Sulh Ceza Mahkemesi Nedir? Sulh Ceza Hâkimliği Neye Bakar?

Sulh ceza mahkemesi, 18.06.2014 tarihli 6545 sayılı Kanun’la kaldırılan eski ceza yargılaması merciidir; bugün onun yerine kurulan sulh ceza hâkimliği ceza davası görmez, soruşturma evresinde hâkim tarafından verilmesi gereken kararları verir, bu işleri yapar ve bunlara karşı yapılan itirazları inceler (5320 sayılı Kanun geçici m.6, 5235 sayılı Kanun m.10). Eski sulh ceza mahkemesinin baktığı yargılamalar bugün asliye ceza mahkemesinde görülür; aramalarda ve bazı kanun metinlerinde hâlâ geçen “sulh ceza mahkemesi” ifadesi ise çoğu zaman sulh ceza hâkimliğini anlatır (5320 sayılı Kanun ek m.1). Bu yazı, tutuklama, adli kontrol, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz veya idari para cezasına başvuru nedeniyle sulh ceza hâkimliğiyle karşılaşan şüpheli, suçtan zarar gören veya idari yaptırıma muhatap kişi için hazırlanmıştır.

1. Sulh Ceza Mahkemesi: Öne Çıkanlar

• Sulh ceza mahkemeleri 6545 sayılı Kanun’la kaldırıldı ve o tarihte görülmekte olan dava dosyaları bir ay içinde asliye ceza mahkemelerine devredildi (5320 sayılı Kanun geçici m.6).
• Sulh ceza hâkimliği ceza davası görmez; soruşturmada hâkim kararı gereken işlere ve bu kararlara yapılan itirazlara bakar (5235 sayılı Kanun m.10).
• Kanunlarda “sulh ceza mahkemesi” diye geçen atıf, idari yaptırıma karşı başvurularda ve soruşturma işlerinde sulh ceza hâkimini, yargılamaya ilişkin işlerde asliye ceza mahkemesini gösterir (5320 sayılı Kanun ek m.1).
• Soruşturma evresinde şüphelinin tutuklanmasına, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi karar verir (CMK m.101/1).
• Sulh ceza hâkimliği kararına itiraz kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde yapılır; itirazı numara olarak izleyen hâkimlik, tutuklama ve adli kontrol kararlarında ise asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (CMK m.268/1, m.268/3-a, m.268/3-b).
• 2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için maktu ücret 18.000,00 TL’dir (ikinci kısım ikinci bölüm, sıra 9).

2. Sulh Ceza Mahkemesi Nedir, Neden Artık Yok?

Sulh ceza mahkemesi, 2014’teki değişiklikten önce ceza davası gören ilk derece ceza mahkemelerinden biriydi. 6545 sayılı Kanun’dan önceki metne göre iki yıla kadar (iki yıl dahil) hapis cezaları ve bunlara bağlı adli para cezaları ile bağımsız olarak hükmedilecek adli para cezalarına ve güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanması sulh ceza mahkemelerinin görevindeydi (5235 sayılı Kanun m.10, değişiklikten önceki metin). Aynı dönemde ceza mahkemeleri “sulh ceza, asliye ceza ve ağır ceza mahkemeleri” olarak sayılıyordu (5235 sayılı Kanun m.8, değişiklikten önceki metin).

Sulh ceza mahkemesi 18.06.2014 tarihli 6545 sayılı Kanun’la kaldırıldı. Kanun, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sulh ceza mahkemelerinin kaldırıldığını, yirmi gün içinde sulh ceza hâkimliklerinin kurulacağını söyler (5320 sayılı Kanun geçici m.6/1-2). Kaldırılan mahkemelerde görülmekte olan dava dosyaları bir ay içinde yetkili asliye ceza mahkemelerine, sulh ceza hâkimliğince bakılması gereken işler ise on beş gün içinde yetkili sulh ceza hâkimliğine devredildi (5320 sayılı Kanun geçici m.6/3-4).

Sulh ceza mahkemesi bugünkü kanun metninde ceza mahkemeleri arasında yer almaz: ceza mahkemeleri asliye ceza ve ağır ceza mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemeleridir (5235 sayılı Kanun m.8). Eski sulh ceza mahkemesinin baktığı suçlar da asliye ceza mahkemesine geçmiştir; asliye ceza mahkemesi, sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemelerinin görevi dışında kalan dava ve işlere bakar (5235 sayılı Kanun m.11). Asliye ceza mahkemesinin görev alanı için asliye ceza mahkemesi nedir yazısına bakılabilir.

2.1. Sulh Ceza Mahkemesi ile Sulh Ceza Hâkimliği Aynı mı?

Sulh ceza mahkemesi ile sulh ceza hâkimliği aynı merci değildir. Sulh ceza mahkemesi dava gören bir mahkemeydi; sulh ceza hâkimliği ise soruşturma işlerine bakan bir hâkimliktir. Bazı kanunlar ise “sulh ceza mahkemesi” ifadesini hâlâ taşır. Örneğin Kabahatler Kanunu idari para cezasına karşı başvurunun “sulh ceza mahkemesine” yapılacağını yazar (Kabahatler Kanunu m.27/1).

Sulh ceza mahkemesi ifadesinin bugün hangi mercii gösterdiğini 6545 sayılı Kanun’la getirilen atıf kuralı belirler. Kanunlarda sulh ceza mahkemesine veya sulh ceza hâkimine yapılan atıflardan idari yaptırım kararlarına karşı başvurulara, soruşturmada hâkim tarafından verilmesi gereken karar ve işlemlere ve kanunlarda sulh ceza mahkemesince verilmesi öngörülen karar veya işlemlere ilişkin olanlar sulh ceza hâkimine; yargılamaya ilişkin olanlar ise asliye ceza mahkemesine veya hâkimine yapılmış sayılır (5320 sayılı Kanun ek m.1). Bu nedenle idari para cezasına başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır, eski sulh ceza mahkemesinin baktığı türden bir suç için açılan dava ise asliye ceza mahkemesinde görülür.

3. Sulh Ceza Hâkimliği Nedir?

Sulh ceza hâkimliği, kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, yürütülen soruşturmalarda hâkim tarafından verilmesi gereken kararları almak, işleri yapmak ve bunlara karşı yapılan itirazları incelemek amacıyla kurulan yargı merciidir (5235 sayılı Kanun m.10). Soruşturma, yetkili mercilerin suç şüphesini öğrenmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evredir; iddianamenin kabulüyle kovuşturma başlar (CMK m.2/1-e, f). Sulh ceza hâkimliğinin ceza muhakemesindeki yeri bu ilk evredir. Kovuşturma evresi için kovuşturma ne demek yazısına bakılabilir.

Sulh ceza hâkimliği, her il merkezinde ve bölgelerin coğrafi durumları ile iş yoğunluğu gözetilerek belirlenen ilçelerde, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur ve bulunduğu il veya ilçenin adıyla anılır (5235 sayılı Kanun m.10). Hâkimlikte bir yazı işleri müdürü ile yeteri kadar personel bulunur. Sulh ceza hâkimliğinin yargı çevresi, bulunduğu il merkezi ve ilçeler ile bunlara adli yönden bağlanan ilçelerin idari sınırlarıdır; büyükşehir belediyesi bulunan illerde bu çevreyi Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Kurul belirler (5235 sayılı Kanun m.10).

Sulh ceza hâkimliğine soruşturmada hâkim kararı gereken işlem için başvuru yolunu kanun şöyle düzenler: Cumhuriyet savcısı, ancak hâkim tarafından yapılabilecek bir soruşturma işlemine gerek görürse istemini işlemin yapılacağı yerin sulh ceza hâkimine bildirir; hâkim istenen işlemin kanuna uygun olup olmadığını inceleyerek karar verir ve gereğini yerine getirir (CMK m.162/1).

3.1. Sulh Ceza Hâkimliği Numaraları: 1. ve 2. Sulh Ceza Hâkimliği Ne Demek?

Sulh ceza hâkimliği numarası, aynı yerde kurulan hâkimliklerin sıra numarasıdır. İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde birden fazla sulh ceza hâkimliği kurulabilir ve bu durumda hâkimlikler numaralandırılır (5235 sayılı Kanun m.10). “İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliği” ile “İstanbul 2. Sulh Ceza Hâkimliği” aynı görevdeki mercilerdir; numara derece veya yetki farkı göstermez. Müstakilen sulh ceza hâkimliğinde görevlendirilen hâkimler, adalet komisyonlarınca başka mahkemelerde veya işlerde görevlendirilemez (5235 sayılı Kanun m.10).

Sulh ceza hâkimliği numarasının uygulamadaki sonucu itiraz merciinde görülür. Bir sulh ceza hâkimliğinin kararına yapılan itirazı, o yerde birden fazla hâkimlik varsa numara olarak kendisini izleyen hâkimlik inceler; son numaralı hâkimliğin kararına yapılan itirazı ise bir numaralı hâkimlik inceler (CMK m.268/3-a). Örneğin 3. sulh ceza hâkimliğinin kararına yapılan itiraz, tutuklama ve adli kontrol dışındaki kararlarda, o yerde 4. hâkimlik varsa 4. sulh ceza hâkimliğine gider.

3.2. Sulh Ceza Hâkimliğinde Nöbet: Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliği

Nöbetçi sulh ceza hâkimliği, kanunda ayrı bir mahkeme veya hâkimlik türü olarak düzenlenmez; kanun yalnız sulh ceza hâkimliğini kurar (5235 sayılı Kanun m.10). Kanun ise sulh ceza hâkimine verilen bazı işleri saatle sınırlar. Yakalama, gözaltı ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin savcılık emrine karşı başvuruyu sulh ceza hâkimi evrak üzerinde, derhâl ve nihayet yirmi dört saat dolmadan sonuçlandırır; gözaltına alınan kişi bırakılmazsa en geç gözaltı süreleri sonunda sulh ceza hâkimi önüne çıkarılıp sorguya çekilir (CMK m.91/5, m.91/7). Hâkim kararı olmadan yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulur ve hâkim kararını kırk sekiz saat içinde açıklar (CMK m.127/3). Gözaltı süreleri için gözaltı süresi yazısına bakılabilir.

4. Sulh Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar, Neye Bakar?

Sulh ceza mahkemesi adıyla aranan bugünkü sulh ceza hâkimliği ceza davalarına bakmaz; soruşturma evresindeki hâkim kararlarına, bu kararlara yapılan itirazlara ve kanunların ayrıca verdiği işlere bakar (5235 sayılı Kanun m.10). Eski sulh ceza mahkemesinin baktığı iki yıla kadar hapis cezası gerektiren suçlarda dava bugün kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m.11, 5320 sayılı Kanun ek m.1). Sulh ceza hâkimliğinin işleri üç grupta toplanabilir.

4.1. Sulh Ceza Hâkimliğinin Soruşturmada Verdiği Kararlar

Sulh ceza hâkimliği, soruşturma evresinde kişinin özgürlüğüne, konutuna, malvarlığına veya iletişimine dokunan tedbirlere karar veren mercidir. Başlıcaları şunlardır:

• Tutuklama: Soruşturma evresinde şüphelinin tutuklanmasına, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi karar verir (CMK m.101/1). Tutukluluğun devamı da en geç otuzar günlük aralıklarla sulh ceza hâkimince incelenir (CMK m.108/1).
• Adli kontrol: Şüpheli, Cumhuriyet savcısının istemi ve sulh ceza hâkiminin kararıyla soruşturmanın her aşamasında adli kontrol altına alınabilir; yükümlülüğün devamı en geç dört aylık aralıklarla değerlendirilir (CMK m.110/1, m.110/4). Adli kontrol yükümlülükleri için adli kontrol nedir yazısına bakılabilir.
• Gözaltına itiraz: Yakalanan kişi, müdafii, kanuni temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derece kan hısımı, yakalama ve gözaltına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı hemen serbest bırakılmak için sulh ceza hâkimine başvurabilir (CMK m.91/5).
• Arama, elkoyma ve iletişimin denetlenmesi: Konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, kural olarak hâkim kararıyla yapılır (CMK m.119/1); elkoyma ve telekomünikasyon yoluyla iletişimin dinlenmesi de hâkim kararına bağlıdır (CMK m.127/1, m.135/1). Soruşturmada bu hâkim kararlarını, savcının istemi üzerine sulh ceza hâkimi verir (CMK m.162/1). Arama kararının içeriği için araç araması ve arama kararı yazısına bakılabilir.
• Tanık için disiplin hapsi: Yasal bir sebep olmaksızın tanıklıktan veya yeminden çekinen tanık hakkında, soruşturma evresinde sulh ceza hâkimi üç ayı geçmemek üzere disiplin hapsi verebilir (CMK m.60/1-2). Tanığın hakları için tanık ne demek yazısına bakılabilir.

4.2. Sulh Ceza Hâkimliğinin İtiraz Üzerine İncelediği Savcılık Kararları

Sulh ceza hâkimliği, Cumhuriyet savcısının davayı açmama yönündeki kararlarına yapılan itirazları da inceler. Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173/1). İtiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir (CMK m.173/2).

Sulh ceza hâkimliği itirazı yerinde bulursa Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir (CMK m.173/4). Kamu davasının açılması için yeterli neden bulunmazsa hâkimlik istemi gerekçeli olarak reddeder, itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı savcıya gönderir (CMK m.173/3). Kovuşturmaya yer olmadığına dair karardan sonra aynı fiil için dava açılabilmesi de yeni delil elde edilmesine ve bu konuda sulh ceza hâkimliğince karar verilmesine bağlıdır (CMK m.172/2). Kararın kendisi için kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yazısına bakılabilir.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı da aynı yol işler: suçtan zarar gören veya şüpheli bu karara CMK m.173 hükümlerine göre itiraz edebilir (CMK m.171/2). Erteleme kararının koşulları için kamu davasının açılmasının ertelenmesi yazısına bakılabilir.

4.3. Sulh Ceza Hâkimliğine Kanunların Ayrıca Verdiği İşler

Sulh ceza hâkimliği, 5235 sayılı Kanun m.10’daki “kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller” kaydı nedeniyle soruşturma dışındaki bazı işlere de bakar. Bu işlerde hâkimlik bir ceza davası görmez; bir idari kararı veya bir yayına ilişkin talebi inceler.

• İdari para cezasına başvuru: İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde başvurulabilir; süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir (Kabahatler Kanunu m.27/1). Kanun metni “sulh ceza mahkemesi” der, başvuru bugün sulh ceza hâkimliğine yapılır (5320 sayılı Kanun ek m.1). Hâkimlik kararı hukuka uygun bulursa başvuruyu reddeder, hukuka aykırı bulursa idari yaptırım kararını kaldırır (Kabahatler Kanunu m.28/8). Başvurunun usulü için idari para cezasına itiraz yazısına bakılabilir.
• Özel hayatın gizliliği nedeniyle erişim engeli: İnternet yayını nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişi Başkanlığa doğrudan başvurarak erişimin engellenmesini isteyebilir. Kişi bu talebi, talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar; hâkim kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (5651 sayılı Kanun m.9/A).
• Başkanlık kararının onayı: Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Başkan tarafından verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararı, yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur; hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse karar kendiliğinden kalkar (5651 sayılı Kanun m.8/A).
• Düzeltme ve cevap (tekzip): Süreli yayında düzeltme ve cevap yazısı süresinde veya kanuna uygun yayımlanmazsa, talep eden kişi başlangıcı bu iki duruma göre değişen on beş günlük süre içinde bulunduğu yer sulh ceza hâkiminden yayımın yapılmasına karar verilmesini isteyebilir; hâkim bu istemi üç gün içinde duruşma yapmadan karara bağlar (5187 sayılı Basın Kanunu m.14).

5. Sulh Ceza Mahkemesi Ceza Verir mi?

Sulh ceza mahkemesi adıyla aranan sulh ceza hâkimliği, suç nedeniyle mahkûmiyet hükmü kurmaz. Hâkimliğin görevi soruşturmadaki hâkim kararları, bunlara yapılan itirazlar ve kanunların ayrıca verdiği işlerdir (5235 sayılı Kanun m.10); kanunlarda sulh ceza mahkemesine yapılan atıflardan yargılamaya ilişkin olanlar asliye ceza mahkemesine yapılmış sayılır (5320 sayılı Kanun ek m.1). Bu nedenle bir suçtan hapis veya adli para cezasına mahkûm olup olmamaya, dava açıldıktan sonra asliye ceza veya ağır ceza mahkemesi karar verir.

Sulh ceza hâkimliğinin verdiği kararlar ceza değil tedbir veya idari yaptırım denetimidir. Tutuklama ve adli kontrol, soruşturma sürerken şüpheli hakkında verilen kararlardır (CMK m.101/1, m.110/1); suçun cezasını ise dava sonunda mahkeme belirler. Tanık hakkında verilen disiplin hapsi, tanıklığın gerçekleştirilmesi için verilen ve kanunun “tedbir” dediği bir karardır; kişi tanıklık yükümlülüğüne uyarsa derhâl serbest bırakılır (CMK m.60/1-2). İdari para cezasına başvuruda hâkimlik cezayı kendisi vermez; idarenin verdiği kararı hukuka uygunluk yönünden denetler. Alt ve üst sınırı kanunda gösterilen kabahatlerde ise cezanın miktarını değiştirerek de başvuruyu kabul edebilir (Kabahatler Kanunu m.28/8-9).

6. Sulh Ceza Mahkemesinde Tutuklama Olur mu?

Sulh ceza mahkemesi adıyla anılan sulh ceza hâkimliği, soruşturma evresinde tutuklama kararı veren mercidir. Soruşturma evresinde şüphelinin tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi, kovuşturma evresinde sanığın tutuklanmasına ise savcının istemi üzerine veya re’sen davaya bakan mahkeme karar verir (CMK m.101/1). Savcının tutuklama isteminde gerekçe ve adli kontrolün neden yetersiz kalacağı gösterilir (CMK m.101/1).

Sulh ceza hâkimi tutuklama kararı verebilmek için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunmasını arar; tutuklama işin önemi ve verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü değilse verilemez (CMK m.100/1). Kaçma şüphesi ile delilleri karartma veya tanık üzerinde baskı şüphesi kanunun saydığı tutuklama nedenleridir (CMK m.100/2). Yalnız adli para cezası gerektiren suçlarda ve vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez (CMK m.100/4).

Sulh ceza hâkimi tutuklama kararında kuvvetli suç şüphesini, tutuklama nedenlerinin varlığını, tedbirin ölçülülüğünü ve adli kontrolün yetersiz kalacağını gösteren delilleri somut olgularla gerekçelendirir (CMK m.101/2). Tutuklama istenen şüpheli, seçeceği veya baro tarafından görevlendirilecek müdafiin yardımından yararlanır; tutuklama kararı verilmezse derhâl serbest bırakılır (CMK m.101/3-4). Tutuklama kararına itiraz edilebilir (CMK m.101/5). Tutuklamanın koşulları için tutuklama nedir yazısına bakılabilir.

7. Sulh Ceza Mahkemesi ile Asliye Ceza Mahkemesi Arasındaki Fark

Sulh ceza hâkimliği ile asliye ceza mahkemesi arasındaki temel fark, birinin soruşturmada karar veren hâkimlik, diğerinin ceza davasını gören mahkeme olmasıdır. Sulh ceza hâkimliği iddianamenin kabulünden önceki evrede çalışır (5235 sayılı Kanun m.10); asliye ceza mahkemesi ise sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin görevi dışında kalan dava ve işlere bakar (5235 sayılı Kanun m.11). İki merci birbirinin kararını da denetler: sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrol kararına yapılan itirazı asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (CMK m.268/3-b).

	Sulh ceza hâkimliği	Asliye ceza mahkemesi
İşlevi	Soruş­tur­ma­daki hâkim kararları, bunlara itiraz ve kanunların verdiği diğer işler (5235 m.10)	Ceza davası; ağır ceza ve sulh ceza hâkimliği dışındaki dava ve işler (5235 m.11)
Çalıştığı evre	Soruşturma (suç şüphesinin öğre­nil­me­sin­den iddi­a­na­me­nin kabulüne kadar)	Kovuşturma (iddi­a­na­me­nin kabulünden hükmün kesin­leş­me­sine kadar)
Tutuklama	Soruş­tur­mada, savcının istemiyle (CMK m.101/1)	Kovuş­tur­mada, savcının istemiyle veya re’sen (CMK m.101/1)
Mahkûmiyet hükmü	Kurmaz	Kurar
Kararına karşı yol	İtiraz; numara olarak izleyen hâkimlik, tutuklama ve adli kontrolde asliye ceza hâkimi (CMK m.268/3-a, b)	Ara kararlara itiraz ağır ceza mahkemesine (CMK m.268/3-c); hükme karşı istinaf (CMK m.272/1)

Ağır ceza mahkemesinin görev alanı ve kararlarına karşı yollar için ağır ceza mahkemesi nedir yazısına bakılabilir.

8. Sulh Ceza Hâkimliği Kararına İtiraz

Sulh ceza hâkimliği kararına karşı kanun yolu itirazdır; hâkim kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir (CMK m.267). İtiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde, kararı veren sulh ceza hâkimliğine dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır (CMK m.268/1). Kararına itiraz edilen hâkimlik itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde dosyayı inceleme merciine gönderir (CMK m.268/2).

Sulh ceza hâkimliği kararına yapılan itirazı inceleyecek merci, kararın türüne göre değişir:

Karar	İtirazı inceleyen merci
Tutuklama ve adli kontrol dışındaki kararlar (arama, elkoyma, iletişimin denet­len­mesi gibi)	O yerde birden fazla hâkimlik varsa numara olarak izleyen sulh ceza hâkimliği; son numaralı hâkimlik için bir numaralı hâkimlik; tek hâkimlik varsa kanunda gösterilen ağır ceza mah­ke­me­si­nin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliği (CMK m.268/3-a)
Tutuklama ve adli kontrol kararları	Yargı çevresinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi hâkimi (CMK m.268/3-b)
Sulh ceza hâkimliği işlerinin asliye ceza hâkimince görüldüğü yerlerdeki tutuklama ve adli kontrol kararları	Ağır ceza mahkemesi başkanı (CMK m.268/3-b)

İtiraz mercii kural olarak duruşma yapmadan karar verir; gerekli görürse Cumhuriyet savcısını, sonra müdafi veya vekili dinler (CMK m.271/1). İtirazı yerinde görürse itiraz konusu hakkında da karar verir (CMK m.271/2). Merciin itiraz üzerine verdiği kararlar kesindir; yalnız ilk defa merci tarafından verilen tutuklama kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir (CMK m.271/4).

İdari para cezasına karşı başvuru üzerine verilen son kararda süre başlangıcı farklıdır: bu karara Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre itiraz edilebilir ve itiraz kararın tebliğinden itibaren en geç iki hafta içinde yapılır (Kabahatler Kanunu m.29/1). Yani CMK m.268/1’deki süre kararın öğrenildiği günden, Kabahatler Kanunu m.29/1’deki süre ise tebliğden başlar.

İtiraz dilekçesinin içeriği, gerekçenin nasıl kurulacağı ve dilekçenin nereye verileceği ayrı bir yazının konusudur: sulh ceza hâkimliğine itiraz dilekçesi.

9. Sulh Ceza Hâkimliğinde Vekalet Ücreti

Sulh ceza hâkimliğinde vekalet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde sulh ceza hâkimlikleri için belirlenen maktu tutardır. 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tarifede sulh ceza hâkimlikleri ve infaz hâkimliklerinde takip edilen işler için bu tutar 18.000,00 TL’dir (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ikinci kısım ikinci bölüm, sıra 9). Aynı tutar, Türkiye Barolar Birliği’nin 2025-2026 tarifesi duyurusuna ekli tablo karşılaştırma cetvelinde de yer alır. Bu tutar 2025-2026 tarifesine aittir; tarife yenilendiğinde değişebilir.

Sulh ceza hâkimliğinde görülen bazı başvurular için tarife ayrı bir kural koyar. Tekzip, internet yayın içeriğinden çıkarma ve idari para cezalarına itiraz gibi başvuruların reddi, kabulü veya hâkimlik kararına itiraz üzerine kararın kaldırılması hâlinde, işin duruşmasız veya duruşmalı oluşuna göre ikinci kısım birinci bölüm 1. sıradaki ücrete hükmedilir (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.14/5). Bu sıradaki tutar duruşmasız işte 10.000,00 TL, duruşmalı işte 12.500,00 TL’dir (ikinci kısım birinci bölüm, sıra 1). Başvuruya konu idari para cezası bu tutarın altındaysa, idari para cezası kadar avukatlık ücretine hükmedilir (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.14/5).

Ceza davasında katılan veya sanık lehine hükmedilen vekalet ücreti ise davanın görüldüğü mahkemeye göre tarifenin aynı bölümünden belirlenir (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.14/1); bunun için katılan vekalet ücreti yazısına bakılabilir.