TCK 204 Resmî Belgede (Evrakta) Sahtecilik Suçu ve Cezası

Resmî belgede sahtecilik suçu, bir resmî belgeyi sahte olarak düzenlemek, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmek ya da sahte resmî belgeyi kullanmakla işlenir ve cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir (TCK m.204/1). Halk dilinde bu suça “resmî evrakta sahtecilik” ya da kısaca “evrakta sahtecilik” denir. Belgeyi görevi gereği düzenlemeye yetkili kamu görevlisi suçu işlerse ceza üç yıldan sekiz yıla kadar hapistir; belge kanun gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli bir belgeyse ceza yarısı oranında artırılır (TCK m.204/2-3). Bu yazı, hakkında resmî belgede sahtecilikten soruşturma veya dava açılan kişi ile belgesi sahte olarak kullanılan kişi için cezanın hangi fıkradan belirleneceğini, cezanın paraya çevrilip çevrilmeyeceğini, HAGB ve tutuklamayı, zamanaşımını, memuriyete etkisini ve özel belgede sahtecilikten farkını madde dayanaklarıyla açıklar.

1. Resmî Belgede Sahtecilik: Öne Çıkanlar

• Resmî belgede sahtecilik cezası temel hâlde iki yıldan beş yıla kadar hapistir; kamu görevlisinin sahteciliğinde üç yıldan sekiz yıla kadar hapistir (TCK m.204/1-2).
• Sahte resmî belgeyi yalnız kullanmak da suçtur; özel belgede ise kanun düzenleme veya değiştirmeyle birlikte kullanmayı arar (TCK m.204/1, m.207/1).
• Resmî belgede sahtecilik şikâyete bağlı değildir, uzlaştırma kapsamında sayılmaz ve bu suç için etkin pişmanlık hükmü yoktur (CMK m.253/1, TCK m.201).
• Ceza ancak hükmolunan hapis bir yıl veya daha az ise adli para cezasına çevrilebilir; HAGB ve erteleme iki yıl veya daha az hapiste değerlendirilir (TCK m.50/1-a, m.51/1; CMK m.231/5).
• Dava zamanaşımı temel hâlde sekiz, kamu görevlisinin sahteciliğinde on beş yıldır (TCK m.66/1-d-e).
• Kamu görevlisinin sahteciliğine ağır ceza mahkemesi, temel hâle asliye ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m.11-12).

2. Resmî Belgede Sahtecilik Suçu Nedir?

Resmî belgede sahtecilik suçu, kamu görevlisinin görevi gereği düzenlediği bir belgenin sahtesini üretmek, gerçek belgenin içeriğini aldatacak biçimde değiştirmek veya sahte olduğu bilinen resmî belgeyi kullanmaktır. Suç Türk Ceza Kanunu’nun 204. maddesinde düzenlenir ve bu üç hareketten herhangi biri suçu tamamlar; üçünün birlikte gerçekleşmesi gerekmez (TCK m.204/1). Kanun metnine mevzuat.gov.tr’deki TCK sayfasından ulaşılabilir.

2.1. Resmî Belgeyi Sahte Olarak Düzenlemek

Sahte düzenleme, gerçekte hiçbir kamu görevlisinin düzenlemediği bir belgeyi resmî belge görünümünde baştan üretmektir. Sahte bir nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya tapu senedi üretmek bu harekete örnektir. Kanun, sahte düzenlenen belgenin ayrıca kullanılmasını aramaz; düzenleme tek başına suçu oluşturur (TCK m.204/1).

2.2. Gerçek Resmî Belgeyi Aldatacak Şekilde Değiştirmek

Değiştirme, gerçekten düzenlenmiş bir resmî belgenin tarihini, miktarını, kişi bilgisini veya başka bir kaydını sonradan tahrif etmektir. Kanun bu harekette değişikliğin “başkalarını aldatacak şekilde” yapılmasını açıkça arar (TCK m.204/1). Gerçek belgeyi değiştirmeden bozan, yok eden veya gizleyen kişi ise bu maddeden değil, resmî belgeyi bozma suçundan sorumlu olur (TCK m.205).

2.3. Sahte Resmî Belgeyi Kullanmak

Kullanma, sahte olduğunu bildiği bir resmî belgeyi bir kuruma, kişiye veya işleme sunmaktır. Belgeyi kendisi üretmemiş olan kişi de sahte resmî belgeyi kullandığında aynı cezayla cezalandırılır (TCK m.204/1). Resmî belgeyi özel belgeden ayıran en önemli nokta budur: özel belgede sahtecilikte kullanma, düzenleme veya değiştirmeyle birlikte aranır (TCK m.207/1).

3. Resmî Belgede Sahtecilik Cezası Nedir?

Resmî belgede sahtecilik cezası temel hâlde iki yıldan beş yıla kadar hapistir ve hâkim cezayı bu aralıkta belirler (TCK m.204/1). Ceza, failin kamu görevlisi olmasına, belgenin niteliğine ve suçun amacına göre değişir. Aşağıdaki tablo her hâli ve dayanağını gösterir.

Hâl	Kim / hangi belge	Ceza	Dayanak
Temel hâl	Herkes	2 – 5 yıl hapis	TCK m.204/1
Kamu görev­li­si­nin sah­te­ci­liği	Belgeyi görevi gereği düzen­le­meye yetkili kamu görev­lisi	3 – 8 yıl hapis	TCK m.204/2
Sah­te­liği sabit olun­caya kadar geçerli belge	Kanun gereği bu nite­liği taşıyan resmî belge	Ceza yarısı ora­nında artı­rı­lır	TCK m.204/3
Resmî belge hük­mün­deki bel­ge­ler	Emre veya hamile yazılı kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi, tahvil, vasi­yet­name	Resmî belgede sah­te­ci­lik hüküm­leri	TCK m.210/1
Ala­ca­ğın ispatı veya gerçek durumun bel­ge­len­mesi amacı	Bir hukuki iliş­kiye dayanan alacak	Ceza yarısı ora­nında indi­ri­lir	TCK m.211
Sahte bel­ge­nin başka suçta kul­la­nıl­ması	Örneğin dolan­dı­rı­cı­lık	Her iki suçtan ayrı ayrı ceza	TCK m.212

3.1. TCK 204/1: Temel Hâlin Cezası

TCK 204/1, suçu kamu görevlisi olmayan herhangi bir kişinin işlediği temel hâldir ve cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir (TCK m.204/1). Madde bu hâl için adli para cezasını seçenek olarak öngörmez; ceza yalnız hapistir. Aramalarda sık geçen “tck 204/1” ifadesi bu fıkrayı anlatır.

3.2. TCK 204/2: Kamu Görevlisinin Resmî Belgede Sahteciliği

Kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliği, görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmî belgeyi kullanan kamu görevlisinin işlediği suçtur. Cezası üç yıldan sekiz yıla kadar hapistir (TCK m.204/2). Bu fıkra kendi ceza aralığını koyar; temel hâlin cezasına oran olarak eklenen bir artırım değildir. Arama sonuçlarında görülen “kamu görevlisinde ceza üçte bir oranında artırılır” anlatımı madde metniyle uyuşmaz.

Kamu görevlisi, kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişidir (TCK m.6/1-c). Fıkranın uygulanması için failin kamu görevlisi olması yetmez; belgenin, o görevlinin görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu bir belge olması gerekir (TCK m.204/2). Yetkisi dışındaki bir belgenin sahtesini üreten kamu görevlisi temel hâl üzerinden sorumlu olur.

Fıkra, temel hâlde bulunmayan dördüncü bir hareketi de sayar: gerçeğe aykırı olarak belge düzenlemek (TCK m.204/2). Burada belge biçim olarak gerçektir ve yetkili görevli tarafından düzenlenmiştir, ancak içeriği gerçeği yansıtmaz. Öğretide buna fikrî sahtecilik denir. Bu hareketi yalnız belgeyi düzenlemeye yetkili kamu görevlisi işleyebilir.

Kamu görevlisinin eylemi resmî belgede sahtecilik oluşturuyorsa ayrıca görevi kötüye kullanmadan ceza verilmez. Görevi kötüye kullanma suçu yalnız “kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan haller dışında” uygulanır (TCK m.257/1). Dosya zimmete kayıyorsa o suçun ceza aralığı ayrıca değerlendirilir.

3.3. TCK 204/3: Sahteliği Sabit Oluncaya Kadar Geçerli Belgeler

Resmî belge, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan bir belge niteliğindeyse verilecek ceza yarısı oranında artırılır (TCK m.204/3). Artırım hem temel hâle hem kamu görevlisinin sahteciliğine uygulanır. Bir belgenin bu niteliği taşıyıp taşımadığı, belgeye bu gücü veren özel kanun hükmüne bakılarak belirlenir; TCK bu belgeleri tek tek saymaz.

3.4. TCK 211: Alacağın İspatı Amacıyla Sahtecilikte İndirim

Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağın ispatı veya gerçek bir durumun belgelenmesi amacıyla belgede sahtecilik işlenirse verilecek ceza yarısı oranında indirilir (TCK m.211). İndirim, alacağın veya belgelenen durumun gerçekten var olmasına bağlıdır. Bu hüküm cezayı kaldırmaz; yalnız hükmolunacak cezanın süresini yarıya indirir ve bu nedenle aşağıda anlatılan paraya çevirme, erteleme ve HAGB sınırlarına inilmesini sağlayabilir.

4. Resmî Belge Nedir, Hangi Belgeler Resmî Belge Sayılır?

Resmî belge, kamu görevlisinin görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu belgedir; TCK ayrı bir tanım maddesi içermez, ölçüyü suçun kendi metni verir (TCK m.204/2). Belgenin resmî görünmesi, üzerinde mühür veya logo bulunması onu resmî belge yapmaz. Belirleyici olan, belgeyi düzenleyen kişinin kamu görevlisi olması ve belgeyi bu görevi nedeniyle düzenlemiş olmasıdır. Nüfus cüzdanı, pasaport, sürücü belgesi, tapu senedi ve mahkeme tutanakları bu ölçüte uyan belgelere örnektir.

4.1. Resmî Belge Hükmündeki Özel Belgeler (TCK 210/1)

Kanun bazı özel belgeleri sahtecilik bakımından resmî belgeyle aynı rejime bağlar. Özel belgede sahteciliğin konusu emre veya hamile yazılı kambiyo senedi, emtiayı temsil eden belge, hisse senedi, tahvil veya vasiyetname ise resmî belgede sahtecilik hükümleri uygulanır (TCK m.210/1). Bu nedenle emre yazılı bir çekte veya bonoda yapılan sahtecilik, özel kişiler arasında düzenlenmiş olsa bile iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına tabidir.

4.2. Sağlık Mesleği Mensubunun Gerçeğe Aykırı Belgesi (TCK 210/2)

Gerçeğe aykırı belge düzenleyen tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire veya diğer sağlık mesleği mensubu üç aydan bir yıla kadar hapis cezası alır (TCK m.210/2). Düzenlenen belge kişiye haksız bir menfaat sağlıyorsa ya da kamunun veya kişilerin zararına bir sonuç doğurabilecek nitelikteyse ceza resmî belgede sahtecilik hükümlerine göre belirlenir (TCK m.210/2). Gerçeğe aykırı düzenlenen hekim raporu bu hükmün tipik örneğidir. Sağlık raporunu kullanan kişinin, raporu veren hekimin ve raporla işlem yapan memurun sorumluluğu için sahte sağlık raporu cezası yazısına bakılabilir.

5. Resmî Belgede Sahtecilik ile Özel Belgede Sahtecilik Farkı

Resmî belgede sahtecilik ile özel belgede sahtecilik arasındaki temel fark, belgenin kamu görevlisince görevi gereği düzenlenip düzenlenmediğidir. Halk dilinde ikisine de “evrakta sahtecilik” denir; ancak ceza aralığı, suçun tamamlanma anı ve görevli mahkeme farklıdır. Özel belgede sahteciliğin ayrıntıları için TCK 207 özel belgede sahtecilik yazısına bakılabilir.

Ölçüt	Resmî belgede sahtecilik	Özel belgede sahtecilik
Belge	Kamu görev­li­si­nin görevi gereği düzenlediği belge	Kamu görev­li­since görev nedeniyle düzen­len­me­miş belge
Ceza	2 – 5 yıl hapis (kamu görev­li­sinde 3 – 8 yıl)	1 – 3 yıl hapis
Suçun tamam­lan­ması	Düzenleme, değiştirme veya kullanmadan biri yeterli	Düzenleme veya değiş­tir­meyle birlikte kullanma aranır
Yalnız kullanan kişi	Aynı cezayı alır	Sahte olduğunu bilerek kullanırsa aynı cezayı alır
Dayanak	TCK m.204	TCK m.207/1-2

Özel belgede sahtecilikte, sahte düzenlenen veya değiştirilen belgenin kullanılması da gerekir; kullanılmayan sahte özel belge bu suçu tamamlamaz (TCK m.207/1). Sahte özel belgeyi bu özelliğini bilerek kullanan kişi de aynı cezayı alır (TCK m.207/2). Kambiyo senedi ve vasiyetname gibi TCK 210/1’de sayılan belgeler ise özel belge olsa da resmî belge rejimine tabidir.

6. Resmî Belgede Sahtecilik ile Karıştırılan Suçlar

Resmî belgede sahtecilik, belgeyle ilgili başka suçlarla sık karıştırılır ve her birinin cezası farklıdır. Aşağıdaki ayrımlar, aynı olayın hangi maddeye gireceğini gösterir.

• Resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek: Gerçek bir resmî belgeyi değiştirmeden bozan, yok eden veya gizleyen kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası alır; suçu kamu görevlisi işlerse ceza yarı oranında artırılır (TCK m.205).
• Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan: Belgeyi düzenlemeye yetkili kamu görevlisine yalan beyanda bulunan kişi üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası alır (TCK m.206). Burada belgeyi görevli kendisi düzenler; kişi sahte belge üretmez, görevliyi yanlış bilgiyle yanıltır. Ayrıntılar resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan yazısındadır.
• Açığa atılan imzanın kötüye kullanılması: Belirli biçimde doldurulmak üzere kendisine teslim edilen imzalı boş kâğıdı farklı biçimde dolduran kişi, şikâyet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası alır (TCK m.209/1). İmzalı boş kâğıdı hukuka aykırı olarak ele geçirip hukuki sonuç doğuracak şekilde dolduran kişi ise belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılır (TCK m.209/2).
• Sahte fatura: Vergi kanunları uyarınca düzenlenen belgeleri gerçek bir muamele olmadığı hâlde sahte olarak düzenleyen veya bu belgeleri kullanan kişi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası alır (213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.359/b). “Sahte belge kullanmak” aramalarının önemli bölümü bu suçu anlatır; ayrıntısı vergi kaçakçılığı suçu yazısındadır.

7. Resmî Belgede Sahtecilikte Aldatma Yeteneği

Aldatma yeteneği, sahte veya değiştirilmiş belgenin görünüşüyle başkalarını gerçek bir resmî belge karşısında olduklarına inandırabilecek nitelikte olmasıdır. Kanun bu ölçütü gerçek belgenin değiştirilmesinde açıkça yazar: değişiklik “başkalarını aldatacak şekilde” yapılmalıdır (TCK m.204/1). İlk bakışta sahte olduğu anlaşılan bir belge bu nitelikte değildir.

Kanun lafzı sahte düzenleme ve kullanma hareketleri için ayrı bir aldatıcılık şartı yazmaz. Aldatma yeteneği bu hareketlerde de savunmanın ilk tartıştığı konudur ve belgenin aslı üzerinde bilirkişi incelemesiyle değerlendirilir. Bu değerlendirme fotokopi üzerinden sağlıklı yapılamayacağından, belgenin aslının dosyaya getirtilmesi istenebilir. Belge aldatma yeteneği taşımıyorsa, koşulları varsa fiil başka bir suç kapsamında incelenebilir.

8. Resmî Belgede Sahtecilik Cezası Paraya Çevrilir mi, Ertelenir mi?

Resmî belgede sahtecilik cezası ancak hükmolunan hapis bir yıl veya daha az ise adli para cezasına çevrilebilir; bir yıl veya daha az hapis kısa süreli hapis cezasıdır ve yalnız kısa süreli hapis seçenek yaptırıma çevrilebilir (TCK m.49/2, m.50/1-a). Temel cezanın alt sınırı iki yıl olduğundan, bu sınıra ancak indirimlerle inilebilir. Suçun teşebbüs aşamasında kalması (cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirim) ve alacağın ispatı amacı (yarı oranında indirim) bu indirimlere örnektir (TCK m.35/2, m.211). Arama sonuçlarında görülen “alt sınır iki yıl olduğu için asla paraya çevrilemez” anlatımı eksiktir: ölçü alt sınır değil, hükmolunan cezadır. Adli para cezasının hesaplanması için adli para cezası yazısına bakılabilir.

Hapis cezasının ertelenmesi, iki yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm edilen kişi için mümkündür. Bunun için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması ve mahkemede tekrar suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması gerekir (TCK m.51/1). Erteleme, zararın tamamen giderilmesi koşuluna bağlanabilir (TCK m.51/2). Ayrıntılar hapis cezasının ertelenmesi yazısındadır.

8.1. Resmî Belgede Sahtecilikte HAGB

Resmî belgede sahtecilikte hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ise değerlendirilebilir (CMK m.231/5). HAGB için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve suçun mağdura ya da kamuya verdiği zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmesi gerekir (CMK m.231/6). Karar verilirse sanık beş yıllık denetim süresine tabi tutulur (CMK m.231/8). CMK m.231’in bu fıkraları 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la değiştirilmiştir; güncel şartlar HAGB yazısında ele alınır.

Kamu görevlisinin sahteciliğinde (TCK 204/2) alt sınır üç yıldır. Bu nedenle paraya çevirme, erteleme ve HAGB sınırlarına ancak indirimlerle inilebilir; indirim yoksa hükmolunan ceza bu kurumların sınırını aşar (TCK m.204/2).

9. Resmî Belgede Sahtecilikte Tutuklama Olur mu?

Resmî belgede sahtecilikte tutuklama kendiliğinden uygulanmaz; suç, tutuklama nedeninin var sayılabildiği katalog suçlar arasında sayılmaz (CMK m.100/3). Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin ve kaçma, saklanma ya da delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme şüphesi gibi bir tutuklama nedeninin bulunması gerekir. İşin önemi veya beklenen cezayla ölçülü olmayan tutuklama kararı verilemez (CMK m.100/1-2). Üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlardaki tutuklama yasağı bu suça uygulanmaz, çünkü resmî belgede sahteciliğin üst sınırı beş yıldır (CMK m.100/4). Tutuklamanın genel şartları tutuklama yazısındadır.

10. Resmî Belgede Sahtecilik Memuriyete Engel mi?

Resmî belgede sahtecilikten mahkûmiyet devlet memurluğuna engeldir. Devlet memuru olabilmek için, cezanın süresine bakılmaksızın ve affa uğramış olsa bile sahtecilik suçundan mahkûm olmamak gerekir (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.48/A-5). Aynı bent sahteciliği zimmet, rüşvet, dolandırıcılık ve hırsızlıkla birlikte sayar. Aramalarda sık geçen “yüz kızartıcı suç” ifadesi kanunda geçmez; kanun bu suçları tek tek adıyla sayar.

Kasten işlenen suçtan hapis cezasına mahkûmiyet ayrıca kamu görevini üstlenme, seçme ve seçilme, vesayet ve bazı meslekleri icra etme haklarından yoksunluk doğurur (TCK m.53/1). Kişi bu hakları hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar kullanamaz (TCK m.53/2). Aramalarda görülen “tck 204/1, 53” ifadesi, hükümde bu hak yoksunluğunun da uygulandığını gösterir; ayrıntısı hak yoksunluğu yazısındadır.

HAGB kararı verilen kişi hakkında kurulan hüküm, müsadere dışında hukuki sonuç doğurmaz (CMK m.231/5). HAGB’nin memuriyet başvurusuna etkisi başvurulan kadroya göre değişir ve HAGB memuriyete engel mi yazısında ayrıca açıklanır.

11. Resmî Belgede Sahtecilik ile Birlikte İşlenen Suçlar

Resmî belgede sahtecilik çoğu zaman başka bir suçun aracıdır ve bu durumda ceza iki ayrı suçtan verilir. Sahte resmî veya özel belge başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanılırsa hem sahtecilikten hem de ilgili suçtan ayrı ayrı cezaya hükmolunur (TCK m.212). Sahte vekâletnameyle tapuda satış yapmak veya sahte kimlikle kredi çekmek, sahtecilik cezasının dolandırıcılık ya da nitelikli dolandırıcılık cezasıyla birlikte verildiği durumlara örnektir.

11.1. Resmî Belgede Sahtecilikte Zincirleme Suç

Bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda aynı suç birden fazla işlenirse tek ceza verilir ve bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (TCK m.43/1). Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu hüküm uygulanır (TCK m.43/1). Aynı kararla birden fazla sahte resmî belge düzenlenmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.

11.2. Resmî Belgede Sahtecilikte Teşebbüs

Fail, suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp elinde olmayan nedenlerle tamamlayamazsa teşebbüsten sorumlu olur ve cezası dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir (TCK m.35/1-2). Teşebbüsün genel kuralları suça teşebbüs yazısındadır.

12. Resmî Belgede Sahtecilik Şikâyete Bağlı mı, Uzlaşma ve Etkin Pişmanlık Var mı?

Resmî belgede sahtecilik şikâyete bağlı değildir; TCK m.204 şikâyet şartı öngörmez ve savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır. Bu nedenle suç için şikâyet süresi yoktur ve şikâyetten vazgeçmek davayı düşürmez. Belgede sahtecilik maddeleri (TCK m.204-212) arasında şikâyete bağlı tutulan tek hareket, açığa atılan imzanın kötüye kullanılmasıdır (TCK m.209/1).

Resmî belgede sahtecilik uzlaştırma kapsamında değildir. Uzlaştırma şikâyete bağlı suçlarda ve kanunda tek tek sayılan suçlarda uygulanır; resmî belgede sahtecilik bu listede yer almaz (CMK m.253/1). Uzlaştırmanın genel işleyişi uzlaşma yazısındadır.

Resmî belgede sahtecilik için etkin pişmanlık hükmü de yoktur. TCK’daki sahtecilik suçlarına ilişkin etkin pişmanlık hükmü yalnız sahte para ve kıymetli damga üreten veya bulunduranlar için düzenlenmiştir (TCK m.201). Belgede sahtecilik maddelerinin (TCK m.204-212) hiçbirinde benzer bir hüküm bulunmaz. Cezayı indiren özel hüküm, alacağın ispatı veya gerçek bir durumun belgelenmesi amacıdır (TCK m.211).

13. Resmî Belgede Sahtecilik Zamanaşımı Kaç Yıldır?

Resmî belgede sahtecilikte dava zamanaşımı temel hâlde (TCK 204/1) sekiz yıldır, çünkü cezanın üst sınırı beş yılı geçmez (TCK m.66/1-e). Kamu görevlisinin sahteciliğinde (TCK 204/2) üst sınır sekiz yıl olduğundan dava zamanaşımı on beş yıldır (TCK m.66/1-d). Süre suçun işlendiği günden, zincirleme suçta son suçun işlendiği günden itibaren işler (TCK m.66/6).

Zamanaşımı hesaplanırken suçun kanundaki cezasının üst sınırı esas alınır ve dosyadaki delillere göre daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâller de dikkate alınır (TCK m.66/3-4). Belge sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli nitelikteyse cezanın yarı oranında artırılması temel hâlde üst sınırı beş yılın üzerine çıkarır; bu durumda dava zamanaşımı on beş yıldır (TCK m.66/1-d, m.204/3). Zamanaşımının genel kuralları için dava zamanaşımı yazısına bakılabilir.

14. Resmî Belgede Sahtecilik Davasında Görevli Mahkeme

Resmî belgede sahtecilik davasında görevli mahkeme, suçun hangi fıkradan işlendiğine göre değişir. Kamu görevlisinin sahteciliği (TCK 204/2) kanunda adıyla sayıldığı için cezanın miktarına bakılmaksızın ağır ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m.12). Temel hâl (TCK 204/1) bu listede yer almaz ve on yıldan fazla hapis gerektirmediği için asliye ceza mahkemesinde görülür; asliye ceza mahkemesi, sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin görevi dışında kalan dava ve işlere bakar (5235 sayılı Kanun m.11).

Konu	TCK 204/1 (temel hâl)	TCK 204/2 (kamu görevlisi)
Görevli mahkeme	Asliye ceza	Ağır ceza
Şikâyet	Aranmaz	Aranmaz
Uzlaştırma	Yok	Yok
Dava zamanaşımı	8 yıl	15 yıl
Dayanak	TCK m.204/1, m.66/1-e; 5235 sayılı Kanun m.11	TCK m.204/2, m.66/1-d; 5235 sayılı Kanun m.12