Adli Sicil (Sabıka) Kaydı Nasıl Silinir? Süreler ve Başvuru

Adli sicil kaydı nasıl silinir sorusunun cevabı iki aşamalıdır; halk arasında sabıka kaydı denen bu kaydın silinmesi önce arşive aktarma, sonra arşivden tamamen silme biçiminde gerçekleşir. Cezanın infazı tamamlandığında ya da etkin pişmanlık, ceza zamanaşımı veya genel af gerçekleştiğinde Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü kaydı adli sicilden silerek arşiv kaydına alır (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9/1). Arşiv kaydı ise çoğu mahkûmiyette, arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçince tamamen silinir; hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde bu süre on beş veya otuz yıldır (m.12/1). Süre dolduğu hâlde silinmeyen kayıt için talep e-Devlet’teki “Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi” hizmetiyle ya da dilekçeyle Genel Müdürlüğe iletilir. Bu yazı, cezası infaz edilmiş ve sabıka kaydının ne zaman, kim tarafından ve hangi başvuruyla silineceğini öğrenmek isteyen kişi için hazırlanmıştır.

1. Adli Sicil Kaydı Silme: Öne Çıkanlar

• Adli sicil kaydı, cezanın infazı tamamlanınca ya da şikâyetten vazgeçme, etkin pişmanlık, ceza zamanaşımı veya genel af hâlinde silinip arşive alınır (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9/1).
• Arşiv kaydı çoğu mahkûmiyette arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl sonra tamamen silinir (m.12/1-c).
• Anayasa m.76 veya TCK dışındaki kanunlarda hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde arşiv kaydı, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararıyla on beş yıl, bu karar olmadan otuz yıl sonra silinir (m.12/1-b).
• Adli para cezasına mahkûmiyet ve cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler adli sicile alınmadan doğrudan arşive kaydedilir (m.9/3).
• Kaydı mahkeme değil Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü siler; silme kararlarını üç hâkimli komisyon alır (m.9/1, m.14/1).
• Yasaklanmış hakların geri verilmesi (memnu hakların iadesi) silme talebinden ayrı bir yoldur ve mahkemeye yapılır (m.13/A-3).

2. Adli Sicil Kaydı ve Arşiv Kaydı Nedir?

Adli sicil kaydı, Türk mahkemelerince verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin tutulduğu kayıttır; arşiv kaydı ise adli sicilden silinen bilgilerin aktarıldığı ikinci kayıttır. Kanun adli sicile kaydedilecek bilgileri tek tek sayar: hapis cezasına mahkûmiyet, koşullu salıverilme, infazın tamamlandığı, ertelenen cezada denetim süresi, adli para cezası ve ödendiği, hak yoksunlukları, zamanaşımı ve af bunlar arasındadır (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.4/1). Tüm bilgiler Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğündeki merkezî adli sicilde tutulur (m.2/1).

Her mahkûmiyet adli sicile girmez. Disiplin suçlarına ve sırf askerî suçlara ilişkin mahkûmiyetler, disiplin veya tazyik hapsine ilişkin kararlar ve idari para cezasına ilişkin kararlar adli sicile kaydedilmez (m.5/1). Adli sicile yalnız mahkemelerin kesinleşmiş hükümleri kaydedildiği için (m.4/1) kamu görevlisine idarece verilen disiplin cezası adli sicilde yer almaz; o cezanın özlük sicilinden silinmesi ayrı bir usule tabidir ve disiplin cezasının sicilden silinmesi yazısında ele alınmıştır.

Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı arasındaki temel fark, kimin görebildiğidir:

Ölçüt	Adli sicil kaydı	Arşiv kaydı
Neyi gösterir	Kesinleşmiş ve henüz arşive alınmamış mah­kû­mi­yet­leri (m.4/1)	Adli sicilden silinen bilgiler ile doğrudan arşive kaydedilen adli para cezası ve erteleme hükümleri (m.9/1, m.9/3)
Kime verilir	Kişinin kendisine veya vekâ­let­na­mede açıkça belir­til­mişse vekiline; kamu kurum ve kuru­luş­la­rına, kamu kurumu nite­li­ğin­deki meslek kuru­luş­la­rına (m.7/1)	Kişinin kendisine veya vekiline; soruşturma veya kovuşturma kapsamında başsavcılık, hâkim veya mahkemeye; yetkili seçim kurullarına; özel kanunlarda gösterilen hâllerde ilgili kamu kurumlarına (m.10/1)
Ne zaman silinir	Arşive alınma koşulu oluşunca silinip arşive aktarılır (m.9/1)	Kanuni süre dolunca tamamen silinir (m.12/1)

Adli sicil ve arşiv bilgileri gizlidir; görevliler bu bilgileri açıklayamaz ve bilgiyi alan kişi, kurum ve kuruluşlar onu veriliş amacı dışında kullanamaz (m.11/1). Kanunda açıkça belirtilmedikçe bir kişi hakkındaki işlem için yakınının adli sicil ve arşiv kaydı istenemez (m.10/2). On sekiz yaşından küçüklere ait adli sicil ve arşiv kayıtları yalnız soruşturma ve kovuşturma kapsamında başsavcılık, hâkim veya mahkeme tarafından istenebilir (m.10/3).

3. Adli Sicil Kaydı Ne Zaman Silinir?

Adli sicil kaydı, kanunun saydığı dört hâlden biri gerçekleştiğinde Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek arşiv kaydına alınır (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9/1). Bu dört hâl şunlardır:

• İnfazın tamamlanması: Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazı tamamlandığında kayıt arşive aktarılır (m.9/1-a). Hapis cezasında infaz süresinin hesabını cezaevinde ne kadar yatarım yazısında, koşullu salıvermenin şartlarını koşullu salıverme yazısında inceledik.
• Şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık: Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık hâlinde kayıt arşive alınır (m.9/1-b).
• Ceza zamanaşımının dolması: Ceza zamanaşımı dolduğunda kayıt arşive alınır (m.9/1-c).
• Genel af: Genel af hâlinde kayıt arşive alınır (m.9/1-d). Genel af ile özel affın farkını genel af ve özel af yazısında açıkladık.

Adli sicil kaydının arşive alınması, kaydın tamamen yok olduğu anlamına gelmez. Bilgi artık m.7 uyarınca verilen adli sicil bilgisinde yer almaz; ancak arşiv kaydı olarak m.10’da sayılan merciler tarafından istenebilir ve kendi süresi dolunca silinir.

İlgilinin ölümü hâlinde adli sicil bilgileri arşive alınmadan tamamen silinir (m.9/2). Türk vatandaşı hakkında yabancı mahkemece verilip adli sicile kaydedilen hürriyeti bağlayıcı ceza, kesinleştiği tarihten itibaren mahkûmiyet kararında belirtilen süre geçince arşive alınır (m.9/3).

3.1. Adli sicil kaydında adli para cezası, erteleme ve HAGB

Adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri ile cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler adli sicil kaydına alınmaz; doğrudan arşive kaydedilir (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9/3). Bu nedenle adli para cezası ödenmiş ya da hapis cezası ertelenmiş kişinin genel adli sicil kaydında bu hüküm görünmez, arşiv kaydında görünür. Arşive, adli para cezasının ödenerek veya tazyik hapsiyle infaz edildiği (m.4/1-c) ve ertelenen hapis cezasında denetim süresinin iyi hâlle geçirilmesi dolayısıyla cezanın infaz edilmiş sayıldığı (m.4/1-b) da işlenir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları farklı bir kayda tabidir. Bu kararlar yalnız bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet başsavcılığı istediğinde verilmek üzere kaydedilir (m.6/1). HAGB kararının memuriyet başvurusundaki etkisini HAGB memuriyete engel mi yazısında ayrıca inceledik.

4. Adli Sicil Arşiv Kaydı Nasıl ve Ne Zaman Silinir?

Adli sicil arşiv kaydı, mahkûmiyetin türüne göre değişen kanuni süre dolunca tamamen silinir (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.12/1). Çoğu mahkûmiyette süre, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıldır (m.12/1-c). Anayasa m.76 ile TCK dışındaki kanunlarda bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetlerde ise süre uzar: yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş yıl, bu karar aranmaksızın otuz yıl geçmesi gerekir (m.12/1-b).

Kaydın türü	Arşiv kaydının tamamen silinmesi	Dayanak
İlgilinin ölümü	Ölüm üzerine	m.12/1-a
Diğer mah­kû­mi­yet­ler	Arşive alınma koşul­la­rı­nın oluştuğu tarihten itibaren 5 yıl	m.12/1-c
Anayasa m.76 veya TCK dışındaki kanunlarda hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyet	Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa 15 yıl; karar yoksa 30 yıl	m.12/1-b
Akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbiri	İnfazın tamam­lan­ma­sıyla	m.12/4

On beş ve otuz yıllık süre her mahkûmiyete uygulanmaz. Bu rejim, Anayasa m.76’nın ve TCK dışındaki özel kanunların bir hak yoksunluğuna bağladığı mahkûmiyetler içindir; bunların dışında kalan her mahkûmiyet beş yıllık kurala tabidir (m.12/1-b, m.12/1-c). Anayasa m.76/2, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanlar ile zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, kaçakçılık ve terör eylemlerine katılma gibi suçlardan hüküm giymiş olanların affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemeyeceğini düzenler. Bu tür bir hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetin arşiv kaydı, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmadıkça otuz yıl durur.

4.1. Adli sicil arşiv kaydında beş yıl hangi tarihten başlar?

Adli sicil arşiv kaydındaki beş yıllık süre, mahkûmiyet ya da kesinleşme tarihinden değil, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten başlar (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.12/1-c). Arşive alınma koşulları m.9/1’de sayıldığı için başlangıç anı da o hâllerden biridir: hapis cezasında kural olarak infazın tamamlandığı tarih, zamanaşımında zamanaşımının dolduğu tarih, genel afta affın gerçekleştiği tarih.

Kanun, adli sicile hiç alınmadan doğrudan arşive kaydedilen adli para cezası ve erteleme hükümlerinde (m.9/3) beş yılın hangi olaydan itibaren işleyeceğini ayrıca saymaz. Bu hükümlerde arşive, cezanın ödendiği veya denetim süresi sonunda infaz edilmiş sayıldığı bilgisi işlenir (m.4/1-b, m.4/1-c). Başlangıç tarihinin somut dosyada hangi kayda göre belirlendiği, kişinin kendi arşiv kaydını sorgulayarak görülebilir.

5. Adli Sicil Kaydı Silme Başvurusu Nasıl Yapılır?

Adli sicil kaydının silinmesi için başvuru, e-Devlet üzerinden veya dilekçeyle Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne yapılır; silme işlemini mahkeme değil Genel Müdürlük yapar (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9/1). Genel Müdürlük, kendi sitesindeki “Adli Sicil Hizmetleri” sayfasında 18.08.2022 tarihinden itibaren adli sicil kaydı bulunan kişilerin e-Devlet üzerinden adli sicil silme-düzeltme talebinde bulunabildiğini ve başvurunun hangi aşamada olduğunu izleyebildiğini yayımlamaktadır. Bu bilgi mevzuat değildir, Resmî Gazete’de yayımlanmaz; kurumun kendi duyurusudur ve değişebilir (erişim: 27.09.2026).

Başvuru şu sırayla yapılır:

1. Kaydın aşamasını öğrenin. Gerçek kişiler kendi adli sicil ve arşiv kayıtlarını güvenli kimlik doğrulama araçlarıyla sorgulayabilir (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.13/2). Kaydın hâlâ adli sicilde mi, arşivde mi olduğu hangi sürenin işlediğini belirler.
2. Sürenin dolup dolmadığını hesaplayın. Adli sicildeki kayıt için m.9/1’deki hâllerden biri, arşiv kaydı için m.12/1’deki süre gerçekleşmiş olmalıdır. Beş yılı arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten sayın (m.12/1-c).
3. Talebi Genel Müdürlüğe iletin. E-Devlet’te Adalet Bakanlığının Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi hizmeti kullanılabilir. Dilekçeyle başvuracak kişiler için Genel Müdürlük, Dilekçe Örnekleri sayfasında “Adli Sicil ve Arşiv Kaydının Silinmesi Talebine Yönelik Dilekçe Örneği” yayımlamaktadır.
4. Başvurunun sonucunu izleyin. Silme talebi Genel Müdürlükte incelenir; adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesiyle ilgili kararları üç hâkimden oluşan komisyon alır (m.14/1).

Kanun, silme talebi için ayrı bir başvuru süresi, belge listesi veya sonuçlanma süresi öngörmez. Bu nedenle “kaç günde sonuçlanır” ya da “hangi evraklar zorunludur” sorularına kanun metninden kesin bir cevap verilemez; güncel uygulama Genel Müdürlüğün yayımladığı hizmet sayfalarından izlenmelidir.

5.1. Adli sicil kaydını kim siler: mahkeme mi, Genel Müdürlük mü?

Adli sicil kaydını Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü siler. Kanun, adli sicildeki bilgilerin “Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek” arşive alınacağını açıkça yazar (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9/1). Adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesiyle ilgili kararları almak üzere, Genel Müdürlüğün teklifi ve Bakan onayıyla üç hâkimden oluşan bir komisyon kurulur (m.14/1).

Genel Müdürlük de aynı sayfada bu yetkinin 6290 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle mahkemelerden alınarak Genel Müdürlüğe verildiğini, silmenin talep üzerine, re’sen veya toplu silme usulüyle tetkik hâkimlerince incelenip komisyona sunulduğunu belirtir. Bu nedenle süre dolduğu hâlde silinmemiş bir kayıt için mahkemeden silme kararı istemek yerine talep Genel Müdürlüğe yöneltilir. Mahkemeye yapılan başvuru, aşağıda anlatılan yasaklanmış hakların geri verilmesi talebidir ve silme talebinden ayrı bir yoldur.

6. Adli Sicil Kaydı Talep Aranmaksızın Hangi Hâllerde Silinir?

Adli sicil kaydı üç hâlde kişinin başvurusu beklenmeden tamamen silinir. Fiil kanunla suç olmaktan çıkarılırsa, o suçtan mahkûmiyete ilişkin adli sicil ve arşiv kayıtları talep aranmaksızın tamamen silinir (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.12/2). Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşirse, önceki mahkûmiyete ilişkin adli sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir (m.12/3). İlgilinin ölümü üzerine de adli sicil ve arşiv bilgileri tamamen silinir (m.9/2, m.12/1-a).

Talep aranmaksızın silme, kaydın sistemde fiilen kalmayacağının güvencesi değildir. Kanuni koşul oluştuğu hâlde kayıt sorgulamada hâlâ görünüyorsa kişi, yukarıdaki başvuru yoluyla Genel Müdürlükten kaydın silinmesini isteyebilir.

7. Adli Sicil Kaydı ve Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi (Memnu Hakların İadesi)

Adli sicil kaydının silinmesi ile yasaklanmış hakların geri verilmesi (eski adıyla memnu hakların iadesi) iki ayrı işlemdir. Silme, kaydın arşivden kaldırılmasıdır ve Genel Müdürlükçe yapılır (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.9/1). Yasaklanmış hakların geri verilmesi ise TCK dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilmesidir ve mahkeme kararıyla olur (m.13/A-1, m.13/A-3).

İki işlem arşiv kaydının süresinde birleşir. Hak yoksunluğu doğuran bir mahkûmiyette yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa arşiv kaydı on beş yıl sonra silinir; bu karar yoksa otuz yıl geçmesi gerekir (m.12/1-b). Bu nedenle hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde bu karar, hem hak kısıtlamasını kaldırmak hem de arşiv süresini kısaltmak için gereklidir.

7.1. Yasaklanmış hakların geri verilmesi şartları ve başvurulacak mahkeme

Yasaklanmış hakların geri verilmesi için iki şart birlikte aranır: mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıl geçmiş olmalı ve kişinin bu sürede yeni bir suç işlemediği, hayatını iyi hâlli olarak sürdürdüğü konusunda mahkemede kanaat oluşmalıdır (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.13/A-1). TCK m.53’ün beşinci ve altıncı fıkraları saklı tutulmuştur.

İnfaza genel af veya etkin pişmanlık dışında başka bir hukuki nedenle son verilmişse, hükmün kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl geçmesi gerekir; bu süre, kişinin mahkûm olduğu hapis cezasına üç yıl eklenerek bulunacak süreden az olamaz (m.13/A-2).

Talep hükümlü veya vekili tarafından yapılır. Karar, hükmü veren mahkeme veya hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkeme tarafından verilir (m.13/A-3). Başka şehre taşınmış kişi bu nedenle bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemeye başvurabilir. Mahkeme dosya üzerinden ya da Cumhuriyet savcısını ve hükümlüyü dinleyerek karar verir (m.13/A-4); karara karşı hükümle ilgili olarak Ceza Muhakemesi Kanunu’nda öngörülen kanun yoluna başvurulabilir (m.13/A-5). Kesinleşen karar adli sicil arşivine kaydedilir ve başvurunun bütün masrafları hükümlü tarafından karşılanır (m.13/A-6, m.13/A-7).

7.2. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kendiliğinden gerçekleşir mi?

Yasaklanmış hakların geri verilmesi süre dolmasıyla kendiliğinden gerçekleşmez. Kanun, hükümlünün veya vekilinin talebi üzerine mahkemenin karar vermesi gerektiğini düzenler (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.13/A-3). Üç yıllık sürenin geçmesi ve iyi hâl, talep için gereken şartlardır; hak yoksunluğunu kaldıran şey mahkemenin kararıdır. On beş yıllık arşiv süresi de ancak bu kararın alınması koşuluyla uygulanır (m.12/1-b-1).

8. Adli Sicil Kaydı Silinince Başvurularda Görünür mü?

Adli sicil kaydı silinip arşive alındığında kişinin kendisine ve kamu kurumlarına verilen adli sicil bilgisinde görünmez; ancak arşiv kaydı, süresi dolana kadar m.10/1’de sayılan merciler tarafından istenebilir (5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.7/1, m.10/1). Bu merciler arasında soruşturma veya kovuşturma kapsamında başsavcılık ve mahkemeler, yetkili seçim kurulları ve özel kanunlarda gösterilen hâllerde ilgili kamu kurum ve kuruluşları vardır. Arşiv kaydı tamamen silindiğinde bilgi arşivde de yer almaz (m.12/1).

Kamu kurumları, mevzuatın adli sicil ve arşiv kaydı alınmasını öngördüğü hâllerde ilgili kişiler hakkında sorgulama yapabilir (m.13/2). Memuriyet, silah ruhsatı veya meslek ruhsatı gibi başvurularda hangi kaydın hangi ölçüde dikkate alınacağı o başvurunun kendi mevzuatına göre belirlenir. Kamu görevine girişte yapılan araştırmayı güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yazısında ayrıca ele aldık.