Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu ve Cezası (TCK 299)

Cumhurbaşkanına hakaret suçu, Cumhurbaşkanına hakaret eden kişinin bir yıldan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırıldığı ve Türk Ceza Kanunu’nun 299. maddesinde düzenlenen suçtur (Türk Ceza Kanunu m.299/1). Suç alenen işlenirse ceza altıda biri oranında artırılır (m.299/2). Adalet Bakanının izni kovuşturma için gerekir; savcılığın soruşturma yürütmesi izne bağlı değildir (m.299/3). Bu yazı, hakkında cumhurbaşkanına hakaret suçundan ihbar yapılan, ifadeye çağrılan veya dava açılan kişi için cezayı, izin rejimini ve hükümden sonra uygulanabilecek kurumları madde dayanağıyla açıklar.

1. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu: Öne Çıkanlar

• Cumhurbaşkanına hakaret suçunun cezası bir yıldan dört yıla kadar hapistir; maddede adli para cezası seçeneği yoktur (TCK m.299/1).
• Cumhurbaşkanına hakaret suçu alenen işlenirse ceza altıda biri oranında artırılır (TCK m.299/2).
• Adalet Bakanının izni kovuşturma için aranır; soruşturma evresi izne bağlı değildir (TCK m.299/3; CMK m.2/1-e, f).
• Cumhurbaşkanına hakaret suçu şikâyete tabi değildir; uzlaştırma ve önödeme uygulanmaz (CMK m.253/1; TCK m.75/1, m.75/6).
• Hükmedilen ceza bir yıl veya daha azsa adli para cezasına çevrilebilir, iki yıl veya daha azsa ertelenebilir ya da HAGB kararı verilebilir (TCK m.49/2, m.50/1, m.51/1; CMK m.231/5).
• Dava zamanaşımı sekiz yıldır ve davaya asliye ceza mahkemesi bakar (TCK m.66/1-e; 5235 sayılı Kanun m.11).

2. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Nedir? TCK 299 Madde Metni

Cumhurbaşkanına hakaret suçu, Cumhurbaşkanına yönelik hakaret fiilini hapis cezasıyla yaptırıma bağlayan suçtur. TCK 299’un birinci fıkrası “Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” der (TCK m.299/1). Madde üç fıkradan oluşur ve son değişikliği 5377 sayılı Kanunla ikinci fıkrada yapılmıştır.

Fıkra	Düzenlediği konu	İçerik
TCK 299/1	Temel hâl	Bir yıldan dört yıla kadar hapis
TCK 299/2	Aleniyet	Suç alenen işlenirse ceza altıda biri oranında artırılır
TCK 299/3	İzin	”Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.”

Cumhurbaşkanına hakaret suçu, Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında (“Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler”) ve bu kısmın Üçüncü Bölümünde (“Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına Karşı Suçlar”) yer alır. Aynı bölümde TCK 300 (Türk Bayrağını ve İstiklal Marşını aşağılama) ile TCK 301 (Türk Milletini ve Devleti aşağılama) de bulunur. Genel hakaret suçu (TCK 125) ise İkinci Kısmın (“Kişilere Karşı Suçlar”) Sekizinci Bölümünde (“Şerefe Karşı Suçlar”) düzenlenmiştir.

TCK 299 “hakaret” fiilini ayrıca tanımlamaz. Hakaret suçunun genel tanımı TCK 125’tedir: bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle onur, şeref ve saygınlığına saldırmak (TCK m.125/1). Hakaret suçunun kendi kuralları için Hakaret Suçu ve Cezası (TCK 125) yazısına bakılabilir.

2.1. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu ile “Cumhurbaşkanlığına Hakaret” Aynı mı?

Cumhurbaşkanına hakaret suçunda kanun lafzı kişiyi korur: madde “Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi” ifadesini kullanır (TCK m.299/1). Aramalarda sık geçen “cumhurbaşkanlığına hakaret” ifadesi kanunda bir suç adı olarak geçmez. Devletin kurum ve organlarını alenen aşağılama ayrı bir suçtur ve TCK 301’de düzenlenir; bu madde Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını ve Devletin askerî veya emniyet teşkilatını sayar (TCK m.301/1-2). İki maddenin cezası, izin rejimi ve eleştiri hükmü farklıdır (aşağıdaki karşılaştırma tablosu). Ayrıntı: TCK 301: Türk Milletini ve Devleti Aşağılama Suçu.

3. Cumhurbaşkanına Hakaret Cezası Ne Kadar? Kaç Yıl Hapis?

Cumhurbaşkanına hakaret cezası bir yıldan dört yıla kadar hapistir; suç alenen işlenirse bu ceza altıda biri oranında artırılır (TCK m.299/1-2). Kanun bu suç için yalnız hapis cezası öngörür, adli para cezası seçeneği tanımaz. Hakaret suçunda (TCK 125) ise ceza “üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası”dır (TCK m.125/1). Aynı söz sıradan bir kişiye söylendiğinde hâkim hapis ile adli para cezası arasında seçim yapabilirken, muhatap Cumhurbaşkanı olduğunda ceza hapis olarak ve bir yıldan başlar.

Hâl	Dayanak	Ceza
Temel hâl	TCK m.299/1	Bir yıldan dört yıla kadar hapis
Alenen işlenmesi	TCK m.299/2	Ceza altıda biri oranında artırılır
Adli para cezası seçeneği	TCK m.299/1	Yok (yalnız hapis)

Hükümden sonra hangi kurumun uygulanabileceğini hükmedilen ceza miktarı belirler. Aşağıdaki üç kurumun her biri kendi süre eşiğine bağlıdır ve eşik, kanundaki cezaya göre değil mahkemenin hükmettiği cezaya göre uygulanır.

3.1. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Paraya Çevrilir mi?

Cumhurbaşkanına hakaret suçunda hükmedilen hapis cezası bir yıl veya daha azsa adli para cezasına çevrilebilir. Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m.49/2) ve mahkeme bunu failin kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre adli para cezasına ya da kanunda sayılan diğer seçenek yaptırımlara çevirebilir (TCK m.50/1). Hükmedilen ceza bir yılı aşıyorsa kısa süreli değildir ve bu yolla paraya çevrilmez.

• Zorunlu çevirme: Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, fiili işlediği tarihte on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişinin mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, seçenek yaptırımlardan birine çevrilir (TCK m.50/3).
• Çevirmenin sonucu: Uygulamada asıl mahkûmiyet, çevrilen adli para cezası veya tedbirdir (TCK m.50/5).
• HAGB ile birlikte olmaz: Açıklanması geri bırakılan hükümdeki kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m.231/7).

Adli para cezasının hesaplanması ve ödenmesi için Adli Para Cezası Nedir? yazısına bakılabilir.

3.2. Cumhurbaşkanına Hakaret Cezası Ertelenir mi?

Cumhurbaşkanına hakaret suçundan iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde bu sınır üç yıldır (TCK m.51/1). Erteleme için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması ve yargılama sürecindeki pişmanlığı nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede kanaat oluşması gerekir (m.51/1-a, b). Ertelenen cezada bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere denetim süresi belirlenir; süre yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır (m.51/3, m.51/8). Ayrıntı: TCK 51: Hapis Cezasının Ertelenmesi.

3.3. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunda HAGB Verilir mi?

Cumhurbaşkanına hakaret suçunda hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapisse mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verebilir (Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/5). HAGB, kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaması demektir (m.231/5). Karar için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması ve suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesi gerekir (m.231/6).

HAGB kararından sonra sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur. Bu süre kasten yeni bir suç işlenmeden ve yükümlülüklere uyularak geçerse hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir; aksi hâlde mahkeme hükmü açıklar (CMK m.231/8, m.231/10, m.231/11). HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir (m.231/12).

Güncellik: CMK 231’in HAGB’yi düzenleyen beşinci ila on dördüncü fıkraları 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 15. maddesiyle yeniden yazılmıştır ve 31.07.2026’dan beri bu metinle yürürlüktedir. HAGB kaldırılmamıştır; yukarıdaki koşullar güncel metne aittir. Ayrıntı: HAGB Nedir?.

4. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunda Adalet Bakanı İzni: Soruşturma mı, Kovuşturma mı?

Cumhurbaşkanına hakaret suçunda Adalet Bakanının izni kovuşturma için gerekir, soruşturma için gerekmez. Kanun lafzı “Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.” der (TCK m.299/3). Ceza Muhakemesi Kanunu iki evreyi ayrı tanımlar: soruşturma, yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evredir; kovuşturma ise iddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen evredir (CMK m.2/1-e, f).

Bu ayrımın sonucu şudur: soruşturma evresi izne bağlı olmadığından Cumhuriyet savcısı ihbar üzerine izin beklemeden soruşturma yürütebilir. İzin, davanın kovuşturma evresine geçmesi için aranan bir şarttır. “Soruşturma ve kovuşturma izne bağlıdır” biçimindeki anlatım TCK 299’un lafzıyla uyuşmaz; bu biçim TCK 301’e aittir. Kovuşturma evresinin aşamaları için Kovuşturma Ne Demek? yazısına bakılabilir.

Cumhurbaşkanına hakaret suçundaki Adalet Bakanı izni, kamu görevlileri için 4483 sayılı Kanunla verilen soruşturma izninden de ayrıdır: 4483 sayılı Kanun memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar hakkında uygulanır (4483 sayılı Kanun m.1, m.2/1); TCK 299/3’teki izin ise failin kim olduğuna bakmaz. Bu iki yolun farkı Soruşturma İzni yazısında anlatılır.

4.1. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu ile TCK 300, 301 ve 216 Arasındaki Fark

Cumhurbaşkanına hakaret suçu ile aynı eksende anılan üç madde, izin ve eleştiri bakımından farklı kurallara tabidir. Kanun koyucu izni TCK 299’da kovuşturmaya, TCK 301’de soruşturmaya bağlamış, TCK 300 ve 216’da ise hiç izin aramamıştır.

	Ceza	Adalet Bakanı izni	Aleniyet	Eleştiri fıkrası
TCK 299 (Cum­hur­baş­ka­nına hakaret)	1-4 yıl hapis	Kovuşturma için (m.299/3)	Cezayı altıda bir artırır (m.299/2)	Yok
TCK 300 (Bayrak, İstiklal Marşı)	1-3 yıl / 6 ay-2 yıl hapis	Yok	Suçun unsuru (m.300/1-2)	Yok
TCK 301 (Millet, Devlet, organlar)	6 ay-2 yıl hapis	Soruşturma için (m.301/4)	Suçun unsuru (m.301/1)	Var (m.301/3)
TCK 216/1 (Kin ve düşmanlığa tahrik)	1-3 yıl hapis	Yok	Suçun unsuru	Yok; ayrıca açık ve yakın tehlike aranır (m.216/1)

Kardeş maddelerin ayrıntısı: TCK 300: Devletin Egemenlik Alametlerini Aşağılama · TCK 216: Halkı Kin ve Düşmanlığa Tahrik.

5. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Şikâyete Tabi mi? Uzlaşma ve Önödeme

Cumhurbaşkanına hakaret suçu şikâyete tabi değildir; uzlaştırma ve önödeme de uygulanmaz. TCK 299’da şikâyet koşulu yoktur, bu nedenle soruşturma bir ihbarla da başlar. Şikâyetten vazgeçmenin davayı düşürmesi yalnız kovuşturması şikâyete bağlı suçlara özgüdür (TCK m.73/4); cumhurbaşkanına hakaret davasında vazgeçme davayı düşürmez.

• Uzlaştırma yok: Uzlaştırma, şikâyete bağlı suçlarda, CMK 253’ün birinci fıkrasının (b) bendinde sayılan suçlarda ve adli süreçteki çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlarda uygulanır; diğer kanunlardaki suçlar için ayrıca açık hüküm aranır (CMK m.253/1-2). TCK 299 bu hâllerin hiçbirine girmez. Genel hakaret suçu da uzlaştırma dışındadır (m.253/3). Ayrıntı: Uzlaşma Nedir?.
• Önödeme yok: Önödeme, yalnız adli para cezasını gerektiren veya hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlarda ve m.75/6’da sayılan suçlarda uygulanır (TCK m.75/1, m.75/6). Cumhurbaşkanına hakaret suçunun üst sınırı dört yıldır ve listede yer almaz. Listede yer alan, TCK 125’teki hakaret suçudur (üçüncü fıkranın (a) bendi hariç) (TCK m.75/6-a-2). Ayrıntı: Ön Ödeme Nedir?.

6. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu ile Hakaret Suçu (TCK 125) Arasındaki Fark

Cumhurbaşkanına hakaret suçu, genel hakaret suçundan ceza türü, soruşturma koşulu ve dosyayı kapatan kurumlar bakımından ayrılır. Pratikteki en belirgin fark önödemedir: hakaret suçunda (üçüncü fıkranın (a) bendi hariç) önödeme uygulanırken cumhurbaşkanına hakaret suçunda uygulanmaz.

	Hakaret (TCK 125)	Cum­hur­baş­ka­nına hakaret (TCK 299)
Ceza	3 ay-2 yıl hapis veya adli para cezası (m.125/1)	1-4 yıl hapis; adli para seçeneği yok (m.299/1)
Gıyapta hakaret	En az üç kişiyle ihtilat şartı (m.125/1)	Maddede böyle bir şart yazılı değil
Aleniyet	Ceza altıda bir artırılır (m.125/4)	Ceza altıda bir artırılır (m.299/2)
Adalet Bakanı izni	Yok	Kovuşturma için (m.299/3)
Uzlaştırma	Uygulanmaz (CMK m.253/3)	Uygulanmaz (CMK m.253/1)
Önödeme	Uygulanır, m.125/3-a hariç (TCK m.75/6-a-2)	Uygulanmaz (TCK m.75/1, m.75/6)

Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret de ayrı bir hâldir: bu durumda TCK 125’te cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz ve önödeme uygulanmaz (TCK m.125/3-a, m.75/6-a-2). Hangi sözlerin hakaret sayılmayabileceği konusunda Hakaret Sayılmayan Kelimeler yazısına bakılabilir.

7. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunda Eleştiri Sınırı

Cumhurbaşkanına hakaret suçunda eleştiri ile hakaretin sınırı kanunda liste hâlinde çizilmemiştir. TCK 301’in üçüncü fıkrası “Eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz.” der; TCK 299’da buna karşılık gelen bir fıkra yoktur (TCK m.301/3, m.299). Bu nedenle bir sözün eleştiri mi hakaret mi sayılacağı, ifade özgürlüğünü düzenleyen Anayasa ve sözleşme hükümleriyle birlikte, sözün bütünü ve söylendiği bağlam içinde her dosyada ayrıca değerlendirilir.

İfade özgürlüğünün çerçevesini kuran normlar şunlardır:

• Anayasa m.26/1: Herkes düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.
• Anayasa m.26/2: Bu hürriyet, başkalarının şöhret veya haklarının korunması amacı da dahil olmak üzere maddede sayılan amaçlarla sınırlanabilir.
• Anayasa m.13: Temel hak ve hürriyetler özlerine dokunulmaksızın, yalnız Anayasada belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir; sınırlama demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.
• Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.10: İfade özgürlüğüne getirilen sınırlama yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda gerekli olmalıdır; başkalarının şöhret ve haklarının korunması sayılan amaçlardan biridir.
• Anayasa m.90/5: Temel hak ve özgürlüklere ilişkin usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesinden doğan uyuşmazlıklarda andlaşma hükümleri esas alınır.

Savunmada bu normlar, sözün bir kamusal tartışmaya ilişkin olup olmadığı ve hangi bağlamda söylendiği somut delillerle birlikte ileri sürülür. Kanun bir sözü kendiliğinden eleştiri saymaz ya da kendiliğinden hakaret saymaz; sonuç somut olayın değerlendirmesine bağlıdır.

8. Sosyal Medyada Cumhurbaşkanına Hakaret

Sosyal medyada cumhurbaşkanına hakaret, herkese açık bir paylaşımla işlendiğinde aleniyet nedeniyle cezanın altıda biri oranında artırılmasını gerektirir (TCK m.299/2). Paylaşımın içeriği de yukarıdaki eleştiri sınırı ölçütleriyle, sözün bütünü ve bağlamı içinde değerlendirilir; paylaşımın sosyal medyada yapılmış olması tek başına suçun oluştuğunu göstermez.

Cumhurbaşkanına hakaret suçu, 5651 sayılı Kanunun 8. maddesinin birinci fıkrasında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi için sayılan suçlar arasında yer almaz. O listede Türk Ceza Kanunu’ndan intihara yönlendirme, çocukların cinsel istismarı, müstehcenlik ve fuhuş gibi suçlar ile 5816 sayılı Kanundaki suçlar vardır (5651 sayılı Kanun m.8/1). Bu fark, Atatürk’e Hakaret Suçu ile cumhurbaşkanına hakaret suçunu internet ortamında birbirinden ayırır. Sosyal medyadaki hakaretin genel kuralları için Sosyal Medyada Hakaret Suçu yazısına bakılabilir.

9. Cumhurbaşkanına Hakaret Eden Nereye Şikâyet Edilir?

Cumhurbaşkanına hakaret suçuna ilişkin ihbar Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılır; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan ihbar da ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir (CMK m.158/1-2). İhbar yazılı olarak veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir (m.158/5). Yurt dışında işlenip Türkiye’de takibi gereken suçlarda Türkiye’nin elçilik ve konsolosluklarına da ihbarda bulunulabilir (m.158/3).

İhbar konusu fiilin suç oluşturmadığı herhangi bir araştırma yapılmasını gerektirmeksizin açıkça anlaşılıyorsa veya ihbar soyut ve genel nitelikteyse soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir ve ihbar edilen kişiye şüpheli sıfatı verilemez (CMK m.158/6). Cumhurbaşkanına hakaret suçu şikâyete bağlı olmadığı için ihbarı yapan kişinin mağdur olması gerekmez.

10. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunda Tutuklama ve Katalog Suç

Cumhurbaşkanına hakaret suçu, CMK 100’ün üçüncü fıkrasında tutuklama nedeninin var sayılabildiği katalog suçlar arasında sayılmaz. Bu nedenle tutuklama için kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut deliller ve kaçma şüphesini uyandıran somut olgular gibi bir tutuklama nedeni ayrıca bulunmalıdır (CMK m.100/2); işin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiriyle ölçülü değilse tutuklama kararı verilemez (CMK m.100/1). Üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama yasağı ise bu suça uygulanmaz, çünkü cumhurbaşkanına hakaret suçunun üst sınırı dört yıldır (m.100/4). Ayrıntı: Katalog Suçlar Nelerdir? · Tutuklama Nedir?.

11. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Memuriyete Engel mi?

Cumhurbaşkanına hakaret suçundan bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûmiyet, devlet memurluğuna alınmaya engeldir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamayı memurluğa alınmanın genel şartları arasında sayar (657 sayılı Kanun m.48/A-5). Cumhurbaşkanına hakaret suçunun alt sınırı bir yıl olduğundan hükmedilen hapis cezası bu eşiğe ulaşabilir. Aynı bentte süre aranmaksızın sayılan suçlardan biri “devletin güvenliğine karşı suçlar”dır; bu ad TCK’da Dördüncü Kısmın Dördüncü Bölümünün başlığıdır ve TCK 299 o bölümde değil Üçüncü Bölümde yer alır.

İki hâlde hükmün niteliği farklıdır. HAGB kararında kurulan hüküm sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz (CMK m.231/5). Hapis cezası adli para cezasına çevrilmişse uygulamada asıl mahkûmiyet çevrilen adli para cezasıdır (TCK m.50/5). HAGB’nin kamu görevine girişte nasıl değerlendirildiği ayrı bir konudur: HAGB Memuriyete Engel mi?.

12. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunda Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme

Cumhurbaşkanına hakaret suçunda dava zamanaşımı sekiz yıldır ve davaya asliye ceza mahkemesi bakar. Dava zamanaşımı süresi suçun kanundaki cezasının üst sınırına göre belirlenir ve beş yıldan fazla olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıldır (TCK m.66/1-e, m.66/4). Sürenin belirlenmesinde dosyadaki delillere göre suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur (m.66/3). Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış olanlarda sürenin yarısı, on beş yaşını doldurmuş olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlarda üçte ikisi geçince kamu davası düşer (m.66/2). HAGB kararı verilmişse denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur (CMK m.231/8).

Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Ağır ceza mahkemesi, 5235 sayılı Kanunun 12. maddesinde sayılan suçlara, TCK İkinci Kitap Dördüncü Kısmının dört, beş, altı ve yedinci bölümlerindeki suçlara ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara bakar (5235 sayılı Kanun m.12). Cumhurbaşkanına hakaret suçu aynı kısmın Üçüncü Bölümündedir ve üst sınırı dört yıldır; bu nedenle genel kural uygulanır ve dava asliye ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m.11). Ayrıntı: Asliye Ceza Mahkemesi Nedir?.

13. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunda Af Var mı?

Cumhurbaşkanına hakaret suçunu kapsayacak genel veya özel af ilânına TBMM, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla karar verir (Anayasa m.87). Genel af hâlinde kamu davası düşer, hükmolunan cezalar bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar; özel af ise hapis cezasının infazına son verebilir, infaz süresini kısaltabilir veya cezayı adli para cezasına çevirebilir (TCK m.65/1-2). Cezaya bağlı hak yoksunlukları özel affa rağmen devam eder (m.65/3).

TCK 299 yürürlüktedir; maddenin tek değişikliği 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunla ikinci fıkrada yapılmıştır. Bir dosyanın af dışında hangi kurumla sonuçlanabileceği yukarıdaki bölümlerde açıklanmıştır: beraat, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi, kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi ve kanun yolları. Maddenin güncel metni mevzuat.gov.tr’deki Türk Ceza Kanunu sayfasından okunabilir.