Dükkân tezgâhındaki boş kasa çekmecesini eldivenle inceleyen kişi

Ceza Hukuku

Yağma (Gasp) Suçu ve Cezası: TCK 148-149

14 dk okumaYayımlanma:Son güncelleme:Yazan Av. Halit Süha Bahçeci

Yağma suçu, bir kişiyi tehdit ederek veya ona cebir kullanarak bir malı teslim etmeye ya da malın alınmasına karşı koymamaya zorlamaktır ve cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir (Türk Ceza Kanunu m.148/1). Gündelik dilde gasp denen fiil budur. Yağma silahla, birden fazla kişiyle, gece vaktinde, konutta veya işyerinde işlenmişse ya da kanunda sayılan diğer nitelikli hâllerden biri varsa nitelikli yağma oluşur ve ceza on yıldan on beş yıla kadar hapse çıkar (TCK m.149/1). Yağma suçu şikâyete bağlı değildir, uzlaştırmaya tabi değildir ve ağır ceza mahkemesinde görülür.

Bu yazı, hakkında yağma suçundan soruşturma veya dava yürütülen şüpheli ya da sanık ile yağma suçunun mağduru için, olayın TCK 148, 149 ve 150’nin hangisine girdiğini ve bunun ceza, tutuklama, etkin pişmanlık, infaz ve zamanaşımı bakımından ne sonuç doğurduğunu madde dayanaklarıyla açıklar. Alacağını tahsil etmek için zor kullanan kişinin durumu ile malın değerinin azlığı ayrı yazıda ele alınır: TCK 150: yağmada daha az cezayı gerektiren hâller.

1. Yağma Suçu: Öne Çıkanlar

  • Yağma suçunun temel şeklinin cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir; zorla senet imzalatmak veya senet aldırmak da aynı cezayı gerektirir (TCK m.148/1-2).
  • Yağma suçu silahla, birden fazla kişiyle, gece vaktinde, konutta veya işyerinde işlenirse ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir (TCK m.149/1).
  • Yağma suçu şikâyete bağlı değildir; mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez ve suç uzlaştırma kapsamında sayılmamıştır (CMK m.253/1).
  • Yağma suçunda zarar kovuşturmadan önce tamamen giderilirse ceza yarısına, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderilirse üçte birine kadar indirilir (TCK m.168/3).
  • Yağma suçu katalog suçtur; kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeni var sayılabilir, ama tutuklama yerine adli kontrol de uygulanabilir (CMK m.100/3, m.109/1).
  • Yağma suçundan verilen hapis cezasında koşullu salıverme için cezanın yarısının iyi hâlle infaz kurumunda geçirilmesi gerekir (5275 sayılı Kanun m.107/2).

2. Yağma Suçu Nedir? Gasp Ne Demek?

Yağma suçu, bir başkasını tehdit ederek veya ona cebir kullanarak bir malı teslim etmeye ya da malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılmaktır (TCK m.148/1). Türk Ceza Kanunu’nda bu suçun adı “yağma”dır; gündelik dilde ve arama sorgularında aynı fiile “gasp” denir. Gasp suçu, gasp cezası veya gasp ne demek diye aranan konu, hukuki olarak TCK 148 ve 149’da düzenlenen yağma suçudur.

Yağma suçu hem malvarlığını hem de kişinin irade özgürlüğünü korur. Failin amacı bir malı elde etmektir; bunu da mağdurun iradesini tehdit veya cebirle etkisiz bırakarak yapar. Bu nedenle yağma suçu, rıza dışında mal almaya dayanan hırsızlıktan ve aldatmaya dayanan dolandırıcılıktan ayrılır (aşağıda § Yağma Suçu ile Hırsızlık Arasındaki Fark).

2.1. Yağma Suçunun Unsurları

Yağma suçunun oluşması için TCK 148/1’de sayılan dört unsur birlikte aranır:

  • Cebir veya tehdit: Fail mağdura karşı fiziksel güç kullanır ya da onu tehdit eder. Tehdidin içeriği kanunda sınırlı sayılmıştır: mağdurun veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı ya da mağduru malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratma (TCK m.148/1).
  • Mağdurun zorlanması: Cebir veya tehdit, mağduru bir malı teslim etmeye ya da malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılmalıdır.
  • Suçun konusu: Suçun konusu bir maldır; TCK 148/2 ayrıca senet ve benzeri belgeleri de kapsama alır.
  • Kast: Fail, cebir veya tehdidi malı elde etmek için bilerek ve isteyerek kullanır.

Yağma suçunda mağdurun bir araçla kendini bilmeyecek ve savunamayacak hâle getirilmesi de cebir sayılır (TCK m.148/3). Örneğin mağdura fark ettirilmeden uyuşturucu veya uyutucu bir madde verilip malının alınması, fiziksel güç kullanılmasa da yağma suçunu oluşturur.

2.2. Yağma Suçunda Senet Yağması (TCK 148/2)

Yağma suçu yalnız eşya veya parayla sınırlı değildir. Cebir veya tehdit kullanılarak mağdurun şu işlemlerden birine zorlanması da yağmadır ve temel şekilde olduğu gibi altı yıldan on yıla kadar hapis cezasını gerektirir (TCK m.148/2):

  • mağduru veya başkasını borç altına sokabilecek bir senedi vermek ya da böyle bir senedin alınmasına karşı koymamak;
  • var olan bir senedin hükümsüz kaldığını açıklayan bir belgeyi vermek;
  • ileride senet hâline getirilebilecek bir kâğıdı imzalamak;
  • var olan bir senedi imha etmek veya imhasına karşı koymamak.

3. Yağma Suçunun Cezası Ne Kadar?

Yağma suçunun temel şeklinin cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir (TCK m.148/1). Nitelikli yağmada ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir (TCK m.149/1). Yağma suçunda adli para cezası seçenek olarak öngörülmemiştir; kanun yalnız hapis cezası düzenler.

Yağma suçunun türüCezaDayanak
Yağma suçunun temel şekli (gasp)6 yıldan 10 yıla kadar hapisTCK m.148/1
Senet yağması6 yıldan 10 yıla kadar hapisTCK m.148/2
Nitelikli yağma10 yıldan 15 yıla kadar hapisTCK m.149/1
Malın değerinin azlığıVerilecek ceza üçte birden yarıya kadar indi­ri­le­bi­lirTCK m.150/2
Alacağı tahsil amacıyla cebir/tehditYağma değil; tehdit veya kasten yaralama hükümleriTCK m.150/1
Yağma suçuna teşebbüsVerilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilirTCK m.35/2

3.1. Yağma Suçunda Ceza Nasıl Belirlenir?

Yağma suçunda hâkim önce kanundaki alt ve üst sınır arasında temel cezayı belirler. Bunu yaparken suçun işleniş biçimini, kullanılan araçları, suçun işlendiği zaman ve yeri, suçun konusunun önem ve değerini, zarar veya tehlikenin ağırlığını, failin kusurunu ve amacını göz önünde bulundurur (TCK m.61/1). Birden fazla ağırlaştırıcı ve hafifletici nitelikli hâl varsa temel cezada önce artırma, sonra indirme yapılır (m.61/4). Ardından sırasıyla teşebbüs, iştirak, haksız tahrik, yaş küçüklüğü ve takdiri indirim uygulanarak sonuç ceza bulunur (m.61/5).

Takdiri indirim nedenleri, yani failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, yağma suçunda da cezanın altıda birine kadar indirilmesini sağlayabilir (TCK m.62/1-2). Ayrıntı: takdiri indirim (TCK 62).

3.2. Yağma Suçunda Zincirleme Suç Hükümleri Uygulanmaz

Yağma suçunda zincirleme suç indirimi yoktur. Aynı suç işleme kararıyla değişik zamanlarda aynı kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi hâlinde kural olarak tek cezaya hükmedilir ve ceza artırılır; ancak kanun kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında bu kuralın uygulanmayacağını açıkça söyler (TCK m.43/3). Bu nedenle birden fazla yağma fiili için her fiilden ayrı ceza verilir.

4. Yağma Suçunun Nitelikli Hâli: Nitelikli Yağma (TCK 149)

Nitelikli yağma, yağma suçunun TCK 149/1’de sayılan hâllerden biriyle işlenmesidir ve cezası on yıldan on beş yıla kadar hapistir (TCK m.149/1). Tek bir nitelikli hâlin varlığı cezanın bu banda çıkması için yeterlidir.

4.1. Yağma Suçunun Nitelikli Hâlleri Nelerdir?

Yağma suçu aşağıdaki hâllerden biriyle işlenirse nitelikli yağma olur (TCK m.149/1):

  • a) Silahla: Kanundaki silah tanımı ateşli silahları, patlayıcıları ve kesici, delici veya bereleyici aletleri kapsadığı gibi, saldırı amacıyla yapılmamış olsa bile fiilen saldırıda kullanılmaya elverişli diğer şeyleri de kapsar (TCK m.6/1-f).
  • b) Kişinin kendisini tanınmayacak hâle koyması suretiyle: Fail kimliğini gizleyecek biçimde yüzünü veya görünüşünü değiştirir.
  • c) Birden fazla kişi tarafından birlikte: Yağma suçu en az iki kişinin birlikte hareketiyle işlenir.
  • d) Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde: Bent 2014’te 6545 sayılı Kanunla bu hâliyle değiştirilmiştir.
  • e) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki kişiye karşı.
  • f) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak.
  • g) Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla.
  • h) Gece vaktinde: Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat öncesine kadar süren zamandır (TCK m.6/1-e).

4.2. Yağma Suçu Sırasında Yaralama (TCK 149/2)

Yağma suçu işlenirken mağdur yaralanmış ve kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerinden biri gerçekleşmişse, yağma cezasına ek olarak kasten yaralamaya ilişkin hükümler de uygulanır (TCK m.149/2). Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, mağdurda duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflaması, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan durum gibi sonuçların doğmasıdır (TCK m.87). Ayrıntı: kasten yaralama suçu (TCK 86).

5. Yağma Suçunda Daha Az Ceza: TCK 150

Yağma suçunda iki durumda ceza hafifler veya yağma hiç oluşmaz (TCK m.150):

  • Alacağı tahsil amacıyla cebir veya tehdit (TCK 150/1): Kişi bir hukuki ilişkiye dayanan alacağını tahsil etmek için tehdit veya cebir kullanırsa yağmadan değil, yalnız tehdit veya kasten yaralama hükümlerine göre cezalandırılır.
  • Malın değerinin azlığı (TCK 150/2): Yağma suçunun konusu olan malın değeri azsa verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.

TCK 150/1 uygulandığında suçun niteliği değiştiği için görevli mahkeme, uzlaştırma ve şikâyet bakımından da sonuç değişir. Bu ayrım ayrı yazıda madde madde açıklanmıştır: TCK 150: yağmada daha az cezayı gerektiren hâller.

6. Yağma Suçuna Teşebbüs

Yağma suçuna teşebbüs, failin yağma kastıyla elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp elinde olmayan nedenlerle suçu tamamlayamamasıdır (TCK m.35/1). Örneğin fail mağduru tehdit edip malını istemiş, ancak mağdur kaçmış veya kolluk müdahale etmişse yağma suçu teşebbüste kalmış olabilir. Yağmaya teşebbüste fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilerek cezalandırılır (TCK m.35/2). Ayrıntı: suça teşebbüs (TCK 35).

7. Yağma Suçunda Etkin Pişmanlık

Yağma suçunda etkin pişmanlık, failin, azmettirenin veya yardım edenin suç tamamlandıktan sonra bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını malı aynen geri vererek veya tazmin ederek tamamen gidermesidir (TCK m.168/1). Yağma suçunda indirim oranı hırsızlık ve dolandırıcılık gibi diğer malvarlığı suçlarından farklı ve daha düşüktür; oran, zararın hangi aşamada giderildiğine göre değişir (TCK m.168/3):

Zararın giderildiği aşamaYağma suçunda indirimDayanak
Suç tamam­lan­dık­tan sonra, kovuşturma başlamadan önceCezanın yarısına kadarıTCK m.168/3 (m.168/1’e giren hâl)
Kovuşturma başladıktan sonra, hüküm verilmeden önceCezanın üçte birine kadarıTCK m.168/3 (m.168/2’ye giren hâl)

Yağma suçunda zararın yalnız bir kısmı geri verilmiş veya tazmin edilmişse etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması için ayrıca mağdurun rızası aranır (TCK m.168/4). Kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlayan evredir (CMK m.2/1-f); bu nedenle zararın iddianame kabul edilmeden önce giderilmesi daha yüksek indirim oranına imkân verir. Etkin pişmanlık yağma suçunu ortadan kaldırmaz, yalnız cezayı indirir. Genel çerçeve: etkin pişmanlık nedir.

8. Yağma Suçunu Çocuk İşlerse: Yaş Küçüklüğü

Yağma suçunu işleyen çocuğun sorumluluğu yaşına göre değişir (TCK m.31):

  • 12 yaşını doldurmamış çocuk: Ceza sorumluluğu yoktur ve kovuşturma yapılamaz; yalnız çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir (TCK m.31/1).
  • 12-15 yaş arası çocuk: Fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamıyorsa ceza sorumluluğu yoktur. Algılama yeteneği varsa yağma cezasının yarısı indirilir ve her fiil için verilecek hapis cezası dokuz yıldan fazla olamaz (TCK m.31/2).
  • 15-18 yaş arası çocuk: Yağma cezasının üçte biri indirilir ve her fiil için verilecek hapis cezası on beş yıldan fazla olamaz (TCK m.31/3).

TCK 31’e 8 Ağustos 2026’da eklenen dördüncü fıkra, 15-18 yaş arasındaki çocuklar için indirimin sınırlandırılmasını yalnız kasten öldürme ile neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK m.87/2 ve 87/4) suçları bakımından düzenler; yağma suçu bu fıkrada sayılmamıştır (TCK m.31/4). Yaş küçüklüğü dava zamanaşımını da kısaltır (aşağıda § Yağma Suçunda Zamanaşımı). Ayrıntı: yaş küçüklüğü (TCK 31).

9. Yağma Suçu Şikâyete Tabi mi? Uzlaştırma Var mı?

Yağma suçu şikâyete tabi değildir. TCK 148 ve 149 soruşturma ve kovuşturmayı mağdurun şikâyetine bağlamaz; Cumhuriyet savcısı suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli ihbar veya başka bir yolla öğrenir öğrenmez araştırmaya başlar (CMK m.160/1). Şikâyete bağlı suçlardaki altı aylık şikâyet süresi de yağma suçunda uygulanmaz, çünkü bu süre yalnız soruşturması şikâyete bağlı suçlar için öngörülmüştür (TCK m.73/1).

Bu durumun iki sonucu vardır:

  • Şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez. Mağdur şikâyetinden vazgeçse veya sanıkla anlaşsa bile yağma soruşturması ve davası sürer.
  • Uzlaştırma yoktur. Uzlaştırma şikâyete bağlı suçlarda ve CMK 253/1-b’de tek tek sayılan suçlarda uygulanır; bu listede kasten yaralama, tehdit, hırsızlık ve dolandırıcılık bulunur, yağma bulunmaz (CMK m.253/1).

Mağdurun zararının giderilmesi yağma suçunda davayı sona erdirmez, ama etkin pişmanlık indirimine yol açabilir (TCK m.168/3). Fiil TCK 150/1 kapsamında alacak tahsili amacıyla işlenmişse suç tehdit veya kasten yaralamaya dönüştüğü için şikâyet ve uzlaştırma kuralları da değişir (TCK 150).

10. Yağma Suçunda Görevli Mahkeme ve Zorunlu Müdafi

Yağma suçu davalarına ağır ceza mahkemesi bakar. Kanun, Türk Ceza Kanunu’ndaki yağma suçunu (m.148) ağır ceza mahkemelerinin görevine giren suçlar arasında adıyla saymıştır (5235 sayılı Kanun m.12). Üst sınırı on yılı aşan nitelikli yağma (TCK m.149) da aynı maddedeki “on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlar” ölçütüyle ağır ceza mahkemesinde görülür. Aynı madde çocuklara özgü kovuşturma hükümlerini saklı tutar (5235 sayılı Kanun m.12). Ayrıntı: ağır ceza mahkemesi nedir.

Yağma suçunun alt sınırı beş yıldan fazla hapis olduğu için şüpheli veya sanığın müdafii yoksa, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir (CMK m.150/3). Bu kural hem soruşturmada hem kovuşturmada uygulanır.

11. Yağma Suçunda Tutuklama ve Tutuksuz Yargılanma

Yağma suçunda tutuklama zorunlu değildir. Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ile bir tutuklama nedeni birlikte aranır; işin önemi, verilmesi beklenen ceza ile ölçülü değilse tutuklama kararı verilemez (CMK m.100/1). Yağma (TCK m.148, 149) CMK 100/3’teki katalog suçlar arasında sayıldığı için, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa kaçma şüphesi veya delil karartma tehlikesi ayrıca gösterilmeden de tutuklama nedeni var sayılabilir (CMK m.100/3-a-8). “Var sayılabilir” ifadesi hâkime takdir yetkisi verir; katalog suç tek başına tutuklamayı zorunlu kılmaz.

Yağma suçundan tutuksuz yargılanma iki yolla mümkündür: tutuklama şartları hiç oluşmamışsa şüpheli serbest bırakılır; tutuklama sebepleri bulunsa bile şüphelinin tutuklanması yerine adli kontrol altına alınmasına karar verilebilir (CMK m.109/1). Adli kontrol; yurt dışına çıkamamak ya da hâkimin belirlediği yerlere belirtilen sürelerde düzenli olarak başvurmak gibi yükümlülüklerden oluşur (CMK m.109/3). Ayrıntılar: tutuklama nedir · katalog suçlar · adli kontrol nedir.

12. Yağma Suçunda Zamanaşımı

Yağma suçunda dava zamanaşımı on beş yıldır. Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda kamu davası on beş yılın geçmesiyle düşer (TCK m.66/1-d). Hem temel yağma (üst sınır on yıl) hem nitelikli yağma (üst sınır on beş yıl) bu aralıktadır. Süre belirlenirken suçun kanundaki cezasının yukarı sınırı esas alınır ve dosyadaki delillere göre nitelikli hâller de göz önünde bulundurulur (TCK m.66/3-4).

Yağma suçunu 12-15 yaş arasında işleyen kişi için bu sürenin yarısının, 15-18 yaş arasında işleyen kişi için üçte ikisinin geçmesiyle kamu davası düşer (TCK m.66/2). Ayrıntı: dava zamanaşımı (TCK 66).

13. Yağma Suçunda HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası

Yağma suçunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), cezanın ertelenmesi ve hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi kural olarak mümkün değildir, çünkü üçü de yağmanın alt sınırı olan altı yılın çok altında kalan bir cezaya bağlanmıştır:

  • HAGB: Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olmalıdır (CMK m.231/5). Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve mağdurun zararının aynen iade veya tazminle tamamen giderilmesi de gerekir (CMK m.231/6). Bu fıkralar 16 Temmuz 2026’da 7589 sayılı Kanunla değiştirilmiştir; burada yürürlükteki metin aktarılmıştır.
  • Erteleme: İki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir; fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişilerde sınır üç yıldır (TCK m.51/1).
  • Adli para cezasına çevirme: Yalnız bir yıl veya daha az süreli, yani kısa süreli hapis cezası adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m.49/2, m.50/1).

Bu kurumlar yağma suçunda ancak teşebbüs, yaş küçüklüğü, malın değerinin azlığı, etkin pişmanlık ve takdiri indirim gibi indirimler birlikte uygulanıp sonuç ceza bu sınırların altına inerse gündeme gelir. Ayrıntı: HAGB nedir.

14. Yağma Suçunun Yatarı: Koşullu Salıverme ve Denetimli Serbestlik

Yağma suçundan süreli hapis cezası alan hükümlü, cezasının yarısını infaz kurumunda iyi hâlli olarak geçirirse koşullu salıverilmeden yararlanabilir (5275 sayılı Kanun m.107/1-2). Kanun bazı suçlar için bu oranı üçte iki olarak belirlemiştir; yağma suçu bu istisna listesinde yer almaz (m.107/2). Örneğin kesinleşmiş altı yıl hapis cezasında, iyi hâl koşuluyla, koşullu salıverme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre üç yıldır.

Koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan, açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan iyi hâlli hükümlü talep ederse, cezasının koşullu salıverme tarihine kadar olan kısmı infaz hâkiminin kararıyla denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilebilir (5275 sayılı Kanun m.105/A/1). Ayrıntılar: koşullu salıverme nedir · denetimli serbestlik nedir.

15. Yağma Suçundan Beraat

Yağma suçundan beraat kararı, CMK 223/2’de sayılan hâllerden biri varsa verilir. Yağma dosyalarında öne çıkan hâller şunlardır (CMK m.223/2):

  • Fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması: Olayda TCK 148’in aradığı cebir veya tehdit ya da mal teslimine zorlama unsuru yoksa yağma suçu oluşmaz (m.223/2-a).
  • Suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması (m.223/2-b).
  • Kastın bulunmaması (m.223/2-c).
  • Suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması: Toplanan deliller yağma suçunu sanığın işlediğini ispatlamaya yetmiyorsa beraat kararı verilir; uygulamada “delil yetersizliği” denen durum budur (m.223/2-e).

Beraat ile TCK 150/1 ayrımı birbirine karıştırılmamalıdır: alacak tahsili amacıyla cebir kullanan kişi yağmadan beraat etse bile tehdit veya kasten yaralamadan cezalandırılabilir (TCK m.150/1). Ayrıntı: beraat ne demek (CMK 223).

16. Yağma Suçu ile Hırsızlık Arasındaki Fark

Yağma suçu ile hırsızlık arasındaki temel fark cebir veya tehdittir. Hırsızlıkta fail malı zilyedin rızası olmadan bulunduğu yerden alır (TCK m.141/1). Yağmada ise fail mağduru tehdit ederek veya cebir kullanarak malı teslim etmeye ya da alınmasına karşı koymamaya mecbur kılar (TCK m.148/1). Mağdurun iradesi hırsızlıkta devre dışı kalır, yağmada ise zorla bastırılır.

ÖlçütHırsızlıkYağma suçu
FiilMalı rıza olmadan bulunduğu yerden almak (TCK m.141/1)Cebir veya tehditle malı teslime ya da alınmasına karşı koymamaya zorlamak (TCK m.148/1)
Temel ceza1 yıldan 3 yıla kadar hapis (TCK m.141/1)6 yıldan 10 yıla kadar hapis (TCK m.148/1)
Nitelikli hâl3-7 yıl veya 5-10 yıl hapis (TCK m.142/1-2)10-15 yıl hapis (TCK m.149/1)
UzlaştırmaTemel hırsızlık uzlaş­tır­maya tabidir (CMK m.253/1-b-6)Uzlaştırma yoktur (CMK m.253/1)
Malın değerinin azlığıİndirim yapılabilir veya ceza vermekten vaz­ge­çi­le­bi­lir (TCK m.145)Yalnız üçte birden yarıya kadar indirim (TCK m.150/2)
Etkin pişmanlıkKovuş­tur­ma­dan önce üçte ikiye, sonra yarıya kadar (TCK m.168/1-2)Kovuş­tur­ma­dan önce yarıya, sonra üçte bire kadar (TCK m.168/3)

Kapkaç yağma mı, hırsızlık mı? Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak nitelikli hırsızlık olarak ayrıca düzenlenmiştir ve cezası beş yıldan on yıla kadar hapistir (TCK m.142/2-b). Eşyanın çekilip alınması kapkaçtır; mağdura eşyayı teslim ettirmek veya direncini kırmak için cebir ya da tehdit kullanılmışsa fiil yağma suçu olarak değerlendirilir (TCK m.148/1). Ayrıntılar: hırsızlık suçu ve cezası · nitelikli hırsızlık (TCK 142).

17. Yağma Suçu ile Dolandırıcılık, Tehdit ve Şantaj Farkı

Yağma suçu, malvarlığına yönelen ve iradeyi etkileyen başka suçlarla da karışabilir. Ayırıcı ölçüt, failin mağdurun iradesini hangi araçla etkilediği ve neyi elde etmeye çalıştığıdır:

Suçİradeyi etki­le­yen araçCezaDayanak
Yağma suçuHayata, vücut veya cinsel doku­nul­maz­lığa saldırı ya da büyük mal­var­lığı zararı tehdidi veya cebir; amaç mal elde etmek6-10 yıl hapisTCK m.148/1
Dolan­dı­rı­cı­lıkHileli dav­ra­nış­larla aldatma1-5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıTCK m.157/1
TehditHayata, vücut veya cinsel doku­nul­maz­lığa saldırı tehdidi; mal tes­li­mine zorlama yok6 ay-2 yıl hapisTCK m.106/1
ŞantajHakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapa­cağı ya da yap­ma­ya­cağı söy­le­ne­rek zorlama1-3 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıTCK m.107/1

Dolandırıcılıkta mağdur aldatıldığı için malı kendi iradesiyle verir; yağmada ise korkutulduğu veya zor kullanıldığı için verir. Fail hileyle başlayıp malı elde etmek için sonradan cebir veya tehdit kullanırsa TCK 148/1’deki yağma unsurları gerçekleşmiş olabilir. Tehditte fail yalnız bir kötülük edeceğini bildirir; tehdit malı teslim ettirmek için kullanıldığında yağma suçu oluşur. Ayrıntılar: dolandırıcılık suçu · tehdit suçu (TCK 106) · şantaj suçu (TCK 107).

Sıkça Sorulan Sorular

Yağma suçunun cezası ne kadardır?

Yağma suçunun temel şeklinin cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir (TCK m.148/1). Yağma silahla, birden fazla kişiyle, gece vaktinde, konutta veya işyerinde işlenmişse ya da TCK 149'daki diğer nitelikli hâllerden biri varsa ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir (TCK m.149/1). Malın değeri azsa, teşebbüste kalınmışsa veya etkin pişmanlık gösterilmişse ceza indirilir.

Gasp ile yağma aynı suç mu?

Evet. Türk Ceza Kanunu'nda suçun adı yağmadır ve TCK 148'de düzenlenir; gündelik dilde aynı fiile gasp denir. Bir kişiyi tehdit ederek veya ona cebir kullanarak bir malı teslim etmeye ya da malın alınmasına karşı koymamaya zorlamak yağma suçunu oluşturur. Gasp cezası diye aranan ceza da yağmanın cezasıdır: temel şekilde altı yıldan on yıla kadar hapis.

Yağma suçu şikâyete tabi mi, şikâyetten vazgeçince dava düşer mi?

Yağma suçu şikâyete bağlı değildir. TCK 148 ve 149 soruşturmayı mağdurun şikâyetine bağlamaz; savcılık suçu öğrendiğinde re'sen soruşturur. Bu nedenle mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi soruşturmayı veya davayı düşürmez. Yağma uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında da sayılmamıştır (CMK m.253/1). Mağdurun zararının giderilmesi ise etkin pişmanlık indirimi doğurabilir (TCK m.168/3).

Yağma suçu kaçta kaç yatar?

Yağma suçundan verilen süreli hapis cezasında koşullu salıverme için cezanın yarısının infaz kurumunda iyi hâlli olarak geçirilmesi gerekir (5275 sayılı Kanun m.107/2). Yağma, üçte iki oranının uygulandığı suçlar arasında sayılmamıştır. Koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan, açık cezaevindeki iyi hâlli hükümlü talep ederse kalan süre denetimli serbestlikle infaz edilebilir (m.105/A/1).

Yağma suçunda etkin pişmanlık indirimi ne kadardır?

Yağma suçunda fail zararı kovuşturma başlamadan önce bizzat ve tamamen giderirse ceza yarısına kadar, kovuşturma başladıktan sonra ama hükümden önce giderirse üçte birine kadar indirilir (TCK m.168/3). Zarar malın aynen geri verilmesiyle veya tazminle giderilir. Kısmen geri verme veya tazminde indirim için ayrıca mağdurun rızası aranır (TCK m.168/4).

Yağma suçunda tutuklama zorunlu mu, tutuksuz yargılanmak mümkün mü?

Tutuklama zorunlu değildir. Yağma katalog suçlar arasındadır; kuvvetli şüpheyi gösteren somut deliller varsa tutuklama nedeni var sayılabilir (CMK m.100/3-a-8). Ancak tutuklama kararı işin önemi ve beklenen cezayla ölçülü olmalıdır (CMK m.100/1). Tutuklama sebepleri bulunsa bile şüphelinin tutuklanması yerine adli kontrol altına alınmasına karar verilebilir (CMK m.109/1).

Yağma suçunda HAGB veya erteleme olur mu?

Kural olarak olmaz. HAGB için hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az olması gerekir (CMK m.231/5); hapis cezasının ertelenmesi için de sınır iki yıldır, fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişilerde üç yıldır (TCK m.51/1). Yağmanın alt sınırı altı yıl olduğundan bu kurumlar ancak indirimlerle sonuç ceza bu sınırların altına inerse gündeme gelir.

Yağma suçu ağır ceza mahkemesinde mi görülür?

Evet. Yağma (TCK m.148) davalarına bakmakla ağır ceza mahkemeleri görevlidir (5235 sayılı Kanun m.12). Nitelikli yağmanın üst sınırı on yılı aştığı için o da ağır ceza mahkemesinde görülür. Yağmanın alt sınırı beş yıldan fazla olduğundan şüpheli veya sanığın müdafii yoksa istemi aranmadan bir müdafi görevlendirilir (CMK m.150/3).

Yağma ile hırsızlık arasındaki fark nedir?

Ayırıcı ölçüt cebir veya tehdittir. Hırsızlıkta mal, zilyedin rızası olmadan bulunduğu yerden alınır (TCK m.141/1); yağmada ise kişi tehdit veya cebirle malı teslim etmeye ya da alınmasına karşı koymamaya mecbur bırakılır (TCK m.148/1). Ceza da farklıdır: hırsızlığın temel şekli bir yıldan üç yıla, yağmanın temel şekli altı yıldan on yıla kadar hapistir.

Yağma suçunda zamanaşımı kaç yıldır?

Yağma suçunda dava zamanaşımı on beş yıldır. Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda kamu davası on beş yıl geçmesiyle düşer (TCK m.66/1-d); süre hesabında cezanın yukarı sınırı ve dosyadaki delillere göre nitelikli hâller dikkate alınır (m.66/3-4). Fiil 12-15 yaş arasında işlenmişse bu sürenin yarısı, 15-18 yaş arasında üçte ikisi uygulanır (m.66/2).

Yazar

Av. Halit Süha Bahçeci

Avukat

LinkedIn

Bahçeci Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, gayrimenkul, iş, aile, idare, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi yürütür. Çalışmaları sözleşmelerin hazırlanmasını, idari başvuruların yapılmasını ve uyuşmazlıklarda hukuki temsili de kapsar.

Yayın Politikası

İlgili çalışma alanı: Ceza Hukuku

← Tüm makaleler
AraWhatsApp