Zimmet Suçu Nedir? Cezası, Şartları ve Örnekleri (TCK 247)

Zimmet suçu, bir kamu görevlisinin görevi nedeniyle kendisine teslim edilen ya da koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçirmesidir. Zimmet suçunun cezası beş yıldan on iki yıla kadar hapistir (Türk Ceza Kanunu m.247/1). Günlük dilde “zimmete para geçirme” denen fiil budur. Zimmet hileli davranışlarla gizlenmişse ceza yarı oranında artar, iade edilen malda ise aşamaya göre üçte ikiye varan indirim uygulanır. Bu yazı, görevi nedeniyle elinde bulunan para veya malla ilgili bir zimmet soruşturması ya da davasıyla karşılaşan kamu görevlisi ve yakınları için hazırlanmıştır.

1. Zimmet Suçu: Öne Çıkanlar

• Zimmet suçunu yalnız kamu görevlisi işleyebilir ve mal ona görevi nedeniyle teslim edilmiş ya da koruma ve gözetimine bırakılmış olmalıdır (TCK m.247/1).
• Zimmet suçunun temel cezası beş yıldan on iki yıla kadar hapistir; hileli davranışla gizlenen zimmette ceza yarı oranında artırılır (m.247/1-2).
• Zimmete geçirilen mal soruşturmadan önce aynen iade edilir veya zarar tamamen tazmin edilirse ceza üçte iki, kovuşturmadan önce gönüllü iadede yarı, hükümden önce üçte bir oranında indirilir (m.248).
• Zimmet suçunda dava ağır ceza mahkemesinde görülür ve dava zamanaşımı on beş yıldır (5235 sayılı Kanun m.12; TCK m.66/1-d).
• Zimmet suçu için soruşturma izni gerekmez ve suç uzlaştırma kapsamında değildir (3628 sayılı Kanun m.17; CMK m.253/1).
• Özel sektör çalışanının aynı fiili zimmet değil, nitelikli güveni kötüye kullanmadır (TCK m.155/2).

2. Zimmet Suçu Nedir?

Zimmet suçu, kamu görevlisinin görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş ya da koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı, kendisinin veya başkasının zimmetine geçirmesiyle oluşan bir görev suçudur (TCK m.247/1). “Zimmete geçirme”, malı görevin gerektirdiği biçimde değil, sahibiymiş gibi kullanmak ya da elden çıkarmaktır.

Kanun lafzı suçun konusunu “kamu malı” diye sınırlamaz, “malı” der. Belirleyici olan malın kime ait olduğu değil, faile görevi nedeniyle teslim edilmiş olması ya da onun koruma ve gözetimi altında bulunmasıdır (m.247/1). Bu yüzden kamu görevlisinin görevi gereği emanet aldığı bir kişinin parası da zimmet suçunun konusu olabilir.

2.1. Zimmet Ne Demek? Günlük ve Hukuki Anlamı

Zimmet sözcüğü gündelik ve kurumsal dilde, bir çalışana imza karşılığı teslim edilen eşya veya para için kullanılır. “Bilgisayar personele zimmetlendi” cümlesinde anlatılan budur ve bu teslim tek başına suç değildir. Ceza hukukunda ise zimmet, kamu görevlisinin kendisine bu şekilde teslim edilmiş malı kendi malı gibi kullanması veya başkasına geçirmesidir (TCK m.247/1). Kısacası “zimmetli olmak” bir teslim ilişkisini, “zimmete geçirmek” ise suçu anlatır.

3. Zimmet Suçunun Şartları Nelerdir?

Zimmet suçu için üç şart birlikte aranır: fail kamu görevlisidir, mal ona görevi nedeniyle teslim edilmiş veya koruma ve gözetimine bırakılmıştır ve fail bu malı kendisinin ya da başkasının zimmetine geçirir (TCK m.247/1). Şartlardan biri eksikse zimmet suçu oluşmaz; olay başka bir suç tanımına uyuyorsa o suçun hükümleri uygulanır.

• Fail kamu görevlisidir: zimmet, yalnız kamu görevlisinin işleyebildiği bir görev suçudur. Kimin kamu görevlisi sayılacağı aşağıda ayrıca açıklanmıştır (m.6/1-c).
• Mal görev nedeniyle faildedir: ya malın zilyetliği faile görevi nedeniyle devredilmiştir ya da fail o malı korumak ve gözetmekle yükümlüdür (m.247/1). Görevle ilgisi olmayan bir malı alan kamu görevlisi zimmet işlemiş olmaz.
• Zimmete geçirme fiili vardır: fail malı görevin gerektirdiği amaç dışında, kendisi veya başkası yararına kullanır ya da elden çıkarır (m.247/1).

3.1. Zimmet Suçunda Fail: Kamu Görevlisi Kimdir?

Zimmet suçunda fail, Türk Ceza Kanunu’ndaki tanıma göre kamu görevlisi olan kişidir: kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi (TCK m.6/1-c). Tanımdaki ölçüt kadro unvanı değil, yürütülen faaliyetin kamusal olmasıdır. Geçici görevli veya sözleşmeli çalışan da bu faaliyete katılıyorsa kamu görevlisi sayılabilir. Faaliyet kamusal değilse kişi zimmet suçunun faili olamaz; fiil bu durumda güveni kötüye kullanma gibi başka bir suç tanımı altında incelenir.

3.2. Zimmet Suçu Taksirle İşlenir mi?

Zimmet suçu taksirle işlenemez, yalnız kasten işlenir. Taksirle işlenen fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır ve TCK m.247 taksirli bir hâl öngörmez (TCK m.22/1). Hesap hatası, dikkatsizlik veya kayıt eksikliği nedeniyle oluşan bir açık, kast yoksa zimmet suçunu oluşturmaz. Denetim görevini ihmal eden görevlinin durumu ise aşağıda TCK m.251 başlığında ele alınmıştır.

4. Zimmet Suçu Cezası Ne Kadar?

Zimmet suçunun cezası temel hâlde beş yıldan on iki yıla kadar hapistir (TCK m.247/1). Bu aralık, suçun nasıl işlendiğine ve malın değerine göre artar ya da azalır:

Zimmet suçunun hâli	Ceza	Dayanak
Basit zimmet	5 – 12 yıl hapis	TCK m.247/1
Nitelikli zimmet (açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranış)	Ceza yarı oranında artırılır	TCK m.247/2
Kullanma zimmeti (geçici kullanıp iade etmek üzere)	Ceza yarı oranına kadar indi­ri­le­bi­lir	TCK m.247/3
Malın değerinin azlığı	Ceza üçte birden yarıya kadar indirilir	TCK m.249
Etkin pişmanlık (tam iade veya tazmin)	Aşamaya göre 2/3 · 1/2 · 1/3 indirilir	TCK m.248

Tablodaki fiillerin farkı sonuç doğurur. Nitelikli hâlde artırım zorunludur (“artırılır”), kullanma zimmetinde indirim hâkimin takdirindedir (“indirilebilir”), değer azlığında ise indirim zorunludur ve hâkim yalnız oranı belirler (“indirilir”) (m.247/2-3; m.249). Zimmet suçunda hapis cezası yanında adli para cezası öngörülmemiştir.

4.1. Zimmete Para Geçirme Cezası

Zimmete para geçirme cezası, zimmet suçunun cezasıyla aynıdır: beş yıldan on iki yıla kadar hapis (TCK m.247/1). “Zimmete para geçirme” kanundaki bir suç adı değil, zimmet suçunun en sık karşılaşılan biçiminin günlük dildeki adıdır. Para, kanundaki “mal” kavramının içindedir. Bu yüzden vezne, tahsilat, avans veya kasa sorumlusu bir kamu görevlisinin görevi gereği elinde tuttuğu parayı kendi hesabına geçirmesi, doğrudan TCK m.247 kapsamında değerlendirilir. Nitelikli hâl, kullanma zimmeti, değer azlığı ve etkin pişmanlık kuralları bu fiile de aynen uygulanır.

4.2. Zimmet Suçunun Zincirleme İşlenmesi

Zimmet suçu, bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda birden fazla işlenirse zincirleme suç hükmü uygulanır: faile tek ceza verilir, ancak bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (TCK m.43/1). Suçun temel şekli ile nitelikli şekli aynı suç sayılır; mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu hüküm uygulanır (m.43/1). Zimmet, zincirleme suç hükmünün uygulanmayacağı suçlar arasında sayılmamıştır (m.43/3). Aylar içinde parça parça yapılan tahsilat açıklarında bu kuralın uygulanıp uygulanmayacağı, açıkların aynı suç işleme kararının icrası kapsamında olup olmadığına göre belirlenir.

5. Zimmet Suçunun Nitelikli Hâli: Nitelikli Zimmet Nedir?

Nitelikli zimmet suçu, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesidir ve bu hâlde ceza yarı oranında artırılır (TCK m.247/2). Kanundaki hile, malı ele geçirmek için değil, zimmeti gizlemek için yapılan davranıştır. Kasadan alınan paranın yerine sahte makbuz koymak, muhasebe kaydındaki rakamı değiştirmek ya da sayım listesini gerçeğe aykırı düzenlemek bu amaca yönelik davranışlara örnektir (varsayımsal örnekler).

Hileli davranış zimmetin açığa çıkmasını önlemeye yönelik değilse artırım uygulanmaz ve fiil basit zimmet olarak kalır (m.247/2). Bu nedenle savunmada ilk incelenen konu, dosyadaki belge veya kayıt işleminin zimmeti gizleme amacı taşıyıp taşımadığıdır. Gizleme için kullanılan belge resmî belgeyse ayrıca resmî belgede sahtecilik suçu da gündeme gelebilir.

6. Zimmet Suçunda Kullanma Zimmeti Nedir?

Kullanma zimmeti, zimmet suçunun malın geçici bir süre kullanıldıktan sonra iade edilmek üzere işlenmesidir. Bu hâlde verilecek ceza yarı oranına kadar indirilebilir (TCK m.247/3). Hizmet aracını birkaç gün özel işinde kullanıp geri getirmek ya da kasadaki parayı kısa süreliğine kullanıp yerine koymak amacıyla almak bu kapsama örnektir (varsayımsal örnekler).

Kullanma zimmetini belirleyen, malın alındığı andaki amaçtır: kanun “iade edilmek üzere” işlenmesinden söz eder (m.247/3). Madde, indirim için soruşturmanın başlamamış olması veya iadenin kendiliğinden yapılması gibi ek bir şart saymaz. İndirim ise zorunlu değildir, hâkim yarı oranına kadar takdir eder. Mal fiilen iade edilmişse bu iade ayrıca TCK m.248’deki etkin pişmanlık yönünden de değerlendirilir.

7. Zimmet Suçunda Etkin Pişmanlık: Parayı İade Edersem Ceza İner mi?

Zimmet suçunda etkin pişmanlık, zimmete geçirilen malın aynen iade edilmesi veya uğranılan zararın tamamen tazmin edilmesi hâlinde cezayı indirir; indirim oranı iadenin yapıldığı aşamaya bağlıdır (TCK m.248). Ceza tamamen ortadan kalkmaz. Genel hükümler için etkin pişmanlık yazısına bakabilirsiniz.

İade veya tazmin ne zaman yapılırsa	İndirim	Kanundaki ek şart
Soruşturma başlamadan önce	Cezanın üçte ikisi	Aynen iade veya tam tazmin (m.248/1)
Kovuşturma başlamadan önce	Cezanın yarısı	Aynen iade veya tam tazmin + gönüllülük (m.248/2)
Hükümden önce	Cezanın üçte biri	Aynen iade veya tam tazmin (m.248/2)

Etkin pişmanlıkla ilgili üç ayrıntı indirim oranını doğrudan etkiler:

• Tamlık şartı: madde “tamamen tazmin” der. Zararın bir kısmının ödenmesi bu şartı karşılamaz ve m.248’deki indirimi doğurmaz (m.248/1-2).
• Gönüllülük yalnız bir kademede yazılıdır: “gönüllü olarak” ibaresi yalnız kovuşturma başlamadan önceki iade için kullanılmıştır; soruşturmadan önceki iadeyi düzenleyen birinci fıkrada bu ibare yoktur (m.248/1-2).
• Son an hükümdür: madde indirimi en geç “hükümden önce” yapılan iadeye bağlar. Hüküm verildikten sonra yapılan iade bu maddedeki indirimi sağlamaz (m.248/2).

8. Zimmet Suçunda Malın Değerinin Azlığı

Zimmet suçunun konusunu oluşturan malın değeri azsa verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilir (TCK m.249). İndirim zorunludur; hâkim yalnız oranı belirler. Kanun “az değer” için bir tutar belirlemediği için değerlendirme her dosyada malın niteliğine göre yapılır. Değer azlığı indirimi, iadeye bağlı etkin pişmanlık indiriminden ayrı bir kurumdur ve şartları oluşursa ikisi birlikte uygulanabilir (m.248; m.249).

9. Zimmet Suçu Örnekleri

Zimmet suçu örnekleri arasında tahsil ettiği harcı kendi hesabına aktaran vezne görevlisi, açığı sahte makbuzla gizleyen görevli, hizmet aracını geçici kullanıp iade etmek üzere alan görevli ve depodaki demirbaşı satan ayniyat memuru sayılabilir (TCK m.247/1-3). Aşağıdaki örnekler varsayımsaldır ve her birinde sonucu değiştiren şart ayrıca belirtilmiştir.

• Basit zimmet: belediye veznesinde çalışan görevli, tahsil ettiği harçları kasaya yatırmayıp kendi banka hesabına aktarır. Para ona görevi nedeniyle teslim edilmiştir (TCK m.247/1).
• Nitelikli zimmet: aynı görevli, açığı gizlemek için tahsilat kayıtlarında sahte makbuz düzenler. Hileli davranış zimmetin açığa çıkmamasına yöneliktir (m.247/2).
• Kullanma zimmeti: kurumun aracından sorumlu görevli, aracı bir hafta sonu kendi taşınma işinde kullanıp pazartesi yerine teslim etmek üzere alır (m.247/3).
• Depo zimmeti: ayniyat deposundan sorumlu memur, depodaki demirbaş bilgisayarları dışarıda satar. Mallar onun koruma ve gözetimi altındadır (m.247/1).

Aşağıdaki durumlarda ise zimmet suçu oluşmaz, çünkü şartlardan biri eksiktir:

• Görevi gereği teslim edilmemiş mal: okulda temizlik görevlisi olarak çalışan kişi, müdür odasındaki kasadan para alır. Para ona görevi nedeniyle teslim edilmemiştir ve fiil hırsızlık suçu yönünden incelenir (TCK m.141/1).
• Özel sektör çalışanı: özel şirkette kasiyer olarak çalışan kişi, hizmet ilişkisi gereği kendisine teslim edilen parayı kendine geçirir. Fail kamu görevlisi olmadığı için fiil nitelikli güveni kötüye kullanmadır (m.155/2).

10. Zimmet Suçu ile Güveni Kötüye Kullanma, İrtikap ve Görevi Kötüye Kullanma Farkı

Zimmet suçunu benzer suçlardan ayıran iki ölçüt vardır: failin kamu görevlisi olup olmadığı ve malın faile görevi nedeniyle teslim edilip edilmediği (TCK m.247/1). Kamu görevlisinin başkasını menfaat sağlamaya zorladığı veya ikna ettiği olay irtikaptır; kanunda ayrıca tanımlanmayan görev ihlali ise görevi kötüye kullanmadır.

	Zimmet	Güveni kötüye kullanma	İrtikap	Görevi kötüye kullanma
Fail	Kamu görevlisi	Herkes	Kamu görevlisi	Kamu görevlisi
Eylem	Görev nedeniyle elindeki malı zimmetine geçirme	Kendisine devredilen malı devir amacı dışında kullanma veya devri inkâr	Nüfuzu kötüye kullanarak menfaat sağlamaya zorlama veya hileyle ikna	Görevin gereklerine aykırı hareket
Ceza	5 – 12 yıl	6 ay – 2 yıl ve adli para cezası; hizmet ilişkisinde 1 – 7 yıl	Zorlamada 5 – 10 yıl, iknada 3 – 5 yıl	6 ay – 2 yıl
Şikâyet	Gerekmez	Temel hâl şikâyete bağlı	Gerekmez	Gerekmez
Dayanak	TCK m.247	TCK m.155	TCK m.250	TCK m.257

• Zimmet ile güveni kötüye kullanma: güveni kötüye kullanmada mal faile “muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere” devredilmiştir ve fail herkes olabilir; temel hâl şikâyet üzerine soruşturulur (m.155/1). Zimmette fail kamu görevlisidir ve mal ona görevi nedeniyle teslim edilmiştir. Ayrıntı için güveni kötüye kullanma suçu yazısına bakabilirsiniz.
• Zimmet ile irtikap: irtikapta failin elinde görev nedeniyle bulunan bir mal yoktur; kamu görevlisi görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanarak bir kimseyi kendisine yarar sağlamaya zorlar ya da hileli davranışlarla ikna eder (m.250/1-2). Ayrıntı: irtikap suçu. Menfaatin karşılıklı anlaşmayla sağlandığı durumda rüşvet gündeme gelir.
• Zimmet ile görevi kötüye kullanma: görevi kötüye kullanma, “kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan haller dışında” uygulanır (m.257/1). Olay zimmet suçunun şartlarını taşıyorsa TCK m.257 değil m.247 uygulanır. Ayrıntı: görevi kötüye kullanma suçu.

11. Zimmet Suçunda Denetim Görevinin İhmali (TCK 251)

Zimmet suçunda denetimle yükümlü kamu görevlisinin sorumluluğu ayrı bir maddede düzenlenmiştir ve iki hâle ayrılır (TCK m.251):

• Kasten göz yumma: zimmet suçunun işlenmesine kasten göz yuman denetimle yükümlü kamu görevlisi, işlenen suçun müşterek faili olarak sorumlu tutulur (m.251/1). Yani zimmet suçunun cezasıyla cezalandırılır.
• İhmal: denetim görevini ihmal ederek zimmet suçunun işlenmesine imkân sağlayan kamu görevlisi, üç aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (m.251/2).

Bu madde, zimmeti işleyen görevlinin amiri veya kontrol görevlisi için önemlidir. Aynı olayda zimmet faili ile denetim görevlisi hakkında farklı maddelerden soruşturma yürütülebilir. Hangi fıkranın uygulanacağı, denetim görevlisinin zimmetten haberdar olup olmadığına göre belirlenir.

12. Zimmet Suçu ve Bankacılık Zimmeti (Bankacılık Kanunu m.160)

Banka mensuplarının zimmeti Bankacılık Kanunu’nda ayrı bir suç olarak ve farklı cezayla tanımlanmıştır (5411 sayılı Kanun m.160). Görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu para, para yerine geçen evrak, senet veya diğer malları kendisinin ya da başkasının zimmetine geçiren banka yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları, altı yıldan on iki yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır ve bankanın uğradığı zararı tazmine mahkûm edilir (5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.160).

TCK m.247’den farkları şunlardır:

• Fail: maddede kamu görevlisi şartı aranmaz; fail banka yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer banka mensuplarıdır (5411 sayılı Kanun m.160).
• Nitelikli hâl: zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesi hâlinde faile on iki yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası verilir; adli para cezası bankanın uğradığı zararın üç katından az olamaz (m.160).
• Kredi işlemleri istisnası: bankacılık mevzuatı ile usul ve prensiplerine uygun kredi kullandırma, temdit, taksitlendirme, teminata bağlama veya yeniden yapılandırma işlemleri zimmet suçunu oluşturmaz (m.160).
• İndirimler: etkin pişmanlık kademeleri (soruşturmadan önce üçte iki, kovuşturmadan önce gönüllü iadede yarı, hükümden önce üçte bir) ve değer azlığı indirimi (üçte birden yarıya kadar) bu maddede de ayrıca düzenlenmiştir (m.160).

Fail bu maddede sayılan bir banka mensubuysa ceza, indirim ve tazmin sonuçları Bankacılık Kanunu m.160’tan okunur.

13. Zimmet Suçunda Soruşturma, Şikâyet, Uzlaştırma ve Zamanaşımı

Zimmet suçunda soruşturma savcılık tarafından re’sen yürütülür, soruşturma izni aranmaz, uzlaştırma uygulanmaz ve dava ağır ceza mahkemesinde görülür (3628 sayılı Kanun m.17; CMK m.253/1; 5235 sayılı Kanun m.12). Dava zamanaşımı on beş yıldır (TCK m.66/1-d).

Konu	Zimmet suçunda durum	Dayanak
Şikâyet	Şikâyete bağlı değildir; savcılık re’sen soruşturur	TCK m.247 (şikâyet şartı yok)
Soruşturma izni	Gerekmez, 4483 sayılı Kanun uygulanmaz	3628 sayılı Kanun m.17
Uzlaştırma	Yoktur	CMK m.253/1
Görevli mahkeme	Ağır ceza mahkemesi	5235 sayılı Kanun m.12
Dava zamanaşımı	15 yıl	TCK m.66/1-d

13.1. Zimmet Suçunda Şikâyet ve Uzlaştırma

Zimmet suçu şikâyete bağlı değildir. TCK m.247’de, örneğin güveni kötüye kullanmayı düzenleyen m.155/1’deki “şikayet üzerine” ibaresi gibi bir şart yoktur. Soruşturma, bir şikâyet beklenmeden yürütülür. Uzlaştırma da uygulanmaz: uzlaştırma, soruşturulması şikâyete bağlı suçlar ile CMK m.253/1’de tek tek sayılan suçlarda yapılır ve zimmet bu listede yer almaz (CMK m.253/1). Genel kurallar için uzlaşma yazısına bakabilirsiniz.

13.2. Zimmet Suçunda Soruşturma İzni Gerekmez

Zimmet suçunda cumhuriyet savcısı, kamu görevlisi hakkında izin beklemeden doğrudan soruşturma başlatır. Basit ve nitelikli zimmet suçlarından veya bu suçlara iştirakten sanık olanlar hakkında 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaz (3628 sayılı Kanun m.17). İzin usulünün hangi suçlarda işlediği soruşturma izni yazısında ayrıca açıklanmıştır.

13.3. Zimmet Suçunda Görevli Mahkeme

Zimmet suçunda görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir. Ağır ceza mahkemeleri, on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere bakar (5235 sayılı Kanun m.12). Zimmet suçunun cezasının üst sınırı on iki yıl olduğu için bu şart karşılanır (TCK m.247/1).

13.4. Zimmet Suçunda Zamanaşımı Kaç Yıl?

Zimmet suçunda dava zamanaşımı on beş yıldır: beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda kamu davası on beş yılın geçmesiyle düşer (TCK m.66/1-d). Süre belirlenirken suçun kanundaki cezasının üst sınırı esas alınır ve dosyadaki deliller itibarıyla nitelikli hâller de göz önünde bulundurulur (m.66/3-4). Nitelikli zimmette on iki yıllık üst sınırın yarı oranında artırılmış hâli de yirmi yılı bulmadığından bent değişmez. Sürenin başlangıcı ve kesilmesi için dava zamanaşımı yazısına bakabilirsiniz.

14. Zimmet Suçundan Mahkûmiyetin Sonuçları: Memuriyet, Erteleme ve Paraya Çevirme

Zimmet suçundan verilen mahkûmiyet, hapis cezasının yanında kamu görevi bakımından da sonuç doğurur. Cezanın paraya çevrilmesi veya ertelenmesi ise ancak indirimlerden sonra hükmedilen ceza kanundaki sınırların altına inerse mümkündür.

14.1. Zimmet Suçunun Memuriyete Etkisi

Zimmet suçundan mahkûmiyet, devlet memurluğuna girmeye engeldir. Devlet memurluğuna alınacaklarda aranan genel şartlardan biri, Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile ve affa uğramış olsa bile zimmet suçundan mahkûm olmamaktır (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.48/A-5). Ayrıca kasten işlenen suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak kişi, kamu görevlerinde istihdam edilmekten yoksun bırakılır (TCK m.53/1-a). Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının memuriyete etkisi ayrı bir sorudur ve HAGB memuriyete engel mi yazısında ele alınmıştır.

14.2. Zimmet Cezası Paraya Çevrilir mi, Ertelenir mi?

Zimmet suçunun temel cezası beş yıldan başladığı için hapis cezası kural olarak paraya çevrilemez ve ertelenemez. Hapis cezasının adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilmesi yalnız kısa süreli hapis cezasında, yani hükmedilen bir yıl veya daha az süreli cezada mümkündür (TCK m.49/2; m.50/1). Hapis cezasının ertelenmesi için hükmedilen ceza iki yıl veya daha az olmalıdır (m.51/1).

Bu sınırlara ancak indirimlerden sonra ulaşılabilir: kullanma zimmeti (m.247/3), etkin pişmanlık (m.248) ve değer azlığı (m.249) indirimleri birlikte uygulandığında sonuç ceza erteleme sınırının altına düşebilir. Erteleme, kamunun uğradığı zararın aynen iade veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi koşuluna bağlanabilir (m.51/2). Ayrıntı için hapis cezasının ertelenmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması yazılarına bakabilirsiniz.