Sulh Ceza İtiraz Dilekçesi: Süre, Merci ve Örnek

Sulh ceza itiraz dilekçesi, sulh ceza hâkimliğinin soruşturmada verdiği bir karara karşı, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilen dilekçedir (Ceza Muhakemesi Kanunu m.268/1). İtirazı kural olarak numara bakımından kararı veren hâkimliği izleyen sulh ceza hâkimliği inceler; tutuklama ve adli kontrol kararlarında ise inceleme asliye ceza mahkemesi hâkimine aittir (m.268/3). Trafik cezası gibi idari para cezalarına karşı sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuru bu yoldan ayrıdır: o başvurunun süresi kararın tebliği veya tefhiminden itibaren on beş gündür (Kabahatler Kanunu m.27/1). Bu yazı, kendisi ya da yakını hakkında sulh ceza hâkimliğince tutuklama, adli kontrol, arama veya elkoyma kararı verilmiş kişi ile trafik cezasına itiraz etmek isteyip hangi yolun kendisine ait olduğunu ayırmak isteyen kişi için hazırlanmıştır.

1. Sulh Ceza İtiraz Dilekçesi: Öne Çıkanlar

• Sulh ceza hâkimliği kararına itiraz süresi, kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır (CMK m.268/1).
• Sulh ceza itiraz dilekçesi, itirazı inceleyecek merciye değil, kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilir (CMK m.268/1).
• Sulh ceza hâkimliği kararına itirazı kural olarak numara bakımından izleyen sulh ceza hâkimliği inceler (CMK m.268/3-a).
• Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrol kararlarına yapılan itirazı, yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (CMK m.268/3-b).
• İdari para cezasına karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru süresi, kararın tebliği veya tefhiminden itibaren on beş gündür ve bu bir itiraz değil başvurudur (Kabahatler Kanunu m.27/1).
• İtiraz, kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz (CMK m.269/1).
• İtiraz üzerine verilen karar kesindir; ilk defa merci tarafından verilen tutuklama kararı bunun istisnasıdır (CMK m.271/4).

2. Sulh Ceza İtiraz Dilekçesi Hangi Kararlara Karşı Verilir?

Sulh ceza itiraz dilekçesi, sulh ceza hâkiminin verdiği kararlara karşı verilir; kanun, hâkim kararlarına karşı itiraz yolunu genel olarak açar (CMK m.267/1). Sulh ceza hâkimliği, yürütülen soruşturmalarda hâkim tarafından verilmesi gerekli kararları almak, işleri yapmak ve bunlara yapılan itirazları incelemek amacıyla kurulmuştur (5235 sayılı Kanun m.10). Bu nedenle soruşturma evresinde bir hâkim kararı söz konusuysa, o kararı çoğunlukla sulh ceza hâkimi verir ve itiraz da bu kararlara yöneltilir.

Uygulamada en sık itiraz edilen sulh ceza hâkimliği kararları şunlardır:

• Tutuklama kararı: Soruşturma evresinde şüphelinin tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi karar verir (CMK m.101/1) ve bu karara itiraz edilebilir (m.101/5). Tutuklamanın koşulları tutuklama kararının şartları yazısında ayrıca ele alınmıştır.
• Tutukluluğun devamı ve tahliye isteminin reddi: Tutukluluk hâlinin devamına veya salıverilmeye ilişkin kararlara itiraz edilebilir (CMK m.104/2).
• Adli kontrol kararı: Şüpheli, savcının istemi ve sulh ceza hâkiminin kararıyla adli kontrol altına alınabilir (CMK m.110/1); adli kontrole ilişkin kararlara itiraz edilebilir (m.111/2). Yükümlülüklerin türleri için adli kontrol yükümlülükleri yazısına bakılabilir.
• Arama ve elkoyma kararları: Konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle yapılabilir (CMK m.119/1). Hâkim kararı olmadan yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur (m.127/3). Bu hâkim kararları da itiraz yoluna tabidir (m.267/1). Araçta yapılan önleme araması ayrı bir düzenlemeye bağlıdır ve araç araması ve arama kararı yazısında anlatılmıştır.

Gözaltı bu listenin dışında kalır. Yakalama, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin karar Cumhuriyet savcısının yazılı emridir; buna karşı itiraz değil, hemen serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvuru yapılır ve hâkim başvuruyu yirmi dört saat dolmadan sonuçlandırır (CMK m.91/5). Ayrıntı gözaltı süresi yazısındadır.

Hüküm de bu listenin dışındadır. İlk derece mahkemesinin davayı sonuçlandıran hükmüne karşı itiraz değil istinaf yoluna gidilir (CMK m.272/1); bu dilekçenin yapısı istinaf dilekçesi örneği yazısında verilmiştir.

3. Sulh Ceza İtiraz Dilekçesi ile Trafik Cezasına Başvuru Aynı Şey mi?

Sulh ceza itiraz dilekçesi ile trafik cezasına karşı sulh ceza hâkimliğine verilen dilekçe aynı şey değildir. İkisi de aynı hâkimliğe verildiği için karıştırılır; ancak dayandıkları kanun, süreleri ve hukuki nitelikleri farklıdır.

İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde başvurulabilir; bu süre içinde başvurulmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir (Kabahatler Kanunu m.27/1). Kanun burada itiraz değil başvuru sözcüğünü kullanır. Madde metni başvuru merciini sulh ceza mahkemesi olarak anar; kanunlarda sulh ceza mahkemesine yapılan atıflardan idari yaptırım kararlarına karşı yapılan başvurulara ilişkin olanlar sulh ceza hâkimine yapılmış sayılır (5320 sayılı Kanun ek m.1/1-a). Başvuru dilekçesi iki nüsha olarak verilir (Kabahatler Kanunu m.27/3) ve bu başvuru yolu harca tabi değildir (m.31/1).

Sulh ceza itirazı için sıkça verilen on beş günlük süre bu nedenle yalnız idari para cezasına karşı başvuruya aittir. Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama, adli kontrol, arama veya elkoyma kararına karşı itiraz süresi iki haftadır ve kararı öğrenme gününden başlar (CMK m.268/1).

İki yol trafik cezası dosyasında da birbirini izleyebilir. Sulh ceza hâkimliği başvuruyu reddederse, bu son karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre itiraz edilebilir ve bu itiraz kararın tebliğinden itibaren en geç iki hafta içinde yapılır (Kabahatler Kanunu m.29/1). İtirazla ilgili karar dosya üzerinden inceleme yapılarak verilir (m.29/2). İnternette “sulh ceza hâkimliği değişik iş kararına itiraz” adıyla dolaşan trafik cezası dilekçelerinin çoğu bu ikinci aşamaya aittir.

Aynı işlem kapsamında idari yargının görev alanına giren bir karar da verilmişse, idari yaptırıma ilişkin hukuka aykırılık iddiaları o işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargıda görülür (Kabahatler Kanunu m.27/8). Başvurunun ayrıntısı idari para cezasına itiraz yazısında ele alınmıştır.

Üçüncü bir yol da kovuşturmaya yer olmadığına dair karardır. Suçtan zarar gören, bu kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren savcının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173/1). Bu itiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir (m.173/2). Bu yol kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz yazısında ayrıca anlatılmıştır.

3.1. Sulh Ceza Hâkimliğine İtiraz ve Başvuru Yolları Tablosu

İşlem	Yol	Süre ve başlangıcı	Dilekçe nereye verilir	Kim inceler
Sulh ceza hâkim­li­ği­nin tutuklama, tutuk­lu­lu­ğun devamı veya tahliye isteminin reddi kararı	İtiraz (CMK m.101/5, m.104/2)	İki hafta; kararın öğrenildiği gün (m.268/1)	Kararı veren sulh ceza hâkimliği (m.268/1)	Yargı çev­re­sin­deki asliye ceza mahkemesi hâkimi (m.268/3-b)
Sulh ceza hâkim­li­ği­nin adli kontrol kararı	İtiraz (CMK m.111/2)	İki hafta; kararın öğrenildiği gün (m.268/1)	Kararı veren sulh ceza hâkimliği	Yargı çev­re­sin­deki asliye ceza mahkemesi hâkimi (m.268/3-b)
Arama, elkoyma ve soruş­tur­ma­daki diğer sulh ceza hâkimliği kararları	İtiraz (CMK m.267/1)	İki hafta; kararın öğrenildiği gün (m.268/1)	Kararı veren sulh ceza hâkimliği	Numara bakımından izleyen sulh ceza hâkimliği (m.268/3-a)
Yakalama, gözaltı ve gözaltı süresinin uza­tıl­ma­sına ilişkin savcı emri	Başvuru (CMK m.91/5)	Maddede gün sayısı yok; hâkim yirmi dört saat dolmadan sonuç­lan­dı­rır	Sulh ceza hâkimi	Sulh ceza hâkimi
Kovuş­tur­maya yer olmadığına dair karar	İtiraz (CMK m.173/1)	İki hafta; kararın tebliği	Ağır ceza mah­ke­me­si­nin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliği	Aynı sulh ceza hâkimliği
İdari para cezası (trafik cezası dahil)	Başvuru (Kabahatler Kanunu m.27/1)	On beş gün; kararın tebliği veya tefhimi	Sulh ceza hâkimliği (m.27/3; 5320 sK ek m.1)	Başvurulan sulh ceza hâkimliği
Sulh ceza hâkim­li­ği­nin idari para cezası başvurusu üzerine verdiği son karar	İtiraz (Kabahatler Kanunu m.29/1)	İki hafta; kararın tebliği	Kararı veren sulh ceza hâkimliği (CMK m.268/1)	Numara bakımından izleyen sulh ceza hâkimliği (CMK m.268/3-a)

4. Sulh Ceza Hâkimliğine İtiraz Süresi Ne Kadar?

Sulh ceza hâkimliğine itiraz süresi, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde iki haftadır; süre, ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren işler (CMK m.268/1). Süreyi şüpheli, müdafii ve karardan etkilenen diğer ilgililer bakımından karar tarihi değil öğrenme tarihi başlatır. Bu fark koruma tedbirlerinde önemlidir: koruma tedbirlerine ilişkin kararlar, hazır bulunamayan ilgiliye tebliğ edilen kararlar arasında sayılmaz (CMK m.35/2). Tutuklama, arama veya elkoyma kararı kişiye ayrıca tebliğ edilmeyebilir; süre yine de kişinin kararı öğrendiği günden başlar.

Süre 12 Mart 2024’ten önce yedi gündü. 7499 sayılı Kanun, CMK m.268/1’deki “yedi gün” ibaresini “iki hafta” olarak değiştirmiş ve değişiklik 12 Mart 2024’te yürürlüğe girmiştir. Eski kaynaklarda görülen yedi günlük süre bugün uygulanmaz.

Hafta olarak belirlenen süre, başlangıç gününün son haftada isim itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer; örneğin salı günü öğrenilen karar için süre iki hafta sonraki salı günü mesai bitiminde dolar (CMK m.39/2). Son gün tatile rastlarsa süre tatilin ertesi günü biter (m.39/4).

Kusuru olmadan süreyi kaçıran kişi eski hâle getirme isteminde bulunabilir (CMK m.40/1). Kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemiş kişi kusursuz sayılır (m.40/2). Kararlarda başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekli belirtilir (CMK m.34/2); bu bilgi kararda yoksa eski hâle getirme istemi bu hükme dayanır.

5. Sulh Ceza Hâkimliğine İtiraz Dilekçesi Nereye Verilir?

Sulh ceza hâkimliğine itiraz dilekçesi, itiraz edilen kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilir; itiraz, dilekçe yerine zabıt kâtibine beyanda bulunup tutanağa geçirilerek de yapılabilir (CMK m.268/1). Dilekçe inceleme merciine doğrudan verilmez. Kararına itiraz edilen hâkimlik itirazı yerinde görürse kararını kendisi düzeltir; yerinde görmezse dosyayı en çok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili merciye gönderir (m.268/2).

Tutuklu şüphelinin dilekçesini adliyeye götürmesi gerekmez. Tutuklu kişi, zabıt kâtibine ya da bulunduğu ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürüne beyanda bulunarak veya dilekçe vererek kanun yollarına başvurabilir (CMK m.263/1). Kurum müdürü dilekçeyi kaydettirip tutanak düzenlediğinde kanun yolu süresi kesilmiş sayılır (m.263/4); yani süre, dilekçenin mahkemeye ulaştığı güne göre değil, kurum müdürüne verildiği güne göre korunur.

5.1. Sulh Ceza Hâkimliği Kararına İtirazı Kim İnceler?

Sulh ceza hâkimliği kararına itirazı inceleyen merci, kararın türüne göre değişir (CMK m.268/3):

• Genel kural: O yerde birden fazla sulh ceza hâkimliği varsa itirazı, numara olarak kararı veren hâkimliği izleyen hâkimlik inceler; son numaralı hâkimliğin kararına bir numaralı hâkimlik bakar. Ağır ceza mahkemesinin bulunmadığı yerde tek sulh ceza hâkimliği varsa inceleme, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine; ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerde tek sulh ceza hâkimliği varsa en yakın ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine aittir (m.268/3-a).
• Tutuklama ve adli kontrol: Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrole ilişkin kararlarına itirazı, yargı çevresinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler. Sulh ceza hâkimliği işleri asliye ceza hâkimi tarafından görülüyorsa inceleme yetkisi ağır ceza mahkemesi başkanına aittir (m.268/3-b). Asliye ceza mahkemesinin genel görevi asliye ceza mahkemesi nedir yazısında anlatılmıştır.

Bu ayrım dilekçenin başlığını belirler. Tutuklama itirazında başlık “asliye ceza mahkemesi hâkimine gönderilmek üzere, kararı veren sulh ceza hâkimliğine” biçiminde; arama veya elkoyma itirazında ise “numara bakımından izleyen sulh ceza hâkimliğine gönderilmek üzere, kararı veren sulh ceza hâkimliğine” biçiminde kurulur. Sulh ceza hâkimliğinin kuruluşu ve numaralandırılması sulh ceza mahkemesi nedir yazısında ele alınmıştır. Kanun ayrıca, itirazı incelemeye yetkili mercilerin farklı olduğu hâllerde itirazların gecikmeksizin incelenmesi için gerekli tedbirlerin kararı veren sulh ceza hâkimliğince alınacağını düzenler (m.268/3-b).

6. Sulh Ceza Hâkimliğine İtiraz Nasıl Yapılır?

Sulh ceza hâkimliğine itiraz, kararı öğrenilen günden itibaren iki hafta içinde kararı veren hâkimliğe dilekçe verilerek yapılır. İşlem sırası şöyledir:

1. Kararın örneği edinilir. Tutuklama kararının içeriği şüpheliye sözlü olarak bildirilir ve bir örneği yazılarak kendisine verilir (CMK m.101/2); itiraz sebepleri bu örnekteki gerekçeye göre kurulur.
2. Kararın türüne göre inceleme merci belirlenir: tutuklama ve adli kontrolde asliye ceza mahkemesi hâkimi, diğer kararlarda izleyen sulh ceza hâkimliği (CMK m.268/3).
3. Dilekçe, iki haftalık süre içinde kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilir ya da zabıt kâtibine beyanda bulunulur (CMK m.268/1). Tutuklu kişi dilekçeyi kurum müdürüne verebilir (m.263/1).
4. Kararı veren hâkimlik itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı en çok üç gün içinde merciye gönderir (CMK m.268/2).
5. Merci, itirazı Cumhuriyet savcısına ve karşı tarafa bildirebilir, inceleme ve araştırma yapabilir (CMK m.270/1). Tutuklama itirazında savcının görüşü alınırsa bu görüş şüpheliye veya müdafiine bildirilir ve üç gün içinde karşı görüş sunulabilir (m.270/2).
6. Merci, kanunda yazılı hâller saklı kalmak üzere duruşma yapmadan karar verir; itirazı yerinde görürse itiraz konusu hakkında da karar verir (CMK m.271/1-2).

7. Sulh Ceza İtirazı Kaç Günde Sonuçlanır?

Sulh ceza itirazının sonuçlanması için kanunda bir gün sayısı yoktur; kararın mümkün olan en kısa sürede verileceği düzenlenmiştir (CMK m.271/3). Kanunun koyduğu kesin süreler ara aşamalara ilişkindir: kararı veren hâkimlik dosyayı en çok üç gün içinde merciye gönderir (m.268/2) ve tutuklama itirazında savcı görüşüne karşı şüpheli veya müdafii üç gün içinde görüş bildirebilir (m.270/2).

İtiraz beklenirken karar uygulanmaya devam eder. İtiraz, kararın yerine getirilmesinin geri bırakılması sonucunu doğurmaz; ancak kararına itiraz edilen hâkimlik veya itirazı inceleyecek merci geri bırakmaya karar verebilir (CMK m.269). Tutuklu şüpheli bu nedenle inceleme süresince tutukevinde kalır; elkoyma da inceleme süresince devam eder. Geri bırakma isteniyorsa bu talep dilekçede ayrıca yazılmalıdır.

İdari para cezasına karşı yapılan başvuruda da kanun toplam bir süre öngörmez. Başvurunun usulden kabulünden sonra ilgili kurum, dilekçenin tebliğinden itibaren en geç on beş gün içinde cevap verir (Kabahatler Kanunu m.28/3); hâkimlik tarafları dinlemeye karar verirse dinleme günü ile tebligat arasında en az bir hafta bulunur (m.28/4).

8. Sulh Ceza İtiraz Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Sulh ceza itiraz dilekçesi için kanun ayrı bir şekil şartı saymaz; dilekçenin verilmesi veya beyanın tutanağa geçirilmesi yeterlidir (CMK m.268/1). Aşağıdaki bölümler, merciin kararı denetleyebilmesi için gereken bilgiyi içerir.

• Başlık: İnceleme merci üstte “gönderilmek üzere” kaydıyla, kararı veren sulh ceza hâkimliği altta yazılır (CMK m.268/1, m.268/3).
• Dosya bilgisi: Kararın üzerinde yazılı dosya numarası, soruşturma numarası, karar tarihi ve kararın öğrenildiği tarih yazılır. Öğrenme tarihi, sürenin hesabı için gereklidir (m.268/1).
• İtiraz eden ve müdafi: Şüphelinin kimlik bilgileri ve varsa müdafiin adı yazılır. Tutuklama istenildiğinde şüpheli, seçeceği veya baro tarafından görevlendirilecek bir müdafiin yardımından yararlanır (CMK m.101/3).
• Açıklamalar: Kararın kanunun aradığı koşulları hangi yönden karşılamadığı, kararın kendi gerekçesi alıntılanarak gösterilir. Genel ifadelerle yazılan itiraz, kararın hangi tespitine karşı çıkıldığını göstermez.
• Talep: Esas talep kararın kaldırılmasıdır. Tutuklama itirazında kararın kaldırılamaması hâlinde adli kontrol tedbiri uygulanması ikinci talep olarak yazılabilir; tutuklama nedenlerinin bulunduğu hâllerde de tutuklama yerine adli kontrole karar verilebilir (CMK m.109/1).
• Ekler: Kararın örneği birinci ektir; açıklamalardaki her olgu bir belgeyle desteklenir.

Tutuklama itirazında açıklamalar, kanunun tutuklama kararında gösterilmesini istediği dört unsur üzerinden kurulur. Tutuklamaya, tutuklamanın devamına veya tahliye isteminin reddine ilişkin kararlarda kuvvetli suç şüphesini, tutuklama nedenlerinin varlığını, tutuklamanın ölçülü olduğunu ve adli kontrolün yetersiz kalacağını gösteren deliller somut olgularla gerekçelendirilerek açıkça gösterilir (CMK m.101/2). Tutuklama kararı ancak kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunması hâlinde verilebilir; işin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü olmayan tutuklama kararı verilemez (m.100/1). Kaçma şüphesi ile delil karartma şüphesi de somut olgulara dayanmalıdır (m.100/2).

9. Sulh Ceza Hâkimliğine İtiraz Dilekçesi Örneği: Tutuklama Kararı

Sulh ceza hâkimliğine itiraz dilekçesi örneği, tutuklama kararına karşı aşağıda verilmiştir. İnceleme merci yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi olduğu için başlık bu merciye gönderilmek üzere kurulur (CMK m.268/3-b). Köşeli parantezli alanlar dosyadan okunarak doldurulur; sebep blokları tutuklama kararının kendi gerekçesi okunmadan yazılamaz.

[İL] ASLİYE CEZA MAHKEMESİ HÂKİMİNE
gönderilmek üzere

[İL] [NO]. SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE


DEĞİŞİK İŞ NO     : [yıl/sayı] D.İş
SORUŞTURMA NO     : [yıl/sayı]

İTİRAZ EDEN
ŞÜPHELİ           : [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [11 hane]
                    [Tutuklu bulunduğu ceza infaz kurumu]

MÜDAFİİ           : [Ad Soyad ve adres]

İTİRAZ EDİLEN
KARAR             : [İl] [No]. Sulh Ceza Hâkimliğinin [gg.aa.yyyy]
                    tarihli ve [yıl/sayı] D.İş sayılı tutuklama kararı

ÖĞRENME TARİHİ    : [gg.aa.yyyy]

KONU              : Tutuklama kararına itirazımız ile kararın
                    kaldırılarak serbest bırakılma, olmadığı takdirde
                    adli kontrol tedbiri uygulanması istemidir.


AÇIKLAMALAR

1. [gg.aa.yyyy] tarihinde [suç adı] suçu şüphesiyle
   gözaltına alındım. [gg.aa.yyyy] tarihinde Cumhuriyet
   savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimliğine sevk
   edildim ve tutuklanmama karar verildi.                    (Ek-1)

2. Kararın gerekçesinde "[kararın gerekçesi birebir yazılır]"
   denilmektedir.

3. Kuvvetli suç şüphesi somut delille gösterilmemiştir.
   Kararda şüpheyi destekleyen delil olarak yalnız [kararda
   sayılan delil] gösterilmiştir. [Bu delilin şüpheyi neden
   desteklemediği somut olarak yazılır.] (CMK m.100/1,
   m.101/2-a)

4. Tutuklama nedeni somut olgulara dayanmamaktadır.
   [Sabit adres, aile ve iş durumu gibi olgular belgesiyle
   yazılır.] Kaçma şüphesini uyandıran somut bir olgu
   kararda gösterilmemiştir. [Delillerin toplanmış olup
   olmadığı yazılır.] (CMK m.100/2, m.101/2-b)       (Ek-2, Ek-3)

5. Tutuklama ölçülü değildir. [İsnat edilen suçun kanundaki
   cezası ve işin önemi ile tutuklamanın karşılaştırılması
   yazılır.] (CMK m.100/1, m.101/2-c)

6. Adli kontrolün neden yetersiz kalacağı kararda
   gösterilmemiştir. Yurt dışına çıkış yasağı ve belirli
   yerlere düzenli olarak başvurma gibi yükümlülükler hiç
   değerlendirilmemiştir. (CMK m.101/2-d, m.109/3)

7. Cumhuriyet savcısından görüş alınması hâlinde bu görüşün
   tarafıma bildirilmesini talep ederim. (CMK m.270/2)


SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. İtirazımın kabulü ile tutuklama kararının kaldırılarak
   serbest bırakılmama,
2. Aksi kanaatte olunması hâlinde CMK m.109 uyarınca
   [yükümlülük türü] adli kontrol tedbirinin uygulanmasına,
karar verilmesini saygıyla talep ederim.

                                        [gg.aa.yyyy]
                                        İtiraz Eden Şüpheli / Müdafii
                                        [Ad Soyad, imza]

EKLER
Ek-1 Tutuklama kararının örneği
Ek-2 [Yerleşim yeri belgesi]
Ek-3 [Çalışma veya aile durumunu gösteren belge]

Şablondaki numaralı sebepler, kararın gerekçesinde eksik kalan unsura göre seçilir; kararın açıkça karşıladığı bir unsur için sebep yazmak itirazı güçlendirmez. Tutuklu kişi dilekçeyi kurum müdürüne verecekse başlık değişmez, teslim tutanağının örneği alınır (CMK m.263/2-3).

10. Sulh Ceza Hâkimliği Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği: Elkoyma Kararı

Sulh ceza hâkimliği kararına itiraz dilekçesi örneği, tutuklama ve adli kontrol dışındaki bir karar için aşağıdadır. Elkoyma, arama ve benzeri kararlarda itirazı numara bakımından kararı veren hâkimliği izleyen sulh ceza hâkimliği incelediği için başlık o hâkimliğe gönderilmek üzere kurulur (CMK m.268/3-a).

[İL] [NO + 1]. SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
gönderilmek üzere

[İL] [NO]. SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE


DEĞİŞİK İŞ NO     : [yıl/sayı] D.İş
SORUŞTURMA NO     : [yıl/sayı]

İTİRAZ EDEN       : [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [11 hane]
VEKİLİ / MÜDAFİİ  : [varsa Ad Soyad ve adres]

İTİRAZ EDİLEN
KARAR             : [İl] [No]. Sulh Ceza Hâkimliğinin [gg.aa.yyyy]
                    tarihli ve [yıl/sayı] D.İş sayılı elkoyma kararı

ÖĞRENME TARİHİ    : [gg.aa.yyyy]

KONU              : Elkoyma kararına itirazımız ile elkonulan
                    [eşya veya malvarlığı değeri] üzerindeki
                    elkoymanın kaldırılması istemidir.


AÇIKLAMALAR

1. [gg.aa.yyyy] tarihinde zilyetliğimde bulunan [eşya veya
   malvarlığı değeri] elkoyma kararıyla alınmıştır.          (Ek-1)

2. [Hâkim kararı olmadan elkonulmuşsa:] Elkoyma
   [gg.aa.yyyy saat] tarihinde yapılmış, hâkim onayı
   [gg.aa.yyyy saat] tarihinde verilmiştir. [Onay süresi
   bakımından durum yazılır.] (CMK m.127/3)

3. [Kararın dayandığı gerekçe ile elkonulan değerin
   soruşturma konusu fiille bağlantısının bulunmadığını
   gösteren olgular, belgesiyle yazılır.]                    (Ek-2)

4. Kararın yerine getirilmesinin itiraz incelenene kadar
   geri bırakılmasını talep ederim. (CMK m.269/2)


SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle itirazımın kabulü ile elkoyma
kararının kaldırılmasına ve [eşya veya malvarlığı değerinin]
iadesine karar verilmesini saygıyla talep ederim.

                                        [gg.aa.yyyy]
                                        İtiraz Eden / Vekili
                                        [Ad Soyad, imza]

EKLER
Ek-1 Elkoyma kararının ve elkoyma tutanağının örneği
Ek-2 [Mülkiyet veya kullanım belgesi]

Taşınmaz, araç, banka hesabı ve şirket payı gibi malvarlığı değerlerine elkoyma ayrı bir maddeye tabidir ve bu elkoymaya ancak hâkim karar verebilir (CMK m.128/9). Bu kararlarda da itiraz yolu ve inceleme merci aynıdır (m.267/1, m.268/3-a). Farklı dilekçe türlerinin listesi dilekçe örnekleri sayfasında yer alır.

11. Sulh Ceza Hâkimliğine İtiraz Reddedilirse Ne Olur?

Sulh ceza hâkimliğine itiraz reddedilirse merciin bu kararı kesindir ve aynı karara ikinci kez itiraz edilemez; yalnız ilk defa merci tarafından verilen tutuklama kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir (CMK m.271/4). Bu istisna, örneğin sulh ceza hâkimliğinin tutuklama istemini reddettiği ve savcının itirazı üzerine tutuklama kararını ilk defa merciin verdiği hâlde uygulanır.

Kesinlik, tutuklu şüphelinin yeni bir talepte bulunmasını engellemez. Şüpheli soruşturma ve kovuşturma evrelerinin her aşamasında salıverilmesini isteyebilir (CMK m.104/1) ve bu istemin reddine ilişkin karara da itiraz edilebilir (m.104/2). Soruşturma evresinde tutukluluğun devamının gerekip gerekmediği en geç otuzar günlük sürelerle sulh ceza hâkimi tarafından incelenir; bu inceleme aynı süre içinde şüpheli tarafından da istenebilir (m.108/1-2). Adli kontrolün devamı ise en geç dört aylık aralıklarla değerlendirilir (m.110/4).

Elkoymada da benzer bir yol vardır. Zilyetliğindeki eşya veya diğer malvarlığı değerlerine elkonulan kişi, hâkimden her zaman bu konuda karar verilmesini isteyebilir (CMK m.127/4). Yeni talep, itirazın reddinden sonra ortaya çıkan olgulara dayandığında anlamlıdır; aynı gerekçenin tekrarı yeni bir inceleme konusu oluşturmaz.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun güncel metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden okunabilir.