Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği

Asliye ceza mahkemesi kararına itiraz dilekçesi, kararı veren asliye ceza mahkemesine verilir ve itirazı yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi inceler; süre, kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır (CMK m.268/1, m.268/3-c). Bu kural tutuklama, tahliye talebinin reddi, adlî kontrol ve görevsizlik gibi ara kararlar içindir. Duruşma sonunda verilen mahkûmiyet veya beraat hükmüne karşı yol itiraz değil istinaftır (CMK m.272/1). Basit yargılama usulüyle verilen hükme yapılan itiraz ise ağır cezaya değil, başka bir asliye ceza mahkemesine gider (CMK m.252/2). Bu yazı, asliye ceza mahkemesinde sanık, katılan veya müdafi olarak bir karara karşı çıkmak isteyen ve hangi yolu, hangi süre içinde, hangi mercie kullanacağını belirlemesi gereken kişi için hazırlanmıştır.

1. Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz: Öne Çıkanlar

• Asliye ceza mahkemesi kararına itiraz dilekçesi kararı veren asliye ceza mahkemesine verilir; itirazı yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi inceler (CMK m.268/1, m.268/3-c).
• Asliye ceza mahkemesi kararına itiraz süresi, kanun ayrıca hüküm koymadıkça kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır (CMK m.268/1).
• Mahkûmiyet ve beraat hükmüne karşı yol istinaftır; süre gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.272/1, m.273/1).
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı da itiraz değil istinaf yoluna başvurulur (CMK m.231/12).
• Basit yargılama usulüyle verilen hükme itiraz edilince dosya başka bir asliye ceza mahkemesine gönderilir ve duruşma açılır (CMK m.252/2).
• İtiraz kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; geri bırakma ayrıca istenebilir (CMK m.269).

2. Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz mı, İstinaf mı?

Asliye ceza mahkemesi kararına itiraz mı yoksa istinaf mı yapılacağı, kararın türüne bağlıdır. İlk derece mahkemesinin verdiği hükümlere karşı istinaf yoluna başvurulur (CMK m.272/1). İtiraz ise hâkim kararlarına ve kanunun gösterdiği hâllerde mahkeme kararlarına karşı işleyen ayrı bir kanun yoludur (CMK m.267). Mahkûmiyet, beraat veya davanın düşmesi gibi davayı bitiren bir kararı “itiraz” başlığıyla ağır ceza mahkemesine götürmek, kanunun o karar için öngördüğü yolu kullanmamak anlamına gelir.

Kanun yolunun seçiminde yanılma, kabul edilebilir bir başvuruda başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz; başvurunun yapıldığı merci başvuruyu derhâl görevli ve yetkili mercie gönderir (CMK m.264). Bu kural bir güvencedir, ama dilekçenin içeriği yine de doğru yola göre kurulmalıdır: istinafta hükmün hukuka aykırılığı, itirazda ara kararın dayanağı tartışılır.

Aşağıdaki tablo asliye ceza mahkemesinde en sık karşılaşılan kararları, başvuru yolunu, süreyi ve incelemeyi yapacak merciyi birlikte gösterir:

Asliye ceza mah­ke­me­si­nin kararı	Yol	Süre ve baş­lan­gıcı	Dilekçe nereye verilir, kim inceler
Mah­kû­mi­yet, beraat ve diğer hüküm­ler	İstinaf (CMK m.272/1)	Gerek­çeli hükmün teb­li­ğin­den iti­ba­ren iki hafta (CMK m.273/1)	Hükmü veren asliye ceza mah­ke­me­sine; bölge adliye mah­ke­mesi inceler
Hükmün açık­lan­ma­sı­nın geri bıra­kıl­ması	İstinaf (CMK m.231/12)	İstinaf süresi (CMK m.273/1)	Hükmü veren asliye ceza mah­ke­me­sine; bölge adliye mah­ke­mesi inceler
Basit yar­gı­lama usu­lüyle verilen hüküm	İtiraz (CMK m.252/1)	Kararın öğre­nil­me­sin­den iti­ba­ren iki hafta (CMK m.268/1)	Hükmü veren mah­ke­meye; tevzi ile belir­le­nen başka asliye ceza mah­ke­mesi duruşma açar (CMK m.252/2)
Tutuk­lama, tutuk­lu­lu­ğun devamı, tahliye tale­bi­nin reddi	İtiraz (CMK m.101/5, m.104/2)	Kararın öğre­nil­me­sin­den iti­ba­ren iki hafta (CMK m.268/1)	Kararı veren mah­ke­meye; yargı çev­re­sin­deki ağır ceza mah­ke­mesi inceler (CMK m.268/3-c)
Adlî kontrol karar­ları	İtiraz (CMK m.111/2)	Aynı	Aynı
Görev­siz­lik kararı	İtiraz (CMK m.5/2)	Aynı	Aynı
Eski hâle getirme tale­bi­nin reddi	İtiraz (CMK m.42/2)	Aynı	Aynı

Asliye ceza mahkemesinin hükmünde hangi yolun açık olduğu kararın kendisinde yazılıdır. Kanun, kararlarda başvurulabilecek kanun yolunun, süresinin, merciinin ve şeklinin belirtilmesini zorunlu tutar (CMK m.34/2). Dilekçe yazmadan önce kararın son paragrafı okunmalı ve yol oradan teyit edilmelidir.

3. Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Nereye Yapılır?

Asliye ceza mahkemesi kararına itiraz dilekçesi kararı veren mercie, yani kararı veren asliye ceza mahkemesine verilir; itiraz ayrıca tutanağa geçirilmek koşuluyla zabıt kâtibine beyanda bulunularak da yapılabilir (CMK m.268/1). Dilekçe doğrudan ağır ceza mahkemesine verilmez. Kararına itiraz edilen mahkeme itirazı yerinde görürse kararını kendisi düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde dosyayı itirazı incelemeye yetkili mercie gönderir (CMK m.268/2).

Asliye ceza mahkemesi hâkimi tarafından verilen kararlara yapılan itirazları, yargı çevresinde bulundukları ağır ceza mahkemesi inceler (CMK m.268/3-c). Sulh ceza hâkimliği kararlarına itirazda merci başkadır: sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adlî kontrol kararlarına yapılan itirazı asliye ceza mahkemesi hâkimi, diğer kararlarına yapılan itirazı numara olarak izleyen sulh ceza hâkimliği inceler (CMK m.268/3-a, m.268/3-b). Bu iki yol birbirine karıştırıldığında dilekçe yanlış mercie hitaben yazılır; soruşturma evresindeki kararlara itiraz için ayrıca sulh ceza hâkimliğine itiraz dilekçesi yazısına bakılabilir.

Hüküm ve basit yargılama hükmü bu genel kuraldan ayrılır. İstinaf dilekçesi de hükmü veren asliye ceza mahkemesine verilir, ama dosyayı ağır ceza mahkemesi değil bölge adliye mahkemesi inceler (CMK m.272/1, m.273/1). Basit yargılama usulüyle verilen hükme yapılan itirazı ise ağır ceza mahkemesi değil, tevzi kriterlerine göre belirlenen başka bir asliye ceza mahkemesi duruşma açarak görür (CMK m.252/2).

3.1. Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Dilekçesinin Başlığı

Asliye ceza mahkemesi kararına itiraz dilekçesinin muhatabı, kararı veren asliye ceza mahkemesidir; çünkü kanun itirazın kararı veren mercie verilmesini ister (CMK m.268/1). Başlığın üstüne “[yer] Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere” satırı yazılabilir. Bu satır, mahkeme kararını düzeltmezse dosyanın gideceği merciyi gösterir (CMK m.268/2, m.268/3-c); dilekçenin teslim edileceği yeri değiştirmez.

Kanun itiraz dilekçesi için ayrı bir başlık biçimi öngörmez. Başlığın “sulh ceza hâkimliğine gönderilmek üzere” diye kurulması ise asliye ceza hâkiminin kararı için yanlış merciyi gösterir: bu kararlara yapılan itirazı sulh ceza hâkimliği değil ağır ceza mahkemesi inceler (CMK m.268/3-c).

4. Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Süresi

Asliye ceza mahkemesi kararına itiraz süresi, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır (CMK m.268/1). Öğrenme günü, kararların açıklanması ve tebliği kuralına göre belirlenir: ilgili tarafın yüzüne karşı verilen karar kendisine açıklanır; aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek karar, hazır bulunamayan ilgilisine tebliğ olunur (CMK m.35/1-2). Buna göre duruşmada açıklanan ara kararda süre açıklama gününden, hazır bulunmayan kişi için ise tebliğ gününden başlar.

Tutuklu bulunan sanık, zabıt kâtibine veya tutuklu bulunduğu ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürüne beyanda bulunarak ya da dilekçe vererek kanun yollarına başvurabilir (CMK m.263/1). Kurum müdürüne başvuruda tutanak ve dilekçe derhâl ilgili mahkemeye gönderilir ve gerekli işlem yapıldığında kanun yolu süreleri kesilmiş sayılır (CMK m.263/3-4). Tutuklu sanık için itiraz dilekçesini cezaevi idaresine teslim etmek, süreyi korumanın kanunda gösterilen yoludur.

Süre kusursuz olarak kaçırılmışsa eski hâle getirme istenebilir; kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmeyen kişi kusursuz sayılır (CMK m.40). Eski hâle getirme dilekçesi engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde verilir ve dilekçe sahibi sürenin geçmesinde kusuru olmadığına ilişkin olguları, varsa belgeleriyle açıklar (CMK m.41).

5. Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Hangi Kararlara Yapılır?

Asliye ceza mahkemesi kararına itiraz, kanunun itiraz yolunu açıkça gösterdiği kararlar için kullanılır (CMK m.267). Asliye ceza mahkemesinde en sık karşılaşılan örnekler tutuklama, adlî kontrol, görevsizlik ve eski hâle getirme talebinin reddi kararlarıdır.

5.1. Asliye Ceza Mahkemesinin Tutuklama ve Tahliye Kararlarına İtiraz

Asliye ceza mahkemesi, kovuşturma evresinde sanığın tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine veya re’sen karar verir (CMK m.101/1). Tutuklama kararına ve tutuklamanın koşullarını düzenleyen maddeye göre verilen kararlara itiraz edilebilir (CMK m.101/5). Sanık kovuşturmanın her aşamasında salıverilmesini isteyebilir; tutukluluğun devamına veya salıverilmeye ilişkin kararlara da itiraz edilebilir (CMK m.104/1-2). Bu itirazları yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi inceler (CMK m.268/3-c). Tutuklamanın şartları için tutuklama nedir yazısına bakılabilir.

Tutuklamaya, tutuklamanın devamına veya tahliye isteminin reddine ilişkin kararda kuvvetli suç şüphesini, tutuklama nedenlerinin varlığını, tedbirin ölçülü olduğunu ve adlî kontrolün yetersiz kalacağını gösteren delillerin somut olgularla gerekçelendirilerek açıkça gösterilmesi gerekir (CMK m.101/2). İtiraz dilekçesi bu dört unsurun her biri için kararın gerekçesinde somut bir olgu gösterilip gösterilmediğini tartışır. Yalnız adlî para cezasını gerektiren suçlarda ve vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler dışında hapis cezasının üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlarda tutuklama kararı verilemez (CMK m.100/4); suç bu kapsamdaysa itirazın ilk sebebi budur.

5.2. Asliye Ceza Mahkemesinin Adlî Kontrol Kararına İtiraz

Asliye ceza mahkemesinin adlî kontrole ilişkin kararlarına itiraz edilebilir (CMK m.111/2). Sanık adlî kontrolün kaldırılmasını da isteyebilir; bu istem üzerine mahkeme Cumhuriyet savcısının görüşünü aldıktan sonra beş gün içinde karar verebilir (CMK m.111/1). Tedbirin türleri ve süresi için adlî kontrol nedir yazısına bakılabilir.

5.3. Asliye Ceza Mahkemesinin Görevsizlik Kararına İtiraz

Asliye ceza mahkemesi iddianamenin kabulünden sonra işin kendi görevini aştığını veya dışında kaldığını anlarsa, bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir (CMK m.5/1). Adlî yargı içindeki mahkemeler bakımından verilen görevsizlik kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir (CMK m.5/2). Görevsizlik kararına itiraz dilekçesi de kararı veren asliye ceza mahkemesine verilir ve yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi inceler (CMK m.268/1, m.268/3-c). Asliye ceza ile ağır ceza mahkemesinin görev sınırı için ağır ceza mahkemesi nedir yazısına bakılabilir.

5.4. Asliye Ceza Mahkemesinin Hükme Esas Ara Kararları

Asliye ceza mahkemesinin her ara kararına ayrıca itiraz edilemez. Hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başkaca kanun yolu öngörülmemiş olan mahkeme kararlarına karşı hükümle birlikte istinaf yoluna başvurulabilir (CMK m.272/2). Kanunun itiraz yolu göstermediği bir ara karar, ayrı bir itiraz dilekçesiyle değil, hükme karşı verilecek istinaf dilekçesinde ileri sürülür.

6. Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Nasıl İncelenir?

Asliye ceza mahkemesi kararına yapılan itiraz, kanunda yazılı hâller saklı kalmak üzere duruşma yapılmaksızın incelenir; gerekli görülürse Cumhuriyet savcısı ve sonra müdafi veya vekil dinlenir (CMK m.271/1). İtirazı inceleyecek ağır ceza mahkemesi, yazılı cevap verebilmeleri için itirazı Cumhuriyet savcısına ve karşı tarafa bildirebilir, inceleme ve araştırma yapabilir veya yapılmasını emredebilir (CMK m.270/1).

Tutuklama ve salıverilme kararlarına yapılan itirazda Cumhuriyet savcısından görüş alınırsa bu görüş sanığa veya müdafiine bildirilir; sanık veya müdafi üç gün içinde görüşünü bildirebilir (CMK m.270/2). İtiraz yerinde görülürse merci, itiraz konusu hakkında da karar verir; karar mümkün olan en kısa sürede verilir (CMK m.271/2-3).

Ağır ceza mahkemesinin itiraz üzerine verdiği kararlar kesindir. Tek istisna, ilk defa merci tarafından verilen tutuklama kararıdır; bu karara karşı itiraz yoluna gidilebilir (CMK m.271/4). İtiraz, kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz; ancak kararına itiraz edilen mahkeme veya itirazı inceleyecek merci yerine getirmenin geri bırakılmasına karar verebilir (CMK m.269).

7. Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Yerine İstinaf: Mahkûmiyet ve Beraat Hükmü

Asliye ceza mahkemesinin duruşma sonunda verdiği mahkûmiyet veya beraat hükmüne karşı yol istinaftır; istinaf istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır (CMK m.272/1, m.273/1). Sanığın, katılanın ve katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görenlerin dilekçesinde başvuru nedenlerinin gösterilmemesi incelemeye engel olmaz (CMK m.273/4). Süre gerekçeli hükmün tebliğiyle başladığı için gerekçeli hükmün tebliğ tarihi ayrıca not edilmelidir; bu kavram için gerekçeli karar ne demek yazısına bakılabilir.

Asliye ceza mahkemesinin her hükmü istinaf edilemez. Hapis cezasından çevrilenler hariç, sonuç olarak belirlenen on beş bin Türk lirası dahil adlî para cezasına mahkûmiyet hükümleri, üst sınırı beş yüz günü geçmeyen adlî para cezasını gerektiren suçlardan beraat hükümleri ve kanunlarda kesin olduğu yazılı hükümler istinafa götürülemez (CMK m.272/3). İstinafın genel çerçevesi için istinaf nedir, bölge adliye mahkemesi kararından sonraki aşama için temyiz nedir yazılarına bakılabilir.

7.1. Asliye Ceza Mahkemesinin HAGB Kararına İstinaf

Asliye ceza mahkemesinin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı, CMK m.272/3 hükümleri saklı kalmak üzere, istinaf yoluna başvurulur (CMK m.231/12). Fıkra 2 Mart 2024’te 7499 sayılı Kanunla, ardından 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla değiştirilmiştir; bu karara karşı hazırlanacak dilekçe itiraz değil istinaf dilekçesidir. Denetim süresi içinde kasten yeni suç işlenmesi veya yükümlülüklere aykırı davranılması üzerine hüküm açıklanırsa, açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir ve itiraz mercii yalnız bu fıkradaki koşullarla sınırlı bir değerlendirme yapabilir (CMK m.231/11). Kurumun şartları için HAGB nedir yazısına bakılabilir.

8. Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz: Basit Yargılama Usulüyle Verilen Hüküm

Asliye ceza mahkemesinin basit yargılama usulüyle verdiği hükme karşı itiraz edilebilir; süresi içinde itiraz edilmeyen hüküm kesinleşir (CMK m.252/1). Kanun bu itiraz için ayrı bir süre koymadığından genel itiraz süresi uygulanır: kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta (CMK m.268/1). Hükümde itiraz usulü ile itirazın sonuçlarının belirtilmesi zorunludur (CMK m.251/5).

İtiraz üzerine hükmü veren mahkeme dosyayı, o yerde birden fazla asliye ceza mahkemesi varsa tevzi kriterlerine göre belirlenen asliye ceza mahkemesine gönderir; bu mahkeme duruşma açarak genel hükümlere göre yargılamaya devam eder (CMK m.252/2). Tek asliye ceza mahkemesi bulunan yerde duruşmayı aynı mahkemedeki yetkili başka bir hâkim, o da yoksa adlî yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu başkanının görevlendirdiği hâkim açar. Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında hüküm verilebilir. Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilirse duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır (CMK m.252/2).

İtirazı inceleyen mahkeme, basit yargılama usulüyle verilen hükümle bağlı değildir. Sonuç cezadan dörtte bir indirim, yalnız itiraz sanık dışındaki kişiler tarafından yapılmışsa uygulanır (CMK m.252/3). Sanık itiraz etmeden önce bu iki cümlenin kendi dosyasındaki anlamını değerlendirmelidir. Yeni hükme karşı genel hükümlere göre kanun yoluna başvurulabilir (CMK m.252/5).

İki durumda dosya duruşma açacak asliye ceza mahkemesine değil, itirazı incelemeye yetkili mercie, yani ağır ceza mahkemesine gider. Birincisi, mahkeme itirazın süresinde yapılmadığını veya kanun yoluna başvuru hakkı bulunmayan kişiden geldiğini değerlendirdiğinde merci yalnız bu sebepler yönünden inceleme yapar (CMK m.252/6). İkincisi, itiraz yalnız yargılama giderine, vekâlet ücretine veya maddi hataya ilişkinse aynı yol uygulanır (CMK m.252/7). Usulün şartları için basit yargılama usulü yazısına bakılabilir.

9. Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği: Tutukluluğa İtiraz

Asliye ceza mahkemesi kararına itiraz dilekçesi örneği, kovuşturma evresinde tutukluluğun devamına veya tahliye talebinin reddine ilişkin karara yöneliktir. Dilekçe kararı veren asliye ceza mahkemesine verilir (CMK m.268/1); üst satır, mahkeme kararını düzeltmezse dosyanın gideceği ağır ceza mahkemesini gösterir (CMK m.268/2, m.268/3-c). Köşeli parantezli alanlar dosyadaki bilgilerle doldurulur; sebepler, itiraz edilen kararın kendi gerekçesi okunmadan yazılamaz.

          [YER] AĞIR CEZA MAHKEMESİNE GÖNDERİLMEK ÜZERE
              [YER] [N]. ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE

DOSYA NO          : [yıl/sayı] Esas

İTİRAZ EDEN
SANIK             : [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [...]
                    [Tutuklu ise: ... Ceza İnfaz Kurumu]

MÜDAFİİ           : Av. [Ad Soyad], [Baro] Barosu, Sicil No: [...]
                    [Adres]

İTİRAZA KONU KARAR: Mahkemenizin [gg.aa.yyyy] tarihli
                    [tutukluluğun devamına / tahliye talebinin reddine]
                    ilişkin ara kararı

ÖĞRENME TARİHİ    : [gg.aa.yyyy] (duruşmada açıklama / tebliğ)

KONU              : Tutukluluğa ilişkin karara itirazımız ile sanığın
                    tahliyesi, olmazsa adlî kontrol tedbiri uygulanarak
                    serbest bırakılması istemidir.

AÇIKLAMALAR

1. Sanık hakkında [suçun adı ve kanun maddesi] iddiasıyla açılan
   davada, Mahkemenizce [gg.aa.yyyy] tarihinde [tutukluluğun devamına /
   tahliye talebinin reddine] karar verilmiştir. Karar
   [gg.aa.yyyy] tarihinde öğrenilmiş olup itiraz iki haftalık süre
   içindedir (CMK m.268/1).

2. Kararda kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delil
   gösterilmemiştir. [Kararın bu konudaki gerekçesi aynen yazılır ve
   hangi delilin neden yetersiz olduğu dosyadaki belgeye bağlanarak
   açıklanır.] (CMK m.101/2-a)

3. Tutuklama nedeninin varlığı somut olgularla gerekçelendirilmemiştir.
   [Kaçma veya delil karartma şüphesine ilişkin gerekçe aynen yazılır;
   sabit adres, iş, aile bağı gibi karşı olgular eke bağlanır.]
   (CMK m.100/2, m.101/2-b)

4. Tedbirin ölçülülüğü ve adlî kontrolün neden yetersiz kalacağı
   kararda gösterilmemiştir. [Tutuklulukta geçen süre ve iddia edilen
   suçun kanundaki cezası yazılır.] (CMK m.100/1, m.101/2-c ve d)

5. [Suç yalnız adlî para cezasını ya da üst sınırı iki yılı geçmeyen
   hapis cezasını gerektiriyor ve vücut dokunulmazlığına karşı kasten
   işlenen suçlardan değilse:] Bu suç bakımından tutuklama kararı
   verilemez (CMK m.100/4).

6. İtiraz üzerine Cumhuriyet savcısından görüş alınması hâlinde bu
   görüşün tarafımıza bildirilmesini ve üç günlük süre içinde
   beyanda bulunma imkânı tanınmasını talep ederiz (CMK m.270/2).

SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle;
1. Mahkemenizce itirazın yerinde görülerek kararın düzeltilmesine
   ve sanığın tahliyesine (CMK m.268/2),
2. Aksi hâlde dosyanın itirazı incelemeye yetkili [YER] Ağır Ceza
   Mahkemesine gönderilmesine (CMK m.268/2, m.268/3-c) ve itirazın
   kabulü ile sanığın tahliyesine, olmazsa adlî kontrol tedbiri
   uygulanarak serbest bırakılmasına,
karar verilmesini saygıyla talep ederiz.

                                        [gg.aa.yyyy]
                                        Sanık Müdafii
                                        Av. [Ad Soyad] [imza]

EKLER:
1. İtiraza konu kararın örneği
2. [Sabit adres, iş veya aile bağını gösteren belgeler]

Tutuklu sanık dilekçeyi kendisi veriyorsa, dilekçeyi bulunduğu ceza infaz kurumu müdürüne teslim edebilir; bu durumda tutanağın bir örneği kendisine verilir (CMK m.263/1-3). Görevsizlik kararına itiraz edilecekse aynı başlık kullanılır; “İtiraza konu karar” satırına görevsizlik kararı yazılır ve açıklamalar suçun kanundaki cezası ile görev kuralı üzerine kurulur (CMK m.5/2).

10. Asliye Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği: Basit Yargılama Hükmü

Asliye ceza mahkemesinin basit yargılama usulüyle verdiği hükme itiraz dilekçesi de hükmü veren asliye ceza mahkemesine verilir. Bu dilekçede “ağır ceza mahkemesine gönderilmek üzere” satırı yazılmaz, çünkü itiraz üzerine dosya ağır ceza mahkemesine değil, tevzi kriterlerine göre belirlenen asliye ceza mahkemesine gider (CMK m.252/2). İtiraz yalnız yargılama gideri, vekâlet ücreti veya maddi hata hakkındaysa dosyayı ağır ceza mahkemesi inceler (CMK m.252/7); bu durumda başlık ilk örnekteki gibi kurulur.

              [YER] [N]. ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE

DOSYA NO          : [yıl/sayı] Esas, [yıl/sayı] Karar

İTİRAZ EDEN       : [Sanık / Katılan / Şikâyetçi] [Ad Soyad]
                    T.C. Kimlik No: [...]
                    [Adres]

VEKİLİ / MÜDAFİİ  : Av. [Ad Soyad], [Baro] Barosu, Sicil No: [...]

İTİRAZA KONU HÜKÜM: Mahkemenizin [gg.aa.yyyy] tarihli, basit
                    yargılama usulüyle verilen hükmü

TEBLİĞ TARİHİ     : [gg.aa.yyyy]

KONU              : CMK m.252 uyarınca hükme itirazımız ile dosyanın
                    duruşma açılmak üzere gönderilmesi istemidir.

AÇIKLAMALAR

1. Mahkemenizce [suçun adı ve kanun maddesi] iddiasıyla basit
   yargılama usulü uygulanarak [hükmün türü ve sonucu] şeklinde
   hüküm kurulmuştur. Hüküm [gg.aa.yyyy] tarihinde tebliğ edilmiş
   olup itiraz iki haftalık süre içindedir (CMK m.252/1, m.268/1).

2. [Hükme esas alınan delil ve gerekçe yazılır; itiraz edenin
   karşı açıklaması dosyadaki belgeye bağlanarak anlatılır.]

3. [Dinlenmesi istenen tanık, alınması istenen rapor veya
   toplanması istenen belge ayrı ayrı yazılır. Bu talepler, duruşma
   açılarak genel hükümlere göre yapılacak yargılamada ileri sürülür.]
   (CMK m.252/2)

SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle, basit yargılama usulüyle
verilen hükme itirazımızın kabulü ile dosyanın tevzi kriterlerine
göre belirlenecek asliye ceza mahkemesine gönderilmesine ve
duruşma açılarak genel hükümlere göre yargılama yapılmasına
(CMK m.252/2) karar verilmesini saygıyla talep ederiz.

                                        [gg.aa.yyyy]
                                        İtiraz Eden / Vekili
                                        [Ad Soyad] [imza]

EKLER:
1. İtiraza konu hükmün örneği ve tebliğ belgesi
2. [Dayanılan belgeler]

Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilirse duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır (CMK m.252/2). Aynı dosyada birden fazla sanık varsa, itiraz üzerine verilen hükmün sanık lehine olması hâlinde, bu hususların uygulanma olanağı bulunan ve itiraz etmemiş diğer sanıklar da itiraz etmiş gibi bu karardan yararlanır (CMK m.252/4).

11. Asliye Ceza Mahkemesi Kararı Kesinleştikten Sonra İtiraz Edilebilir mi?

Asliye ceza mahkemesi kararı kesinleştikten sonra itiraz veya istinaf yolu kalmaz; kanun kesinleşmiş hükümler için yalnız olağanüstü yolları düzenler. Kesinleşen bir hükümle sonuçlanmış dava, duruşmada kullanılan belgenin sahteliğinin anlaşılması veya sanığın beraatini gerektirecek nitelikte yeni olay ya da delil ortaya konulması gibi kanunda sayılan hâllerde, hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi yoluyla tekrar görülür (CMK m.311/1). Yenileme istemi hükmü veren mahkemeye sunulur ve bu mahkeme istemin kabule değer olup olmadığına duruşma yapmadan karar verir (CMK m.318/1, m.318/3). Ayrıntılar için yargılamanın yenilenmesi yazısına bakılabilir.

İstinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, bozma istemini yasal nedenleriyle birlikte Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir (CMK m.309/1). Kanun bu yolu Adalet Bakanlığının istemine bağlar; Yargıtay ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse karar veya hükmü kanun yararına bozar (CMK m.309/3). Şartları için kanun yararına bozma yazısına bakılabilir. Mahkemenin görev alanı ve verdiği karar türleri için asliye ceza mahkemesi nedir yazısına bakılabilir.