Malpraktis Dava Dilekçesi Örneği ve Zorunlu Unsurlar

Malpraktis dava dilekçesi, müdahalenin yapıldığı kuruluşa göre iki ayrı kurala tabidir: özel hastane veya bağımsız hekime karşı dilekçe tüketici mahkemesine hitaben ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119’a göre, kamu hastanesine karşı dilekçe idare mahkemesi başkanlığına hitaben ve İdari Yargılama Usulü Kanunu m.3’e göre yazılır. Bu yazı, hatalı tıbbi uygulama nedeniyle tazminat isteyecek hasta veya hasta yakını için dilekçenin hangi mahkemeye, hangi ön başvurudan sonra ve hangi unsurlarla yazılacağını iki örnekle açıklar.

1. Malpraktis Dava Dilekçesi: Öne Çıkanlar

• Malpraktis dava dilekçesi özel sağlık kuruluşuna karşı tüketici mahkemesine yazılır; tüketici davaları tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (6502 sayılı Kanun m.73/1, m.73/5).
• Özel hastaneye karşı malpraktis davası açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; arabulucuya gidilmeden açılan dava usulden reddedilir (6502 sayılı Kanun m.73/A; 6325 sayılı Kanun m.18/A-2).
• Kamu hastanesine karşı dava açılmadan önce, eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulur (İYUK m.13/1).
• Malpraktis dava dilekçesinde mahkemenin adı, dava değeri, vakıaların açık özetleri, deliller ve hukuki sebepler eksikse bir haftalık tamamlama süresi verilmez (HMK m.119/2).
• Belirsiz alacak davası kaldırılmıştır; zarar belli değilse adli yargıda kısmi dava açılır ve talep bir defaya mahsus artırılır (HMK m.107 mülga, m.109/4).
• Tüketicinin tüketici mahkemesinde açtığı dava harçtan muaftır, gider avansı ise ayrıca yatırılır (6502 sayılı Kanun m.73/2; HMK m.114/1-g).

2. Malpraktis Dava Dilekçesi Hangi Mahkemeye Yazılır?

Malpraktis dava dilekçesi özel sağlık kuruluşuna karşı tüketici mahkemesine, kamu hastanesine karşı idare mahkemesine yazılır. Özel hastane, özel tıp merkezi veya muayenehanesinde çalışan hekime karşı açılan dava tüketici mahkemesinde görülür; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemeleri görevlidir (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.73/1). Kamu hastanesi veya devlet üniversitesi hastanesindeki müdahale ise idari eylemdir ve tazminat istemi idare mahkemesinde tam yargı davasıyla ileri sürülür.

Yargı yolunun caiz olması ve mahkemenin görevli olması dava şartıdır; mahkeme bunları davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve noksanlığı tespit ederse davayı usulden reddeder (HMK m.114/1-b ve c, m.115/1-2). Bu yüzden dilekçe yazılmadan önce kuruluşun özel mi kamu mu olduğu netleştirilmelidir. Hangi hâlde kime karşı dava açılacağı ayrı bir konudur ve özel hastaneye karşı malpraktis tazminat davası ile tam yargı davası yazılarında ele alınmıştır.

Aşağıdaki tablo iki dilekçeyi aynı ölçütlerle karşılaştırır:

Ölçüt	Özel hastane / bağımsız hekim	Kamu hastanesi
Hitap	Tüketici mahkemesi hâkimliğine	İdare mahkemesi baş­kan­lı­ğına (İYUK m.3/1)
Dava öncesi zorunlu başvuru	Arabulucuya başvuru (6502 s. K. m.73/A)	İlgili idareye başvuru (İYUK m.13/1)
Dilekçenin içerik kuralı	HMK m.119	İYUK m.3
Miktar belli değilse	Kısmi dava, bir defalık artırım (HMK m.109/4)	Bir defalık artırım, harcı ödenerek (İYUK m.16/4)
Harç	Tüketicinin açtığı davada muaf (6502 s. K. m.73/2)	Artırımda harç ödenir (İYUK m.16/4)
Dilekçe ve eklerinin örnekleri	HMK m.119’da ayrıca düzen­len­me­miş	Karşı taraf sayısından bir fazla (İYUK m.3/3)

2.1. Malpraktis Dava Dilekçesinde Yetkili Mahkeme

Malpraktis dava dilekçesi özel hastaneye karşı yazılıyorsa, tüketici davaları tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (6502 sayılı Kanun m.73/5). Bunun yanında genel yetkili mahkeme davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6/1); haksız fiile dayanan davada fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ile zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (HMK m.16/1). Tüketici mahkemesinin işleyişi için tüketici mahkemesi yazısına bakılabilir.

3. Malpraktis Dava Dilekçesinden Önce Hangi Başvuru Yapılır?

Malpraktis dava dilekçesi verilmeden önce her iki yargı yolunda da bir ön başvuru yapılır; hangisinin yapılacağı yine kuruluşun niteliğine bağlıdır. Özel hastaneye karşı arabulucuya, kamu hastanesine karşı ilgili idareye başvurulur. Ön başvuru yapılmadan verilen dilekçe, kanundaki istisnalar dışında esası incelenmeden sonuçsuz kalır.

3.1. Malpraktis Dava Dilekçesinden Önce Arabuluculuk (Özel Hastane)

Malpraktis dava dilekçesi tüketici mahkemesine verilecekse, tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m.73/A-1). Başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna, büro kurulmayan yerlerde görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır (6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-4).

Arabuluculuk sonunda anlaşma sağlanamazsa dilekçenin nasıl hazırlanacağını kanun ayrıca düzenler (6325 sayılı Kanun m.18/A-2):

• Son tutanak eklenmezse: Mahkeme, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde sunulmasını, aksi hâlde davanın usulden reddedileceğini ihtar eder; ihtarın gereği yapılmazsa dava usulden reddedilir.
• Arabulucuya hiç başvurulmamışsa: Dava, herhangi bir işlem yapılmaksızın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir.

Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklar arabuluculuk dava şartının dışındadır (6502 sayılı Kanun m.73/A-1-a). Değeri kanunda yazılı ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılan parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (6502 sayılı Kanun m.68/1, m.68/4). Sınırın altında kalan istem için izlenecek yol tüketici hakem heyetine başvuru yazısında anlatılmıştır. Arabuluculuk sürecinin işleyişi arabuluculuk nedir yazısında anlatılmıştır; arabulucu sicili ve büro listeleri Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı sayfasında yayımlanır.

3.2. Malpraktis Dava Dilekçesinden Önce İdareye Başvuru (Kamu Hastanesi)

Malpraktis dava dilekçesi idare mahkemesine verilecekse, idari eylemden hakkı ihlal edilen kişi dava açmadan önce eylemi yazılı bildirim üzerine veya başka surette öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak hakkının yerine getirilmesini ister (İYUK m.13/1). İstek kısmen veya tamamen reddedilirse ret işleminin tebliğini izleyen günden, istek hakkında otuz gün içinde cevap verilmezse bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılır (İYUK m.13/1). Özel kanunda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür (İYUK m.7/1).

Adli yargıda açılan tam yargı davası görev yönünden reddedilmişse, sonradan idari yargıda açılacak davada idareye başvurma şartı aranmaz (İYUK m.13/2). Sürelerin tamamı ve başlangıç olayları malpraktis davasında zamanaşımı yazısında ele alınmıştır.

Malpraktis idareye başvuru dilekçesi örneği. Aşağıdaki iskelet İYUK m.13/1 başvurusu içindir. Başvurunun idareye ulaştığı tarih, otuz günlük cevap süresinin başlangıcı olduğu için evrak kayıt numarasıyla belgelenmelidir.

[HASTANENİN BAĞLI OLDUĞU İDARE: Sağlık Bakanlığı / Üniversite Rektörlüğü]'NE

BAŞVURAN          : [Ad Soyad] (T.C. [kimlik no]), [adres]
VEKİLİ            : [Varsa Av. Ad Soyad, adres]
KONU              : [Hastane adı] bünyesinde [tarih] tarihinde uygulanan
                    [işlem] nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi
                    istemidir (2577 s. İYUK m.13).

AÇIKLAMALAR       :
1- [Tarih] tarihinde [hastane adı, birim] bünyesinde [işlem] uygulanmıştır.
2- [Tarih] tarihinde [gelişen sonuç] ortaya çıkmış, bu durum [tarih]
   tarihinde [nasıl öğrenildiği] öğrenilmiştir.
3- Zarar ile sağlık hizmeti arasındaki bağ [dayanak kayıt] ile
   ortaya konulmaktadır.

İSTEM             : [ ] TL maddi ve [ ] TL manevi tazminatın [tarih]
                    tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte
                    tarafıma ödenmesini talep ederim. [Tarih]

EKLER             : Tıbbi kayıtlar, [diğer]
                                                    [Ad Soyad] [İmza]

4. Malpraktis Dava Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar

Malpraktis dava dilekçesi adli yargıda Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/1’de sayılan on hususu taşır. Bunlar mahkemenin adı; davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri; davacının T.C. kimlik numarası; varsa kanuni temsilci ve vekil bilgileri; davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davada dava konusunun değeri; iddianın dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri; her vakıanın hangi delillerle ispat edileceği; dayanılan hukuki sebepler; açık talep sonucu ve imzadır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/1).

Malpraktis dava dilekçesinde bu unsurlardan (e) ve (f) bentleri dosyanın içeriğini taşır. Müdahalenin hangi tarihte, hangi işlemle yapıldığı, özen yükümlülüğünün hangi aşamada ihlal edildiği ve zararın bu ihlalden nasıl doğduğu sıra numarasıyla yazılır; her vakıanın yanına onu ispatlayacak kayıt gösterilir. Tıbbi hata ile komplikasyon ayrımı bu anlatımın temel konusudur ve komplikasyon ile malpraktis farkı yazısında ayrıca incelenmiştir.

Hukuki sebepler satırında davalıyla ilişkinin niteliği gösterilir. Hekimle kurulan ilişki vekâlet sözleşmesi olarak kuruluyorsa vekâlet hükümleri (TBK m.502 ve devamı), sözleşme dışı zarar ileri sürülüyorsa haksız fiil hükmü yazılır: kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49/1). Hukuki sebebin nasıl seçileceği malpraktis nedir yazısında anlatılmıştır.

4.1. Malpraktis Dava Dilekçesindeki Eksiklik Hangi Sonucu Doğurur?

Malpraktis dava dilekçesindeki eksikliğin sonucu, eksikliğin hangi bentte olduğuna göre değişir. Birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususlar eksikse hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir; bu süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m.119/2). Fıkra dilekçe unsurlarını ikiye ayırır:

• Tamamlama rejiminin dışında kalanlar: (a) mahkemenin adı, (d) dava konusu ve değeri, (e) vakıaların açık özetleri, (f) her vakıanın hangi delille ispat edileceği, (g) dayanılan hukuki sebepler.
• Bir haftalık kesin süreyle tamamlanabilenler: (b) taraf bilgileri, (c) kimlik numarası, (ç) temsilci ve vekil bilgileri, (ğ) talep sonucu, (h) imza.

Bu ayrımın pratik sonucu şudur: kimlik numarasının unutulması bir hafta içinde düzeltilebilir, ama “ameliyat sırasında hata yapıldı, tazminat talep ederim” biçimindeki soyut anlatım bu imkândan yararlanmaz. Böyle bir metin hangi tarihte hangi işlemin nasıl yapıldığını göstermediği için (e) ve (f) bentleri bakımından eksiktir ve bir haftalık tamamlama süresi bu bentlere uygulanmaz.

4.2. Malpraktis Dava Dilekçesi İdari Yargıda Nasıl Yazılır?

Malpraktis dava dilekçesi kamu hastanesine karşı yazılıyorsa İdari Yargılama Usulü Kanunu m.3 uygulanır. İdari davalar idare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.3/1). Dilekçede tarafların ve vekillerin ad, soyad veya unvanları, adresleri ve gerçek kişilerin T.C. kimlik numarası; davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller; davaya konu işlemin yazılı bildirim tarihi ve tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar gösterilir (İYUK m.3/2). Karar ve belgelerin asılları veya örnekleri dilekçeye eklenir; dilekçe ve eklerinin örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur (İYUK m.3/3).

Adli yargı dilekçesiyle üç fark hemen görünür: hitap mahkeme başkanlığınadır, tam yargı davasında uyuşmazlık konusu miktarın yazılması açıkça aranır ve nüsha sayısı karşı taraf sayısından bir fazladır. Genel tam yargı dilekçesi için tam yargı davası dilekçe örneği yazısına bakılabilir; bu yazıdaki örnek sağlık hizmetine özgüdür.

5. Malpraktis Dava Dilekçesinde Dava Değeri Nasıl Yazılır?

Malpraktis dava dilekçesinde zararın tamamı dava açılırken çoğu zaman bilinmez; bakım gideri, iş gücü kaybı ve tedavi masrafları bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkar. Buna rağmen dava değeri, adli yargıda tamamlanamayan bentlerden biridir (HMK m.119/2) ve idari yargıda tam yargı davasında gösterilmesi zorunludur (İYUK m.3/2-d).

Belirsiz alacak davası kaldırılmıştır. HMK m.107, 7589 sayılı Kanun’la yürürlükten kaldırılmıştır. Kaldırılan madde, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam eder (7589 sayılı Kanun geçici m.1/10). Yeni açılacak davada “şimdilik” kaydıyla belirsiz alacak davası kurmak mümkün değildir; ayrıntı için 12. Yargı Paketi yazısına bakılabilir.

Adli yargıda kısmi dava. Talep konusu bölünebiliyorsa yalnız bir kısmı dava edilebilir (HMK m.109/1). Dava açılırken kalan kısımdan açıkça feragat edilmedikçe kısmi dava açılması, geri kalan kısımdan feragat anlamına gelmez (HMK m.109/3). Alacağın bir kısmının dava edildiği durumda talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4).

İdari yargıda miktar artırımı. Tam yargı davalarında dilekçede belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus artırılabilir; artırım dilekçesi otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir (İYUK m.16/4).

Her iki yargı yolunda artırım hakkı bir kez kullanılabildiği için, artırımın zarar hesabını gösteren bilirkişi raporu dosyaya girdikten sonra yapılması hak kaybını önler. Rapora nasıl itiraz edileceği bilirkişi raporuna itiraz yazısındadır.

6. Malpraktis Dava Dilekçesi Örneği (Özel Hastane, Tüketici Mahkemesi)

Malpraktis dava dilekçesi örneği aşağıda HMK m.119/1’deki bentleri sırasıyla izler ve arabuluculuk dava şartını gösteren satırı taşır. Köşeli parantezler doldurulacak alanlardır.

[ ] TÜKETİCİ MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE

DAVACI            : [Ad Soyad] (T.C. [kimlik no])
                    [Adres]
VEKİLİ            : [Varsa Av. Ad Soyad, adres]
DAVALILAR         : 1- [Özel Sağlık Kuruluşunun Ticaret Unvanı], [adres]
                    2- [Hekim Ad Soyad], [adres]
KONU              : Hatalı tıbbi uygulama nedeniyle uğranılan maddi ve manevi
                    zararın tazmini istemidir.
DAVA DEĞERİ       : [ ] TL maddi, [ ] TL manevi tazminat
                    (Kısmi dava; fazlaya ilişkin haklar saklıdır. HMK m.109)
ARABULUCULUK      : [Büro adı] [başvuru no] sayılı dosyada [tarih] tarihli
                    anlaşmama son tutanağı ektedir (6502 s. K. m.73/A).

AÇIKLAMALAR       :

1- Davacı, [tarih] tarihinde davalı [kuruluş] bünyesinde [şikâyet]
   yakınmasıyla muayene olmuş, [tarih] tarihinde [işlem/ameliyat adı]
   uygulanmıştır.
2- [Tarih] tarihinde [gelişen sonuç] ortaya çıkmıştır. [Bulgu, rapor, sevk].
3- [Hangi aşamada hangi özen yükümlülüğünün ihlal edildiği; tarih ve işlem
   belirterek, sıra numarası altında.]
4- [Aydınlatılmış onam alınmadıysa veya kapsamı yetersizse bu husus ayrıca.]
5- Ortaya çıkan sonuç ile anılan uygulama arasındaki illiyet bağı
   [dayanak: tıbbi kayıtlar, rapor] ile ortaya konulmaktadır.

HUKUKİ SEBEPLER   : 6502 s. K. m.73, m.73/A; 6098 s. TBK m.49, m.502 vd.;
                    6100 s. HMK m.109 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER          : Hasta dosyasının tamamı (epikriz, ameliyat ve anestezi
                    notları, hemşire gözlem formları, tetkik ve görüntüleme
                    kayıtları, imzalı aydınlatılmış onam belgesi), arabuluculuk
                    son tutanağı, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları, [diğer].

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin haklar saklı
                    kalmak kaydıyla [ ] TL maddi ve [ ] TL manevi tazminatın
                    [faiz başlangıç tarihi] tarihinden itibaren işleyecek yasal
                    faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline,
                    yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara
                    yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederim. [Tarih]

EKLER             : 1- Arabuluculuk son tutanağı  2- Tıbbi kayıtlar
                    3- Vekâletname (varsa)
                                                    Davacı / Davacı Vekili
                                                    [Ad Soyad] [İmza]

Bu örnekte AÇIKLAMALAR bölümünün 3. maddesi kopyalanamaz: hangi tarihte, hangi işlemde, hangi özen yükümlülüğünün ihlal edildiği yalnız o dosyanın kayıtlarından çıkar ve bu bölüm HMK m.119/1-(e) bakımından tamamlanamayan bentlerdendir. Aydınlatma eksikliği ileri sürülecekse bu itiraz dilekçede baştan kurulmalıdır; aydınlatılmış onamın kapsamı aydınlatılmış onam nedir yazısında anlatılmıştır.

7. Malpraktis Dava Dilekçesi Örneği (Kamu Hastanesi, İdare Mahkemesi)

Malpraktis dava dilekçesi örneği aşağıda İYUK m.3’teki unsurları izler. “İdareye başvuru” satırı m.3’te sayılan unsurlardan biri değildir; dava öncesi başvuru koşulunun (İYUK m.13/1) yerine getirildiğini göstermek için eklenir.

[ ] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

DAVACI            : [Ad Soyad] (T.C. [kimlik no]), [adres]
VEKİLİ            : [Varsa Av. Ad Soyad, adres]
DAVALI İDARE      : [Sağlık Bakanlığı / İlgili Üniversite Rektörlüğü], [adres]
KONU              : Sağlık hizmetinden doğan zararın tazmini istemidir.
UYUŞMAZLIK KONUSU
MİKTAR            : [ ] TL maddi, [ ] TL manevi tazminat
                    (İYUK m.16/4 uyarınca artırım hakkı saklıdır.)
İDAREYE BAŞVURU   : [Tarih] tarihli ve [evrak no] sayılı başvuru;
                    [ret işleminin tebliğ tarihi / otuz gün içinde cevap
                    verilmediği]
BİLDİRİM TARİHİ   : [Ret işleminin yazılı bildirim tarihi]

OLAY VE HUKUKİ SEBEPLER :

1- [Tarih] tarihinde davalı idareye bağlı [hastane adı] bünyesinde [işlem]
   uygulanmıştır.
2- [Gelişen sonuç ve tarihi.]
3- Sağlık hizmetinin kuruluşunda, işleyişinde veya personelin seçiminde
   [somut aksaklık] bulunmaktadır.
4- Zarar ile sağlık hizmeti arasındaki illiyet bağı [dayanak] ile ortaya
   konulmaktadır.

DELİLLER          : Hasta dosyasının tamamı, idareye başvuru dilekçesi ve
                    idarenin cevabı, varsa idari inceleme evrakı, bilirkişi
                    incelemesi, [diğer].

SONUÇ VE İSTEM    : Açıklanan nedenlerle [ ] TL maddi ve [ ] TL manevi
                    tazminatın [tarih] tarihinden itibaren işleyecek yasal
                    faiziyle birlikte davalı idareden tahsiline karar
                    verilmesini saygıyla talep ederim. [Tarih]

EKLER             : 1- İdareye başvuru ve cevabı  2- Tıbbi kayıtlar
                    3- Vekâletname (varsa)
                    (Dilekçe ve ekleri karşı taraf sayısından bir fazla
                    düzenlenmiştir.)
                                                    Davacı / Davacı Vekili
                                                    [Ad Soyad] [İmza]

Bu dilekçe adli yargı dilekçesinden uyarlanarak verilemez: hitap, uyuşmazlık konusu miktar ve nüsha sayısı kuralları farklıdır (İYUK m.3). Dava süresi idarenin ret işleminin tebliğinden veya otuz günlük cevap süresinin bitiminden itibaren işlediği için (İYUK m.13/1) “İdareye başvuru” ve “Bildirim tarihi” satırları dilekçenin süresinde verildiğini de gösterir.

8. Malpraktis Dava Dilekçesi Estetik Müdahalede Nasıl Değişir?

Malpraktis dava dilekçesi estetik yönü ağır basan bir müdahale için yazılıyorsa ve davacı ilişkiyi eser sözleşmesi olarak kuruyorsa, dilekçenin iki bölümü değişir: hukuki sebepler ve talep sonucu. Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m.470). Nitelendirmenin koşulları ve burun ameliyatı, saç ekimi gibi müdahalelere özgü ayrımlar hatalı estetik ameliyat tazminat davası yazısında ele alınmıştır.

Eserdeki ayıptan yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde iş sahibi üç seçimlik haktan birini kullanabilir: eser kullanılamayacak veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplıysa sözleşmeden dönme, eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim, aşırı masraf gerektirmiyorsa masrafları yükleniciye ait olmak üzere ücretsiz onarım; iş sahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır (TBK m.475). Dilekçe bakımından sonucu şudur:

1. Seçimlik haklardan biri seçilir. Talep sonucunda hangisine dayanıldığı açıkça yazılır.
2. Tazminat istemi ayrıdır. Bedel iadesi ile maddi tazminat aynı kalem değildir; ikisi ayrı tutarlarla gösterilir.
3. Düzeltme (revizyon) ameliyatı ayrıca gösterilir. Düzeltme başka bir hekime yaptırıldıysa ödenen bedel, fatura ve ödeme belgesiyle talep sonucunda ayrı bir kalem olarak yazılır.

Ayıp bildirimi ayrı bir bent olarak anlatılmalıdır. İş sahibi gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse eseri kabul etmiş sayılır; ayıp sonradan ortaya çıkarsa durumu gecikmeksizin yükleniciye bildirmek zorundadır (TBK m.477). Eser sözleşmesi hâlinde örnekteki satırlar şöyle değişir:

KONU              : Eser sözleşmesinin ayıplı ifası nedeniyle ödenen bedelin
                    iadesi ile maddi ve manevi tazminat istemidir.

AÇIKLAMALAR       :
  [Olağan bentlere ek olarak]
  - Müdahalenin estetik yönünün ağır bastığını gösteren kayıtlar (başvuru
    sebebi, muayene notları, ameliyat öncesi görüşme ve yazışmalar).
  - Kararlaştırılan sonucun ne olduğu ve gerçekleşmediği.
  - Ayıbın öğrenildiği tarih ile yükleniciye bildirildiği tarih ve bildirim
    belgesi (ihtarname, iadeli taahhütlü mektup).
  - Düzeltme ameliyatı yapıldıysa tarihi, yapan kuruluş ve ödenen bedel.

HUKUKİ SEBEPLER   : 6502 s. K. m.73, m.73/A; 6098 s. TBK m.470 ve devamı,
                    m.475, m.477; 6100 s. HMK m.109 ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM    : ... davalılara ödenen [ ] TL ameliyat bedelinin iadesine,
                    düzeltme ameliyatı için ödenen [ ] TL ile [ ] TL manevi
                    tazminatın ... tahsiline ...

9. Malpraktis Dava Dilekçesine Eklenecek Belgeler

Malpraktis dava dilekçesine eklenecek belgelerin başında tıbbi kayıtlar gelir; her vakıanın hangi delille ispat edileceğinin gösterilmesi dilekçenin tamamlanamayan unsurlarındandır (HMK m.119/1-f, m.119/2). Bu nedenle kayıtlar dava açılmadan önce istenir ve hangi kaydın hangi vakıayı ispatladığı AÇIKLAMALAR bölümünde eşleştirilir. Hasta dosyasına erişim hakkı hasta hakları yazısında anlatılmıştır.

• Epikriz ve ameliyat, anestezi notları: Müdahalenin hangi tarihte, kim tarafından ve hangi teknikle yapıldığını gösterir.
• Tetkik, görüntüleme ve hemşire gözlem kayıtları: Zararın ortaya çıktığı anı ve sonrasında yapılan müdahaleleri gösterir.
• İmzalı aydınlatılmış onam belgesi: Hastanın hangi riskler konusunda bilgilendirildiğini gösterir; aydınlatma eksikliği iddiasının dayanağıdır.
• Arabuluculuk son tutanağı (özel hastane): Dava şartının yerine getirildiğini gösterir; eklenmezse bir haftalık kesin süre verilir (6325 sayılı Kanun m.18/A-2).
• İdareye başvuru dilekçesi ve idarenin cevabı (kamu hastanesi): Ön başvurunun ve dava süresinin başlangıcının kanıtıdır (İYUK m.13/1).

Dava açılırken gider avansının yatırılmış olması dava şartıdır (HMK m.114/1-g). Tüketicinin tüketici mahkemesinde açtığı dava Harçlar Kanunu’nda düzenlenen harçlardan muaftır; muafiyet harçla sınırlıdır ve gider avansını kaldırmaz (6502 sayılı Kanun m.73/2).

10. Malpraktis Dava Dilekçesinden Sonra Cevap ve Bilirkişi Aşaması

Malpraktis dava dilekçesi davalıya tebliğ edildikten sonra davalının cevap dilekçesini verme süresi iki haftadır; cevabın bu sürede hazırlanması çok zor veya imkânsızsa, süre içinde başvuran davalıya bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.127/1). Davalı hastane veya hekim cevap dilekçesinde müdahalenin tıbbi standarda uygun olduğunu ya da ortaya çıkan sonucun komplikasyon olduğunu savunabilir; davacının dava dilekçesinde kurduğu vakıa sırası ve delil eşleşmesi, bu savunmaya verilecek cevabın da dayanağı olur. Cevap ve cevaba cevap dilekçelerinin biçimi cevap dilekçesi yazısında anlatılmıştır.

11. Malpraktis Dava Dilekçesi ile Suç Duyurusu Dilekçesi Arasındaki Fark

Malpraktis dava dilekçesi tazminat için hukuk veya idare mahkemesine verilir; suç duyurusu dilekçesi ise hekimin fiilinin taksirle öldürme veya taksirle yaralama suçunu oluşturup oluşturmadığının soruşturulması için Cumhuriyet başsavcılığına verilir (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.85, m.89). İki yol birbirinin yerine geçmez: suç duyurusu tazminat istemini karşılamaz, tazminat davası da ceza soruşturması başlatmaz. Ceza tarafının koşulları taksirle yaralama suçu ve taksirle öldürme yazılarında ele alınmıştır.

11.1. Malpraktis Dava Dilekçesi Avukatsız Verilebilir mi?

Malpraktis dava dilekçesi avukatsız verilebilir: dava ehliyeti bulunan herkes davasını kendisi veya tayin ettiği vekil aracılığıyla açabilir ve takip edebilir (HMK m.71/1). Ancak bu dilekçede hak kaybına yol açabilen usul kuralları yoğundur:

• Arabuluculuk dava şartı: Özel hastaneye karşı arabulucuya başvurulmadan açılan dava, herhangi bir işlem yapılmaksızın usulden reddedilir (6325 sayılı Kanun m.18/A-2).
• İdareye başvuru süresi: Kamu hastanesine karşı başvuru, öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde yapılır; tam yargı davası bu başvurunun reddi veya cevapsız kalması üzerine açılır (İYUK m.13/1).
• Tamamlanamayan bentler: Vakıa anlatımı, delil gösterimi, dava değeri ve hukuki sebepler bir haftalık tamamlama süresinden yararlanmaz (HMK m.119/2).
• Tek seferlik artırım: Kısmi davada ve tam yargı davasında miktar yalnız bir kez artırılabilir (HMK m.109/4; İYUK m.16/4).

Dilekçenin, özellikle vakıa anlatımı ve delil eşleşmesinin bu kurallara göre hazırlanması gerekir; bu aşamada bir avukattan destek alınabilir. Kanun metinleri Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu sayfalarından okunabilir.