TCK 61 Cezanın Belirlenmesi: Temel Ceza ve Teşdiden Ceza

TCK 61 cezanın belirlenmesi, hâkimin kanundaki soyut ceza aralığını somut olaydaki cezaya çevirdiği süreçtir. Hâkim önce suçun kanuni tanımındaki alt ve üst sınır arasında, suçun işleniş biçimi ve kusurun ağırlığı gibi yedi ölçüte göre temel cezayı belirler. Ardından nitelikli hâller, teşebbüs, iştirak, haksız tahrik ve takdiri indirim gibi artırım ve indirimler kanunun saydığı sırayla uygulanır (TCK m.61/1, m.61/4, m.61/5). Süreli hapis gerektiren bir suçtan belirlenen sonuç ceza otuz yılı geçemez (TCK m.61/7). Bu yazı, ceza yargılamasında sanık olan ve kendisine verilen veya verilebilecek cezanın nasıl hesaplandığını anlamak isteyen kişi için temel cezanın ölçütlerini, teşdiden cezayı, çifte değerlendirme yasağını ve hesap sırasını açıklar.

1. TCK 61: Öne Çıkanlar

• TCK 61’e göre temel ceza, suçun kanuni tanımındaki alt ve üst sınır arasında yedi ölçüte bakılarak belirlenir (TCK m.61/1).
• Teşdiden ceza, temel cezanın alt sınırın üzerinde belirlenmesidir; cezanın TCK 61 ve 62’ye göre nasıl belirlendiği hükmün gerekçesinde gösterilir (CMK m.230/1-c).
• Suçun unsurunu oluşturan bir husus, temel cezanın belirlenmesinde ayrıca göz önünde bulundurulmaz (TCK m.61/3).
• Birden fazla nitelikli hâl varsa önce artırma, sonra indirme yapılır; ardından teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, şahsi sebepler ve takdiri indirim sırasıyla uygulanır (TCK m.61/4, m.61/5).
• Süreli hapis gerektiren bir suçtan belirlenen sonuç ceza otuz yıldan fazla olamaz (TCK m.61/7).
• Adli para cezasında artırım ve indirimler gün üzerinden yapılır (TCK m.61/8).

2. TCK 61 Nedir? Cezanın Belirlenmesi Ne Demek?

TCK 61, Türk Ceza Kanunu’nun “Cezanın belirlenmesi” başlıklı maddesidir. Kanun suçları çoğunlukla “altı aydan iki yıla kadar hapis” gibi aralıklarla cezalandırır. Bu aralığın hangi noktasında durulacağını ve bulunan cezaya hangi artırım ve indirimlerin hangi sırayla uygulanacağını TCK 61 düzenler (TCK m.61/1, m.61/5).

Cezanın belirlenmesi iki aşamadan oluşur. Birinci aşamada hâkim somut olaya bakarak temel cezayı belirler. İkinci aşamada temel ceza üzerinden kanunun öngördüğü artırım ve indirimler yapılır ve sonuç ceza bulunur. Bu sürecin üst ilkesi orantılılıktır: suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur (TCK m.3/1). Kanunilik ilkesi de bu süreci sınırlar: kanunda açıkça yazılmış olmadıkça cezalar artırılamaz, eksiltilemez ve değiştirilemez (TCK m.61/10).

TCK 61, cezanın belirlenmesini hâkimin serbest takdirine bırakmaz. Mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde cezanın TCK 61 ve 62’de belirlenen sıra ve esaslara göre belirlenmesi gösterilir (Ceza Muhakemesi Kanunu m.230/1-c). Anayasa da bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılmasını ister (Anayasa m.141/3). Bu nedenle temel cezanın aralığın neresinde belirlendiği, denetlenebilir bir gerekçeye bağlanmak zorundadır.

3. TCK 61 Maddesi Fıkra Fıkra

TCK 61 on fıkradan oluşur. Aşağıdaki tablo her fıkranın hangi soruyu cevapladığını gösterir; maddenin güncel metni mevzuat.gov.tr’deki Türk Ceza Kanunu sayfasında okunabilir.

Fıkra	Düzenlediği konu
TCK 61/1	Temel cezanın alt ve üst sınır arasında yedi ölçüte göre belir­len­mesi
TCK 61/2	Olası kast veya bilinçli taksir nedeniyle indirim ve artırımın temel ceza üzerinden yapılması
TCK 61/3	Suçun unsuru olan hususun temel cezada ayrıca göze­til­me­mesi (çifte değer­len­dirme yasağı)
TCK 61/4	Birden fazla nitelikli hâlde önce artırma, sonra indirme
TCK 61/5	Teşebbüsten takdiri indirime kadar uygulanacak sıra ve sonuç ceza
TCK 61/6	Hapis süresinin gün, ay ve yıl hesabı; artakalan günün ve liranın infaz edilmemesi
TCK 61/7	Süreli hapis gerektiren bir suçtan sonuç cezanın otuz yılı geçmemesi
TCK 61/8	Adli para cezasında artırım ve indi­rim­le­rin gün üzerinden yapılması
TCK 61/9	Seçimlik adli para cezasında gün sınır­la­rı­nın hapis sınırlarına bağlanması
TCK 61/10	Kanunda açıkça yazıl­ma­dıkça cezanın artı­rı­la­ma­ması, eksil­ti­le­me­mesi, değiş­ti­ri­le­me­mesi

4. TCK 61/1: Temel Ceza Nasıl Belirlenir?

TCK 61/1’e göre temel ceza, işlenen suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında belirlenen başlangıç cezasıdır. Hâkim bu cezayı belirlerken somut olayda şu yedi hususu göz önünde bulundurur (TCK m.61/1):

• a) Suçun işleniş biçimi: Fiilin nasıl gerçekleştirildiği, örneğin planlı mı yoksa ani mi işlendiği.
• b) Suçun işlenmesinde kullanılan araçlar: Fiilde kullanılan araç veya yöntem.
• c) Suçun işlendiği zaman ve yer: Fiilin gerçekleştiği an ve mekân.
• d) Suçun konusunun önem ve değeri: Suçun yöneldiği şeyin veya hukuki değerin ağırlığı.
• e) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı: Fiilin somut olarak doğurduğu zarar veya yarattığı tehlike.
• f) Failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı: Failin kusurunun derecesi.
• g) Failin güttüğü amaç ve saik: Failin fiili hangi amaçla ve hangi güdüyle işlediği.

TCK 61/1’deki ölçütler bir kontrol listesi değildir; hâkim bunların somut dosyadaki karşılığını değerlendirir ve temel cezayı bu değerlendirmeye bağlar. Temel ceza belirlendikten sonraki bütün artırım ve indirimler bu cezanın üzerinden hesaplanır (TCK m.61/2, m.61/5).

4.1. TCK 61’de Temel Ceza: Kanunda Alt Sınır Yazmıyorsa

TCK 61’e göre temel ceza aralığın içinde belirlendiği için, suç tanımının yalnız üst sınır gösterdiği hâllerde alt sınırın nereden geleceği önemlidir. Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hâllerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz (TCK m.49/1). Buna göre “altı aya kadar hapis” öngören bir suçta temel ceza bir ay ile altı ay arasında belirlenir.

4.2. TCK 61’de Taksirli Suçlarda Temel Ceza

TCK 61/1-f, kusurun ağırlığını kast ve taksir için birlikte sayar. Taksirle işlenen suçtan dolayı verilecek ceza failin kusuruna göre belirlenir; birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda her failin cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir (TCK m.22/4, m.22/5). Taksirli suçlarda temel cezayı yönlendiren asıl ölçüt bu nedenle kusurun derecesidir. Taksir kavramının kendisi için: Taksir ne demek?

4.3. TCK 61/1’de Sayılmayan Ölçüt: Failin Geçmişi

TCK 61/1’in yedi bendi arasında failin geçmişi veya sabıka kaydı yer almaz. Kanun failin geçmişini takdiri indirimin ölçütleri arasında sayar (TCK m.62/2). Önceki bir mahkûmiyetin sonraki suçta ağırlaştırıcı etkisi ise ayrı bir kurum olan tekerrür hükümleriyle düzenlenir; tekerrür, önceki suçtan verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni suç işlenmesi hâlinde uygulanır (TCK m.58/1). Temel cezanın belirlenmesinde hangi olgunun hangi kuruma ait olduğunu ayırmak, aynı olgunun iki kez aleyhe kullanılıp kullanılmadığını denetlemeyi kolaylaştırır. Tekerrürün şartları için: Tekerrür ne demek? (TCK 58)

5. TCK 61 ve Teşdit: Teşdiden Ceza Ne Demek?

TCK 61 kapsamında teşdiden ceza, temel cezanın suçun kanuni alt sınırından uzaklaşılarak, yani daha ağır belirlenmesidir. Teşdit sözcüğü ağırlaştırma anlamına gelir; hükümlerde görülen “takdiren ve teşdiden” ifadesi, hâkimin kanuni aralık içindeki takdir yetkisini kullanarak cezayı alt sınırın üzerinde belirlediğini anlatır. Hâkim bunu TCK 61/1’deki ölçütlere dayanarak yapar (TCK m.61/1).

Teşdiden ceza verilebilmesi için kanun ayrıca bir şart saymaz; ölçüt, TCK 61/1’deki yedi husus ve orantılılık ilkesidir (TCK m.3/1). Buna karşılık cezanın TCK 61 ve 62’de belirlenen sıra ve esaslara göre nasıl belirlendiği mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde gösterilir (CMK m.230/1-c). Kanun, 230. madde gereğince gerekçeyi içermeyen hükmü temyizde hukuka kesin aykırılık sayar (CMK m.289/1-g). Bu yüzden “takdiren ve teşdiden” gibi bir ifadenin yanında, hangi olgunun hangi ölçüte göre değerlendirildiği de hükümden anlaşılabilmelidir.

Gerekçe yükümlülüğü yalnız teşdit için değil, cezanın belirlenmesinin bütünü için geçerlidir. CMK 230/1-c, cezanın TCK 61 ve 62’ye göre belirlenmesini gerekçede gösterilecek hususlar arasında sayar ve alt sınırdan belirlenen cezayı bundan ayrık tutmaz. Hükümde yazılan ifade ile belirlenen ceza arasında çelişki varsa, örneğin “alt sınırdan” denildiği hâlde üst sınırdan ceza belirlenmişse, hüküm kendi gerekçesiyle uyuşmaz.

5.1. TCK 61’de Teşdit ile Nitelikli Hâl Artırımı Farkı

TCK 61’e göre teşdit ile nitelikli hâl artırımı farklı aşamalarda yapılır. Teşdit, temel cezanın kanuni aralığın içinde alt sınırın üzerinde belirlenmesidir ve TCK 61/1’deki ölçütlere dayanır. Nitelikli hâl artırımı ise kanunun ayrıca öngördüğü bir sebep nedeniyle, kanunun belirlediği oran veya aralıkla yapılır; birden fazla nitelikli hâl varsa temel ceza üzerinden önce artırma, sonra indirme uygulanır (TCK m.61/1, m.61/4). İki kurumun karıştırılması, aynı olgunun hem teşdit gerekçesi hem de nitelikli hâl olarak kullanılmasına yol açabilir; bunu TCK 61/3 yasaklar.

6. TCK 61/3: Çifte (Mükerrer) Değerlendirme Yasağı

TCK 61/3’e göre birinci fıkrada sayılan hususlar suçun unsurunu oluşturuyorsa, temel cezanın belirlenmesinde ayrıca göz önünde bulundurulmaz (TCK m.61/3). Uygulamada bu kurala çifte değerlendirme veya mükerrer değerlendirme yasağı denir. Amaç, kanun koyucunun zaten cezaya yansıttığı bir olgunun hâkim tarafından bir kez daha aleyhe kullanılmasını önlemektir.

Örnek: Tehdit suçunda tehdidin silahla işlenmesi, ceza aralığını iki yıldan yedi yıla kadar hapse çıkaran nitelikli hâldir (TCK m.106/2-a). Silah bu nedenle suçun unsuru hâline gelmiştir. Aynı silah, bir de “suçun işlenmesinde kullanılan araçlar” ölçütü üzerinden temel cezayı alt sınırdan uzaklaştırmak için kullanılamaz (TCK m.61/1-b, m.61/3).

TCK 61/3’ün mantığı, temel ceza ile sonraki adımlar arasındaki ilişkide de dikkate alınmalıdır. Temel cezada kullanılan ölçütler TCK 61/1’de, takdiri indirimde kullanılan ölçütler TCK 62/2’de ayrı ayrı sayılmıştır. Bir hükmü incelerken her aleyhe olgunun hangi kurumda ve kaç kez kullanıldığı ayrı ayrı kontrol edilmelidir; takdiri indirimin ölçütleri için: TCK 62 takdiri indirim nedenleri

7. TCK 61’e Göre Ceza Nasıl Hesaplanır? Artırım ve İndirim Sırası

TCK 61’e göre ceza, temel cezadan başlayarak kanunun saydığı sırayla hesaplanır. Sıra şöyledir (TCK m.61/1-5):

1. Temel ceza belirlenir: suçun kanuni aralığında, TCK 61/1’deki yedi ölçüte göre.
2. Olası kast veya bilinçli taksir nedeniyle indirim veya artırım, temel ceza üzerinden yapılır (TCK m.61/2).
3. Nitelikli hâller uygulanır; birden fazlaysa önce artırma, sonra indirme yapılır (TCK m.61/4).
4. Bulunan ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim gerektiren şahsi sebepler uygulanır (TCK m.61/5).
5. En son takdiri indirim nedenleri uygulanır ve sonuç ceza belirlenir (TCK m.61/5, m.62/1).
6. Süreli hapiste sonuç cezanın otuz yılı geçip geçmediği kontrol edilir (TCK m.61/7).

Her adımın yönü ve oranı ilgili kurumun kendi maddesinde yazılıdır. Aşağıdaki tablo, TCK 61/5 zincirindeki başlıca kurumların cezayı artırıp artırmadığını gösterir:

Adım	Yön	Oran veya sınır	Dayanak
Olası kast	İndirim	Temel ceza üçte birden yarı­sına kadar indi­ri­lir; müebbet gerek­ti­ren suç­larda yirmi ile yirmi beş yıl	TCK m.21/2
Bilinçli taksir	Artırım	Tak­sirli suçun cezası üçte birden yarı­sına kadar artı­rı­lır	TCK m.22/3
Teşeb­büs	İndirim	Cezanın dörtte birin­den dörtte üçüne kadarı indi­ri­lir	TCK m.35/2
İştirak (yardım eden)	İndirim	Cezanın yarısı indi­ri­lir; veri­le­cek ceza sekiz yılı geçemez	TCK m.39/1
Zin­cir­leme suç	Artırım	Ceza dörtte birin­den dörtte üçüne kadar artı­rı­lır	TCK m.43/1
Haksız tahrik	İndirim	Cezanın dörtte birin­den dörtte üçüne kadarı indi­ri­lir	TCK m.29/1
Yaş küçük­lüğü	İndirim	12-15 yaş gru­bunda yarısı, 15-18 yaş gru­bunda üçte biri indi­ri­lir	TCK m.31/2, m.31/3
Akıl has­ta­lığı (azalmış yetenek)	İndirim	Altıda birden fazla olmamak üzere indi­ri­le­bi­lir	TCK m.32/2
Takdiri indirim	İndirim	Altıda birine kadarı indi­ri­lir	TCK m.62/1

Suça iştirakte indirim yalnız yardım eden için öngörülmüştür; suçun kanuni tanımındaki fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri fail olarak sorumlu olur (TCK m.37/1, m.39/1). İştirak türleri için: Suça iştirak ne demek?

7.1. TCK 61’e Göre Hesap Örneği

Aşağıdaki örnek varsayımsaldır ve yalnız hesabın sırasını gösterir. Temel ceza iki yıl olarak belirlenmiş olsun. Zincirleme suç nedeniyle yarı oranında artırım cezayı üç yıla çıkarır (TCK m.43/1). Haksız tahrik nedeniyle dörtte bir indirim cezayı iki yıl üç aya indirir (TCK m.29/1). Takdiri indirimle altıda bir indirim uygulanınca sonuç ceza bir yıl on ay on beş gün olur (TCK m.62/1). Hesapta bir ay otuz gün sayılır ve hapis cezasında bir günün artakalanı hesaba katılmaz (TCK m.61/6).

7.2. TCK 61’de Sıra Neden Sonucu Değiştirir?

TCK 61’deki sıra, yalnız oranla artırım veya indirim yapılan adımlarda sonucu değiştirmez; oranların çarpımı sıradan bağımsızdır. Sıra, bazı adımların cezayı orana göre değil yeni bir aralığa dönüştürerek ya da bir tavanla sınırlayarak uygulanması nedeniyle önemlidir.

Varsayımsal örnek: Kasten öldürmenin cezası müebbet hapistir (TCK m.81/1). Fiil teşebbüs aşamasında kalmış ve haksız tahrik altında işlenmişse, kanuni sırada önce teşebbüs uygulanır ve müebbet hapis yerine on yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir (TCK m.35/2). Haksız tahrik indirimi bu aralıkta belirlenen ceza üzerinden, dörtte birinden dörtte üçüne kadar yapılır (TCK m.29/1). Sıra tersine çevrilseydi önce haksız tahrik nedeniyle müebbet hapis yerine on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis gelecekti (TCK m.29/1) ve teşebbüs indirimi bu farklı aralık üzerinden yapılacaktı. Yardım edene verilecek cezanın sekiz yılı geçememesi gibi tavanlar da hangi aşamada uygulandıklarına göre sonucu etkiler (TCK m.39/1). Kanun bu nedenle sırayı sabitlemiştir (TCK m.61/5).

7.3. TCK 61’deki Sıra Hatası Hükmü Bozdurur mu?

TCK 61’deki sıraya aykırılık bir hukuka aykırılıktır; bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılık sayılır (CMK m.288/2). Ancak Yargıtay temyiz edilen hükmü, temyiz başvurusunda gösterilen ve hükmü etkileyecek nitelikteki hukuka aykırılıklar nedeniyle bozar (CMK m.302/2). Sıra hatası sonuç cezayı değiştirmiyorsa bu koşul tartışmalı hâle gelir. Temyiz veya istinaf başvurusunda yalnız sıranın bozulduğunu değil, doğru sırayla hesaplandığında sonuç cezanın ne olacağını da göstermek gerekir. Kanun yollarının işleyişi için: İstinaf nedir?

8. TCK 61 Zincirinde 2026 Değişikliği: Yaş Küçüklüğü (TCK 31/4)

TCK 61/5 zincirindeki yaş küçüklüğü adımı, 8 Ağustos 2026 tarihli 7593 sayılı Kanunla değiştirildi. TCK 31’e eklenen dördüncü fıkraya göre kasten öldürme (TCK m.81, m.82) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK m.87/2, m.87/4) suçlarını işleyen, on beş yaşını doldurmuş olup on sekiz yaşını doldurmamış kişiler hakkında üçüncü fıkradaki indirim hükümleri uygulanmayabilir. Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış, ceza sorumluluğu bulunan kişiler hakkında ise ikinci fıkra yerine üçüncü fıkra hükümleri uygulanabilir (TCK m.31/4).

Hâkim bu takdiri kullanırken kanunun saydığı dört hususa bakar: kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli ve daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasına mahkûm edilmiş olma (TCK m.31/4). Aynı değişiklikle on iki ile on beş yaş grubunda ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine verilecek ceza on üç yıldan on sekiz yıla kadar hapis olarak yeniden belirlendi (TCK m.31/2). Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunun hükümleri farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır; bu nedenle değişiklikten önce işlenen fiillerde yeni hükümlerin failin aleyhine sonuç doğurup doğurmadığı ayrıca değerlendirilir (TCK m.7/2). Yaş küçüklüğü indiriminin tamamı için: TCK 31 yaş küçüklüğü

9. TCK 61/7: Süreli Hapiste 30 Yıl Sınırı

TCK 61/7’ye göre süreli hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı bu madde hükümlerine göre belirlenen sonuç ceza otuz yıldan fazla olamaz (TCK m.61/7). Sınır, nitelikli hâller ve artırımlar uygulandıktan sonra ulaşılan sonuç cezaya uygulanır. Fıkranın lafzı tek bir suçtan belirlenen sonuç cezayı düzenler; birden fazla suçtan verilen cezaların toplamı bu fıkranın konusu değildir. Birden fazla suçun cezalarının nasıl ele alındığı için: İçtima ne demek?

TCK 61/7’deki otuz yıl, TCK 49/1’deki yirmi yıl ile karıştırılmamalıdır. TCK 49/1, süreli hapis cezasının kanunda aksi belirtilmeyen hâllerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamayacağını söyler ve suç tanımındaki aralığın varsayılan sınırını çizer (TCK m.49/1). TCK 61/7 ise bütün artırımlardan sonra ulaşılan sonuç cezanın mutlak tavanıdır.

10. TCK 61’e Göre Hapis Süresi ve Adli Para Cezası Hesabı

TCK 61/6’ya göre hapis cezasının süresi gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir. Bir gün yirmi dört saat, bir ay otuz gündür; yıl resmî takvime göre hesap edilir. Hapis cezası için bir günün, adli para cezası için bir Türk lirasının artakalanı hesaba katılmaz ve infaz edilmez (TCK m.61/6).

Adli para cezasında TCK 61’deki artırım ve indirimler gün üzerinden yapılır. Sonuç gün sayısı, kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarla çarpılarak adli para cezası bulunur (TCK m.61/8). Adli para cezası beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yedi yüz otuz günden fazla olamaz; kararda tam gün sayısı ile bir gün karşılığı takdir edilen miktar ayrı ayrı gösterilir (TCK m.52/1, m.52/3). Adli para cezasının hapisle seçimlik öngörüldüğü suçlarda gün biriminin alt sınırı hapis cezasının alt sınırından az, üst sınırı da hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz (TCK m.61/9). Gün para sisteminin ayrıntısı için: Adli para cezası nedir? · Adli para cezası hesaplama

11. TCK 61 Müebbet Hapiste Uygulanır mı?

TCK 61/1 temel cezanın alt ve üst sınır arasında belirlenmesini öngördüğü için, aralık içermeyen cezada temel ceza için seçilecek bir nokta yoktur. Kasten öldürmenin cezası müebbet hapistir (TCK m.81/1). Ceza Muhakemesi Kanunu da bu tür cezaları “alt ve üst sınırı olmayan sabit bir ceza” olarak adlandırır (CMK m.303/1-a).

Müebbet hapis cezası, TCK 61/5 zincirindeki bir kurum nedeniyle aralığa dönüşebilir. Olası kastla işlenen ve müebbet hapis gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmi beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (TCK m.21/2). Teşebbüste müebbet hapis yerine on yıldan on sekiz yıla, haksız tahrikte on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir (TCK m.35/2, m.29/1). Böyle bir aralık doğduğunda cezanın aralık içinde nerede belirleneceği yine orantılılık ilkesine bağlıdır (TCK m.3/1) ve hükmün gerekçesinde gösterilir (CMK m.230/1-c). Müebbet hapsin infaz süresi ayrı bir konudur: Müebbet hapis kaç yıl?

12. TCK 61 ile TCK 62 Farkı

TCK 61 cezanın kurulma sürecini, TCK 62 ise bu sürecin son adımını düzenler. Takdiri indirim, TCK 61/5 gereği bütün artırım ve indirimlerden sonra uygulanır (TCK m.61/5). Fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenler varsa ağırlaştırılmış müebbet yerine müebbet, müebbet yerine yirmi beş yıl hapis verilir; diğer cezaların altıda birine kadarı indirilir (TCK m.62/1).

İki maddenin ölçütleri ayrıdır. TCK 61/1 fiile ve kusura bakar: işleniş biçimi, araçlar, zaman ve yer, zarar veya tehlike, amaç ve saik. TCK 62/2 ise faile bakar: failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları ve cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri. Failin duruşmadaki mahkemeyi etkilemeye yönelik şeklî tutum ve davranışları takdiri indirim nedeni sayılmaz ve takdiri indirim nedenleri kararda gerekçeleriyle gösterilir (TCK m.62/2). Her iki maddeye göre yapılan belirleme, mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde birlikte yer alır (CMK m.230/1-c). Takdiri indirimin koşulları ve 2022 değişikliği için: TCK 62: Takdiri indirim nedenleri

TCK 61 zincirindeki diğer kurumlar kendi yazılarında ayrıntılı ele alınmıştır: Suça teşebbüs (TCK 35) · Haksız tahrik (TCK 29) · Olası kast ile bilinçli taksir farkı · TCK 32 akıl hastalığı. Sonuç cezanın cezaevinde ne kadar çektirileceği ise infaz hukukunun konusudur: Cezaevinde ne kadar yatarım?