Ağır Ceza Mahkemesi Nedir? Hangi Davalara Bakar?

Ağır ceza mahkemesi, kanunda adıyla sayılan ağır suçlara ve cezasının üst sınırı on yıldan fazla hapis, müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis olan suçlara bakan ilk derece ceza mahkemesidir (5235 sayılı Kanun m.12). Ağır ceza mahkemesi bir başkan ve iki üyeden oluşan üç hâkimli heyetle toplanır (m.9). Bu yazı, hakkında ağır ceza mahkemesinde dava açılan sanık, suçtan zarar gören ve yakınları için ağır ceza mahkemesinin görevini, yapısını, yargılama sürecini ve kararlarına karşı başvuru yollarını anlatır.

1. Ağır Ceza Mahkemesi: Öne Çıkanlar

• Ağır ceza mahkemesi, liste suçlarına ve cezasının üst sınırı on yıldan fazla hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet olan suçlara bakar (5235 sayılı Kanun m.12).
• Ağır ceza mahkemesinin görevi belirlenirken ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenler gözetilmez; suçun kanundaki cezasının üst sınırına bakılır (5235 sayılı Kanun m.14).
• Nitelikli dolandırıcılık 7571 sayılı Kanun’la ağır ceza mahkemesinin listesinden çıktı; değişiklik tarihinde ağır cezada görülen dosyalar kesin hükme kadar orada kalır (5235 sayılı Kanun geçici m.7).
• 1., 2. veya 3. ağır ceza mahkemesi aynı görevdeki dairelerdir; numara derece göstermez (5235 sayılı Kanun m.9).
• Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde tutukluluk en çok iki yıldır; bu süre uzatılabilir ve uzatma süresi toplam üç yılı, TCK İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü ile Yedinci Bölümleri arasındaki suçlar ve Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda beş yılı geçemez (CMK m.102/2).
• Ağır ceza mahkemesi hükmüne karşı istinaf süresi, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.273/1).

2. Ağır Ceza Mahkemesi Nedir?

Ağır ceza mahkemesi, kanunda adıyla sayılan suçlara ve cezasının üst sınırı on yıldan fazla hapis, müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet olan suçlara bakan, bir başkan ve iki üyeden oluşan üç hâkimli ilk derece ceza mahkemesidir (5235 sayılı Kanun m.9, m.12). Kanun ceza mahkemelerini asliye ceza mahkemeleri, ağır ceza mahkemeleri ve özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemeleri olarak sayar (5235 sayılı Kanun m.8). Ağır ceza mahkemesinin görevi kanunda tek tek belirlenmiştir; bu listeye ve ceza eşiğine girmeyen ceza davaları asliye ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m.11).

Ağır ceza mahkemesi, her il merkezinde ve coğrafi durumu ile iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur (5235 sayılı Kanun m.9). Bu yüzden her ilçede ağır ceza mahkemesi bulunmaz.

Ağır ceza mahkemesi dava görür ve hüküm kurar. Yürütülen soruşturmalarda hâkim tarafından verilmesi gereken kararları almak ve işleri yapmak ise sulh ceza hâkimliğinin görevidir (5235 sayılı Kanun m.10). Ağır ceza mahkemesinin yargılaması, iddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar süren kovuşturma evresinde yürür (CMK m.2/1-f).

3. Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?

Ağır ceza mahkemesi hangi suçlara bakar sorusunun cevabı iki ölçüttür; ağır ceza mahkemesi bu ölçütlerden birine giren davalara bakar: kanunda adıyla sayılan suçlar ve cezası belirli bir eşiği aşan suçlar. Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklıdır; Anayasa Mahkemesi ve Yargıtayın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler, askerî mahkemelerin görevine ilişkin hükümler ile çocuklara özgü kovuşturma hükümleri de saklı tutulmuştur (5235 sayılı Kanun m.12).

3.1. Ağır Ceza Mahkemesinin Görevine Giren Liste Suçları

Ağır ceza mahkemesi, aşağıdaki suçlarda cezanın miktarına bakılmaksızın görevlidir (5235 sayılı Kanun m.12):

• Yağma: Tehdit veya cebir kullanarak bir malı teslime ya da malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılma suçu (TCK m.148). Ayrıntı: yağma suçu ve cezası.
• İrtikâp: Kamu görevlisinin görevinin sağladığı nüfuzu veya güveni kötüye kullanarak bir kimseyi yarar sağlamaya icbar etmesi ya da ikna etmesi (TCK m.250/1 ve 2). Ayrıntı: irtikâp suçu.
• Resmî belgede sahtecilik (kamu görevlisi eliyle): Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmî belgeyi sahte düzenleyen veya gerçeğe aykırı belge düzenleyen kamu görevlisinin suçu (TCK m.204/2). Ayrıntı: TCK 204 resmî belgede sahtecilik.
• Hileli iflâs (TCK m.161).
• Devletin güvenliğine, anayasal düzene, millî savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar: Türk Ceza Kanunu İkinci Kitap Dördüncü Kısmın dört, beş, altı ve yedinci bölümlerindeki suçlar. Örnekler: devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak (TCK m.302), Anayasayı ihlal (TCK m.309), siyasal veya askerî casusluk (TCK m.328). Bu bölümlerden TCK m.318, 319, 324, 325 ve 332 ağır ceza mahkemesinin listesine girmez (5235 sayılı Kanun m.12).
• Terör suçları: 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar.

Ağır ceza mahkemesinin liste suçlarında cezanın on yılı aşması gerekmez. Yağmanın temel şeklinin cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir (TCK m.148/1); kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliğinin cezası üç yıldan sekiz yıla kadar hapistir (TCK m.204/2). İkisi de ceza eşiğine ulaşmadığı hâlde listede adıyla sayıldığı için ağır ceza mahkemesinde görülür. Buna karşılık kamu görevlisi olmayan kişinin resmî belgede sahteciliği (TCK m.204/1, iki yıldan beş yıla kadar hapis) listede yer almaz ve asliye ceza mahkemesinin görevindedir.

3.2. Ağır Ceza Mahkemesinde Ceza Eşiği: On Yıldan Fazla Hapis

Ağır ceza mahkemesi, listede yer almasa bile ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bütün suçlara bakar (5235 sayılı Kanun m.12). Eşik, suçun kanunda yazan cezasının üst sınırıdır. Mahkemenin görevi belirlenirken ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmez; kanunda yer alan suçun cezasının üst sınırı göz önünde bulundurulur (5235 sayılı Kanun m.14).

Bu kuralın iki sonucu vardır. Birincisi, üst sınırı tam on yıl olan suç ağır ceza mahkemesine girmez; kanun “on yıldan fazla” der. İkincisi, suçun nitelikli hâlinde cezayı artıran oranlar görev hesabına katılmaz; görev, suçun kanundaki temel ceza aralığına göre belirlenir. Aşağıdaki tablo madde metinlerinden okunan ceza aralıklarıyla bu ayrımı gösterir:

Suç	Kanundaki ceza	Görevli mahkeme
Kasten öldürme (TCK m.81/1)	Müebbet hapis	Ağır ceza (ceza eşiği)
Taksirle öldürme, tek kişinin ölümü (TCK m.85/1)	2-6 yıl hapis	Asliye ceza
Taksirle öldürme, birden fazla ölüm ya da ölüm ve yaralanma (TCK m.85/2)	2-15 yıl hapis	Ağır ceza (ceza eşiği)
Cinsel saldırı, temel şekil (TCK m.102/1)	5-10 yıl hapis	Asliye ceza (üst sınır on yılı aşmıyor)
Cinsel saldırı, vücuda organ veya cisim sokularak (TCK m.102/2)	12 yıldan az olmamak üzere hapis	Ağır ceza (ceza eşiği)
Zimmet (TCK m.247/1)	5-12 yıl hapis	Ağır ceza (ceza eşiği)
Rüşvet (TCK m.252/1)	4-12 yıl hapis	Ağır ceza (ceza eşiği)
Uyuşturucu imal ve ticareti (TCK m.188/1 ve 3)	20-30 yıl hapis · 10 yıldan az olmamak üzere hapis	Ağır ceza (ceza eşiği)
Yağma (TCK m.148/1)	6-10 yıl hapis	Ağır ceza (liste suçu)
Nitelikli dolan­dı­rı­cı­lık (TCK m.158/1)	3-10 yıl hapis	Asliye ceza (7571 sayılı Kanun’dan sonra)

Alt sınırı yazılıp üst sınırı yazılmayan cezalarda (“on iki yıldan az olmamak üzere” gibi) üst sınır Türk Ceza Kanunu’nun genel hükmünden gelir: süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hâllerde yirmi yıldan fazla olamaz (TCK m.49/1). Bu nedenle alt sınırı on yıl ve üzerinde olan suçlar ceza eşiği yoluyla ağır ceza mahkemesine girer. Taksirle öldürme ve cinsel saldırı örneklerinde aynı suç adı altında iki farklı mahkeme görevli olabilir; görev, yargılanan fiilin girdiği fıkradaki cezanın üst sınırına göre belirlenir (5235 sayılı Kanun m.14).

3.3. Ağır Ceza Mahkemesinin Kanunla Verilen Diğer Görevleri

Ağır ceza mahkemesinin görevi yalnız 5235 sayılı Kanun m.12’den gelmez; başka kanunlar da ağır ceza mahkemesini görevli kılar ve m.12 bu hâlleri saklı tutar. İki örnek öne çıkar:

• Çocuk ağır ceza mahkemesi: Çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara çocuk ağır ceza mahkemesi bakar (5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.26/2). Suç ağır cezalık olsa bile fail çocuksa dava genel ağır ceza mahkemesinde değil, çocuk ağır ceza mahkemesinde görülür.
• Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat: Kanuna aykırı yakalama, tutuklama gibi koruma tedbirleri nedeniyle Ceza Muhakemesi Kanunu m.141 uyarınca istenen tazminat, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır. O yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkiliyse ve aynı yerde başka ağır ceza dairesi yoksa, istem en yakın yer ağır ceza mahkemesinde görülür. m.141/1’in (e), (f) ve (l) bentleri kapsamındaki istemlerde ise 6384 sayılı Kanun hükümleri uygulanır (CMK m.142/2). İstem, kararın kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeyi izleyen bir yıl içinde yapılır (CMK m.142/1).

4. Ağır Ceza Mahkemesinde Kimler Yargılanır?

Ağır ceza mahkemesinde, suçu ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren sanıklar yargılanır: liste suçlarından veya cezasının üst sınırı on yılı aşan, müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet gerektiren bir suçtan hakkında iddianame kabul edilen kişiler (5235 sayılı Kanun m.12). Kural olarak kimin hangi mahkemede yargılanacağını kişinin kim olduğu değil, yargılanan suçun kanuni tanımı belirler; istisnaları aşağıdadır.

Ağır ceza mahkemesinde yargılanma kuralının üç istisnası vardır. Suç ağır cezalık olsa da fail çocuksa dava çocuk ağır ceza mahkemesinde görülür (5395 sayılı Kanun m.26/2). Anayasa Mahkemesi ve Yargıtayın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler ile askerî mahkemelerin görevine ilişkin hükümler saklıdır (5235 sayılı Kanun m.12). Bu kişiler ağır ceza mahkemesinde değil, kendi özel hükümlerinin gösterdiği yerde yargılanır. 1., 2. veya 3. ağır ceza mahkemesinde de aynı kişiler yargılanır; numara derece göstermez (5235 sayılı Kanun m.9).

Ağır ceza mahkemesinde tutuksuz yargılanmak mümkündür; ağır ceza mahkemesinde yargılanmak, sanığın tutuklanacağı ya da mahkûm olacağı anlamına gelmez. Tutuklama ayrı koşullara bağlı bir koruma tedbiridir (tutuklama nedir); yargılama sonunda ağır ceza mahkemesi beraat kararı da verebilir (CMK m.223/1).

5. Ağır Ceza Mahkemesi Numaraları: 1., 2., 3. Ağır Ceza Mahkemesi Nedir, Kimler Yargılanır?

Ağır ceza mahkemesi numarası, aynı adliyede kurulan ağır ceza dairelerinin sıra numarasıdır. Kanun, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde ceza mahkemelerinin birden fazla dairesinin oluşturulabileceğini ve bu dairelerin numaralandırılacağını söyler (5235 sayılı Kanun m.9). “1. ağır ceza mahkemesi”, “4. ağır ceza mahkemesi” veya “13. ağır ceza mahkemesi” aynı görevdeki mahkemelerdir.

Ağır ceza mahkemesi numarası büyüdükçe mahkemenin baktığı suçlar ağırlaşmaz ve verebileceği ceza artmaz. Her daire aynı görev kuralına (5235 sayılı Kanun m.12) ve aynı ceza aralıklarına bağlıdır; “en ağır ceza mahkemesi hangisidir” sorusunun cevabı bu yüzden bir numara değildir. “4. ağır ceza mahkemesi kaç yıl ceza verir” sorusunun cevabı da her ağır ceza dairesi için aynıdır: yargılanan suçun kanundaki ceza aralığı içinde, beraatten ağırlaştırılmış müebbet hapse kadar her sonuç mümkündür. Dosyanın hangi numaralı daireye gideceğini adliyedeki tevzi (dağıtım) sistemi belirler ve daireler kendilerine tevzi edilen davalara bakmakla yükümlüdür (5235 sayılı Kanun m.9).

Ağır ceza mahkemesi daireleri arasında iş dağılımı bir durumda farklılaşabilir. Özel kanunlarda başka hüküm yoksa Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, ihtisaslaşmayı sağlamak için gelen işlerin yoğunluğunu ve niteliğini dikkate alarak daireler arasındaki iş dağılımını belirleyebilir; bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır (5235 sayılı Kanun m.9). Böyle bir iş dağılımı yapıldığında, o tarihte görülmekte olan davalarda daireler iş bölümü gerekçesiyle dosyayı başka daireye gönderemez. Belirli bir numaralı dairenin belirli suç türlerine bakmasının dayanağı numara değil, Kurulun yayımlanmış iş dağılımı kararıdır.

Ağır ceza mahkemesi numarasının kanunda ikinci bir işlevi vardır: itiraz mercii. Bir ağır ceza dairesinin kararına yapılan itirazı, o yerde birden çok daire varsa numara olarak kendisini izleyen daire inceler; son numaralı dairenin kararını birinci daire inceler (CMK m.268/3-c). Tebligatta görülen “Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesi” gibi bir adın ilk kısmı mahkemenin bulunduğu il veya ilçeyi, numara o adliyedeki daireyi gösterir; ceza mahkemeleri bulundukları il veya ilçenin adıyla anılır (5235 sayılı Kanun m.9).

6. Ağır Ceza Mahkemesinde Kaç Hâkim Var? Başkan (Reis) ve Üyeler

Ağır ceza mahkemesinde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunur; mahkeme bir başkan ve iki üye ile toplanır (5235 sayılı Kanun m.9). Duruşmada karşınızda üç hâkim oturur ve hüküm bu heyetçe verilir. Asliye ceza mahkemesi ise tek hâkimlidir (5235 sayılı Kanun m.9).

Ağır ceza reisi nedir sorusunun cevabı, ağır ceza mahkemesinin başkanıdır; halk arasında mahkeme başkanına “ağır ceza reisi” denir. Duruşmayı mahkeme başkanı açar; duruşmanın başladığını iddianamenin kabulü kararını okuyarak açıklar (CMK m.191/1). Bir oturumda bitmeyecek davada, herhangi bir nedenle bulunamayacak üyenin yerine geçmek ve oya katılmak üzere yedek üye bulundurulabilir (CMK m.188/3).

6.1. Ağır Ceza Mahkemesi Duruşma Düzeni: Duruşmada Kimler Bulunur?

Ağır ceza mahkemesinde duruşmada hükme katılacak hâkimler, Cumhuriyet savcısı ve zabıt kâtibinin hazır bulunması şarttır; kanunun zorunlu müdafiliği kabul ettiği hâllerde müdafiin de hazır bulunması gerekir (CMK m.188/1). Müdafi mazeretsiz olarak duruşmaya gelmez veya duruşmayı terk ederse duruşmaya devam edilebilir (CMK m.188/1). Duruşma başladığında tanıklar duruşma salonundan dışarı çıkarılır (CMK m.191/2).

7. Ağır Ceza Mahkemesinde Nitelikli Dolandırıcılık Davaları (7571 Sayılı Kanun)

Ağır ceza mahkemesi, 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158) davalarına bakmaz. Değişiklikten önce nitelikli dolandırıcılık 5235 sayılı Kanun m.12’deki listede yer alıyordu; maddenin bugünkü metninde bu suç listede yoktur ve maddenin son değişikliği 7571 sayılı Kanun’la yapılmıştır. Nitelikli dolandırıcılığın cezası üç yıldan on yıla kadar hapis olduğu için (TCK m.158/1) suç ceza eşiği yoluyla da ağır ceza mahkemesine girmez; dava asliye ceza mahkemesinde görülür.

Suçun üç veya daha fazla kişiyle birlikte ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi cezayı artırır (TCK m.158/3), ama görevi değiştirmez. Mahkemenin görevi belirlenirken ağırlaştırıcı nedenler gözetilmez; suçun kanundaki cezasının üst sınırına bakılır (5235 sayılı Kanun m.14).

Değişiklik anında görülmekte olan dosyalar için 7571 sayılı Kanun ayrı bir geçiş hükmü koymuştur. Yürürlük tarihinde ağır ceza mahkemelerinde görülmekte olan veya istinaf ya da temyiz incelemesinde bulunan nitelikli dolandırıcılık dosyalarında, görevin bu Kanunla değiştiği gerekçesiyle görevsizlik veya bozma kararı verilemez; bu davalara kesin hükümle sonuçlanıncaya kadar eski görev kurallarına göre bakılmaya devam edilir (5235 sayılı Kanun geçici m.7). Değişiklikten önce ağır cezada açılmış nitelikli dolandırıcılık davası ağır cezada tamamlanır, değişiklikten sonra açılan dava asliye ceza mahkemesinde görülür.

Nitelikli dolandırıcılığı ağır ceza mahkemesinin görevleri arasında sayan eski yazılar ve eski tarihli görev listeleri bu yüzden güncel değildir. Geçiş hükmü yalnız hangi mahkemenin bakacağına ilişkindir; suçun cezasını belirleyen kanun suç tarihinden sonra değişmişse ayrı kural uygulanır: suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2).

8. Ağır Ceza Mahkemesi ile Asliye Ceza Mahkemesi Farkı

Ağır ceza mahkemesi ile asliye ceza mahkemesi arasındaki temel fark görev alanı ve heyet yapısıdır. Ağır ceza mahkemesi liste suçlarına ve ceza eşiğini aşan suçlara bakar ve üç hâkimle toplanır; asliye ceza mahkemesi ağır ceza mahkemesinin ve sulh ceza hâkimliğinin görevi dışında kalan dava ve işlere bakar ve tek hâkimlidir (5235 sayılı Kanun m.9, m.11-12).

Ölçüt	Ağır ceza mahkemesi	Asliye ceza mahkemesi
Görev	Liste suçları + üst sınırı on yıldan fazla hapis, müebbet, ağır­laş­tı­rıl­mış müebbet (5235 m.12)	Kalan bütün dava ve işler (5235 m.11)
Heyet	Başkan ve iki üye (5235 m.9)	Tek hâkim (5235 m.9)
Kovuş­tur­mada tutukluluk tavanı	2 yıl; uzatma süresi toplam 3 yılı, belirli suçlarda 5 yılı geçemez (CMK m.102/2)	1 yıl + 6 ay (CMK m.102/1)
Soruş­tur­mada tutukluluk tavanı	1 yıl; belirli suçlarda 1 yıl 6 ay + 6 ay (CMK m.102/4)	6 ay (CMK m.102/4)
Kararına itirazı inceleyen merci	Numara olarak izleyen ağır ceza dairesi veya en yakın ağır ceza mahkemesi (CMK m.268/3-c)	Yargı çev­re­sin­deki ağır ceza mahkemesi (CMK m.268/3-c)
Vekalet ücreti (AAÜT 2025-2026)	65.000,00 TL (ikinci kısım ikinci bölüm, sıra 13)	45.000,00 TL (ikinci kısım ikinci bölüm, sıra 10)

8.1. Ağır Ceza Mahkemesinde Görevsizlik Kararı

Ağır ceza mahkemesi ile asliye ceza mahkemesi arasındaki görev hatası iki yönde farklı sonuç doğurur. İddianamenin kabulünden sonra işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir (CMK m.5/1). Asliye ceza mahkemesinde görülen dava ağır cezalık bir suça dönüşürse asliye ceza mahkemesi görevsizlik kararıyla dosyayı ağır ceza mahkemesine gönderir.

Ters yönde kural farklıdır. Duruşmada suçun hukuki niteliğinin değiştiğinden bahisle görevsizlik kararı verilerek dosya alt dereceli mahkemeye gönderilemez (CMK m.6/1). Ağır ceza mahkemesinde görülen bir dava, yargılama sırasında suç vasfı asliye cezalık bir suça dönüşse bile asliye ceza mahkemesine gönderilmez; ağır ceza mahkemesi yargılamayı kendisi bitirir. Adli yargı içindeki mahkemeler bakımından verilen görevsizlik kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir (CMK m.5/2).

9. Ağır Ceza Mahkemesinde Yargılama Nasıl İlerler?

Ağır ceza mahkemesinde yargılama, iddianamenin kabulüyle başlar ve duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra verilen hükümle biter (CMK m.223/1). Aradaki süreçte ağır cezaya özgü üç kural öne çıkar: zorunlu müdafilik, daha uzun tutukluluk tavanları ve üç hâkimli heyetin müzakereyle karar vermesi.

9.1. Ağır Ceza Mahkemesinde İlk Duruşmada Ne Olur?

Ağır ceza mahkemesinde ilk duruşma, sanığın ve müdafiinin hazır bulunup bulunmadığı, çağrılmış tanık ve bilirkişilerin gelip gelmediği saptanarak başlar. Sanık duruşmaya bağsız olarak alınır; mahkeme başkanı duruşmanın başladığını iddianamenin kabulü kararını okuyarak açıklar (CMK m.191/1). Ardından şu sıra izlenir (CMK m.191/3):

1. Sanığın açık kimliği saptanır; kişisel ve ekonomik durumu hakkında kendisinden bilgi alınır.
2. İddianamede yer alan suçlamanın dayanağını oluşturan eylemler ve deliller ile suçlamanın hukuki nitelendirmesi anlatılır.
3. Sanığa, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanuni hakkı olduğu ve diğer hakları bildirilir.
4. Sanık açıklamada bulunmaya hazır olduğunu bildirirse usulüne göre sorgusu yapılır.

9.2. Ağır Ceza Mahkemesinde Zorunlu Müdafi

Ağır ceza mahkemesinde yargılanan sanığa, suçun alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiriyorsa, müdafii bulunmadığında istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir (CMK m.150/3). Bu kural soruşturmada da kovuşturmada da uygulanır. Suç bu eşiğin altında kalıyorsa sanıktan kendisine bir müdafi seçmesi istenir; sanık müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse istemi hâlinde müdafi görevlendirilir (CMK m.150/1). Müdafiin görevi ve hakları için müdafi ne demek yazısına bakılabilir.

9.3. Ağır Ceza Mahkemesinde Tutukluluk Süresi

Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde tutukluluk süresi en çok iki yıldır. Bu süre zorunlu hâllerde gerekçesi gösterilerek uzatılabilir. Üç ve beş yıllık sınırlar iki yıllık temel süreyi değil uzatma süresini sınırlar: uzatma süresi toplam üç yılı, Türk Ceza Kanunu İkinci Kitap Dördüncü Kısmın Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda beş yılı geçemez (CMK m.102/2). Uzatma kararları Cumhuriyet savcısının, şüpheli veya sanık ile müdafiinin görüşleri alındıktan sonra verilir (CMK m.102/3).

Soruşturma evresinde tutukluluk süresi, ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde bir yılı geçemez; Türk Ceza Kanunu İkinci Kitap Dördüncü Kısmın Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve toplu olarak işlenen suçlarda bu süre en çok bir yıl altı aydır ve gerekçe gösterilerek altı ay daha uzatılabilir (CMK m.102/4). Bu süreler, fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuklar bakımından yarı oranında, on sekiz yaşını doldurmamış çocuklar bakımından dörtte üç oranında uygulanır (CMK m.102/5).

9.4. Ağır Ceza Mahkemesi Ne Kadar Sürer? Kaç Ay, Kaç Saat?

Ağır ceza mahkemesinde bir davanın kaç ay, bir duruşmanın kaç saat süreceğini gösteren sabit bir kanuni süre yoktur. Süreyi tanık ve bilirkişi sayısı, keşif, sanık sayısı ve dosyanın kanun yolu aşamaları belirler. Kanunun sınır koyduğu yer tutukluluktur: sanık tutukluysa kovuşturmada tutukluluk yukarıdaki tavanları aşamaz (CMK m.102/2). Kanun yolu aşamalarının süresi için istinaf ne kadar sürer yazısına bakılabilir.

9.5. Ağır Ceza Mahkemesi Beraat Kararı Verir mi?

Evet, ağır ceza mahkemesi beraat verir. Ağır ceza mahkemesi de her ceza mahkemesi gibi beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararlarından birini verir (CMK m.223/1). Beraat kararı, yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması, suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması, kast veya taksirin bulunmaması, bir hukuka uygunluk nedeninin bulunması ya da suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması hâllerinde verilir (CMK m.223/2). Ayrıntı: beraat ne demek.

10. Ağır Ceza Mahkemesi Kararına Karşı Başvuru Yolları

Ağır ceza mahkemesi kararlarına karşı üç ayrı yol vardır ve üçü farklı kararlara, farklı mercilere gider: davayı bitiren hükme istinaf, hükümden önceki ve kanun yolu ayrıca gösterilmemiş kararlara itiraz, bölge adliye mahkemesi kararına temyiz.

Yol	Hangi karara	Süre ve baş­lan­gıç	İnce­le­yen merci
İstinaf	Ağır ceza mah­ke­me­si­nin hükmü	Gerek­çeli hükmün teb­li­ğin­den iti­ba­ren 2 hafta (CMK m.273/1)	Bölge adliye mah­ke­mesi ceza dairesi
İtiraz	Ağır ceza mah­ke­me­si­nin veya baş­ka­nı­nın hüküm dışı karar­ları (örneğin tutuk­lama ve tutuk­lu­lu­ğun devamı, CMK m.101/5)	Kararı öğren­me­den iti­ba­ren 2 hafta (CMK m.268/1)	Numara olarak izleyen ağır ceza dairesi; tek daire varsa en yakın ağır ceza mah­ke­mesi (CMK m.268/3-c)
Temyiz	Bölge adliye mah­ke­me­si­nin bozma dışın­daki hüküm­leri	Gerek­çeli hükmün teb­li­ğin­den iti­ba­ren 2 hafta (CMK m.291/1)	Yar­gı­tay (CMK m.286/1)

10.1. Ağır Ceza Mahkemesi Hükmüne Karşı İstinaf Süresi

Ağır ceza mahkemesi hükmüne karşı istinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır. İstinaf istemi, hükmü veren ağır ceza mahkemesine dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylatılır (CMK m.273/1). İlk derece mahkemelerinden verilen hükümlere karşı istinaf yoluna başvurulabilir; on beş yıl ve daha fazla hapis cezalarına ilişkin hükümler ise bölge adliye mahkemesince re’sen incelenir (CMK m.272/1).

Cumhuriyet savcısının istinaf istemi ilgililere tebliğ edilir; ilgililer tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde bu isteme karşı cevaplarını bildirebilir (CMK m.273/5). “Ağır ceza istinafa cevap süresi” olarak aranan süre budur. Sanığın ve katılanın dilekçesinde başvuru nedenlerinin gösterilmemesi incelemeye engel olmaz (CMK m.273/4). Dilekçe biçimi için istinaf dilekçesi örneği ve istinafa cevap dilekçesi yazılarına, yolun genel işleyişi için istinaf nedir yazısına bakılabilir.

10.2. Ağır Ceza Mahkemesi Kararına İtiraz Nereye Yapılır?

Ağır ceza mahkemesi kararına itiraz, kararı veren ağır ceza mahkemesine verilecek bir dilekçeyle veya tutanağa geçirilmek koşuluyla zabıt kâtibine beyanla, kararı öğrenme gününden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.268/1). Kararına itiraz edilen mahkeme itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili merciye gönderir (CMK m.268/2).

İtirazı inceleyen merci, o yerde ağır ceza mahkemesinin birden çok dairesi varsa numara olarak kendisini izleyen dairedir; son numaralı daire için birinci daire, tek daire varsa en yakın ağır ceza mahkemesi itirazı inceler (CMK m.268/3-c). Örneğin 3. ağır ceza mahkemesinin tutukluluğun devamına ilişkin kararına yapılan itirazı, aynı adliyede 4. ağır ceza mahkemesi varsa o daire inceler. Davayı bitiren hükme ise itiraz değil istinaf yoluna başvurulur.

10.3. Ağır Ceza Mahkemesi Kararında Temyiz

Ağır ceza mahkemesinin hükmü doğrudan temyiz edilmez; önce istinaf incelemesi yapılır. Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri temyiz edilebilir (CMK m.286/1). İlk derece mahkemesince verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlar ile beş yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararları temyiz edilemez (CMK m.286/2-a ve b). Bu iki sınırlama, beş yılı aşan hapis cezalarına ilişkin kararları kapsamaz. Temyiz istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye yapılır (CMK m.291/1). Ayrıntı: temyiz nedir.

11. Ağır Ceza Mahkemesinde Vekalet Ücreti

Ağır ceza mahkemesinde vekalet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde ağır ceza mahkemeleri için belirlenen maktu tutardır. 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tarifede ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için bu tutar 65.000,00 TL’dir; çocuk ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için de 65.000,00 TL’dir (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ikinci kısım ikinci bölüm, sıra 13 ve 15). Aynı tutar Türkiye Barolar Birliği’nin 2025-2026 tarifesi duyurusunda da yer alır. Bu tutar 2025-2026 tarifesine aittir ve tarife yenilendiğinde değişebilir; tarife asgari ücreti gösterir.

Ağır ceza mahkemesinde bu ücretin kime yükletileceği kararın türüne bağlıdır. Mahkûmiyet veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmişse, vekille temsil edilen katılan lehine ücret sanığa yükletilir (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.14/1). Beraat eden ve vekil veya müdafi ile temsil edilen sanık yararına ise Hazine aleyhine maktu avukatlık ücretine hükmedilir (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.14/4). Katılan tarafın ücreti için katılan vekalet ücreti yazısına bakılabilir.