Sulh Hukuk Mahkemesi Nedir? Hangi Davalara Bakar?

Sulh hukuk mahkemesi, kanunun açıkça saydığı özel hukuk davalarına ve çekişmesiz yargı işlerine bakan, tek hâkimli ilk derece hukuk mahkemesidir (5235 sayılı Kanun m.5, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4, m.383). Kira uyuşmazlıkları, ortaklığın giderilmesi, zilyetliğin korunması ve kat mülkiyeti davaları dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinde görülür.

Mirasçılık belgesi, mirasın reddi, vesayet ve ergin kılınma gibi çekişmesiz işler de kural olarak bu mahkemenin görevindedir. Asliye hukuk mahkemesi ise genel görevli mahkemedir ve sulh hukukun görevi dışında kalan davalara bakar.

Bu yazı, kira, ortaklık, apartman veya miras konusunda başvuracağı mahkemeyi belirlemek isteyen kişi için sulh hukuk mahkemesinin görev alanını, dava açma koşullarını, vekalet ücretini ve kararlarına karşı kanun yollarını anlatır.

1. Sulh Hukuk Mahkemesi: Öne Çıkanlar

• Sulh hukuk mahkemesi, kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklara, ortaklığın giderilmesi davalarına ve yalnız zilyetliğin korunmasına yönelik davalara dava değerine bakılmaksızın bakar (HMK m.4/1).
• Kat Mülkiyeti Kanunu’nun uygulanmasından doğan her türlü anlaşmazlık sulh mahkemelerinde çözülür (634 sayılı Kanun Ek m.1).
• Çekişmesiz yargı işlerinde, aksine düzenleme yoksa görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir (HMK m.383); vesayet makamı da sulh hukuk mahkemesidir (TMK m.397).
• Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B).
• Sulh hukuk mahkemesinin görevine giren dava ve işlerde basit yargılama usulü uygulanır (HMK m.316/1-a).
• Sulh hukuk mahkemelerinde takip edilen davalar için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki tutar 30.000,00 TL, ortaklığın giderilmesi ve taksim davaları için 40.000,00 TL’dir (4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete).
• Sulh hukuk mahkemesinin nihai kararına karşı istinaf süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.345).

2. Sulh Hukuk Mahkemesi Nedir?

Sulh hukuk mahkemesi, adli yargının ilk derece hukuk mahkemelerinden biridir; hukuk mahkemeleri sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diğer hukuk mahkemeleridir (5235 sayılı Kanun m.4). Sulh hukuk mahkemesinin görevi kanunla sayılan dava ve işlerle sınırlıdır. Mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK m.1). Sulh hukuk mahkemesinin görev alanı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4 ile çizilir; bu alanın dışında kalan davalara, kanun başka bir mahkemeyi görevli kılmadıkça asliye hukuk mahkemesi bakar (HMK m.2).

Sulh hukuk mahkemesi tek hâkimlidir (5235 sayılı Kanun m.5). Hukuk mahkemeleri, her il merkezi ile coğrafi durum ve iş yoğunluğu gözetilerek belirlenen ilçelerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur ve bulundukları il veya ilçenin adıyla anılır (5235 sayılı Kanun m.5).

2.1. Sulh Hukuk Mahkemesi Ne İş Yapar?

Sulh hukuk mahkemesi iki tür iş görür: taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözen davalar ve uyuşmazlık bulunmayan ya da hâkimin kendiliğinden harekete geçtiği çekişmesiz yargı işleri. Kira alacağı veya tahliye davası ilk gruba, mirasçılık belgesi verilmesi, mirasın reddinin tutanağa geçirilmesi veya vasi atanması ikinci gruba girer. Kanun çekişmesiz yargıyı, hukukun mahkemelerce, üç ölçütten birine veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanması olarak tanımlar: ilgililer arasında uyuşmazlık olmayan hâller, ilgililerin ileri sürülebileceği bir hakkının bulunmadığı hâller ve hâkimin resen harekete geçtiği hâller (HMK m.382/1).

Sulh hukuk mahkemesi ayrıca arabuluculukta varılan bazı anlaşmalara icra edilebilirlik şerhi verir: kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarında şerh, taşınmazla ilgili anlaşmalarda taşınmazın bulunduğu yer, diğerlerinde arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden alınır (6325 sayılı Kanun m.18/B-3).

3. Sulh Hukuk Mahkemesi Hangi Davalara Bakar? Görevleri

Sulh hukuk mahkemesi, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4/1’de sayılan davalara ve özel kanunların kendisini görevlendirdiği işlere bakar. Bu davalarda dava değerinin yüksek olması görevi asliye hukuk mahkemesine geçirmez.

Sulh hukuk mah­ke­me­si­nin görevi	Kapsam	Dayanak
Kira davaları	Kira iliş­ki­sin­den doğan alacak davaları dahil tüm uyuş­maz­lık­lar ve bunlara karşı açılan davalar; ilamsız icra yoluyla tahliye hükümleri hariç	HMK m.4/1-a
Ortaklığın giderilmesi	Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın pay­laş­tı­rıl­ması ve ortaklığın giderilmesi	HMK m.4/1-b
Zilyetliğin korunması	Taşınır ve taşın­maz­larda yalnız zilyetliğin korunmasına yönelik davalar	HMK m.4/1-c
Kat mülkiyeti	Kat Mülkiyeti Kanunu’nun uygu­lan­ma­sın­dan doğan her türlü anlaşmazlık	634 sayılı Kanun Ek m.1
Kanunun görev­len­dir­diği diğer işler	HMK ve diğer kanunların sulh hukuk mahkemesini veya sulh hukuk hâkimini görev­len­dir­diği davalar	HMK m.4/1-ç
Çekişmesiz yargı işleri	Aksine düzenleme yoksa bütün çekişmesiz yargı işleri	HMK m.383

3.1. Sulh Hukuk Mahkemesinde Kira Davaları ve Tahliye

Sulh hukuk mahkemesi, kiralanan taşınmazlara ilişkin kira ilişkisinden doğan bütün uyuşmazlıklara bakar; kira alacağı davaları da bu kapsamdadır (HMK m.4/1-a). Kira bedelinin tespiti, tahliye ve kira alacağı davaları bu nedenle sulh hukuk mahkemesinde açılır. Kanun tek bir istisna koyar: İcra ve İflas Kanunu’na göre ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler ayrıktır (HMK m.4/1-a). Kiraya verenin mahkemeye gitmeden icra dairesinde başlattığı tahliye takibi bu istisnaya girer. Ayrıntılar için tahliye davası, kira tespit davası ve tahliye talepli icra takibi yazılarımıza bakabilirsiniz.

3.2. Sulh Hukuk Mahkemesinde Ortaklığın Giderilmesi Davası

Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki bir taşınır ya da taşınmazın paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi davası sulh hukuk mahkemesinde görülür (HMK m.4/1-b). Mal ya da hak ne kadar değerli olursa olsun görev değişmez. Davanın şartları ve paylaştırmanın aynen mi satış yoluyla mı yapılacağı için ortaklığın giderilmesi davası yazımıza bakabilirsiniz.

3.3. Sulh Hukuk Mahkemesinde Zilyetliğin Korunması Davaları

Sulh hukuk mahkemesi, taşınır ve taşınmaz mallarda yalnız zilyetliğin korunmasına yönelik davalara bakar (HMK m.4/1-c). Bu davalarda konu, malın kime ait olduğu değil, fiilî hâkimiyetin korunmasıdır. Mülkiyet hakkına dayanan el atmanın önlenmesi davası yalnız zilyetliğin korunmasına yönelik olmadığı için bu kapsamda değildir ve genel görev kuralına tabidir (HMK m.2/1). Ayrıntı için el atmanın önlenmesi davası yazımıza bakabilirsiniz. Zilyetlik kavramı için zilyetlik yazımıza bakabilirsiniz.

3.4. Sulh Hukuk Mahkemesinde Kat Mülkiyeti ve Apartman Uyuşmazlıkları

Kat Mülkiyeti Kanunu’nun uygulanmasından doğacak her türlü anlaşmazlık sulh mahkemelerinde çözülür (634 sayılı Kanun Ek m.1). Aidat alacağı, yönetici ile kat malikleri arasındaki uyuşmazlıklar ve kat malikleri kurulu kararlarının iptali davaları bu kapsama girer. Kurul kararının iptali için kanun ayrıca süre ve yer öngörür: toplantıya katılıp aykırı oy kullanan kat maliki karar tarihinden, toplantıya katılmayan kat maliki kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her hâlde karar tarihinden başlayarak altı ay içinde, anagayrimenkulün bulunduğu yerdeki sulh mahkemesine iptal davası açabilir; yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayılan kararlarda süre koşulu aranmaz (634 sayılı Kanun m.33/1). Ayrıntı için Kat Mülkiyeti Kanunu ve aidat ödemeyene ne yapılır yazılarımıza bakabilirsiniz.

3.5. Sulh Hukuk Mahkemesinin Miras İşleri: Mirasçılık Belgesi, Mirasın Reddi, Resmî Defter

Türk Medeni Kanunu birçok miras işini “sulh mahkemesi”ne verir:

• Mirasçılık belgesi (veraset ilamı): Başvuru üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir (TMK m.598/1). Sulh hukuk mahkemesi tek yol değildir; noter de bu belgeyi verir.
• Mirasın reddi: Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır; sulh hâkimi beyanı tutanakla tespit eder ve süresinde yapılmış ret, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğe yazılır (TMK m.609).
• Resmî defter: Terekenin resmî defteri sulh mahkemesi tarafından düzenlenir (TMK m.620).

Mirasçılık belgesinin nasıl alındığı ve masrafları için veraset ilamı nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz. Terekeye temsilci atanması için tereke temsilcisi atanması yazımız ayrıca bilgi verir.

3.6. Sulh Hukuk Mahkemesinin Vesayet ve Zorunlu Tedavi İşleri

Sulh hukuk mahkemesi vesayet makamıdır; denetim makamı ise asliye hukuk mahkemesidir (TMK m.397). Kısıtlama ve vasi atanması bu nedenle sulh hukuk mahkemesinde görülür. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen, korunması ve bakımı için sürekli yardıma ihtiyaç duyan ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kısıtlanır (TMK m.405).

“Zorunlu tedavi” diye aranan işlem de vesayet makamının görevindedir: yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir ve bu makam kurumdan çıkarmaya da yetkilidir (TMK m.433). Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, ağır tehlike arz eden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan ergin kişi, kişisel korunması başka şekilde sağlanamıyorsa tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir; bu sebeplerden birini öğrenen kamu görevlileri durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirir (TMK m.432/1). Kişi, durumu elverir elvermez kurumdan çıkarılır (TMK m.432/3). Vesayetin diğer türleri için vesayet yazımıza bakabilirsiniz.

3.7. Sulh Hukuk Mahkemesinde Görülen Çekişmesiz Yargı İşleri

Çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesidir (HMK m.383). Kanun çekişmesiz işleri kişiler, aile, eşya, miras ve borçlar hukuku gibi başlıklar altında sayar; ergin kılınma bunların ilkidir (HMK m.382/2-a-1). Ancak listede yer almak, işin her zaman sulh hukuk mahkemesinde görüleceği anlamına gelmez; “aksine düzenleme” kaydı önemlidir. Örneğin nüfus kaydının düzeltilmesi davası, özel kanunu gereği asliye hukuk mahkemesinde nüfus müdürü huzuruyla görülür (5490 sayılı Kanun m.36/1-a); bunun için nüfus kaydının düzeltilmesi davası yazımıza bakabilirsiniz. Ergin kılınmanın şartları ve sulh hukuk mahkemesindeki usulü kazai rüşt yazımızda anlatılmıştır.

Çekişmesiz yargı işlerinde yetkili mahkeme, kanunda aksine hüküm yoksa talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesidir (HMK m.384). Bu işlerde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulü uygulanır ve aksine hüküm yoksa re’sen araştırma ilkesi geçerlidir (HMK m.385).

4. Sulh Hukuk Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi Farkı

Sulh hukuk mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki fark görev alanındadır, dava değerinde değildir. Asliye hukuk mahkemesi, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ve şahıs varlığına ilişkin davalarda, aksine bir düzenleme bulunmadıkça görevli genel mahkemedir (HMK m.2/1). Sulh hukuk mahkemesi ise yalnız kanunun saydığı dava ve işlere bakar (HMK m.4). Bir kira alacağı ne kadar yüksek olursa olsun sulh hukukta, kira ilişkisine dayanmayan küçük bir alacak ise asliye hukukta görülür.

Ölçüt	Sulh hukuk mahkemesi	Asliye hukuk mahkemesi
Görev	Kanunda sayılan dava ve işler (HMK m.4, m.383)	Genel görevli; diğer bütün dava ve işler (HMK m.2)
Hâkim sayısı	Tek hâkim (5235 sayılı Kanun m.5)	Tek hâkim (5235 sayılı Kanun m.5)
Yargılama usulü	Görevine giren dava ve işlerde basit yargılama (HMK m.316/1-a)	Davanın türüne göre
Vesayet	Vesayet makamı (TMK m.397)	Denetim makamı (TMK m.397)
AAÜT maktu ücret (4 Kasım 2025 RG)	30.000,00 TL	45.000,00 TL

Asliye hukuk mahkemesinin görev alanı ve baktığı davalar için asliye hukuk mahkemesi yazımıza bakabilirsiniz.

4.1. Sulh Hukuk Mahkemesi ile Sulh Ceza Hâkimliği Farkı

Sulh hukuk mahkemesi bir hukuk mahkemesidir ve ceza vermez. Sulh ceza hâkimliği ise ceza yargısına aittir: kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, yürütülen soruşturmalarda hâkim tarafından verilmesi gereken kararları almak, işleri yapmak ve bunlara karşı yapılan itirazları incelemek amacıyla kurulmuştur (5235 sayılı Kanun m.10). İki mercinin adındaki “sulh” ortaklığı görev ortaklığı anlamına gelmez. Ayrıntı için sulh ceza mahkemesi yazımıza bakabilirsiniz.

5. Sulh Hukuk Mahkemesinde Dava Nasıl Açılır?

Sulh hukuk mahkemesinde dava, çoğu konuda önce arabulucuya başvurularak, ardından görevli ve yetkili sulh hukuk mahkemesine dava dilekçesi verilerek açılır. Adımlar şöyledir:

1. Arabuluculuk şartını kontrol edin: Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B-1).
2. Görevli mahkemeyi belirleyin: Uyuşmazlığın HMK m.4’te sayılan davalardan veya çekişmesiz işlerden olup olmadığını inceleyin (HMK m.4, m.383).
3. Yetkili yeri belirleyin: Genel yetkili mahkeme, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6/1); çekişmesiz işlerde talepte bulunanın veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir (HMK m.384).
4. Dava dilekçesini hazırlayın: Dilekçede mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, davanın konusu ve değeri, vakıaların açık özetleri, deliller, hukuki sebepler ve açık talep sonucu bulunur (HMK m.119/1). Arabuluculuk dava şartı olan konularda anlaşmaya varılamadığını gösteren son tutanak dilekçeye eklenir (6325 sayılı Kanun m.18/A-2).
5. Yargılama: Sulh hukuk mahkemesinin görevine giren dava ve işlerde basit yargılama usulü uygulanır (HMK m.316/1-a).

Dilekçenin bölümleri ve yazımı için dava dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.

5.1. Sulh Hukuk Mahkemesinde Zorunlu Arabuluculuk

Sulh hukuk mahkemesinin baktığı dört uyuşmazlık türünde arabuluculuk dava şartıdır. Kanun dört uyuşmazlık türünü sayar: kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklar, Kat Mülkiyeti Kanunu’ndan kaynaklanan uyuşmazlıklar ve komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklar (6325 sayılı Kanun m.18/B-1). Bu hüküm 28 Mart 2023 tarihli 7445 sayılı Kanunla eklenmiştir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa, herhangi bir işlem yapılmaksızın dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir (6325 sayılı Kanun m.18/A-2). Davacı anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağı dilekçeye eklemezse, mahkeme bir haftalık kesin süre verir; süre içinde sunulmazsa dava usulden reddedilir (m.18/A-2). Arabuluculuğun işleyişi için arabuluculuk yazımıza bakabilirsiniz.

5.2. Sulh Hukuk Mahkemesi Görevsizlik Kararı Verirse

Görev bir dava şartıdır ve mahkeme bunu davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır (HMK m.114/1-c, m.115/1). Asliye hukuk mahkemesine açılması gereken bir dava sulh hukuk mahkemesine açılırsa ya da tersi olursa mahkeme görevsizlik kararı verir. Bu kararın ardından taraflardan birinin, karar verildiği anda kesinse tebliğ tarihinden, kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmişse kesinleşme tarihinden, kanun yoluna başvurulmuşsa başvurunun reddi kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini istemesi gerekir. Aksi takdirde dava açılmamış sayılır (HMK m.20/1).

5.3. Sulh Hukuk Mahkemesinde Dava Avukatsız Açılır mı?

Sulh hukuk mahkemesinde dava avukatsız açılabilir: dava ehliyeti bulunan herkes davasını kendisi veya tayin ettiği vekil aracılığıyla açabilir ve takip edebilir (HMK m.71/1). Buna karşılık sulh hukuk davalarında sonucu doğrudan etkileyen usul kuralları vardır:

• Arabuluculuk dava şartı: Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarında arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedilir (6325 sayılı Kanun m.18/A-2, m.18/B-1).
• Görev: Yanlış mahkemede açılan dava görevsizlikle sonuçlanır; dosyanın gönderilmesi iki hafta içinde istenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.20/1).
• Kat malikleri kurulu kararının iptali: Dava için kanunda bir aylık ve her hâlde altı aylık süre vardır (634 sayılı Kanun m.33/1).
• İstinaf süresi: Nihai karara karşı istinaf süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.345).

Arabuluculuk başvurusunun, görevli mahkemenin ve sürelerin bu kurallara göre planlanması için bir avukattan destek alınabilir.

6. Sulh Hukuk Mahkemesi Vekalet Ücreti

Sulh hukuk mahkemesi vekalet ücreti, davayı kazanan tarafın avukatı için mahkemenin karşı tarafa yüklediği ücrettir ve alt sınırı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenir. 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tarifeye göre sulh hukuk mahkemesiyle ilgili satırlar şunlardır:

Hukuki yardım	Tarifedeki tutar
Sulh hukuk mah­ke­me­le­rinde takip edilen davalar	30.000,00 TL
Ortaklığın giderilmesi ve taksim davaları	40.000,00 TL
Ortaklığın giderilmesi için satış memur­lu­ğunda yapılacak işlerin takibi	18.000,00 TL

Tutarlar tarifenin ikinci kısmındaki cetvellerden alınmıştır ve Türkiye Barolar Birliği’nin Resmî Gazete’de yayımlanan tarife nüshasıyla karşılaştırılmıştır (erişim 28 Eylül 2026). Ortaklığın giderilmesi ve taksim davaları için tarifede ayrı bir satır bulunduğundan bu davalarda 40.000,00 TL’lik satır esas alınır; genel sulh hukuk satırındaki 30.000,00 TL bu davalar için yazılmış tutar değildir. Yargı yerlerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücreti tarifedeki miktardan az ve üç katından çok olamaz; ücret belirlenirken avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresi göz önünde tutulur (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.3/1).

Güncellik: Tarife her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından yeniden hazırlanır; tablodaki tutarlar 4 Kasım 2025 tarihli tarifeye aittir. Bütün mahkemeler için cetvel Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi yazımızda, yargı yerine göre hesaplama vekalet ücreti hesaplama aracımızdadır.

7. Sulh Hukuk Mahkemesi Adli Tatile Tabi mi?

Sulh hukuk mahkemesindeki davalar kural olarak adli tatile tabidir, ama mahkemenin çekişmesiz yargı işleri tabi değildir. Adli tatil her yıl 20 Temmuz’da başlar, 31 Ağustos’ta sona erer (HMK m.102). Adli tatilde ancak kanunda sayılan dava ve işler görülür; bunlar arasında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delil tespiti gibi geçici hukuki koruma talepleri, her çeşit nafaka davaları ile soybağı, velayet ve vesayete ilişkin dava ve işler, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi işleri ve çekişmesiz yargı işleri vardır (HMK m.103/1). Mirasçılık belgesi, mirasın reddi ve vesayet gibi sulh hukuk işleri bu nedenle adli tatilde de yürür; kira, ortaklığın giderilmesi ve kat mülkiyeti davaları ise tatilde görülmez.

Adli tatile tabi dava ve işlerde, HMK’nın belirlediği sürelerin bitmesi tatile rastlarsa süreler ayrıca karar gerekmeksizin adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzamış sayılır (HMK m.104). Tatilin ayrıntıları için adli tatil yazımıza bakabilirsiniz.

8. Sulh Hukuk Mahkemesi Kararına İtiraz: İstinaf ve Kesinlik Sınırı

Sulh hukuk mahkemesinin nihai kararına karşı başvurulacak kanun yolu istinaftır (HMK m.341/1-a). İstinaf süresi iki haftadır ve ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar (HMK m.345). Çekişmesiz yargı kararlarında ise hukuki yararı bulunan ilgililer, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurabilir (HMK m.387).

Her sulh hukuk kararı istinafa gitmez. Kanun, belirli bir parasal sınırı geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararları kesin sayar; manevi tazminat davalarında ise miktara bakılmaksızın istinafa başvurulabilir (HMK m.341/2). Bu parasal sınır her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılır (HMK Ek m.1/1). 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, istinaf sınırının uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır (HMK Ek m.1/2). Yani bir davanın kesin olup olmadığı karar tarihindeki değil, davanın açıldığı yıldaki sınıra göre belirlenir. İstinaf incelemesinin işleyişi için istinaf yazımıza bakabilirsiniz.

9. Sulh Hukuk Mahkemesi Numaraları: 1., 2., 3. Sulh Hukuk Mahkemesi Ne Demek?

Sulh hukuk mahkemesi numarası, aynı adliyede kurulan sulh hukuk dairelerinin sıra numarasıdır. İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir ve bu daireler numaralandırılır (5235 sayılı Kanun m.5). 1. sulh hukuk mahkemesi ile 2. sulh hukuk mahkemesi aynı görevdedir; daireler kendilerine tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.

Numara kural olarak bir uzmanlık göstermez. Ancak özel kanunlarda başkaca hüküm yoksa Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla daireler arasındaki iş dağılımını belirleyebilir ve bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır (5235 sayılı Kanun m.5). Belirli bir adliyedeki dairenin belirli işlere ayrılıp ayrılmadığı bu kararlardan anlaşılır.