Kayseri Geri Gönderme Merkezi: Adres, Haklar ve İtiraz

Kısa Cevap

Kayseri’deki geri gönderme merkezi Kocasinan ilçesindedir ve Göç İdaresi Başkanlığının resmî iletişim sayfasında KAYSERİ adıyla kayıtlıdır. Gösterilen adres şudur: Sivas Yolu 25. km, Gömeç Mevkii, Kocasinan/KAYSERİ. Telefon olarak 0352 220 01 57 numarası gösterilmiştir.

Üç noktanın önceden bilinmesi zaman kazandırır. Birincisi, Kayseri İl Göç İdaresi Müdürlüğü de aynı ilçededir; bu yüzden Kocasinan bilgisi tek başına doğru adresi göstermez, ayırt eden şey mahalle ve mevkidir. İkincisi, merkez için gösterilen telefon numarası müdürlüğün kendi sayfasında da yazılıdır; iki resmî kayıtta aynı numara bulunur. Üçüncüsü, kişi başka bir ilin kararıyla bu merkeze getirilmiş olabilir; açılacak iptal davasının hangi mahkemede görüleceğini merkezin bulunduğu yer değil, işlemi tesis eden idare belirler.

Merkeze alınmak sınır dışı edilmek değildir. Sürelerin, hakların ve itiraz yollarının tamamı için geri gönderme merkezi, haklar ve süreler yazısına bakılmalıdır. Resmî iletişim sayfasında bir son güncelleme tarihi bulunmadığı için, adres ve telefonun gitmeden önce teyit edilmesi gerekir.

Merkez Nerede: Sivas Yolu 25. Kilometre, Gömeç Mevkii

Resmî kayıttaki adres satırı üç parçadan oluşur: Sivas Yolu 25. km, Gömeç Mevkii ve Kocasinan. Bu üç parçadan yalnız sonuncusu idari bir birimdir; ilk ikisi bir karayolu ve bir mevki adıdır. Merkez kent merkezinde değil, Sivas istikametindeki karayolu üzerindedir.

Mesafe konusunda kayıtlar ayrışır. Göç İdaresi Başkanlığının iletişim sayfası adresi 25. kilometre olarak yazar. Kayseri Eczacı Odasının merkezle ilgili duyurusunda ise aynı yer için merkeze 30 km ifadesi kullanılmıştır. Aradaki fark, ölçümün kentin neresinden başlatıldığına bağlı olabilir; yayımlanmış kaynaklardan hangisinin esas alınacağı çözülememektedir. İki rakamın da bilinmesi, merkezi şehir içinde bir yer sanarak gün planlamayı önler.

Merkezin resmî kayıttaki adı KAYSERİ’dir. Yani iletişim tablosunda Gömeç veya Kocasinan kelimesiyle arama yapan kişi kaydı bulamaz; ilçe ve mevki adları yalnız adres satırında geçer. Aynı kalıp Ağrı ve Adana kayıtlarında da görülür.

Bu yazı otobüs hattı veya sefer saati bilgisi vermez. Hat numaraları ve güzergâhlar idari düzenlemelerle değişir, yayımlanmış bir mevzuat metnine bağlı değildir ve yanlış bir hat bilgisi merkeze kadar gidip görüşememek anlamına gelir. Ulaşım için güncel bilgi merkezden veya il müdürlüğünden alınmalıdır.

Haritalar Melikgazi Diyor, Resmî Kayıt Kocasinan

Arama sonuçlarında çıkan harita kayıtlarından biri merkezi Melikgazi ilçesinde gösterir. Resmî iletişim sayfasındaki adres satırı ise Kocasinan yazar. Bu fark yayımlanmış bir kaynaktan çözülememektedir ve bu yazı harita servisinin verisinin yanlış olduğunu ileri sürmez. Pratik sonuç şudur: navigasyon uygulamasının gösterdiği ilçe ile idarenin kendi kaydı ayrışabilir ve bu durumda esas alınacak olan resmî adrestir. Kocasinan ile Melikgazi Kayseri’nin iki ayrı merkez ilçesidir; yanlış ilçeye yönelmek günün kaybedilmesi anlamına gelir.

İl Göç İdaresi Müdürlüğü de Kocasinan’dadır

Kayseri İl Göç İdaresi Müdürlüğünün kendi iletişim sayfasında gösterdiği adres Gevher Nesibe Mahallesi Okur Sokak No:1 Kocasinan/Kayseri’dir. Merkezin adresi ise Sivas Yolu 25. km, Gömeç Mevkii, Kocasinan’dır. İkisi de Kocasinan ilçesindedir, ama aynı yerde değildir: müdürlük kent merkezinde, merkez ise şehir dışındaki karayolu üzerindedir.

Bu, kümedeki diğer merkezlerden farklı bir durumdur. Adana’da merkez Sarıçam’da, il müdürlüğü Yüreğir’dedir; Akyurt’ta merkez Akyurt’ta, müdürlük ise Ankara’nın başka bir ilçesindedir. Bu iki ilde ilçe adı doğru yeri işaret etmeye yeter. Kayseri’de yetmez. Kocasinan adresine gidiyorum cümlesi, gidilecek yerin merkez mi müdürlük mü olduğunu söylemez.

Pratik ayrım şudur: yazışma, dilekçe ve tebligat bakımından muhatap çoğu zaman il müdürlüğüdür ve müdürlüğün kent merkezindeki adresi kullanılır. Kişiyle görüşmek üzere fiilen gidilecekse esas alınacak adres Gömeç Mevkii adresidir. İki adresin karıştırılması, kent merkezindeki bir binaya gidip merkezin onlarca kilometre uzakta olduğunu orada öğrenmek anlamına gelir.

Telefon: Aynı Numara İki Resmî Kayıtta

Göç İdaresi Başkanlığının iletişim tablosunda merkez için 0352 220 01 57 numarası gösterilmiştir. Aynı numara, Kayseri İl Göç İdaresi Müdürlüğünün kendi iletişim sayfasında da müdürlüğün numarası olarak yazılıdır. Müdürlük ayrıca ikinci bir hat (0352 220 11 57), bir faks numarası (0352 220 2157) ve bir e-posta adresi (kayseri@goc.gov.tr) yayımlar. Merkezin kaydında bunların hiçbiri yoktur.

Bu gösterim farkı merkezden merkeze değişir. Tuzla kaydında numaranın yanında İl Müd. ibaresi vardır, yani hattın müdürlüğe ait olduğu kayıtta açıkça yazılıdır. Harmandalı kaydında bir dahili numara gösterilmiştir. Kayseri kaydında ise ne böyle bir ibare ne de dahili vardır; müdürlüğün iki numarasından yalnız birincisi tekrarlanmıştır.

Farkın üçüncü bir biçimi Kütahya Geri Gönderme Merkezi kaydındadır: orada iki resmî kaynak aynı yedi haneyi farklı alan koduyla yayımlar. Bu üç biçim birlikte okunduğunda, kayıttaki numaranın merkezin kendi hattı olduğu varsayımının hiçbir merkezde kendiliğinden geçerli olmadığı görülür.

Bu yazı numaranın merkezin kendi santraline bağlandığını da bağlanmadığını da ileri sürmez; iki resmî kaydın aynı numarayı gösterdiğini tespit eder. Arayan kişi bakımından sonucu şudur: görüşmenin başında kime ulaşıldığının sorulması gerekir, çünkü numara tek başına bunu söylemez.

Ziyaret Saati ve Merkez Müdürünün Adı Yayımlanmaz

Merkezin ziyaret gün ve saatleri hiçbir resmî kayıtta yayımlanmamıştır. Bu bir eksiklik değil, düzenleme tercihidir: yönetmelik ziyaretin yapılabileceğini düzenler, gün ve saatin belirlenmesini merkez yönetimine bırakır. Bir il müdürlüğünün bu bilgiyi kendi sayfasında yayımlayabildiğinin ölçülmüş örneği için Akyurt yazısına bakılabilir; Kayseri için böyle bir yayım bulunamamıştır.

Merkez müdürünün adı da hiçbir resmî kayıtta geçmez. Makam vardır ve yönetmelikte görevleri sayılmıştır; ad yayımlanmaz. Yazışmalarda muhatap kişi değil kurumdur ve dilekçe merkez müdürlüğüne veya il göç idaresi müdürlüğüne hitaben yazılır.

Ziyaretin kimler tarafından yapılabileceği, avukat görüşmesinin nasıl düzenlendiği ve hangi eşyanın teslim edilebileceği bu yazının konusu değildir; bunların tamamı geri gönderme merkezi, haklar ve süreler yazısındadır.

Merkezdeki Muameleye İlişkin Başvuru Nasıl İncelenir

Merkezdeki muameleden şikâyet eden kişi, önce idareye başvurduktan sonra Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna başvurabilir. Başvurunun ön şartları Binkılıç yazısında ele alınmıştır. Burada ele alınan, başvuru kabul edildikten sonra incelemenin nasıl yürüdüğüdür, çünkü bu aşamada başvurana düşen bir yükümlülük vardır.

6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu m.18 — İhlal incelemeleri

Kurum, başvuruları ve resen yaptığı incelemeleri başvuru ve resen inceleme kararı tarihinden itibaren en geç üç ay içinde sonuçlandırır. Bu süre, Başkan tarafından bir defaya mahsus olmak üzere en fazla üç ay uzatılabilir.

Kurum, ihlal iddiasına muhatap olan taraftan yazılı görüşünü sunmasını ister. Yazılı görüş, istemin tebliğinden itibaren on beş gün içinde Kuruma ulaştırılır. Yazılı görüş, başvuran kişiye tebliğ edilerek, görüşünü tebliğden itibaren en geç on beş gün içinde Kuruma sunması istenir. Talep hâlinde Başkan bu süreleri bir defaya mahsus olmak üzere on beş gün uzatabilir. Taraflara talepleri hâlinde Kurul önünde ayrı ayrı sözlü açıklama yapma hakkı tanınabilir.

İkinci fıkra, incelemenin çift yönlü olduğunu gösterir. İdarenin yazılı görüşü başvurana tebliğ edilir ve başvuranın buna cevap verme hakkı vardır. Bu hak kullanılmazsa dosyada idarenin anlatımı tek başına kalır.

Kayseri merkeziyle ilgili yayımlanmış bir Kurul kararında bu aşamanın işlediği görülür: muhatap idarenin yazılı görüşü alınmış, başvuran vekili bu görüşe karşı cevap dilekçesi sunmuş ve dilekçedeki itirazlar karara ayrı ayrı geçmiştir. İncelemenin fiilen ne kadar sürdüğü ise karardan okunamaz; künyeden görülebilen tek şey, başvurunun 2025, kararın ise 7 Mayıs 2026 tarihli olduğudur.

Kurum Neyi İnceledi, Neyi İncelemedi

Söz konusu karar Kayseri Geri Gönderme Merkezini adıyla konu alır ve iki kola ayrılır. Ayrım, merkezle ilgili hangi şikâyetin hangi mercie götürüleceğini gösterdiği için önemlidir.

Birinci kol, idari gözetim kararının kendisine ve gözetim yerine alternatif tedbir uygulanmasına ilişkindir. Kurul bu kolu esasa girmeden kapatmıştır. Gerekçesi, gözetim kararının devletin egemenlik yetkisi kapsamında tesis edilen idari işlemlerden olduğu ve bu yönüyle Kurumun ulusal önleme mekanizması sıfatıyla yürüttüğü görev ve yetki alanına girmediğidir. Kurul bu kolu, kendi Kanununun uygulanmasına ilişkin Yönetmeliğin 48’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 67’nci maddesi uyarınca kabul edilemez bulmuştur (Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kurul Kararı, E. 2025/2531, K. 2026/460, T. 07.05.2026).

Bu, gözetime itiraz yolunun kapalı olduğu anlamına gelmez; o itiraz idari gözetim kararına itiraz yazısında anlatılan sulh ceza hâkimliği yoluyla yapılır. Kurumun gözetimi kaldırma yetkisinin bulunmadığı Tuzla yazısında ayrıca ele alınmıştır. Kayseri kararının eklediği, bu sınırın başvurunun konusuna göre çizildiği ve aynı dosyanın diğer kolunun açık kalabildiğidir.

İkinci kol, merkezde sağlık hizmetlerine erişim iddiasıdır ve esastan incelenmiştir. Kurul, muhatap idarenin açıklamalarını genel nitelikte bulmuş, buna karşılık dosyadaki kayıtlardan başvuranın muayene ve sağlık kayıtlarının mevcut olduğunu tespit etmiştir. Sonuç, ileri sürülen iddiaları doğrulayacak nitelikte nesnel, yeterli ve denetlenebilir bilgi ve belgenin dosyada yer almadığı değerlendirmesine bağlanmıştır. Kurul, kötü muamele yasağının ihlal edilmediğine 7 Mayıs 2026 tarihinde oy birliğiyle karar vermiştir.

Bu sonuçtan merkezdeki sağlık hizmetinin yeterli olduğu çıkarılamaz. Kurul ihlal bulunmadığı sonucunu merkezin koşullarına değil, dosyadaki belgeye dayandırmıştır. Merkezde görevlendirilen hekimin mesai saatinin 08.00 ile 12.00 arası olarak belirlendiği de aynı kararda muhatap idarenin beyanı olarak geçer. Şikâyet edecek kişi bakımından çıkan sonuç doğrudandır: talebin, tarihin ve verilen cevabın kayda geçirilmesi, iddianın kendisinden daha belirleyicidir. Merkez koşullarında makul düzenleme yükümlülüğü Arnavutköy yazısında ele alınmıştır.

Kurul kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Ankara İdare Mahkemesine başvurulabileceği kararda belirtilmiştir.

İşlemi Hangi Valilik Tesis Ettiyse Dava Orada Görülür

Kayseri merkezinde tutulmak, açılacak iptal davasının Kayseri’de görüleceği anlamına gelmez. İptal davasında yetkili mahkemeyi belirleyen, kişinin nerede tutulduğu değil, dava edilen işlemi hangi idarenin tesis ettiğidir. Genel yetki kuralı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesindedir; maddenin metni Ağrı yazısında yer alır, genel işleyişi için İdari Yargılama Usulü Kanunu sayfasına bakılabilir.

Danıştay Onuncu Dairesinin Kayseri’yi ilgilendiren kararları kuralın iki yönlü işlediğini gösterir. Aşağıdaki altı kararın tamamında Kayseri idare mahkemesi taraftır; üçünde yetkili bulunmuş, üçünde bulunmamıştır.

Künye	İşlemi tesis eden idare	Yetkili bulunan mahkeme
E. 2024/4387, K. 2024/2809, T. 10.09.2024	Kayseri Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü	Kayseri İdare Mahkemesi
E. 2022/7363, K. 2022/5685, T. 05.12.2022	Nevşehir Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü	Kayseri İdare Mahkemesi
E. 2024/5355, K. 2024/4406, T. 31.10.2024	Nevşehir Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü	Kayseri İdare Mahkemesi
E. 2022/6701, K. 2022/4878, T. 31.10.2022	İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü	İstanbul İdare Mahkemesi
E. 2023/5622, K. 2023/6096, T. 30.10.2023	Tokat Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü	Tokat İdare Mahkemesi
E. 2025/1682, K. 2025/2111, T. 17.04.2025	Niğde Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü	Aksaray İdare Mahkemesi

Tablonun ikinci ve üçüncü satırları, Kayseri’yi yalnız kendi valiliğinin işlemleri bakımından yetkili kılmadığını gösterir. Nevşehir’de tesis edilen işlemin davası da Kayseri’de görülür, çünkü belirleyici olan idari yargı yeri bakımından bağlılıktır:

“Bu durumda, Nevşehir Valiliği İl Göç İdare Müdürlüğünce tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde genel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun’un 32. maddesi uyarınca işlemi tesis eden merciin bulunduğu yer olan Nevşehir ilinin idari yargı yeri bakımından bağlı bulunduğu Kayseri İdare Mahkemesinin yetkili olduğu anlaşılmaktadır.”

(Danıştay 10. Daire, E. 2022/7363, K. 2022/5685, T. 05.12.2022 — gönderilmesine)

Yukarıda anılan Kurul kararı bu kuralın canlı bir örneğini taşır. Aynı kişi bakımından sınır dışı etme ve idari gözetim kararları İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce tesis edilmiş, sınır dışı kararına karşı dava İstanbul 17. İdare Mahkemesinde açılmış, kişi Kayseri’deki merkezde tutulmuş ve gözetim daha sonra Kayseri Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce alternatif yükümlülük getirilerek sonlandırılmıştır. Üç ayrı işlem, üç ayrı il. Sınır dışı kararına karşı açılacak davanın kendi süre ve usulü için sınır dışı kararına itiraz ve iptal davası yazısına bakılmalıdır.

Tam yargı davasında kural farklıdır ve gözetimin sona erdiği yer ölçüt alınır; bu ayrım Adana yazısında ele alınmıştır.

Kayıtta Ne Var, Ne Yok

Kayseri merkezi hakkında yayımlanmış kayıtlar sınırlıdır. Aşağıdakiler, bu yazının hazırlanması sırasında arandığı hâlde bulunamayan bilgilerdir ve tahminle doldurulmamıştır.

• Kapasite. Merkezin barındırma kapasitesine ilişkin resmî bir sayı bulunamamıştır.
• Merkez müdürünün adı. Hiçbir resmî kayıtta yayımlanmamaktadır.
• Ziyaret gün ve saati. Yönetmelikte belirlenmemiş, idari uygulamaya bırakılmıştır.
• Yayımlanmış denetim raporu. İnsan hakları kurumunun merkeze 2018 yılında bir ziyaret gerçekleştirdiği kurumun kendi sayfasında duyurulmuştur; bu ziyaretin künyeli olarak yayımlanmış bir raporuna ulaşılamamıştır. Bu, merkezin denetlenmediği anlamına gelmez.
• Fotoğraf. Tesis fotoğrafı yayımlanmış bir resmî kaynağa bağlanamamıştır.
• Ulaşım. Yukarıda belirtildiği gibi hat ve sefer bilgisi bu yazının kapsamı dışındadır.

İdari Gözetime İtiraz: Merci ve Süre

Kayseri Geri Gönderme Merkezinde tutulan kişi bakımından itirazın muhatabı merkez veya göç idaresi değil, sulh ceza hâkimidir. Kanun mercii, usulü ve sonucu tek fıkrada toplar:

“İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru idari gözetimi durdurmaz. Dilekçenin idareye verilmesi hâlinde, dilekçe yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılır. Sulh ceza hâkimi incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. Sulh ceza hâkiminin kararı kesindir. İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden sulh ceza hâkimine başvurabilir.”

(6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.57/6)

Fıkranın merkezde tutulan kişi bakımından en kullanışlı yanı, dilekçenin idareye verilebilmesidir: adliyeye fiilen erişemeyen kişi dilekçesini merkezde verir, yetkili hâkimliğe ulaştırmak idarenin yükümlülüğüdür. Başvuru için kanunda süre öngörülmemiştir; son cümle uyarınca şartların ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir, yani itiraz bir kez kullanılmakla tükenmez. Buna karşılık başvuru gözetimi kendiliğinden durdurmaz ve hâkimin beş gün içinde vereceği karar kesindir.

Dilekçenin içeriği, ret hâlinde izlenecek yol ve gözetime alternatif yükümlülükler için idari gözetim kararına itiraz yazısına bakılabilir.

Gitmeden Önce Doğrulanacaklar

1. Kişinin hâlen Kayseri merkezinde bulunduğunu teyit edin. Nakil ayrıca haber verilen bir işlem değildir ve kişi başka bir merkeze gönderilmiş olabilir.
2. Gideceğiniz adresin Gömeç Mevkii adresi olduğundan emin olun. Gevher Nesibe Mahallesindeki adres il müdürlüğüne aittir ve iki kurum aynı ilçededir.
3. Navigasyon uygulamasının gösterdiği ilçe resmî kayıtla ayrışabilir. Resmî adresi esas alın.
4. Aradığınız numaranın merkeze mi müdürlüğe mi bağlandığını görüşmenin başında sorun. İki resmî kayıtta aynı numara yazılıdır.
5. Dava açılacaksa hangi valiliğin hangi tarihli işlemini dava edeceğinizi belirleyin. Yetkili mahkemeyi merkezin bulunduğu yer değil bu belirler.
6. Merkezdeki muameleye ilişkin şikâyette belgeyi önce toplayın. Talep, tarih ve verilen cevap kayda geçmemişse inceleme belge yokluğuna takılır.

İtiraz dilekçesinin hangi bilgileri taşıması gerektiği ve doldurulabilir bir şablon idari gözetim kararına itiraz dilekçesi örneğinde ele alınmıştır. Vekâlet ücretini karşılayamayacak durumda olanlar için adli yardım başvurusunun şartları ve avukat tutacak parası olmayanın önündeki yollar ayrı yazılarda incelenmiştir.