Parkın yürüyüş yoluna bakan güvenlik kamerası ve uzaktaki yayalar

Ceza Hukuku

Teşhircilik Suçu ve Cezası: TCK 225 Hayasızca Hareketler

14 dk okumaYayımlanma:Son güncelleme:Yazan Av. Halit Süha Bahçeci

Teşhircilik suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 225. maddesinde “hayasızca hareketler” başlığıyla düzenlenir: alenen cinsel ilişkide bulunan veya teşhircilik yapan kişi altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.225). Teşhircilik suçu için hareketin alenen, yani açıkça yapılması gerekir; hareket belirli bir kişiye yöneltilmişse cinsel tacizin teşhir suretiyle işlenen nitelikli hâli gündeme gelir (TCK m.105/2-e). Teşhircilik suçu şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet savcısı suçu öğrenir öğrenmez soruşturmaya başlar ve dava asliye ceza mahkemesinde görülür (CMK m.160/1; 5235 sayılı Kanun m.11). Bu yazı, teşhircilik suçu isnadıyla ifadeye çağrılan kişi ile böyle bir olayı bildirmeyi düşünen kişi için cezayı, soruşturma yollarını ve 31 Temmuz 2026’da yeniden yazılan HAGB hükmünü madde dayanaklarıyla açıklar.

1. Teşhircilik Suçu: Öne Çıkanlar

  • Teşhircilik suçunun cezası altı aydan bir yıla kadar hapistir ve madde seçimlik adli para cezası öngörmez (TCK m.225).
  • Teşhircilik suçu şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet savcısı suçu öğrenir öğrenmez araştırmaya başlar (CMK m.160/1).
  • Teşhircilik suçunda uzlaştırma ve önödeme uygulanmaz; kamu davasının açılmasının ertelenmesi ise koşulları varsa mümkündür (CMK m.253/1, m.171/2; TCK m.75/1).
  • Teşhircilik suçunda HAGB, 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren yeni CMK m.231 metnine göre değerlendirilir (CMK m.231/5-6).
  • Teşhircilik suçunda dava zamanaşımı sekiz yıldır ve dava asliye ceza mahkemesinde görülür (TCK m.66/1-e; 5235 sayılı Kanun m.11).
  • Hareket belirli bir kişiye yöneltilmişse teşhircilik suçu yerine teşhir suretiyle cinsel taciz değerlendirilir (TCK m.105/2-e).

2. Teşhircilik Suçu Nedir? (TCK 225)

Teşhircilik suçu, teşhircilik hareketinin alenen yapılmasıyla oluşan ve altı aydan bir yıla kadar hapis cezası gerektiren suçtur. Türk Ceza Kanunu bu hareketi, alenen cinsel ilişkide bulunmakla birlikte “hayasızca hareketler” suçunun iki seçimlik hareketinden biri olarak düzenler; iki hareket aynı cezaya bağlıdır (TCK m.225). Bu nedenle “teşhircilik suçu” ile “hayasızca hareketler suçu” aynı maddeyi, TCK 225’i anlatır.

Teşhir etmek, yani cinsel organları göstermek, hareket alenen yapılmışsa teşhircilik suçunu oluşturur (TCK m.225). Aynı hareket belirli bir kişiye yöneltilmişse teşhir suretiyle cinsel taciz değerlendirilir (TCK m.105/2-e); kapalı ve dışarıdan görülemeyen bir yerde yapılmışsa m.225’teki aleniyet şartı gerçekleşmez.

2.1. Teşhircilik Nedir, Ne Demek? Sözlük Anlamı ve Suç Tanımı

Teşhircilik sözcüğünü kanun ayrıca tanımlamaz. Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük, “teşhircilik” maddesini ruh bilimi terimi olarak “göstermecilik” maddesine gönderir ve göstermeciliği “cinsel organlarını gösterme biçiminde görülen ruhsal sapıklık” diye açıklar. Teşhircilik suçu bakımından ise bir tıbbi tanı aranmaz: TCK m.225 kişinin ruhsal durumunu değil, teşhircilik hareketinin alenen yapılmasını cezalandırır. Bu nedenle “teşhircilik ne demek” sorusunun ceza hukukundaki karşılığı, cinsel organların açıkça, başkalarının görmesine kapalı olmayan biçimde gösterilmesidir.

2.2. Teşhircilik Suçunun Kanundaki Yeri: Genel Ahlaka Karşı Suçlar

Teşhircilik suçu, Türk Ceza Kanunu İkinci Kitabının “Topluma Karşı Suçlar” başlıklı Üçüncü Kısmında, “Genel Ahlaka Karşı Suçlar” başlıklı Yedinci Bölümde yer alır; aynı bölümde müstehcenlik, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkân sağlama ile dilencilik suçları da düzenlenir (TCK m.225-229). Cinsel taciz ise İkinci Kısmın “Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar” başlıklı Altıncı Bölümündedir (TCK m.102-105). Bölüm başlıkları mevzuat.gov.tr’deki Türk Ceza Kanunu metninde görülebilir.

Bu ayrım yalnız bir sınıflandırma değildir. Kanun bazı usul yasaklarını “cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar” için koyar: kamu davasının açılmasının ertelenmesi bu suçlarda uygulanmaz (CMK m.171/6-c) ve şikâyete bağlı olsalar bile bu suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3). Teşhircilik suçu bu bölümde olmadığı için bu iki yasağın kapsamına girmez; teşhircilik suçunda uzlaştırmanın uygulanmamasının sebebi başkadır ve aşağıda ayrıca açıklanır.

3. Teşhircilik Suçunun Unsurları

Teşhircilik suçunun oluşması için üç koşul birlikte bulunmalıdır: teşhircilik hareketi, bu hareketin alenen yapılması ve failin kastı (TCK m.225, m.21/1). Koşullardan biri eksikse m.225’teki suç oluşmaz; olay, varsa başka bir suç tanımı bakımından ayrıca incelenir.

3.1. Teşhircilik Suçunun Seçimlik Hareketleri

Teşhircilik suçu, hayasızca hareketler suçunun iki seçimlik hareketinden biridir: alenen cinsel ilişkide bulunmak ve teşhircilik yapmak. Fail bu hareketlerden birini yaptığında suç oluşur; iki hareket için de ceza altı aydan bir yıla kadar hapistir (TCK m.225).

Madde tek fıkradan oluşur ve nitelikli hâl öngörmez. Cezayı artıran ya da azaltan bir özel sebep, örneğin suçun çocukların bulunduğu bir yerde işlenmesine bağlanan ayrı bir ceza, m.225’te yer almaz (TCK m.225). Madde, Türk Ceza Kanunu’nun ilk metninden bu yana değişmemiştir; bu nedenle olay tarihi ne olursa olsun aynı ceza sınırları uygulanır.

3.2. Teşhircilik Suçunda Aleniyet Şartı

Teşhircilik suçunun kurucu koşulu hareketin alenen yapılmasıdır; teşhircilik hareketi alenen yapılmamışsa m.225’teki suç oluşmaz (TCK m.225). Kanun “alenen” sözcüğünü tanımlamaz ve bu kavram TCK m.6’daki tanımlar arasında yer almaz (TCK m.6/1). Sözlükte “alenen”, “açıkça” anlamına gelir; “açıkça” da “gizli bir yönü kalmaksızın” biçiminde açıklanır (Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük).

Buna göre teşhircilik suçunda değerlendirme, hareketin yapıldığı yerin ve koşulların başkalarının görmesine açık olup olmadığına göre yapılır. Kanun sokak, park, araç veya konut gibi bir yer listesi vermez; aynı yer, saate, ışığa ve görüş açısına göre farklı sonuç doğurabilir. Aleniyetin varlığı soruşturmada delillerle ortaya konur: Cumhuriyet savcısı şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla görevlidir (CMK m.160/2). Olay yerinin dışarıdan görülüp görülmediği, tanık anlatımları ve varsa kamera kayıtları bu nedenle teşhircilik suçu dosyasının merkezindeki delillerdir.

3.3. Teşhircilik Suçunda Kast

Teşhircilik suçu yalnız kasten işlenebilir. Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır ve kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK m.21/1). Taksirle işlenen fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır; m.225 taksirli bir hâl öngörmez (TCK m.22/1).

Aleniyet de teşhircilik suçunun kanuni tanımındaki unsurlardandır. Bu yüzden failin yalnız hareketi değil, hareketin açıkta, başkalarının görebileceği koşullarda yapıldığını da bilmesi ve istemesi gerekir (TCK m.21/1). Kişinin görülebileceğini bilmediği bir ortamda gerçekleşen harekette kastın bu unsuru kapsayıp kapsamadığı ayrıca incelenir.

4. Teşhircilik Suçunun Cezası

Teşhircilik suçunun cezası altı aydan bir yıla kadar hapistir; madde hapis cezasının yanında ya da yerine seçimlik adli para cezası öngörmez (TCK m.225). Hâkim cezayı bu iki sınır arasında belirler. Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezası sayıldığından, teşhircilik suçunda verilen ceza her durumda kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m.49/2).

KonuTeşhircilik suçunda sonuçDayanak
Hapis cezasıAltı aydan bir yıla kadarTCK m.225
Seçimlik adli para cezasıÖngö­rül­me­mişTCK m.225
Adli para cezasına veya seçenek yaptırıma çevirmeKoşulları varsa mümkünTCK m.49/2, m.50/1
Hapis cezasının ertelenmesiKoşulları varsa mümkünTCK m.51/1
Hükmün açık­lan­ma­sı­nın geri bırakılması (HAGB)Koşulları varsa mümkünCMK m.231/5-6
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (KDAE)Koşulları varsa mümkünCMK m.171/2-3
UzlaştırmaUygulanmazCMK m.253/1
ÖnödemeUygulanmazTCK m.75/1
Dava zamanaşımıSekiz yılTCK m.66/1-e
Görevli mahkemeAsliye ceza mahkemesi5235 sayılı Kanun m.11-12

4.1. Teşhircilik Suçunda Hapis Cezasının Adli Para Cezasına Çevrilmesi

Teşhircilik suçunda verilen hapis cezası kısa süreli olduğu için adli para cezasına veya kanunda sayılan diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Mahkeme bu kararı failin kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre verir; seçenekler arasında adli para cezası, zararın tamamen giderilmesi, belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanma ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılma bulunur (TCK m.50/1).

Kanun, suç tanımında hapis ile adli para cezası seçimlik olarak öngörülmüş ve hapis cezasına hükmedilmişse bu cezanın artık adli para cezasına çevrilemeyeceğini söyler (TCK m.50/2). Teşhircilik suçunda seçimlik ceza bulunmadığından bu yasak uygulanmaz.

Fiili işlediği tarihte on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişinin mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması koşuluyla seçenek yaptırımlardan birine çevrilir (TCK m.50/3). Teşhircilik suçunun üst sınırı bir yıl olduğundan, bu yaş gruplarındaki ve daha önce hapis cezası almamış kişiler bakımından çevirme mahkemenin takdirine değil kanunun emrine bağlıdır.

4.2. Teşhircilik Suçunda Hapis Cezasının Ertelenmesi

İki yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir; bunun için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması ve yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede kanaat oluşması gerekir (TCK m.51/1). Teşhircilik suçunun cezası bu sınırın altında kaldığından hapis cezasının ertelenmesi koşulları varsa uygulanabilir.

Ertelemede bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere bir denetim süresi belirlenir ve bu süre mahkûm olunan cezadan az olamaz (TCK m.51/3). Denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi hâlle geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır (TCK m.51/8).

4.3. Teşhircilik Suçunda HAGB: 31 Temmuz 2026’dan Beri Yürürlükteki Metin

Teşhircilik suçunda hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis olduğu için mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verebilir. HAGB, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasıdır (CMK m.231/5).

CMK m.231’in beşinci ila on dördüncü fıkraları 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 15. maddesiyle yeniden yazılmıştır. Kanun 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış, 15. madde de yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (7589 sayılı Kanun m.15, m.26/1-c). Teşhircilik suçunda bu tarihten sonra verilecek HAGB kararında güncel metin uygulanır. Güncel metne göre HAGB için şu üç koşul birlikte aranır (CMK m.231/6):

  • Adli sicil: Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması gerekir.
  • Kanaat: Mahkeme, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışlarını göz önünde bulundurarak yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varmalıdır.
  • Zararın giderilmesi: Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zarar aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmelidir; derhal giderilemiyorsa denetim süresi içinde aylık taksitlerle ödenmesi koşuluyla da HAGB kararı verilebilir (CMK m.231/9).

HAGB kararı verilen hükümdeki hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olsa bile seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m.231/7). Teşhircilik suçunda mahkeme bu nedenle HAGB, erteleme ve adli para cezasına çevirme arasında seçim yapar; üçü aynı hükümde birlikte uygulanmaz.

HAGB kararından sonra sanık beş yıl denetim süresine tabi tutulur; bu süre içinde kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemez ve mahkeme bir yıla kadar denetimli serbestlik tedbiri belirleyebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur (CMK m.231/8). Denetim süresi kasten yeni bir suç işlenmeden ve yükümlülüklere uygun geçirilirse açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir (CMK m.231/10). Kasten yeni bir suç işlenirse veya yükümlülüklere aykırı davranılırsa mahkeme hükmü açıklar; yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa ertelemeye veya seçenek yaptırıma karar vererek yeni bir hüküm kurabilir (CMK m.231/11). HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir (CMK m.231/12).

5. Teşhircilik Suçunda Şikâyet, Uzlaştırma ve Kamu Davasının Ertelenmesi

Teşhircilik suçu şikâyete bağlı değildir, uzlaştırmaya ve önödemeye tabi değildir; buna karşılık savcı koşulları varsa kamu davasının açılmasını erteleyebilir (TCK m.225, m.75/1; CMK m.253/1, m.171/2). Aşağıdaki üç alt başlık bu sonuçların dayanağını ayrı ayrı açıklar.

5.1. Teşhircilik Suçu Şikâyete Bağlı mı?

Teşhircilik suçu şikâyete bağlı değildir. Kanun bir suçun soruşturulmasını şikâyete bağladığında bunu madde metninde açıkça söyler; örneğin cinsel tacizde temel hâl için ceza “mağdurun şikayeti üzerine” verilir (TCK m.105/1). Teşhircilik suçunu düzenleyen m.225’te böyle bir ibare yoktur (TCK m.225).

Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmaya başlar (CMK m.160/1). Altı aylık şikâyet süresi yalnız soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar için öngörülmüştür (TCK m.73/1). Bu nedenle teşhircilik suçunda olayı bildiren kişinin sonradan “şikâyetimden vazgeçiyorum” demesi soruşturmayı sona erdirmez ve şikâyet süresinin geçmesi soruşturmaya engel olmaz. Şikâyetin hukuki sonuçları için şikâyetten vazgeçme yazısına bakılabilir.

5.2. Teşhircilik Suçunda Uzlaştırma ve Önödeme

Teşhircilik suçunda uzlaştırma yoluna gidilmez. Uzlaştırma, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar ile CMK m.253/1-b’de tek tek sayılan suçlarda uygulanır; teşhircilik suçu ne şikâyete bağlıdır ne de bu listede yer alır (CMK m.253/1). Adli süreçteki çocuklar için öngörülen ayrı kural, mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olmasını koşul olarak arar (CMK m.253/1-c). Uzlaşma kurumunun genel işleyişi ayrı bir yazıda anlatılmıştır.

Teşhircilik suçunda önödeme de uygulanmaz. Önödeme, yalnız adli para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının yukarı sınırı altı ayı aşmayan suçlara özgüdür (TCK m.75/1). Teşhircilik suçunun yukarı sınırı bir yıldır (TCK m.225).

5.3. Teşhircilik Suçunda Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi

Teşhircilik suçunda Cumhuriyet savcısı, yeterli şüphe bulunsa bile kamu davasının açılmasını beş yıl süreyle erteleyebilir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar dışında kalan ve üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda uygulanır (CMK m.171/2). Kurum cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği suçlarda kapalıdır (CMK m.171/6-b, 171/6-c); teşhircilik suçu genel ahlaka karşı suçlar bölümünde düzenlendiği için cinsel dokunulmazlığa karşı suçlara ilişkin yasak ona uygulanmaz.

Erteleme kararı için dört koşul birlikte aranır (CMK m.171/3):

  • Adli sicil: Şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezası ile mahkûm olmamış bulunması gerekir.
  • Kanaat: Soruşturma, erteleme hâlinde şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini vermelidir.
  • Yarar: Ertelemenin şüpheli ve toplum açısından kamu davası açılmasından daha yararlı olması gerekir.
  • Zararın giderilmesi: Mağdurun veya kamunun uğradığı ve Cumhuriyet savcısının tespit ettiği zarar aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmelidir.

Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; kasıtlı bir suç işlenirse kamu davası açılır. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez (CMK m.171/4). Suçtan zarar gören veya şüpheli bu karara itiraz edebilir (CMK m.171/2).

6. Teşhircilik Suçunda Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme

Teşhircilik suçunda dava zamanaşımı sekiz yıldır ve dava asliye ceza mahkemesinde görülür (TCK m.66/1-e; 5235 sayılı Kanun m.11).

6.1. Teşhircilik Suçunda Dava Zamanaşımı

Teşhircilik suçunda dava zamanaşımı süresi, suçun kanundaki cezasının yukarı sınırına göre belirlenir; beş yıldan fazla olmayan hapis cezasını gerektiren suçlarda kamu davası sekiz yılın geçmesiyle düşer (TCK m.66/1-e, m.66/4). Süre, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden işlemeye başlar (TCK m.66/6).

Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış olanlar hakkında bu sürenin yarısının, on beş yaşını doldurmuş olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hakkında üçte ikisinin geçmesiyle kamu davası düşer (TCK m.66/2). HAGB denetim süresi içinde ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi süresince zamanaşımı işlemez (CMK m.231/8, m.171/4). Dava zamanaşımı hesabının genel kuralları ayrı yazıda açıklanmıştır.

6.2. Teşhircilik Suçunda Görevli Mahkeme

Teşhircilik suçunda görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Ağır ceza mahkemesi, 5235 sayılı Kanun m.12’de sayılan suçlar ile ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlara bakar (5235 sayılı Kanun m.12). Teşhircilik suçu bu sayımda yer almaz ve üst sınırı bir yıldır. Sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan dava ve işlere asliye ceza mahkemeleri bakar (5235 sayılı Kanun m.11).

7. Teşhircilik Suçu ile Cinsel Taciz (TCK 105) Farkı

Teşhircilik suçu ile cinsel taciz arasındaki ayrım, hareketin kime yöneldiğine bağlıdır. Cinsel taciz “bir kimseyi” cinsel amaçlı olarak taciz etmeyi cezalandırır ve belirli bir mağdur gerektirir; teşhircilik suçu ise belirli bir mağdur aramaz, hareketin alenen yapılmasını arar (TCK m.105/1, m.225).

Kanun, cinsel tacizin “teşhir suretiyle” işlenmesini cezayı yarı oranında artıran nitelikli hâl olarak ayrıca saymıştır (TCK m.105/2-e). Buna göre cinsel organlarını belirli bir kişiye yönelik olarak gösteren kişi hakkında teşhircilik suçu yerine teşhir suretiyle cinsel taciz değerlendirilir. İki suçun usul sonuçları da farklıdır:

ÖlçütTeşhircilik suçu (TCK m.225)Cinsel taciz (TCK m.105)
Kanundaki yeriGenel ahlaka karşı suçlarCinsel doku­nul­maz­lığa karşı suçlar
Hareketin yöneldiği kişiBelirli mağdur aranmaz; hareketin alenen yapılması aranır”Bir kimse”, yani belirli bir mağdur
Temel cezaAltı aydan bir yıla kadar hapisÜç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası; çocuğa karşı altı aydan üç yıla kadar hapis (m.105/1)
TeşhirSuçun hareketinin kendisiTacizin teşhir suretiyle işlenmesi cezayı yarı oranında artırır (m.105/2-e)
ŞikâyetAranmazTemel hâlde mağdurun şikâyeti gerekir (m.105/1)
UzlaştırmaUygulanmaz (CMK m.253/1)Uygulanmaz (CMK m.253/3)
Kamu davasının açılmasının ertelenmesiKoşulları varsa mümkün (CMK m.171/2)Uygulanmaz (CMK m.171/6-c)

Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığının ihlal edilmesi ise cinsel saldırı suçunu oluşturur ve beş yıldan on yıla kadar hapis cezası gerektirir; cinsel davranış sarkıntılık düzeyinde kalırsa ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir (TCK m.102/1). Bedensel temas bulunan olay bu nedenle teşhircilik suçundan ayrı bir suç tanımına girer.

8. Teşhircilik Suçu ile Müstehcenlik (TCK 226) Farkı: Sosyal Medya ve Mesaj

Teşhircilik suçu failin kendi hareketinin alenen yapılmasıyla oluşur; müstehcenlik suçu ise müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlere ve bunların gösterilmesine, dağıtılmasına veya yayınlanmasına ilişkindir (TCK m.225, m.226). Sosyal medyada veya mesajlaşma uygulamalarında karşılaşılan olaylar bu yüzden hangi maddenin uygulanacağı bakımından ayrı ayrı incelenir:

  • Belirli bir kişiye gönderilen görüntü: Cinsel içerikli görüntü belirli bir kişiye mesajla gönderilmişse cinsel tacizin posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenen nitelikli hâli gündeme gelir (TCK m.105/2-d). Karşılıklı yazışmaların hukuki durumu karşılıklı cinsel konuşma yazısında ayrıca ele alınmıştır.
  • Yayınlanan görüntü: Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri basın ve yayın yolu ile yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden kişi altı aydan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır (TCK m.226/2). “Basın ve yayın yolu ile” deyimi her türlü yazılı, görsel, işitsel ve elektronik kitle iletişim aracıyla yapılan yayınları kapsar (TCK m.6/1-g).
  • Alenen gösterilen ürün: Müstehcen ürünlerin içeriğini çocukların girebileceği veya görebileceği yerlerde ya da alenen gösteren kişi altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır (TCK m.226/1-b).

Kanun, internet üzerinden canlı yayında yapılan teşhiri m.225 veya m.226 bakımından ayrıca düzenlemez. Böyle bir olayda yayının kimlere açık olduğu, görüntünün kaydedilip yayılıp yayılmadığı ve hareketin belirli bir kişiye yönelip yönelmediği, uygulanacak maddeyi belirleyen olgulardır.

9. Teşhircilik Suçu Evde, Balkonda, Araçta veya Parkta Oluşur mu?

Teşhircilik suçu hareketin yapıldığı yere göre değil, hareketin alenen yapılıp yapılmadığına göre değerlendirilir; kanun sokak, park, araç veya konut gibi bir yer ayrımı yapmaz (TCK m.225). Aşağıdaki değerlendirmeler bu ölçütün sık sorulan yerlere uygulanmasıdır ve her olayın kendi koşullarına göre incelenmesi gerekir:

  • Konutun içi: Dışarıdan görülemeyen kapalı bir ortamda yapılan hareket açıkça yapılmış sayılmaz. Perdesi açık pencere veya balkon gibi dışarıdan görülebilen bir yerde ise sonuç, hareketin gerçekten görülebilir olmasına ve failin bunu bilip istemesine bağlıdır (TCK m.21/1).
  • Park hâlindeki araç: Aracın bulunduğu yer, saat, aydınlatma ve camların görüşe açık olup olmadığı, hareketin açıkta yapılıp yapılmadığını belirleyen olgulardır.
  • Park, sokak ve toplu taşıma: Kamuya açık alanlarda hareketin başkalarınca görülebilmesi olağandır; buna rağmen aleniyet olayın koşullarına göre ayrıca tespit edilir. Hareket belirli bir yolcuya veya yayaya yöneltilmişse cinsel tacizin teşhir suretiyle işlenen nitelikli hâli de incelenir (TCK m.105/2-e).

10. Teşhircilik Suçu İsnadında Soruşturma Süreci

Teşhircilik suçu isnadı savcılığın re’sen yürüttüğü bir soruşturmayla ilerler; şüphelinin ilk işlemi isnadın hangi maddeye dayandığını ve aleniyet delillerini öğrenmektir (CMK m.160/1-2). İfadeye çağrılan kişi bakımından sonuçları değiştiren adımlar şunlardır:

  1. Suç tipinin belirlenmesi. İsnadın teşhircilik suçuna (TCK m.225) mı yoksa teşhir suretiyle cinsel tacize (TCK m.105/2-e) mi dayandığı öğrenilir; şikâyet şartı, uzlaştırma ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi bu ayrıma göre değişir (TCK m.105/1; CMK m.171/6-c).
  2. Müdafi yardımı. Şüpheli soruşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiin yardımından yararlanabilir; ifade almada en çok üç avukat hazır bulunabilir (CMK m.149/1-2).
  3. Aleniyet delillerinin incelenmesi. Olay yerinin dışarıdan görülüp görülmediği, tanık anlatımları ve kamera kayıtları incelenir; Cumhuriyet savcısı şüphelinin lehine olan delilleri de toplamakla görevlidir (CMK m.160/2).
  4. Zararın giderilmesi koşulunun değerlendirilmesi. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve HAGB, mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesini koşul olarak arar (CMK m.171/3-d, m.231/6-c).
  5. Adli sicil ve yaş durumunun belirlenmesi. Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûmiyet, kamu davasının açılmasının ertelenmesi, HAGB ve erteleme koşullarını etkiler; fiil tarihinde on sekiz yaşından küçük veya altmış beş yaşından büyük olan kişide kısa süreli hapis cezasının çevrilmesi kanunun emrine bağlıdır (CMK m.171/3-a, m.231/6-a; TCK m.51/1-a, m.50/3).

Sıkça Sorulan Sorular

Teşhircilik suçunun cezası nedir?

Teşhircilik suçunun cezası altı aydan bir yıla kadar hapistir (TCK m.225). Madde seçimlik adli para cezası öngörmez. Verilen ceza bir yıl veya daha az olduğu için kısa süreli hapis cezasıdır; koşulları varsa adli para cezasına veya seçenek yaptırıma çevrilebilir, ertelenebilir ya da hükmün açıklanması geri bırakılabilir (TCK m.49/2, m.50/1, m.51/1; CMK m.231/5).

Teşhircilik ne demek?

Türk Dil Kurumu sözlüğü teşhirciliği göstermecilik maddesine gönderir ve bunu cinsel organlarını gösterme biçiminde görülen ruhsal bir durum olarak açıklar. Ceza hukukunda tanı aranmaz; suç, teşhircilik hareketinin alenen yapılmasıyla oluşur ve altı aydan bir yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m.225).

Evde veya balkonda teşhircilik suç olur mu?

Teşhircilik suçu için hareketin alenen, yani açıkça yapılması gerekir (TCK m.225). Kanun yer saymaz. Dışarıdan görülemeyen kapalı bir ortamda yapılan hareket bu şartı karşılamaz; balkon veya açık pencere gibi dışarıdan görülebilen yerlerde sonuç, görülebilirliğe ve failin bunu bilip istemesine göre belirlenir (TCK m.21/1).

Teşhircilik suçu şikâyete bağlı mı?

Hayır. TCK m.225 şikâyet şartı öngörmez; cinsel tacizdeki gibi mağdurun şikâyeti üzerine ibaresi bu maddede yoktur (TCK m.105/1). Cumhuriyet savcısı suçu ihbar veya başka yolla öğrenir öğrenmez araştırmaya başlar (CMK m.160/1). Bu nedenle olayı bildiren kişinin vazgeçmesi soruşturmayı sona erdirmez.

Teşhircilik suçunda uzlaştırma olur mu?

Hayır. Uzlaştırma şikâyete bağlı suçlarda ve CMK m.253/1-b'de tek tek sayılan suçlarda uygulanır; teşhircilik suçu ikisine de girmez (CMK m.253/1). Önödeme de uygulanmaz, çünkü önödeme hapis cezasının yukarı sınırı altı ayı aşmayan suçlara özgüdür; teşhircilik suçunun üst sınırı bir yıldır (TCK m.75/1, m.225).

Teşhircilik suçunda kamu davasının açılmasının ertelenmesi mümkün mü?

Koşulları varsa mümkündür. Savcı, üst sınırı üç yıl veya daha az hapis gerektiren ve uzlaştırma ile önödeme dışında kalan suçlarda kamu davasının açılmasını beş yıl erteleyebilir (CMK m.171/2). Bu yol cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda kapalıdır (CMK m.171/6-c); teşhircilik suçu ise Türk Ceza Kanunu'nda genel ahlaka karşı suçlar bölümündedir.

Teşhircilik suçunda HAGB verilir mi?

Koşulları varsa verilebilir. Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis olduğunda mahkeme HAGB kararı verebilir (CMK m.231/5). Bu fıkralar 7589 sayılı Kanunla yeniden yazılmış ve 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmiştir. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve zararın tamamen giderilmesi gerekir (CMK m.231/6).

Teşhircilik ile cinsel taciz arasındaki fark nedir?

Cinsel taciz bir kimseyi cinsel amaçla taciz etmeyi cezalandırır ve belirli bir mağdur ister; mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK m.105/1). Teşhircilik suçu belirli mağdur aramaz, hareketin alenen yapılmasını arar (TCK m.225). Tacizin teşhir suretiyle işlenmesi ayrıca cezayı yarı oranında artıran nitelikli hâldir (TCK m.105/2-e).

Sosyal medyada veya mesajla gönderilen görüntü teşhircilik midir?

Görüntü belirli bir kişiye mesajla gönderilmişse cinsel tacizin elektronik haberleşme araçlarıyla işlenen nitelikli hâli gündeme gelir (TCK m.105/2-d). Müstehcen görüntünün basın ve yayın yolu ile, yani elektronik kitle iletişim araçlarıyla yayınlanması ise müstehcenlik suçunu oluşturabilir (TCK m.226/2, m.6/1-g). Teşhircilik suçu hareketin kendisinin alenen yapılmasıyla oluşur.

Teşhircilik suçunda zamanaşımı ve görevli mahkeme nedir?

Dava zamanaşımı sekiz yıldır ve kural olarak suçun işlendiği günden başlar (TCK m.66/1-e, m.66/6). Fiili işlediğinde on sekiz yaşından küçük olan kişide süre kısalır (TCK m.66/2). Dava asliye ceza mahkemesinde görülür; suç ağır ceza mahkemesinin görev alanında sayılmaz ve üst sınırı bir yıldır (5235 sayılı Kanun m.11, m.12).

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Avukat

LinkedIn

Bahçeci Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, gayrimenkul, iş, aile, idare, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Çalışmaları sözleşmelerin hazırlanmasını, idari başvuruların yapılmasını ve uyuşmazlıklarda hukuki temsili de kapsar.

Yayın Politikası

İlgili çalışma alanı: Ceza Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp