma tarihi gün, ay ve yıl olarak yazıldığında hem şart belgeden doğrudan okunur hem de sürenin başlangıcı konusunda tartışma çıkmaz. Taahhütnamenin düzenlendiği tarih ile boşaltma tarihi ayrı alanlardır ve ikisinin de belgede ayrı ayrı yer alması, teslimden sonra verilme şartının da belgeden izlenmesini sağlar.

2.4. Tahliye Taahhütnamesini Kiracı Kiraya Verene Karşı Verir

Tahliye taahhütnamesinde borç altına giren kişi kiracıdır; taahhüdün muhatabı da kiraya verendir (TBK m.352/1). Kiracı ile birlikte oturan eşin, çocuğun ya da başka bir kişinin imzası, kira sözleşmesinin tarafı olan kiracının taahhüdü yerine geçmez. Tahliye hakkını da kanun kiraya verene tanır (TBK m.352/1). Kiralanan sözleşmenin kurulmasından sonra herhangi bir sebeple el değiştirirse yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur (TBK m.310); yeni malikin kendi gereksinimine dayanan tahliye yolu ise ayrı bir sebeptir ve ihtiyaç nedeniyle tahliye yazısında ele alınır.

3. Tahliye Taahhütnamesinin Geçersizliğini Kim İspatlar?

Tahliye taahhütnamesinin kiralananın tesliminden önce ya da kira sözleşmesiyle birlikte imzalatıldığını ileri süren kiracı, bu olguyu ispat etmekle yükümlüdür. Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (Türk Medeni Kanunu m.6). İspat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.190/1). Taahhüdün geçersizliğinden lehine sonuç çıkaran kiracı olduğu için teslim öncesi imza olgusunu da kiracı kanıtlamalıdır.

Uygulamadaki çekişme çoğunlukla taahhüdün gerçekte hangi tarihte imzalandığı üzerinedir. Kiracı belgenin sözleşmeyle birlikte, düzenleme ve boşaltma tarihleri boş bırakılarak imzalatıldığını; kiraya veren ise teslimden sonra verildiğini ileri sürer. Bu çekişmede belgenin kendisi önem kazanır: taahhütnamede kiralananın teslim tarihinin ve düzenleme tarihinin ayrı ayrı yazılması ya da tarih ve imzanın noterce tasdik edilmesi, taahhüdün hangi tarihte verildiğini belgeyle gösterir. Boş alan bırakılarak imzalanan bir belgede ise ispat yükünü taşıyan kiracı, iddiasını somut delillerle desteklemek zorunda kalır.

4. Tahliye Taahhütnamesi Var, Kiracı Çıkmıyor: Ne Yapılır?

Tahliye taahhütnamesi olduğu hâlde kiracı çıkmıyorsa kiraya veren, taahhüt edilen boşaltma tarihinden başlayarak bir ay içinde iki yoldan birini seçer: icra dairesine başvurur ya da tahliye davası açar (TBK m.352/1). Kanun her iki yolu da aynı fıkrada ve aynı süreye bağlı olarak sayar. Seçim, sürecin hangi mercide yürüyeceğini, arabuluculuğun gerekip gerekmediğini ve kiracının itirazından sonra ne yapılacağını belirler.

4.1. Tahliye Taahhütnamesine Dayalı İcra Yolu

Tahliye taahhütnamesine dayalı icra yolunda kiraya veren, taahhütnameyi icra dairesine sunarak ilamsız tahliye talep eder. İcra memuru kiracıya bir tahliye emri tebliğ ederek taşınmazın on beş gün içinde tahliye ve teslimini emreder (İcra ve İflas Kanunu m.272/2). Tahliye emrinde, kiracının kiranın yenilendiğine veya uzatıldığına dair bir itirazı varsa bunu yedi gün içinde icra dairesine bildirmesi, bildirmez ve kendiliğinden tahliye etmezse zorla çıkarılacağı yazılır (İİK m.272/3).

Kiracı itirazını tahliye emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirir ve bu itiraz tahliye takibini durdurur (İİK m.274/1-2). Süresinde itiraz edilmez veya itiraz kaldırılırsa kiralanan, tahliye emrindeki sürenin geçmesi şartıyla zorla tahliye edilerek kiraya verene teslim olunur (İİK m.273/1).

Tahliye sırasında kiralananda kiracıdan başka bir kişi bulunur ve orada oturmakta haklı olduğunu gösteren resmî bir belge gösteremezse o kişi de derhâl tahliye olunur (İİK m.276/1). Kiracının usul ve füruu, eşi, ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımları, iş ortakları ve kiracıya bağlı olarak kiralananda oturduğu anlaşılan diğer kişiler bu bakımdan üçüncü kişi sayılmaz (İİK m.276/4). Kira alacağı için başlatılan tahliye talepli takip ise ayrı bir yoldur ve tahliye talepli icra takibi yazısında anlatılır.

4.2. Tahliye Taahhütnamesine Dayalı Tahliye Davası

Tahliye taahhütnamesine dayalı tahliye davası sulh hukuk mahkemesinde açılır. Sulh hukuk mahkemeleri, kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu’na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan bütün uyuşmazlıklara dava konusunun değerine bakılmaksızın bakar (HMK m.4/1-a). Sulh hukuk mahkemesinin görevine giren davalarda basit yargılama usulü uygulanır (HMK m.316/1-a).

Dava yolunun icra yolundan en önemli farkı arabuluculuktur. Kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B-1-a). Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir (6325 sayılı Kanun m.18/A-2). Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (6325 sayılı Kanun m.18/A-15). Arabuluculuk sürecinin işleyişi arabuluculuk nedir yazısında, davanın aşamaları tahliye davası rehberinde ayrıntılı olarak anlatılır.

4.3. Tahliye Taahhütnamesinde Kiracı İtiraz Ederse

Tahliye taahhütnamesine dayalı icra takibinde kiracı süresinde itiraz ederse kiraya veren icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir (İİK m.275/1). Ancak icra mahkemesi her taahhütname için itirazı kaldırmaz. Tahliye talebi noterlikçe resen düzenlenmiş veya tarih ve imzası noterce tasdik edilmiş yahut ikrar olunmuş bir belgeye dayanıyorsa ve kiracı kiranın yenilendiğine veya uzatıldığına dair aynı kuvvet ve nitelikte bir belge gösteremiyorsa itiraz kaldırılır (İİK m.275/2). Aksi hâlde itirazın kaldırılması talebi reddolunur (İİK m.275/3).

Bu yüzden adi yazılı bir taahhütnameye dayanılan ve kiracının imzasını ikrar etmediği icra takibinde, icra mahkemesinden itirazın kaldırılması yolu sonuç vermez. İtirazın kaldırılması üzerine tahliye gerçekleştikten veya kaldırma talebi reddedildikten sonra kiracının da kiraya verenin de genel hükümlere göre mahkemeye başvurma hakları saklıdır (İİK m.275/4); kira ilişkisinden doğan bu davaların görevli mahkemesi sulh hukuk mahkemesidir (HMK m.4/1-a). Mahkemede icra takibi sırasında inkâr ettiği imzanın kendisine ait olduğu anlaşılan taraf ayrıca para cezasına mahkûm edilir (İİK m.275/5).

4.4. Tahliye Taahhütnamesinde Bir Aylık Süre ve Sürenin Uzaması

Tahliye taahhütnamesinde kiraya verenin bir aylık süresi, taahhütnamede yazan boşaltma tarihinden başlar; kiraya veren bu süre içinde icraya başvurmalı veya dava açmalıdır (TBK m.352/1). Süre taahhütnamenin düzenlendiği tarihten değil, boşaltma tarihinden hesaplanır.

Kiraya veren, en geç davanın açılması için öngörülen süre içinde dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirmişse dava açma süresi bir kira yılı için uzamış sayılır (TBK m.353). Bu bildirim kanunda dava açma süresi için düzenlenmiştir ve yazılı olmalıdır. Kiracıya yazılı bildirim yapmanın yolları için ihtarname nedir yazısına bakılabilir.

5. Tahliye Taahhütnamesinde İcra Yolu ile Dava Yolu Arasındaki Fark

Tahliye taahhütnamesinde icra yolu ile dava yolu aynı hakkı işletir, ancak farklı mercilerde, farklı ön şartlarla ve farklı itiraz usulleriyle yürür. Aşağıdaki tablo iki yolu aynı ölçütlerle karşılaştırır:

Ölçütİcra yoluDava yolu
Kanuni dayanakTBK m.352/1 (icraya başvurma) · İİK m.272-276TBK m.352/1 (dava açma) · HMK m.4/1-a
Başvurulan yerİcra dairesiSulh hukuk mahkemesi
Önce ara­bu­lu­cu­lukGerekmez; ilamsız icra yoluyla tahliye dava şartı kapsamı dışındaDava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B-1-a)
Başvuru süresiBoşaltma tarihinden başlayarak bir ay (TBK m.352/1)Boşaltma tarihinden başlayarak bir ay; yazılı bildirimle bir kira yılı uzar (TBK m.353)
Kiracının savunmasıTahliye emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz; itiraz takibi durdurur (İİK m.274)Yargılamada, basit yargılama usulüyle (HMK m.316/1-a)
Belge niteliğinin etkisiİtirazın kal­dı­rıl­ması için noterce düzenleme, tasdik veya ikrar gerekir (İİK m.275/2)Adi yazılı taahhütname de delil olarak sunulur

Tablodaki en belirleyici satır, belge niteliğidir. Noterlikçe düzenlenmiş veya tarih ve imzası tasdik edilmiş taahhütnamede icra yolu, kiracının itirazından sonra da icra mahkemesinde devam edebilir. Adi yazılı taahhütnamede kiracı itiraz ederse ve imzayı ikrar etmezse icra mahkemesinden itirazın kaldırılması talebi reddolunur (İİK m.275/3) ve uyuşmazlık genel hükümlere göre sulh hukuk mahkemesine taşınır (İİK m.275/4; HMK m.4/1-a).

6. Tahliye Taahhütnamesi, İki Haklı İhtar ve Kira Ödememe: Karıştırılan Tahliye Yolları

Tahliye taahhütnamesi, kira bedelinin ödenmemesine dayanan tahliye yollarıyla sıkça karıştırılır. Üçü de kiracının davranışına dayanır, ancak sebep, süre ve izlenecek yol bakımından farklıdır:

YolSebepSüreİzle­ne­cek yol
Tahliye taah­hüdü (TBK m.352/1)Kira­cı­nın belli tarihte boşalt­mayı yazılı olarak üst­len­mesiBoşaltma tari­hin­den baş­la­ya­rak bir ayİcra veya dava
İki haklı ihtar (TBK m.352/2)Aynı kira süresi veya kira yılı içinde kira bede­lini öde­me­diği için kira­cıya yazılı olarak iki haklı ihtarda bulu­nul­masıKira süre­si­nin veya ihtar­la­rın yapıl­dığı kira yılının biti­min­den baş­la­ya­rak bir ayYalnız dava
Ödeme temer­rüdü nede­niyle fesih (TBK m.315)Tes­lim­den sonra muaccel olan kira bede­li­nin veya yan giderin öden­me­mesiKonut ve çatılı işye­rinde kira­cıya en az otuz gün yazılı süreSüre sonunda fesih; kira alacağı için tahliye talepli takip (İİK m.269)

Tahliye taahhüdü ile iki haklı ihtar arasındaki fark özellikle yolda ortaya çıkar. Tahliye taahhüdüne dayanan kiraya veren icra ile dava arasında seçim yapabilir (TBK m.352/1). İki haklı ihtarda kanun yalnız dava yolunu sayar: kiraya veren, kira süresinin ve bir yıldan uzun süreli kiralarda ihtarların yapıldığı kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde dava yoluyla sözleşmeyi sona erdirebilir (TBK m.352/2).

Ödeme temerrüdünde ise kiraya veren kiracıya yazılı olarak bir süre verir ve bu sürede de ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirir; konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az otuz gündür ve bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden işlemeye başlar (TBK m.315). Kira alacağı için başlatılan ilamsız takipte kiraya veren talep ederse ödeme emri, kanuni süre geçtikten sonra icra mahkemesinden kiracının kiralanandan çıkarılmasının istenebileceği bildirimini içerir (İİK m.269/1). Kirasını ödemeyen kiracıya karşı bu yolların nasıl seçileceği kira ödemeyen kiracı yazısında, fesih bildirimleri kira sözleşmesinin feshi yazısında, tüm tahliye sebepleri ise kiracı tahliyesi rehberinde birlikte ele alınır.

7. Kira Sözleşmesi ve Tahliye Taahhütnamesi Aynı Anda İmzalanabilir mi?

Kira sözleşmesiyle aynı anda, kiralanan henüz teslim edilmeden imzalanan tahliye taahhütnamesi TBK m.352/1’in aradığı “kiralananın teslim edilmesinden sonra” verilme şartını karşılamaz (TBK m.352/1). Kira sözleşmesinin içine yazılan “kiracı şu tarihte boşaltacaktır” hükmü de sözleşmenin imzalandığı anda, yani teslimden önce kabul edilmiş olur; bu hüküm de aynı şart bakımından değerlendirilir.

Bu yüzden kira sözleşmesi ile tahliye taahhütnamesi ayrı belgeler olarak düşünülmelidir. Taahhütname, kiralanan kiracıya teslim edildikten sonra ayrı bir tarihte düzenlenir ve teslim tarihi ile düzenleme tarihi belgede ayrı ayrı görünür. Kanunun kiracıyı koruyan bu düzeni sözleşmeyle kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m.354).

8. Kira Tahliye Taahhütnamesi Örneği

Kira tahliye taahhütnamesi örneği, TBK m.352/1’in dört unsurunu belge üzerinde görünür kılacak biçimde düzenlenmelidir: kiracının imzası, kiraya verene yönelik beyan, kiralananın teslim tarihi ve belli bir boşaltma tarihi. Aşağıdaki metin bu unsurları ayrı alanlar hâlinde gösterir. Adi yazılı biçim geçerlilik için yeterlidir (TBK m.352/1); icra yolunda itirazın icra mahkemesinde kaldırılması isteniyorsa taahhütnamenin noterlikçe düzenlenmesi veya tarih ve imzasının noterce tasdik edilmesi gerekir (İİK m.275/2).

TAHLİYE TAAHHÜTNAMESİ

KİRALANAN TAŞINMAZ
Adres            : ......................................................
                   ......................................................
Bağımsız bölüm   : ....... (kat / daire / işyeri no)

TARAFLAR
Kiraya veren     : ......................................  T.C. No: ..............
Kiracı           : ......................................  T.C. No: ..............

KİRA İLİŞKİSİ
Kira sözleşmesi tarihi        : ....../....../..........
Kiralananın teslim tarihi     : ....../....../..........

TAAHHÜT
Yukarıda adresi yazılı ve hâlen kiracısı bulunduğum taşınmazı, kira
sözleşmesinin kurulmasından ve taşınmazın bana tesliminden SONRA, hiçbir
baskı altında olmaksızın kendi hür irademle;

....../....../.......... tarihinde, kayıtsız ve şartsız olarak,
tahliye edip boş ve sağlam biçimde kiraya verene teslim edeceğimi
kabul, beyan ve taahhüt ederim.

Bu tarihte tahliye etmediğim takdirde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun
352. maddesinin 1. fıkrası uyarınca hakkımda icra takibi yapılabileceğini
veya tahliye davası açılabileceğini bildiğimi beyan ederim.

Taahhütnamenin düzenlenme tarihi : ....../....../..........

TAAHHÜT EDEN KİRACI
Adı Soyadı : ......................................
İmza       : ......................................

8.1. Kira Tahliye Taahhütnamesi Örneğini Doldururken Nelere Dikkat Edilir?

Kira tahliye taahhütnamesi örneğindeki her alan, kanunun aradığı bir şartı veya sonraki bir usul adımını belgeye bağlar. Alanlar şu amaçlarla doldurulur:

  • Teslim tarihi: Taahhüdün kiralananın teslim edilmesinden sonra verildiğini belgeden okunur kılar (TBK m.352/1). Bu alanın boş kalması, taahhüdün hangi tarihte verildiği tartışmasını belgenin dışına taşır.
  • Düzenleme tarihi: Taahhüdün verildiği günü gösterir ve teslim tarihinden sonra olmalıdır. Boşaltma tarihiyle karıştırılmaması için ayrı alanda yazılır.
  • Boşaltma tarihi: Kanunun aradığı belli tarihtir ve kiraya verenin bir aylık başvuru süresi bu tarihten başlar (TBK m.352/1). Gün, ay ve yıl olarak yazılır.
  • Kiracının adı ve imzası: Yazılı şekilde borç altına girenin imzası zorunludur (TBK m.14/1). Taahhüdü kira sözleşmesinin tarafı olan kiracı imzalar; birlikte oturan başka bir kişinin imzası kiracının taahhüdü yerine geçmez.
  • Kiraya verenin adı: Taahhüdün kiraya verene karşı verildiğini gösterir; tahliye hakkını da kanun kiraya verene tanır (TBK m.352/1).
  • Noter tasdiki (isteğe bağlı): Geçerlilik şartı değildir. Kiracının tahliye emrine itirazından sonra icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilmek için taahhütnamenin noterlikçe düzenlenmesi, tarih ve imzasının tasdik edilmesi ya da kiracı tarafından ikrar edilmesi gerekir (İİK m.275/2).

Boş alan bırakılarak imzalanan taahhütname kiracı için de kiraya veren için de ispat sorunu doğurur: kiracı, belgenin teslimden önce imzalatıldığını ileri sürerse bunu kendisi ispat etmek zorundadır (TMK m.6; HMK m.190/1); kiraya veren ise tarihlerin belgede görünmediği bir taahhütnameye dayanmak zorunda kalır. Taahhüt edilen tarihte kiracı çıkmazsa bir aylık süre içinde icraya başvurulmalı veya dava açılmalıdır (TBK m.352/1). Kira uyuşmazlıklarının diğer türleri için kira uyarlama davası ve kira tespit davası yazılarına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kira tahliye taahhütnamesi nedir?

Kira tahliye taahhütnamesi, kiracının kiralananı belli bir tarihte boşaltacağını kiraya verene karşı yazılı olarak üstlendiği belgedir. Kiracı bu tarihte boşaltmazsa kiraya veren, kira sözleşmesini bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurarak veya dava açarak sona erdirebilir (TBK m.352/1).

Kira taahhütnamesi ile tahliye taahhütnamesi aynı şey mi?

Kira taahhütnamesi ifadesi günlük dilde çoğunlukla tahliye taahhütnamesi anlamında kullanılır. Kanunun sonuç bağladığı belge, kiracının kiralananı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği taahhüttür (TBK m.352/1); belgenin adı değil içeriği belirleyicidir.

Tahliye taahhütnamesinin geçerlilik şartları nelerdir?

Tahliye taahhütnamesi kiracı tarafından kiraya verene karşı verilmeli, yazılı olmalı, kiralananın teslim edilmesinden sonra verilmiş olmalı ve belli bir boşaltma tarihi içermelidir (TBK m.352/1). Yazılı şekilde borç altına giren kiracının imzası zorunludur (TBK m.14/1).

Kira sözleşmesiyle birlikte imzalanan tahliye taahhütnamesi geçerli mi?

Kanun, taahhüdün kiralananın teslim edilmesinden sonra verilmesini arar (TBK m.352/1). Kiralanan teslim edilmeden, kira sözleşmesinin kurulduğu sırada imzalanan taahhüt bu şartı karşılamaz. Dava yoluyla sona erdirmeye ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m.354).

Tahliye taahhütnamesinin geçersizliğini kim ispatlar?

Taahhüdün teslimden önce veya kira sözleşmesiyle birlikte imzalatıldığını ileri süren kiracı, bu olguyu ispatla yükümlüdür. Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispat eder (TMK m.6; HMK m.190/1).

Tahliye taahhütnamesi var, kiracı çıkmıyor; ne yapılır?

Kiraya veren, taahhüt edilen boşaltma tarihinden başlayarak bir ay içinde ya icra dairesine başvurur ya da sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açar (TBK m.352/1; HMK m.4/1-a). İcra yolunda kiracıya tahliye emri tebliğ edilir ve taşınmazın on beş gün içinde tahliye ve teslimi emredilir (İİK m.272/2).

Tahliye taahhütnamesine dayalı icra yolu ile dava yolu arasındaki fark nedir?

İcra yolunda kiraya veren icra dairesine başvurur, kiracı tahliye emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir ve itiraz takibi durdurur (İİK m.274). Dava yolunda ise sulh hukuk mahkemesi görevlidir ve dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; ilamsız icra yoluyla tahliye bu dava şartının dışında bırakılmıştır (HMK m.4/1-a; 6325 sayılı Kanun m.18/B-1-a).

Kiracı tahliye emrine itiraz ederse hangi mahkemeye başvurulur?

İtiraz üzerine kiraya veren icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Talep, taahhütname noterlikçe resen düzenlenmiş veya tarih ve imzası noterce tasdik edilmiş ya da ikrar olunmuşsa ve kiracı aynı kuvvette bir belge gösteremezse kabul edilir; aksi hâlde reddolunur (İİK m.275/1-3). Ret hâlinde tarafların genel hükümlere göre mahkemeye başvurma hakları saklıdır (İİK m.275/4).

Tahliye taahhütnamesinde bir aylık süre ne zaman başlar?

Bir aylık süre, taahhütnamede yazan boşaltma tarihinden başlar (TBK m.352/1). Kiraya veren bu süre içinde dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirmişse dava açma süresi bir kira yılı için uzamış sayılır (TBK m.353).

Sözlü tahliye taahhüdü geçerli mi?

Hayır. TBK m.352/1 taahhüdün yazılı olarak üstlenilmesini arar. Kanunun öngördüğü şekle uyulmadan yapılan işlem hüküm doğurmaz (TBK m.12/2); güvenli elektronik imza ile gönderilip saklanabilen metinler yazılı şekil yerine geçer (TBK m.14/2).

Tahliye taahhütnamesi ile iki haklı ihtar aynı şey mi?

Değildir. Tahliye taahhütnamesi kiracının belli tarihte boşaltma üstlenimine dayanır ve icra veya dava yoluyla işletilir (TBK m.352/1). İki haklı ihtar, kira bedelinin ödenmemesi yüzünden kiracıya yazılı olarak iki haklı ihtarda bulunulmasına dayanır ve yalnız dava yoluyla işletilir (TBK m.352/2).

Tahliye taahhütnamesinin noterde düzenlenmesi zorunlu mu?

Geçerlilik için zorunlu değildir; TBK m.352/1 yazılı şekli yeterli görür. Noter şekli icra yolunda önem taşır: kiracı tahliye emrine itiraz ederse icra mahkemesinden itirazın kaldırılması, taahhütnamenin noterlikçe resen düzenlenmiş, tarih ve imzası tasdik edilmiş ya da ikrar olunmuş olmasına bağlıdır (İİK m.275/2).

Kira tahliye taahhütnamesi örneği var mı?

Yazıda, geçerlilik şartlarını (yazılı olma, kiralananın tesliminden sonra verilme, belli boşaltma tarihi, kiracının imzası) belgede görünür kılacak biçimde düzenlenmiş bir kira tahliye taahhütnamesi örneği ve alanların neden gerekli olduğunu açıklayan liste yer alır. Örnek, somut kira ilişkisine göre uyarlanmadan kullanılmamalıdır.

Kiralanan satılırsa tahliye taahhütnamesine kim dayanır?

TBK m.352/1 hakkı kiraya verene tanır. Kiralanan sözleşmenin kurulmasından sonra herhangi bir sebeple el değiştirirse yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur (TBK m.310). Önceki kiraya verene karşı verilmiş taahhüde yeni malikin dayanıp dayanamayacağı somut belgeye göre ayrıca değerlendirilir.

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Avukat

LinkedIn

Bahçeci Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, gayrimenkul, iş, aile, idare, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Çalışmaları sözleşmelerin hazırlanmasını, idari başvuruların yapılmasını ve uyuşmazlıklarda hukuki temsili de kapsar.

Yayın Politikası

İlgili çalışma alanı: Gayrimenkul Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp