Zinciri takılı ev kapısının ardında güvenli mesafede duran kadın

Aile Hukuku

Uzaklaştırma Kararı: Nasıl Alınır, Süresi, İtiraz ve İhlali

12 dk okumaYayımlanma:Son güncelleme:Yazan Av. Halit Süha Bahçeci

Uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’a göre şiddet uygulayan veya uygulama tehlikesi bulunan kişinin müşterek konuttan çıkarılması ve korunan kişiye, onun konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmasının yasaklanmasıdır (6284 sayılı Kanun m.5/1-b, m.5/1-c). Uzaklaştırma kararı mağdurun kendi talebiyle, kolluk, Bakanlık veya Cumhuriyet savcısının başvurusuyla istenir; aile mahkemesi hâkimi tarafından verilir, acil hâllerde kolluk amiri de uzaklaştırma tedbirini alabilir. İlk uzaklaştırma kararı en çok altı ay için verilir, karara iki hafta içinde itiraz edilebilir ve kararı ihlal eden kişi üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur.

1. Uzaklaştırma Kararı Nedir?

Uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Kanun’un “önleyici tedbir” olarak düzenlediği ve şiddet uygulayana yönelen yasakların halk arasındaki adıdır. Kanunda “uzaklaştırma kararı” diye ayrı bir kurum yoktur; hâkimin şiddet uygulayan hakkında verebileceği önleyici tedbirler sayılır ve bunlardan en bilineni, kişinin müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesidir (6284 sayılı Kanun m.5/1-b).

Kanun iki tür tedbir öngörür. Koruyucu tedbirler mağdura yöneliktir: barınma yeri, geçici maddi yardım, geçici koruma, işyerinin değiştirilmesi gibi (m.3, m.4). Önleyici tedbirler ise şiddet uygulayana yöneliktir ve uzaklaştırma kararı bu ikinci gruptadır (m.5). Mağduru koruyan tedbirlerin ayrıntısı için 6284 Sayılı Kanun: Koruma Kararı ve Mağdurun Hakları yazısına bakılabilir.

Uzaklaştırma tedbirleri 2012’den önce 4320 sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanun’da düzenleniyordu. 6284 sayılı Kanun bu kanunu yürürlükten kaldırmış, eski kanuna yapılan atıfları kendisine yapılmış saymış ve eski kanuna göre verilmiş kararların uygulanmasına devam edileceğini düzenlemiştir (6284 sayılı Kanun m.23).

1.1. Uzaklaştırma Kararının Kapsamı: Hangi Yasaklar Konabilir?

Uzaklaştırma kararı yalnız evden çıkarma değildir; hâkim aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun gördüğü benzer tedbirlere karar verebilir (6284 sayılı Kanun m.5/1):

  • Söz ve davranış yasağı: Şiddet mağduruna yönelik şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürme içeren söz ve davranışlarda bulunmamak (m.5/1-a).
  • Konuttan uzaklaştırma: Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılmak ve konutun korunan kişiye tahsisi (m.5/1-b).
  • Yaklaşma yasağı: Korunan kişilere ve bu kişilerin bulunduğu konuta, okula ve işyerine yaklaşmamak (m.5/1-c).
  • Çocuklarla kişisel ilişki: Daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması veya tümüyle kaldırılması (m.5/1-ç).
  • Yakınlara yaklaşma yasağı: Gerekirse korunan kişinin şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve (kişisel ilişki hâlleri saklı kalmak üzere) çocuklarına yaklaşmamak (m.5/1-d).
  • Eşyaya zarar vermeme: Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemek (m.5/1-e).
  • İletişim yasağı: Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemek (m.5/1-f).
  • Silah teslimi: Kanunen izinli silahları kolluğa, kamu görevi nedeniyle zimmetindeki silahı kurumuna teslim etmek (m.5/1-g, m.5/1-ğ).
  • Alkol ve madde yasağı: Korunan kişilerin bulunduğu yerlerde alkol veya uyuşturucu kullanmamak, bu maddelerin etkisindeyken onlara yaklaşmamak; bağımlılık varsa muayene ve tedavinin sağlanması (m.5/1-h).
  • Tedavi yükümlülüğü: Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurmak (m.5/1-ı).

Uzaklaştırma kararının neyi yasakladığı, bu listeden hangi bentlerin seçildiğine bağlıdır. Bu nedenle ihlal olup olmadığı da kararın kendi içeriğine göre değerlendirilir.

1.2. Uzaklaştırma Kararı Kaç Metre?

Uzaklaştırma kararı için 6284 sayılı Kanun metre cinsinden bir mesafe belirlemez. Yaklaşma yasağı korunan kişiye ve onun bulunduğu konuta, okula ve işyerine yaklaşmamayı kapsar (6284 sayılı Kanun m.5/1-c). Hâkim “uygun görülecek benzer tedbirlere” de karar verebildiğinden (m.5/1), yasağın hangi kişi ve yerleri kapsadığı kararın metninden okunmalıdır.

2. Uzaklaştırma Kararı Kimlere Verilir?

Uzaklaştırma kararı, şiddet uygulayan veya şiddet uygulama tehlikesi bulunan kişi hakkında verilir (6284 sayılı Kanun m.2/1-g). Kanunun koruduğu kişiler şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınlar, çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerdir (m.1/1). Bu nedenle erkekler de, evli olmayanlar da uzaklaştırma kararı talep edebilir.

Uzaklaştırma kararı için evlilik veya aynı evde yaşama şartı yoktur. Kanundaki ev içi şiddet tanımı, mağdur ile şiddet uygulayan aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hanede ya da aile mensubu sayılan kişiler arasında meydana gelen fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddeti kapsar (m.2/1-b). Şiddet mağduru da şiddete doğrudan veya dolaylı maruz kalan, maruz kalma tehlikesi bulunan ve şiddetten etkilenen kişileri içine alır (m.2/1-e).

3. Uzaklaştırma Kararı Hangi Durumlarda Verilir?

Uzaklaştırma kararı yalnız fiziksel darp hâlinde verilmez. Kanundaki şiddet tanımı; fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranışı, bunlara yönelik tehdit ve baskıyı ve özgürlüğün keyfî engellenmesini kapsar (6284 sayılı Kanun m.2/1-d). Tehdit, ısrarlı arama ve mesaj, hakaret, eve kapatma veya ekonomik baskı da uzaklaştırma kararı talebinin konusu olabilir.

3.1. Uzaklaştırma Kararı İçin Delil Gerekir mi?

Uzaklaştırma kararı talebinde kanunun iki cümlesini ayırmak gerekir. Birinci cümle, koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmayacağını söyler; ikinci cümle ise önleyici tedbir kararının geciktirilmeksizin verileceğini düzenler (6284 sayılı Kanun m.8/3). Uzaklaştırma kararı önleyici tedbir olduğundan, kanun bu tedbir için delil aranmayacağını değil, kararın geciktirilmeyeceğini söylemektedir.

Uygulamadaki sonuç şudur: uzaklaştırma kararı için rapor, tanık veya kayıt beklenmesi kararı geciktirmemelidir, ama talep somut olmalıdır. Olayların tarihini, ne söylendiğini veya yapıldığını, varsa mesaj ekran görüntülerini, sağlık raporunu ve tanıkları başvuruda belirtmek hâkimin hangi bentlere karar vereceğini değerlendirmesini kolaylaştırır.

4. Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

Uzaklaştırma kararı, en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yerdeki hâkimden, mülkî amirden (valilik, kaymakamlık) veya kolluk biriminden (polis, jandarma) talep edilebilir (6284 sayılı Kanun m.8/1). Talebi ilgilinin kendisi yapabileceği gibi Bakanlık, kolluk görevlileri veya Cumhuriyet savcısı da başvurabilir (m.8/1). Şiddeti gören herkes de durumu resmî mercilere ihbar edebilir ve ihbarı alan kamu görevlisi gecikmeksizin harekete geçmekle yükümlüdür (m.7/1).

Başvurunun nereye yapıldığı ile kararı kimin verdiği ayrı sorulardır. Uzaklaştırma kararı önleyici tedbirdir ve hâkim tarafından verilir (m.5/1); Kanundaki “hâkim” aile mahkemesi hâkimidir (m.2/1-c). Mülkî amirin kendi başına verebildiği tedbirler barınma, geçici maddi yardım, danışmanlık ve geçici koruma gibi koruyucu tedbirlerdir (m.3/1). Karakola veya kaymakamlığa yapılan uzaklaştırma kararı talebi bu nedenle hâkime ulaştırılır; yalnız acil hâllerde kolluk amiri tedbiri geçici olarak kendisi alabilir.

Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde aile mahkemesinin görevine giren işlere Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.2).

4.1. Uzaklaştırma Kararını Polis Verebilir mi?

Uzaklaştırma kararını gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri de alabilir. Kolluk amirinin alabileceği tedbirler dört bentle sınırlıdır: şiddet içeren söz ve davranış yasağı, müşterek konuttan uzaklaştırma, korunan kişiye ve bulunduğu yerlere yaklaşmama ve yakınlarına yaklaşmama (6284 sayılı Kanun m.5/2). Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü hâkimin onayına sunar; hâkim tarafından yirmi dört saat içinde onaylanmayan tedbir kendiliğinden kalkar (m.5/2).

Kolluğun verdiği acil uzaklaştırma kararı şiddet uygulayana bir tutanakla derhâl tebliğ edilir (m.8/4). İletişim yasağı, silah teslimi veya tedavi gibi diğer önleyici tedbirler ise yalnız hâkim tarafından verilebilir.

4.2. Uzaklaştırma Kararı Kaç Günde Çıkar?

Uzaklaştırma kararı için kanun bir gün sayısı belirlemez. Önleyici tedbir kararının geciktirilmeksizin verileceğini ve bu kararın Kanunun amacını tehlikeye sokacak şekilde geciktirilemeyeceğini düzenler (6284 sayılı Kanun m.8/3). Hayatî tehlike varsa kolluk amirinin acil tedbir yetkisi (m.5/2) ve mülkî amirin veya kolluk amirinin geçici koruma yetkisi (m.3/1-ç, m.3/2) ayrıca kullanılabilir.

4.3. Uzaklaştırma Kararı Ücretli mi?

Uzaklaştırma kararı için ücret, harç veya masraf ödenmez. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular ile verilen kararların icra ve infazı için yapılan işlemlerden yargılama gideri, harç, posta gideri ve benzeri hiçbir ad altında masraf alınmaz (6284 sayılı Kanun m.20/1).

5. Uzaklaştırma Kararı Ne Kadar Sürer?

Uzaklaştırma kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir (6284 sayılı Kanun m.8/2). Hâkim altı aydan kısa bir süre de belirleyebilir; üst sınır altı aydır.

Uzaklaştırma kararının süresi uzatılabilir. Şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceği anlaşılırsa hâkim resen ya da korunan kişinin, Bakanlığın veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbirlerin süresini veya şeklini değiştirebilir, tedbirleri kaldırabilir ya da aynen devam ettirebilir (m.8/2). Koruma ihtiyacı sürüyorsa uzatma talebinin kararın süresi dolmadan yapılması gerekir; süre dolduktan sonra yasak artık uygulanmaz ve yeni bir tedbir istenir.

6. Uzaklaştırma Kararı Karşı Tarafa Nasıl Bildirilir?

Uzaklaştırma kararı hem korunan kişiye hem şiddet uygulayana tefhim (yüze karşı okunma) veya tebliğ yoluyla bildirilir; talebin reddine ilişkin karar ise yalnız korunan kişiye tebliğ edilir (6284 sayılı Kanun m.8/4). Tefhim ve tebliğ sırasında şiddet uygulayana, karara aykırılık hâlinde zorlama hapsi uygulanacağı ihtar edilir (m.8/5). Karar ayrıca Bakanlığın il ve ilçe müdürlüklerine ve kararın niteliğine göre Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa en seri vasıtalarla bildirilir (m.10/1).

6.1. Uzaklaştırma Kararı Tebliğ Edilmezse veya İmzalanmazsa

Uzaklaştırma kararının tebliğ belgesinin imzalanmaması kararı durdurmaz. Kanun, tedbir kararının ilgililere tefhim veya tebliğ edilmemesinin kararın uygulanmasına engel olmadığını açıkça düzenler (6284 sayılı Kanun m.10/5). Önleyici tedbir kararının yerine getirilmesinde kişinin yerleşim yeri, bulunduğu yer veya tedbirin uygulanacağı yer kolluk birimi görevli ve yetkilidir (m.10/3).

6.2. Uzaklaştırma Kararında Adres Gizliliği ve Eşyaların Teslimi

Uzaklaştırma kararıyla birlikte, gerekirse korunan kişinin ve diğer aile bireylerinin kimlik bilgileri, adresleri ve korumanın etkinliği bakımından önem taşıyan diğer bilgileri tüm resmî kayıtlarda gizli tutulur ve tebligat için ayrı bir adres belirlenir (6284 sayılı Kanun m.8/6). Konuttan uzaklaştırılan kişi veya korunan kişi talep ederse kişisel eşya ve belgelerinin kolluk marifetiyle teslimi sağlanır (m.8/7).

7. Uzaklaştırma Kararında Ev, Çocuklar ve Nafaka

7.1. Uzaklaştırma Kararında Ev Kime Verilir?

Uzaklaştırma kararında müşterek konut korunan kişiye tahsis edilir; şiddet uygulayan konuttan derhâl uzaklaştırılır (6284 sayılı Kanun m.5/1-b). Evli korunan kişinin talebi üzerine ve Türk Medenî Kanunu’ndaki şartlar varsa tapu kütüğüne aile konutu şerhi de konulabilir (m.4/1-c). Evli kişi için müşterek yerleşim yerinden ayrı bir yerleşim yeri belirlenmesi de hâkimin verebileceği koruyucu tedbirlerdendir (m.4/1-b).

7.2. Uzaklaştırma Kararı Varken Çocukla Görüşme

Uzaklaştırma kararı çocuklarla kişisel ilişkiyi kendiliğinden sona erdirmez; hâkim bu konuda ayrıca karar verir. Daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa hâkim ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya tümüyle kaldırılmasına karar verebilir (6284 sayılı Kanun m.5/1-ç). Gerekirse şiddet uygulayanın, kişisel ilişki hâlleri saklı kalmak üzere, çocuklara yaklaşmaması da kararlaştırılabilir (m.5/1-d). Hâkim bu tedbirlerle birlikte velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması konularında da karar vermeye yetkilidir (m.5/3). Velayet uyuşmazlığı için bkz. Velayet Davası.

7.3. Uzaklaştırma Kararı ve Tedbir Nafakası

Uzaklaştırma kararı verilen kişi ailenin geçimini sağlıyor veya geçime katkıda bulunuyorsa, Türk Medenî Kanunu’na göre nafakaya hükmedilmemiş olmak kaydıyla hâkim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini göz önünde tutarak talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir (6284 sayılı Kanun m.5/4). Tedbir nafakasının genel kuralları için bkz. Tedbir Nafakası.

7.4. Uzaklaştırma Kararı ve Boşanma Davası

Uzaklaştırma kararı boşanma davasından bağımsız bir tedbirdir; dava açılmasını beklemez ve evlilik olmasa da alınabilir (6284 sayılı Kanun m.1/1, m.2/1-b). Boşanma davası Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre ayrıca açılır; süreç için bkz. Boşanma Davası Nasıl Açılır?.

8. Uzaklaştırma Kararına İtiraz

Uzaklaştırma kararına, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ilgililer tarafından aile mahkemesine itiraz edilebilir (6284 sayılı Kanun m.9/1). Kanun itiraz hakkını “ilgililer”e tanır; bu nedenle hakkında karar verilen kişinin yanında, talebinin reddi kendisine tebliğ edilen korunan kişi de (m.8/4) itiraz yoluna başvurabilir. Süre kararın yüze karşı okunduğu veya tebliğ edildiği günden başlar; süre geçirilirse itiraz yolu kapanır.

Uzaklaştırma kararına itiraz üzerine dosya, o yerde aile mahkemesinin birden fazla dairesi varsa numara olarak izleyen daireye (son numaralı daire için birinci daireye), tek daire varsa asliye hukuk mahkemesine, aile mahkemesi hâkimi ile asliye hukuk mahkemesi hâkimi aynı kişiyse en yakın asliye hukuk mahkemesine gecikmeksizin gönderilir (m.9/2). İtiraz mercii kararını bir hafta içinde verir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (m.9/3).

Uzaklaştırma kararına itiraz eden kişi, itiraz sonuçlanana kadar tedbire uymak zorundadır. Kanun, itirazın tedbirin uygulanmasını durduracağına dair bir hüküm içermez; itiraz mercii bir hafta içinde karar verir (m.9/3).

9. Uzaklaştırma Kararının İhlali ve Zorlama Hapsi

Uzaklaştırma kararının ihlali hâlinde zorlama hapsi uygulanır. Hakkında tedbir kararı verilen şiddet uygulayan, kararın gereklerine aykırı hareket ederse, fiili ayrıca bir suç oluştursa bile, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur (6284 sayılı Kanun m.13/1). Aykırılığın her tekrarında zorlama hapsinin süresi on beş günden otuz güne kadardır; zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez (m.13/2). Zorlama hapsi kararlarını Cumhuriyet başsavcılığı yerine getirir ve bu kararlar Bakanlığın il ve ilçe müdürlüklerine bildirilir (m.13/3).

Uzaklaştırma kararının ihlalinde zorlama hapsi kendiliğinden işlemez; hâkim kararıyla uygulanır (m.13/1). Bu nedenle ihlal anında kolluğa haber vermek, ihlalin tarih ve saatini, mesaj veya arama kayıtlarını saklamak ve durumu aile mahkemesine bildirmek gerekir.

9.1. Uzaklaştırma Kararı Varken Mesaj Atmak veya Aramak

Uzaklaştırma kararında iletişim yasağı varsa mesaj, arama, sosyal medya iletisi veya aracı kişi üzerinden ulaşma ihlal sayılır. Hâkim, şiddet uygulayanın korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesine karar verebilir (6284 sayılı Kanun m.5/1-f). Kararda yalnız konuta yaklaşma yasağı varsa, iletişimin yasak olup olmadığı kararın içeriğine göre belirlenir; bu yüzden kararın hangi bentleri içerdiği okunmalıdır.

9.2. Uzaklaştırma Kararı Varken Barışmak

Uzaklaştırma kararı, tarafların barışmasıyla kendiliğinden kalkmaz. Kanun, tedbirin kaldırılmasını, süresinin veya şeklinin değiştirilmesini hâkimin kararına bağlar ve korunan kişi de bu yönde talepte bulunabilir (6284 sayılı Kanun m.8/2). Zorlama hapsi yalnız hakkında tedbir kararı verilen şiddet uygulayan için öngörülmüştür (m.13/1); korunan kişi tedbirin muhatabı değildir. Barışma hâlinde güvenli yol, tedbirin kaldırılması için aile mahkemesine başvurmaktır; karar kaldırılmadıkça şiddet uygulayanın korunan kişiye yaklaşması tedbire aykırılık oluşturur.

9.3. Uzaklaştırma Kararı ve Elektronik Kelepçe

Uzaklaştırma kararının uygulanmasında hâkim kararıyla teknik araç ve yöntemler kullanılabilir; ancak bu yolla kişilerin ses ve görüntüleri dinlenemez, izlenemez ve kayda alınamaz (6284 sayılı Kanun m.12/1). Usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir (m.12/2). Uygulamanın işleyişi için bkz. Elektronik Kelepçe Nedir?.

9.4. Uzaklaştırma Kararının İhlali Suç Oluşturursa

Uzaklaştırma kararının ihlali aynı zamanda tehdit, hakaret, kasten yaralama veya konut dokunulmazlığının ihlali gibi bir suç oluşturabilir. Kanun, zorlama hapsinin “fiili bir suç oluştursa bile” uygulanacağını söyler (6284 sayılı Kanun m.13/1); silah, uyuşturucu veya başka bir suç nedeniyle soruşturma, kovuşturma ve infaza ilişkin kanun hükümleri de saklıdır (m.6/1). Zorlama hapsi ile suçtan açılan ceza davası birbirinden bağımsız yürür. İlgili suçlar için bkz. Tehdit Suçu ve Cezası (TCK 106), Hakaret Suçu ve Cezası (TCK 125), TCK 86 Kasten Yaralama Suçu ve Cezası ve Konut Dokunulmazlığının İhlali (TCK 116).

9.5. Uzaklaştırma Kararı Sicile İşler mi?

Uzaklaştırma kararı adli sicile (sabıka kaydına) işlenmez. Adli sicile Türk mahkemelerince verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri kaydedilir (Adli Sicil Kanunu m.4/1); uzaklaştırma kararı ise bir mahkûmiyet değil, 6284 sayılı Kanun’a göre verilen önleyici tedbirdir (6284 sayılı Kanun m.5/1). Zorlama hapsi de tedbire aykırılık hâlinde hâkim kararıyla uygulanan bir yaptırımdır (m.13/1). İhlal ayrıca bir suç oluşturur ve bu suçtan mahkûmiyet kesinleşirse, o mahkûmiyet adli sicile kaydedilir. Kayıtların silinmesi için bkz. Adli Sicil Kaydı Nasıl Silinir?.

10. Uzaklaştırma Kararı İçin Adım Adım Yapılacaklar

Uzaklaştırma kararı talebinden kararın uygulanmasına kadar izlenecek sıra şöyledir:

  1. Hayatî tehlikede önce kolluğa başvurun. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri uzaklaştırma ve yaklaşmama tedbirlerini hemen alabilir (6284 sayılı Kanun m.5/2); geçici koruma da istenebilir (m.3/1-ç, m.3/2).
  2. Uzaklaştırma kararını talep edin. Talep en yakın aile mahkemesi hâkimine, mülkî amire veya kolluk birimine iletilir (m.8/1); başvuru için masraf alınmaz (m.20/1).
  3. Talebi somutlaştırın. Olayların tarihini, içeriğini ve varsa kayıtları belirtin; hangi yasakların (konuttan uzaklaştırma, yaklaşma, iletişim, çocuklarla ilişki) istendiğini açıkça yazın (m.5/1).
  4. Tebliği ve ihtarı takip edin. Karar karşı tarafa tefhim veya tebliğ edilirken zorlama hapsi ihtarı yapılır (m.8/5); tebliğ edilmemesi kararın uygulanmasını engellemez (m.10/5).
  5. İhlali belgeleyip bildirin. Karara aykırı arama, mesaj veya yaklaşmayı tarih ve saatiyle kaydedin; kolluğa ve aile mahkemesine bildirin, zorlama hapsi hâkim kararıyla uygulanır (m.13/1).
  6. Süreleri izleyin. Karara itiraz iki hafta içinde yapılır (m.9/1); ilk karar en çok altı aylıktır ve koruma sürecekse süre dolmadan uzatma istenir (m.8/2).

Sıkça Sorulan Sorular

Uzaklaştırma kararı almak için avukat şart mı?

Hayır. Uzaklaştırma kararı ilgilinin kendi talebiyle istenebilir; Bakanlık, kolluk görevlileri ve Cumhuriyet savcısı da başvurabilir (6284 sayılı Kanun m.8/1). Talep en yakın aile mahkemesi hâkimine, mülkî amire veya kolluk birimine iletilebilir. Başvuru ve kararın uygulanması için harç veya masraf alınmaz (m.20/1).

Uzaklaştırma kararı için kanıt gerekir mi?

Kanun, koruyucu tedbir kararı için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmayacağını söyler; uzaklaştırma gibi önleyici tedbirler için ise kararın geciktirilmeksizin verileceğini düzenler (6284 sayılı Kanun m.8/3). Uzaklaştırma kararı talebinde yaşanan olayların tarih ve içerikle anlatılması, varsa mesaj, rapor veya tanık bilgisinin eklenmesi hâkimin değerlendirmesini kolaylaştırır.

Uzaklaştırma kararı kaç günde çıkar?

Kanun gün sayısı belirlemez; önleyici tedbir kararının geciktirilmeksizin verileceğini ve Kanunun amacını tehlikeye sokacak şekilde geciktirilemeyeceğini düzenler (6284 sayılı Kanun m.8/3). Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri uzaklaştırma tedbirini hemen alabilir (m.5/2).

Polis uzaklaştırma kararı verebilir mi?

Evet, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde. Kolluk amiri; şiddet içeren söz ve davranış yasağı, müşterek konuttan uzaklaştırma, korunan kişiye yaklaşmama ve yakınlarına yaklaşmama tedbirlerini alabilir. Kolluk amiri evrakı en geç ilk işgünü hâkimin onayına sunar; hâkimin yirmi dört saat içinde onaylamadığı tedbir kendiliğinden kalkar (6284 sayılı Kanun m.5/2).

Uzaklaştırma kararı kaç ay sürer?

Uzaklaştırma kararı ilk defasında en çok altı ay için verilir. Şiddet veya şiddet tehlikesinin devam edeceği anlaşılırsa hâkim resen ya da korunan kişinin, Bakanlığın veya kolluğun talebiyle süreyi değiştirebilir, tedbiri kaldırabilir veya aynen devam ettirebilir (6284 sayılı Kanun m.8/2).

Uzaklaştırma kararı kaç metre?

6284 sayılı Kanun metre cinsinden bir mesafe belirlemez. Yaklaşma yasağı korunan kişiye ve bu kişinin bulunduğu konuta, okula ve işyerine yaklaşmamayı kapsar (6284 sayılı Kanun m.5/1-c). Yasağın hangi kişi ve yerleri kapsadığı kararın kendi içeriğinden okunur.

Uzaklaştırma kararına itiraz süresi kaç gündür?

Uzaklaştırma kararına tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilir (6284 sayılı Kanun m.9/1). İtiraz mercii kararını bir hafta içinde verir ve bu karar kesindir (m.9/3).

Uzaklaştırma kararına uymayan kişiye ne olur?

Tedbire aykırı davranan şiddet uygulayan, hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur (6284 sayılı Kanun m.13/1). Her tekrarda süre on beş günden otuz güne kadardır ve zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez (m.13/2). Kararı Cumhuriyet başsavcılığı yerine getirir (m.13/3).

Uzaklaştırma kararı varken mesaj atmak ihlal midir?

Kararda iletişim yasağı varsa evet. Hâkim, şiddet uygulayanın korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesine karar verebilir (6284 sayılı Kanun m.5/1-f). Bu tedbire aykırı mesaj, arama veya sosyal medya iletisi zorlama hapsine yol açabilir (m.13/1).

Uzaklaştırma kararı varken barışırsak karar kendiliğinden kalkar mı?

Hayır. Kanun, tedbirin kaldırılmasını veya süresinin değiştirilmesini hâkimin kararına bağlar; korunan kişi de bu yönde talepte bulunabilir (6284 sayılı Kanun m.8/2). Tarafların barışması kanunda tedbiri kendiliğinden sona erdiren bir sebep olarak sayılmaz.

Hakkında uzaklaştırma kararı verilen kişi kararı imzalamazsa ne olur?

Karar yine uygulanır. Kanun, tedbir kararının ilgililere tefhim veya tebliğ edilmemesinin kararın uygulanmasına engel olmadığını açıkça düzenler (6284 sayılı Kanun m.10/5). Kolluğun verdiği acil tedbir kararı şiddet uygulayana tutanakla derhâl tebliğ edilir (m.8/4).

Uzaklaştırma kararı ve zorlama hapsi adli sicile (sabıkaya) işler mi?

Adli sicile Türk mahkemelerince verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri kaydedilir (Adli Sicil Kanunu m.4/1). Uzaklaştırma kararı bir önleyici tedbirdir; zorlama hapsi de tedbire aykırılık hâlinde hâkim kararıyla uygulanan bir yaptırımdır (6284 sayılı Kanun m.13/1). İhlal ayrıca tehdit veya yaralama gibi bir suç oluşturuyorsa, o suçtan verilen mahkûmiyet adli sicile işlenir.

Erkekler de uzaklaştırma kararı alabilir mi?

Evet. 6284 sayılı Kanun kadınların yanında çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişileri de korur (6284 sayılı Kanun m.1/1). Şiddete maruz kalan veya kalma tehlikesi bulunan her kişi şiddet mağduru sayılır (m.2/1-e).

Uzaklaştırma kararı için evli olmak veya aynı evde yaşamak gerekir mi?

Hayır. Ev içi şiddet tanımı, şiddet mağduru ile şiddet uygulayan aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hanede ya da aile mensubu sayılan kişiler arasındaki şiddeti kapsar (6284 sayılı Kanun m.2/1-b). Kanun ayrıca tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını da korur (m.1/1).

Uzaklaştırma kararı ile boşanma davası aynı şey mi?

Hayır. Uzaklaştırma kararı 6284 sayılı Kanun kapsamındaki bir önleyici tedbirdir ve boşanma davasının açılmasını beklemez. Hâkim bu tedbirle birlikte velayet, nafaka ve kişisel ilişki konularında da karar verebilir (6284 sayılı Kanun m.5/3). Boşanma davası Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre ayrıca açılır.

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Avukat

LinkedIn

Bahçeci Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, gayrimenkul, iş, aile, idare, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Çalışmaları sözleşmelerin hazırlanmasını, idari başvuruların yapılmasını ve uyuşmazlıklarda hukuki temsili de kapsar.

Yayın Politikası

İlgili çalışma alanı: Aile Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp