TCK 206 Resmî Belgenin Düzenlenmesinde Yalan Beyan Cezası

Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçu, bir resmî belgeyi düzenlemeye yetkili kamu görevlisine yalan beyanda bulunmakla işlenir ve cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.206). Bu suç kısaca “yalan beyan suçu”, “yalan beyanda bulunma suçu” veya “memura yalan beyan” olarak da anılır. Bu suçta belgeyi kişi değil görevli düzenler; kişi görevliye gerçeğe aykırı bilgi verir. Resmî belgede sahtecilikten farkı da buradadır. Bu yazı, nüfus, adres, tapu, trafik tutanağı veya kimlik işlemi sırasında verdiği bilgi nedeniyle hakkında TCK 206’dan soruşturma açılan kişi için cezayı, suçun unsurlarını, seri muhakeme ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi gibi usul yollarını, tutuklamayı, zamanaşımını ve karıştırılan suçları madde dayanaklarıyla açıklar.

1. Yalan Beyan Suçu: Öne Çıkanlar

• Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyanın cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır ve hâkim ikisinden birini seçer (TCK m.206).
• Hâkim hapis cezasına hükmederse bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez (TCK m.50/2).
• Suç, seri muhakeme usulünün uygulandığı suçlar arasında adıyla sayılır; önce kamu davasının açılmasının ertelenmesi değerlendirilir (CMK m.250/1-a-7, m.171/2).
• Üst sınır iki yıl olduğu için bu suçta tutuklama kararı verilemez (CMK m.100/4).
• Suç şikâyete bağlı değildir; yetişkin şüpheli için uzlaştırma ve önödeme uygulanmaz (CMK m.253/1-a-b, TCK m.75/1).
• Dava zamanaşımı sekiz yıldır ve dava asliye ceza mahkemesinde görülür (TCK m.66/1-e; 5235 sayılı Kanun m.11).

2. Resmî Belgenin Düzenlenmesinde Yalan Beyan Suçu Nedir? (TCK 206)

Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçu, resmî belgeyi düzenleme yetkisi olan kamu görevlisini gerçeğe aykırı bilgiyle yanıltarak o belgenin yanlış içerikle düzenlenmesine yol açma riskini cezalandırır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 206. maddesi bu suçu tek fıkrada düzenler: “Bir resmi belgeyi düzenlemek yetkisine sahip olan kamu görevlisine yalan beyanda bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.” (TCK m.206/1). Kanun metnine mevzuat.gov.tr’deki TCK sayfasından ulaşılabilir.

TCK 206 maddesi tek fıkradan oluşur; bu yüzden “TCK 206/1” ifadesi de aynı hükmü gösterir.

2.1. Yalan Beyan Suçunun Unsurları

Yalan beyan suçu için dört koşulun birlikte bulunması gerekir. Bunların her biri madde lafzından ya da TCK’nın genel hükümlerinden çıkar.

1. Fail herkes olabilir: Kanun faili “yalan beyanda bulunan kişi” olarak tanımlar ve özel bir sıfat aramaz (TCK m.206).
2. Beyan yetkili kamu görevlisine yapılmalıdır: Beyanın muhatabı, o resmî belgeyi düzenleme yetkisi bulunan kamu görevlisidir (TCK m.206). Kamu görevlisi, kamusal faaliyetin yürütülmesine atama, seçilme ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişidir (TCK m.6/1-c). Nüfus memuru, tapu memuru, trafik tutanağı düzenleyen polis veya muhtar bu kapsamdaki görevlilere örnektir.
3. Beyan gerçeğe aykırı olmalıdır: Kişinin görevliye bildirdiği olgu, kimlik, adres, tarih veya durum gerçeği yansıtmamalıdır (TCK m.206).
4. Kast gerekir: Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır; kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK m.21/1). Verdiği bilginin yanlış olduğunu bilmeyen kişi bu suçu işlemiş olmaz.

2.2. Yalan Beyan Belgeye Geçmezse Suç Oluşur mu?

Kanun lafzı bu soruya doğrudan cevap vermez; madde yalan beyan üzerine resmî belgenin fiilen düzenlenmiş olmasını ayrıca saymaz, yalnız yetkili kamu görevlisine yalan beyanda bulunmayı tanımlar (TCK m.206). Beyanın belgeye hiç geçmediği bir olayda suçun tamamlanıp tamamlanmadığı bu nedenle madde lafzından doğrudan çıkmaz. Teşebbüs hükmü, kişinin işlemeyi kastettiği suçu elverişli hareketlerle doğrudan icraya başlayıp elinde olmayan nedenlerle tamamlayamamasını arar (TCK m.35/1). Somut olayda beyanın hangi belgeye esas alınacağı, belgenin düzenlenip düzenlenmediği ve beyanın görevlice kabul edilip edilmediği ayrı ayrı incelenir.

3. Yalan Beyan Cezası Nedir?

Yalan beyan cezası, TCK 206’ya göre üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır ve hâkim bu iki yaptırımdan birini seçer (TCK m.206). Kanun hapis ile adli para cezasını “veya” bağlacıyla seçenek olarak öngördüğü için hâkim hapis yerine doğrudan adli para cezasına hükmedebilir. Cezayı belirleyen ve değiştiren hâller şunlardır:

Hâl	Sonuç	Dayanak
Yetkili kamu görevlisine yalan beyan	3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası	TCK m.206
Hâkimin hapis cezasına hükmetmesi	Hapis artık adli para cezasına çevrilmez	TCK m.50/2
Seri muhakeme usulünün kabulü	Savcının belirlediği cezadan yarı oranında indirim	CMK m.250/4
Basit yargılamada mahkûmiyet	Sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir	CMK m.251/3
Teşebbüs	Cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir	TCK m.35/2

3.1. Yalan Beyan Para Cezası Ne Kadar?

Yalan beyan suçunda adli para cezasının tutarı kanunda sabit bir rakam olarak yazılı değildir; hâkim önce gün sayısını, sonra bir günün karşılığını belirler ve ikisini çarpar. Gün sayısı, kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde beş günden az ve yedi yüz otuz günden fazla olamaz (TCK m.52/1). Bir gün karşılığı en az yüz ve en fazla beş yüz Türk lirasıdır ve kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri göz önünde bulundurularak takdir edilir (TCK m.52/2). TCK 206 adli para cezası için ayrı gün sınırı koymadığından genel sınırlar uygulanır. Hâkim ödeme için bir yılı geçmeyen mehil verebilir veya taksitle ödemeye izin verebilir (TCK m.52/4). Hesaplama için adli para cezası yazısına ve sayfa sonundaki hesaplama aracına bakılabilir.

3.2. Yalan Beyan Cezası Paraya Çevrilir mi?

Yalan beyan suçunda hâkim hapis cezasını seçerse bu ceza sonradan adli para cezasına çevrilemez. Kanun, suç tanımında hapis ile adli para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hâllerde hapis cezasına hükmedilmişse bu cezanın artık adli para cezasına çevrilmeyeceğini açıkça yazar (TCK m.50/2). “Kısa süreli hapis her zaman paraya çevrilir” genellemesi bu suç için doğru değildir.

Bu kuralın kapsamı dardır. TCK m.50/2 yalnız adli para cezasına çevirmeyi kapatır; kısa süreli hapis cezası için kanunda sayılan diğer seçenek yaptırımlar ayrı bir düzenlemedir (TCK m.50/1). Hapis cezasının ertelenmesi, iki yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm edilen ve daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş kişi için değerlendirilebilir (TCK m.51/1). Ertelemenin koşulları hapis cezasının ertelenmesi yazısındadır.

4. Yalan Beyan Suçunda Soruşturma ve Kovuşturma Yolları

Yalan beyan suçunda kanun, olağan yargılamanın yanında dört ayrı usul yolunu açık tutar ve bunlar belirli bir sırayla değerlendirilir. Suçun üst sınırının iki yıl olması ve seri muhakeme listesinde adıyla sayılması bu yolların hepsini bu suça uygulanabilir kılar. Aşağıdaki tablo her yolun kim tarafından, hangi aşamada ve hangi sonuçla uygulandığını gösterir:

Usul yolu	Kim uygular, hangi aşamada	Bu suçta uygu­la­nır mı?	Dayanak
Kamu dava­sı­nın açıl­ma­sı­nın erte­len­mesi	Savcı, soruş­turma sonunda	Evet (üst sınır üç yılı geç­mi­yor)	CMK m.171/2
Seri muha­keme usulü	Savcı teklif eder, şüpheli müdafi huzu­runda kabul eder	Evet (206 adıyla sayılır)	CMK m.250/1-a-7, m.250/3
Basit yar­gı­lama usulü	Asliye ceza mah­ke­mesi, iddi­a­na­me­nin kabu­lün­den sonra	Evet (üst sınır iki yılı geç­mi­yor)	CMK m.251/1
Hükmün açık­lan­ma­sı­nın geri bıra­kıl­ması	Mahkeme, hüküm aşa­ma­sında	Koşul­ları varsa	CMK m.231/5-6
Önödeme	—	Hayır (üst sınır altı ayı aşıyor)	TCK m.75/1
Uzlaş­tırma	—	Yetiş­kin şüpheli için hayır	CMK m.253/1-a-b

4.1. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (KDAE), savcının yeterli şüpheye rağmen davayı beş yıl süreyle açmamasıdır ve üst sınırı üç yıl veya daha az hapis gerektiren suçlarda mümkündür (CMK m.171/2). Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar bu yoldan hariç tutulur; yalan beyan suçu ikisinin de kapsamında olmadığı için KDAE değerlendirilebilir. Savcının bu yolu seçebilmesi için şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasıyla mahkûm olmamış olması, soruşturmanın şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini vermesi, ertelemenin dava açmaktan daha yararlı olması ve suçun yol açtığı, savcının tespit ettiği zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmesi gerekir; bu koşullar birlikte aranır (CMK m.171/3). Suçtan zarar gören veya şüpheli bu karara itiraz edebilir (CMK m.171/2). Ayrıntılar kamu davasının açılmasının ertelenmesi yazısındadır.

4.2. Yalan Beyan Suçunda Seri Muhakeme Usulü

Yalan beyan suçu, seri muhakeme usulünün uygulandığı suçlar arasında “Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (madde 206)” adıyla sayılır (CMK m.250/1-a-7). Savcılık soruşturma sonunda kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar vermezse bu usul devreye girer (CMK m.250/1). Seri muhakeme şu sırayla işler:

1. Savcı veya kolluk görevlileri şüpheliyi seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirir (CMK m.250/2).
2. Savcı usulün uygulanmasını şüpheliye teklif eder; usul, şüphelinin teklifi müdafii huzurunda kabul etmesiyle uygulanır (CMK m.250/3).
3. Savcı temel cezayı kanundaki alt ve üst sınır arasında belirler ve bu cezadan yarı oranında indirim yapar (CMK m.250/4).
4. Savcı, koşulları varsa sonuç hapis cezasını seçenek yaptırımlara çevirebilir veya erteleyebilir; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hüküm de kıyasen uygulanabilir (CMK m.250/5-6).
5. Savcı talebini yazılı olarak görevli mahkemeye bildirir; talep yazısı kanunda sayılan bilgileri içermelidir (CMK m.250/8).

Seri muhakemede teklifin kabulü müdafi huzurunda yapılır, bu yüzden şüphelinin bu aşamada bir müdafii bulunur (CMK m.250/3). Usulün diğer ayrıntıları seri muhakeme usulü yazısında ele alınmıştır.

4.3. Basit Yargılama Usulü

Basit yargılama usulü, asliye ceza mahkemesinin iddianamenin kabulünden sonra duruşma yapmadan hüküm kurmasıdır ve adli para cezasını veya üst sınırı iki yıl ya da daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda uygulanabilir (CMK m.251/1). Yalan beyan suçunun üst sınırı iki yıl olduğundan bu usul uygulanabilir. Mahkeme iddianameyi sanığa, mağdura ve şikâyetçiye tebliğ eder ve beyan ve savunmalarını iki hafta içinde yazılı bildirmelerini ister (CMK m.251/2). Mahkûmiyet hâlinde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir (CMK m.251/3). Duruşma günü belirlendikten sonra bu usul uygulanmaz (CMK m.251/1). Ayrıntılar basit yargılama usulü yazısındadır.

4.4. Yalan Beyan Suçunda HAGB ve Erteleme

Yalan beyan suçunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ise değerlendirilebilir (CMK m.231/5). Bu suçun üst sınırı iki yıl olduğundan, verilen her ceza bu sınırın içinde kalır. HAGB için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve suçun yol açtığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmesi gerekir (CMK m.231/6). Karar verilirse sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur (CMK m.231/8).

HAGB verilen hükümde hapis cezası ertelenemez ve kısa süreliyse seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m.231/7). CMK m.231’in bu fıkraları 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la değiştirilmiştir. Güncel şartlar HAGB yazısında ele alınır.

4.5. Yalan Beyan Suçunda Önödeme ve Uzlaşma

Yalan beyan suçunda önödeme uygulanmaz. Önödeme, uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç, yalnız adli para cezasını gerektiren veya kanundaki hapis cezasının yukarı sınırı altı ayı aşmayan suçlar için öngörülmüştür (TCK m.75/1). TCK 206’daki hapis cezasının yukarı sınırı iki yıl olduğundan suç bu kapsama girmez. Önödemenin işleyişi önödeme yazısındadır.

Uzlaştırmanın ölçüsü suçun korunan değeri değil, kanunda sayılan listedir (CMK m.253/1-a-b). Yalan beyan suçu, yetişkin şüpheli bakımından uzlaştırma kapsamında değildir: uzlaştırma şikâyete bağlı suçlarda ve kanunda tek tek sayılan suçlarda yapılır; TCK 206 şikâyete bağlı değildir ve bu listede yer almaz (CMK m.253/1-a-b). Adli süreçteki çocuklar için ayrı bir hüküm vardır: mağdur veya suçtan zarar gören gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisiyse, üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda uzlaştırma yoluna gidilir (CMK m.253/1-c). Şüpheli çocuksa bu koşulların somut olayda bulunup bulunmadığı ayrıca incelenir. Uzlaştırmanın genel kuralları uzlaşma yazısındadır.

5. Yalan Beyan Suçunda Tutuklama Olur mu?

Yalan beyan suçunda tutuklama kararı verilemez. Kanun, yalnız adli para cezasını gerektiren suçlarda ve vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemeyeceğini düzenler (CMK m.100/4). TCK 206’nın üst sınırı iki yıldır ve suç vücut dokunulmazlığına karşı işlenen bir suç değildir. Tutuklamanın genel koşulları tutuklama yazısındadır.

Bu yasak, kimliği belirlenemeyen kişi için öngörülen ayrı usulü kaldırmaz. Kamu görevlisine kimliği hakkında bilgi vermekten kaçınması veya gerçeğe aykırı beyanda bulunması yüzünden kimliği belirlenemeyen kişi tutulur ve durum derhal Cumhuriyet savcısına bildirilir; kişi kimliği açıkça anlaşılıncaya kadar gözaltına alınır ve gerekirse tutuklanır (Kabahatler Kanunu m.40/2). Bu tedbirin sebebi TCK 206 değil, kimliğin belirlenememesidir.

6. Yalan Beyan Suçu Şikâyete Tabi mi, Zamanaşımı Kaç Yıl?

Yalan beyan suçu şikâyete tabi değildir. TCK m.206 şikâyet şartı öngörmez; savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır, şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez ve bu suç için şikâyet süresi yoktur.

Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda dava zamanaşımı sekiz yıldır. Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda kamu davası sekiz yılın geçmesiyle düşer (TCK m.66/1-e). Süre suçun işlendiği günden, zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden itibaren işler (TCK m.66/6). Genel kurallar dava zamanaşımı yazısındadır.

Yalan beyan davasına asliye ceza mahkemesi bakar. Asliye ceza mahkemesi, sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin görevleri dışında kalan dava ve işlere bakar (5235 sayılı Kanun m.11).

7. Yalan Beyan Suçunun Memuriyete ve Sicile Etkisi

Yalan beyan suçunun memuriyete etkisi, verilen yaptırımın türüne göre değişir. Kasten işlenen bir suçtan hapis cezasına mahkûmiyet, kanuni sonuç olarak kamu görevinin üstlenilmesinden yoksunluk doğurur ve kişi bu hakkı hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar kullanamaz (TCK m.53/1-a, m.53/2). Hâkim hapis yerine adli para cezasını seçerse bu kanuni sonuç doğmaz, çünkü madde hapis cezasına mahkûmiyeti arar.

Devlet memurluğuna girişte ise ayrı bir ölçü uygulanır. Memur olabilmek için kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezasına ya da kanunda sayılan suçlardan birinden mahkûm olmamak gerekir; kanun bu listede “sahtecilik” suçlarını adıyla sayar (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.48/A-5). TCK 206’nın bu listedeki “sahtecilik” ifadesine girip girmediği kanun lafzında ayrıca belirtilmemiştir; bir yıldan az hapis veya adli para cezasıyla sonuçlanan yalan beyan mahkûmiyetinde bu soru ayrıca değerlendirilir. HAGB kararı ise müsadere dışında hukuki sonuç doğurmaz (CMK m.231/5). HAGB’nin memuriyet başvurusuna etkisi HAGB memuriyete engel mi yazısında açıklanır.

8. Yalan Beyan Suçu ile Karıştırılan Suçlar ve Kabahatler

Resmî makama verilen yanlış bilgi her zaman TCK 206 kapsamına girmez. Uygulanacak hüküm, beyanı kimin verdiği, kime verildiği ve beyanın hangi amaçla yapıldığına göre değişir:

Hâl	Uygu­la­nan hüküm	Ceza	Dayanak
Kişinin, resmî belgeyi düzen­le­meye yetkili görev­liye yalan beyanı	Resmî bel­ge­nin düzen­len­me­sinde yalan beyan	3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası	TCK m.206
Kişinin resmî belgeyi ken­di­si­nin sahte düzen­le­mesi veya kul­lan­ması	Resmî belgede sah­te­ci­lik	2 – 5 yıl hapis	TCK m.204/1
Kamu görev­li­si­nin yetkili olduğu belgeyi gerçeğe aykırı düzen­le­mesi	Resmî belgede sah­te­ci­lik (kamu görev­lisi)	3 – 8 yıl hapis	TCK m.204/2
Suçu nede­niyle soruş­tur­mayı engel­le­mek için baş­ka­sı­nın kim­li­ğini kul­lanma	Baş­ka­sına ait kimlik bil­gi­le­ri­nin kul­la­nıl­ması	İftira hüküm­le­rine göre	TCK m.268/1
Tanık sıfa­tıyla gerçeğe aykırı tanık­lık	Yalan tanık­lık	4 ay – 1 yıl (soruş­turma) · 1 – 3 yıl (mahkeme)	TCK m.272/1-2
İşle­me­di­ğini bildiği hâlde birine suç isna­dıyla ihbar veya şikâyet	İftira	1 – 4 yıl hapis	TCK m.267/1
Kimlik veya adres sorul­du­ğunda bilgi ver­mek­ten kaçınma ya da gerçeğe aykırı beyan	Kabahat	İdari para cezası	Kaba­hat­ler Kanunu m.40/1

8.1. Resmî Belgede Sahtecilik ile Yalan Beyan Farkı

Resmî belgede sahtecilikte kişi belgeyi kendisi sahte olarak düzenler, gerçek bir resmî belgeyi aldatacak biçimde değiştirir veya sahte resmî belgeyi kullanır (TCK m.204/1). Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda ise belgeyi yetkili kamu görevlisi düzenler; kişi yalnız görevliye gerçeğe aykırı bilgi verir (TCK m.206). Belgeyi gerçeğe aykırı olarak düzenleyen görevlinin kendisiyse, bu hareket kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliği olarak ayrıca cezalandırılır (TCK m.204/2). Ayrıntılar TCK 204 resmî belgede sahtecilik yazısındadır; kamu görevlisince düzenlenmeyen belgeler için TCK 207 özel belgede sahtecilik yazısına bakılabilir.

8.2. Polise Yanlış Kimlik veya Adres Bildirmek

Polise veya başka bir kamu görevlisine yanlış kimlik ya da adres bildirmek, olayın niteliğine göre farklı hükümlere tabidir. Görevle bağlantılı olarak sorulduğunda kimliği veya adresiyle ilgili bilgi vermekten kaçınan ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunan kişiye idari para cezası verilir (Kabahatler Kanunu m.40/1). Kanun metnindeki tutar eski bir taban değerdir ve her yıl yeniden değerlemeyle artar; cari tutar kimlik taşımama cezası yazısında, cezayı uygulayan kurumun çizelgesinden aktarılmıştır.

Kişi işlediği bir suç nedeniyle hakkında soruşturma yapılmasını engellemek amacıyla başkasının kimliğini veya kimlik bilgilerini kullanırsa iftira suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılır (TCK m.268/1). Bu suç da seri muhakeme usulünün uygulandığı suçlar arasındadır (CMK m.250/1-a-9). Yanlış bilgi, resmî bir belgenin düzenlenmesine esas alınmak üzere yetkili görevliye verilmişse TCK 206 değerlendirilir.

8.3. Mahkemeye Yalan Beyan Hangi Suçtur?

Mahkemede yapılan her gerçeğe aykırı açıklama aynı suçu oluşturmaz. Mahkeme huzurunda gerçeğe aykırı tanıklık yapan kimse yalan tanıklık suçundan bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası alır (TCK m.272/2); soruşturma aşamasında tanık dinlemeye yetkili kişi önünde yapılan yalan tanıklığın cezası dört aydan bir yıla kadardır (TCK m.272/1). Yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunarak işlemediğini bildiği bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat eden kişi ise iftira suçundan bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası alır (TCK m.267/1). Ayrıntılar yalan tanıklık suçu ve iftira suçu yazılarındadır.

9. Yalan Beyan Soruşturmasında İncelenen Konular

Yalan beyan soruşturmasında suçun oluşup oluşmadığı, madde lafzının aradığı koşulların olayda bulunup bulunmadığına bakılarak belirlenir. Savunmanın ve dosyanın incelenmesinde şu sorular öne çıkar:

• Görevlinin yetkisi: Beyanı alan kamu görevlisi, o resmî belgeyi düzenlemeye yetkili midir? Madde, beyanın bu yetkiye sahip görevliye yapılmasını arar (TCK m.206).
• Beyanın gerçeğe aykırılığı: Bildirilen olgu gerçekten gerçeğe aykırı mıdır, yoksa kişinin o tarihteki bilgisine göre doğru mudur?
• Kast: Kişi verdiği bilginin yanlış olduğunu biliyor ve istiyor muydu (TCK m.21/1)?
• Doğru hükmün seçimi: Olay, kimlik veya adres kabahati, başkasının kimliğini kullanma ya da resmî belgede sahtecilik kapsamında mı kalıyor (Kabahatler Kanunu m.40/1; TCK m.268/1, m.204)?
• Usul yolları: Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, seri muhakeme veya basit yargılama koşulları oluşmuş mu (CMK m.171/2, m.250/1, m.251/1)?

Seri muhakeme teklifinin kabulü müdafi huzurunda yapıldığı ve kabul edilen yaptırım bu usule göre belirlendiği için, teklifi değerlendirirken suçun unsurlarının olayda bulunup bulunmadığının ayrıca incelenmesi gerekir; bu konuda bir avukattan destek alınabilir.