Şikayetten Vazgeçme: Sonuçları, Süresi ve Dilekçe Örneği

Şikayetten vazgeçme, şikayete bağlı bir suçta suçtan zarar gören kişinin şikayetini geri almasıdır ve hüküm kesinleşinceye kadar yapılırsa davayı düşürür (TCK m.73/4). Bu yazı, savcılığa ya da mahkemeye yaptığı şikayeti geri almak isteyen mağdur ve suçtan zarar gören için, vazgeçmenin hangi suçta sonuç doğurduğunu, soruşturma ve kovuşturmada hangi kararın verildiğini, tazminat hakkına etkisini ve dilekçenin nasıl yazılacağını madde dayanaklarıyla açıklar. Şikayete bağlı olmayan bir suçta “şikayetçi değilim” demek dosyayı kapatmaz; savcılık kamu adına devam eder.

1. Şikayetten Vazgeçme: Öne Çıkanlar

• Şikayetten vazgeçme yalnız soruşturması ve kovuşturması şikayete bağlı suçlarda davayı düşürür (TCK m.73/4).
• Şikayetten vazgeçme soruşturma evresinde yapılırsa savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verir (CMK m.172/1); dava açılmışsa mahkeme davanın düşmesine karar verir (CMK m.223/8).
• Şikayetten vazgeçme hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir; kesinleşmeden sonraki vazgeçme cezanın infazını engellemez (TCK m.73/4). Karşılıksız çek suçu istisnadır (Çek Kanunu m.6/2).
• Şikayetten vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/6).
• Şikayetten vazgeçme, iştirak hâlinde suç işleyen sanıklardan birine yapılsa bile hepsini kapsar (TCK m.73/5).
• Şikayetten vazgeçerken şahsi haklardan da vazgeçildiği ayrıca açıklanırsa tazminat davası açılamaz (TCK m.73/7).

2. Şikayetten Vazgeçme Nedir?

Şikayetten vazgeçme, soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı bir suçta, şikayet hakkını kullanmış olan suçtan zarar görenin artık yargılanma istemediğini yetkili mercie bildirmesidir. Kanun bu beyana davanın düşmesi sonucunu bağlar; hükmün kesinleşmesinden sonra yapılan vazgeçme ise cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4).

Şikayetten vazgeçme ile şikayet hakkının kullanılmaması farklı durumlardır. Şikayete bağlı suçta yetkili kişi fiili ve faili öğrendiği günden başlayarak altı ay içinde şikayette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1-2). Hakaret suçunda şikayet süresi, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren her hâlde iki yılı geçemez (m.73/2). Şikayetten vazgeçme ise süresinde yapılmış bir şikayetin sonradan geri alınmasıdır. Şikayetin nasıl yapıldığı şikayet dilekçesi örneği, şikayetçinin dosyadaki sıfatı müşteki ne demek yazısında anlatılmıştır.

3. Şikayetten Vazgeçme Hangi Suçlarda Davayı Düşürür?

Şikayetten vazgeçme yalnız kanunun soruşturma ve kovuşturmayı mağdurun ya da suçtan zarar görenin şikayetine bağladığı suçlarda davayı düşürür (TCK m.73/4). Bir suçun şikayete bağlı olup olmadığı, o suçu düzenleyen maddede “şikayeti üzerine” ya da “şikayete bağlıdır” ibaresiyle yazılıdır. Böyle bir ibare yoksa suç resen, yani kamu adına soruşturulur ve Cumhuriyet savcısı suçu öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmaya başlar (CMK m.160/1).

Aynı olay birden fazla suç oluşturabilir. Örneğin hırsızlık amacıyla konut dokunulmazlığı ihlal edilmiş veya bir mala zarar verilmişse, bu iki suç normalde şikayete bağlı olsa da şikayet aranmaz (TCK m.142/4). Bu nedenle vazgeçmeden önce iddianamede ya da soruşturma evrakında hangi maddeden işlem yapıldığına bakılmalıdır.

Suç	Şikayete bağlı mı?	Dayanak
Basit tıbbi müdahaleyle gide­ri­le­bi­len kasten yaralama	Evet	TCK m.86/2
Kasten yaralamanın eşe, üstsoya, altsoya, kardeşe karşı veya silahla işlenmesi	Hayır, şikayet aranmaz	TCK m.86/3
Taksirle yaralama	Evet; birinci fıkra dışındaki bilinçli taksirli yaralamada hayır	TCK m.89/5
Cinsel saldırı (birinci fıkra)	Evet	TCK m.102/1
Cinsel saldırının vücuda organ veya cisim sokularak işlenmesi	Yalnız eşe karşı işlenirse evet	TCK m.102/2
Cinsel taciz	Evet	TCK m.105/1
Tehdit (hayata, vücut veya cinsel doku­nul­maz­lığa yönelik)	Hayır	TCK m.106/1
Mal­var­lı­ğına büyük zarar verme veya sair kötülük tehdidi	Evet	TCK m.106/1 son cümle
Konut doku­nul­maz­lı­ğı­nın ihlali	Evet	TCK m.116/1-2
Kişilerin huzur ve sükununu bozma	Evet	TCK m.123/1
Hakaret (kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hariç)	Evet	TCK m.131/1
Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (m.135, 136, 138 hariç)	Evet	TCK m.139/1
Paydaş malda veya alacağı tahsil amacıyla hırsızlık	Evet	TCK m.144/1
Mala zarar verme	Evet	TCK m.151/1
Hakkı olmayan yere tecavüz	Evet	TCK m.154/1
Güveni kötüye kullanma (birinci fıkra)	Evet	TCK m.155/1
Karşılıksız çek	Evet, hamilin şikayeti	5941 sayılı Çek Kanunu m.5/1

Tablo, maddelerin lafzında şikayet koşulunun bulunup bulunmadığını gösterir. Nitelikli hâlin şikayet koşulunu kaldırıp kaldırmadığı, yukarıdaki satırlarda olduğu gibi kanunda açıkça yazılı değilse, dosyadaki suç vasfına göre ayrıca değerlendirilir.

3.1. Şikayete Bağlı Olmayan Suçlarda Şikayetten Vazgeçme

Şikayete bağlı olmayan suçta şikayetten vazgeçme soruşturmayı ya da davayı sona erdirmez. Cumhuriyet savcısı suçun işlendiği izlenimini veren hâli öğrendiği anda soruşturmaya başlamakla yükümlüdür (CMK m.160/1); mağdurun beyanı bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. “Şikayetçi değilim” beyanı dosyaya girer, ancak soruşturma veya kovuşturma koşulu olarak sonuç doğurmaz.

Bu suçların bir kısmı için ayrı bir yol vardır: uzlaştırma. Kasten yaralama (86. maddenin üçüncü fıkrası hariç), taksirle yaralama, tehdidin birinci fıkrası, hırsızlık (m.141), güveni kötüye kullanma (üçüncü fıkra hariç) ve dolandırıcılık (m.157) şikayete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b). Uzlaştırmanın işleyişi uzlaşma nedir yazısında anlatılmıştır.

Kovuşturma evresinde suçun aslında şikayete bağlı olduğu anlaşılabilir. Bu durumda mağdur açıkça şikayetten vazgeçmedikçe yargılamaya devam olunur (CMK m.158/7). Bu durumda yargılamanın sona ermesi için vazgeçme beyanının açıkça verilmesi gerekir.

3.2. Kasten Yaralamada Şikayetten Vazgeçme

Kasten yaralamada şikayetten vazgeçme yalnız basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif yaralamada davayı düşürür; bu suç mağdurun şikayetine bağlıdır (TCK m.86/2). Suçun kadına karşı işlenmesi cezanın alt sınırını yükseltir, ancak şikayet koşulunu kaldırmaz (m.86/2). Basit tıbbi müdahaleyi aşan yaralama (m.86/1) şikayete bağlı değildir.

Yaralama eşe, boşanılan eşe, üstsoya, altsoya veya kardeşe karşı, kendini savunamayacak kişiye karşı ya da silahla işlenmişse şikayet aranmaz (TCK m.86/3). Bu hâllerde eşin veya yakının şikayetten vazgeçmesi davayı düşürmez ve suç uzlaştırma kapsamında da değildir (CMK m.253/1-b-1). Yaralamanın ceza bandı TCK 86 kasten yaralama, raporun alınması darp raporu yazısındadır.

Taksirle yaralama şikayete bağlıdır. Birinci fıkra kapsamındaki yaralama dışında, suç bilinçli taksirle işlenmişse şikayet aranmaz (TCK m.89/5). Trafik kazası gibi taksirli olaylarda bu ayrım vazgeçmenin sonucunu belirler; ayrıntı TCK 89 taksirle yaralama yazısındadır.

3.3. Cinsel Suçlarda Şikayetten Vazgeçme

Cinsel saldırının birinci fıkrası mağdurun şikayetine bağlıdır ve şikayetten vazgeçme bu suçta davayı düşürür (TCK m.102/1). Vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle işlenen cinsel saldırıda ise soruşturma ve kovuşturma yalnız fiil eşe karşı işlenmişse şikayete bağlıdır (m.102/2); diğer hâllerde vazgeçme davayı düşürmez.

Çocuğun cinsel istismarı şikayete bağlı değildir. Tek istisna, sarkıntılık düzeyinde kalan suçun failinin de çocuk olmasıdır; bu durumda soruşturma ve kovuşturma mağdurun, velisinin veya vasisinin şikayetine bağlıdır (TCK m.103/1). Cinsel taciz mağdurun şikayetine bağlıdır (m.105/1). Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar şikayete bağlı olsa bile uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK m.253/3). Suç tipleri TCK 102 cinsel saldırı, TCK 103 çocuğun cinsel istismarı ve TCK 105 cinsel taciz yazılarında anlatılmıştır.

3.4. Yağma, Hırsızlık ve Dolandırıcılıkta Şikayetten Vazgeçme

Yağma, nitelikli yağma, hırsızlık ve dolandırıcılık kural olarak şikayete bağlı değildir; bu suçlarda şikayetten vazgeçme davayı düşürmez. Hırsızlığın paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde ya da bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi ise şikayete bağlıdır (TCK m.144/1).

Malvarlığına karşı suçlarda akrabalık ayrıca sonuç doğurur. Yağma ve nitelikli yağma hariç, bu suçlar ayrılık kararı verilmemiş eşin, üstsoyun, altsoyun veya aynı konutta yaşayan kardeşin zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m.167/1). Ayrılık kararı verilmiş eşin, aynı konutta yaşamayan kardeşin veya aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derece kayın hısımlarının zararına işlenirse, ilgili akraba hakkında şikayet üzerine verilecek ceza yarı oranında indirilir (m.167/2).

Zararın giderilmesi vazgeçmeden farklı bir kurumdur. Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılıkta fail zararı kovuşturma başlamadan tamamen giderirse cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden giderirse yarısına kadarı indirilir (TCK m.168/1-2). Yağmada etkin pişmanlık indirimi, kovuşturmadan önce cezanın yarısına, kovuşturma başladıktan sonra üçte birine kadardır (m.168/3). Ayrıntı nitelikli yağma ve nitelikli dolandırıcılık yazılarındadır.

3.5. Tehdit ve Hakarette Şikayetten Vazgeçme

Tehditte şikayetten vazgeçme yalnız malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratma veya sair bir kötülük etme tehdidinde davayı düşürür; bu hâl mağdurun şikayetine bağlıdır (TCK m.106/1 son cümle). Kişinin hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik tehdit ile silahla işlenen tehdit şikayete bağlı değildir (m.106/1-2). Ayrıntı tehdit suçu cezası yazısındadır.

Hakarette şikayetten vazgeçme davayı düşürür; kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret ise şikayete bağlı değildir (TCK m.131/1). Hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3), bu yüzden şikayetçinin süreci sona erdirmek için kullanabileceği yol şikayetten vazgeçmedir. Suçun unsurları hakaret suçu cezası yazısındadır.

3.6. Karşılıksız Çekte Şikayetten Vazgeçme

Karşılıksız çek suçu hamilin şikayetine bağlıdır ve dava icra mahkemesinde görülür (5941 sayılı Çek Kanunu m.5/1). Bu suçta uzlaşma hükümleri uygulanmaz (m.5/10). Şikayetten vazgeçme hâlinde, çek bedelini faiziyle ödemeye ilişkin hüküm uygulanır (m.6/2): yargılama sürüyorsa davanın düşmesine, mahkûmiyet hükmü kesinleşmişse hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir ve çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırıldığı bildirilir (m.6/1).

Karşılıksız çek, hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçmenin de sonuç doğurduğu bir istisnadır; TCK m.73/4’teki genel kural “kanunda aksi yazılı olmadıkça” uygulanır. Suçun cezası karşılıksız çek cezası yazısındadır.

4. Şikayetten Vazgeçme Halinde Verilecek Karar

Şikayetten vazgeçme halinde verilecek karar dosyanın aşamasına göre değişir: soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, kovuşturmada davanın düşmesi kararı. İki karar da yalnız şikayete bağlı suç bakımından verilir.

Aşama	Vazgeçme nereye yapılır?	Verilecek karar
Soruşturma (savcılıkta)	Soruş­tur­mayı yürüten Cumhuriyet baş­sav­cı­lı­ğına	Kovuş­tur­maya yer olmadığına dair karar (CMK m.172/1)
Kovuşturma (mahkemede)	Davaya bakan ceza mahkemesine dilekçe veya duruşmada beyan	Sanık kabul ederse davanın düşmesi (CMK m.223/8)
İstinaf veya temyiz	Dosyanın bulunduğu mahkemeye dilekçe	Hüküm kesin­leş­me­diği için vazgeçme davayı düşürür (TCK m.73/4)
Hüküm kesin­leş­tik­ten sonra	—	Cezanın infazı engellenmez (TCK m.73/4); karşılıksız çek istisnadır

4.1. Soruşturma Aşamasında Şikayetten Vazgeçme

Soruşturma aşamasında şikayetten vazgeçilirse Cumhuriyet savcısı, kovuşturma olanağı kalmadığı için kovuşturmaya yer olmadığına karar verir (CMK m.172/1). Karar suçtan zarar görene ve önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir; kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir (m.172/1). Uygulamada bu karara takipsizlik de denir. Kararın sonuçları kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yazısında anlatılmıştır.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karardan sonra aynı fiil için kamu davası, ancak yeni delil elde edilir ve sulh ceza hâkimliği bu konuda karar verirse açılabilir (CMK m.172/2).

4.2. Kamu Davasında (Kovuşturma Aşamasında) Şikayetten Vazgeçme

Kamu davasında şikayetten vazgeçme, şikayete bağlı suçta davayı düşürür. Mahkeme, Türk Ceza Kanununda öngörülen bir düşme sebebi gerçekleştiği için davanın düşmesine karar verir (CMK m.223/8). Düşme kararı bir hükümdür ve beraat kararından farklıdır (CMK m.223/1): beraat, kanunda sayılan beraat sebeplerinden birine (m.223/2), düşme ise kanunda öngörülen düşme sebebine (m.223/8) dayanır.

Mahkemede şikayetten vazgeçmenin davayı düşürmesi için sanığın vazgeçmeyi kabul etmesi gerekir (TCK m.73/6). Ayrıca derhal beraat kararı verilebilecek bir dosyada düşme kararı verilemez (CMK m.223/9).

4.3. İstinaf ve Temyiz Aşamasında Şikayetten Vazgeçme

İstinaf veya temyiz aşamasında şikayetten vazgeçme mümkündür, çünkü vazgeçmenin sınırı hükmün verilmesi değil kesinleşmesidir (TCK m.73/4). Dilekçe, dosyanın o sırada bulunduğu mahkemeye hitaben yazılır.

5. Şikayetten Vazgeçme Süresi: Ne Zamana Kadar Yapılır?

Şikayetten vazgeçme hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4); taraflar anlaşsa bile kesinleşmiş ceza infaz edilir. Karşılıksız çek suçunda ise kesinleşmeden sonraki vazgeçme de hükmü bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırır (Çek Kanunu m.6/1-b ve 6/2).

Şikayetten vazgeçme, önceden alınmış sonuçları geri getirmez. Genel af, özel af ve şikayetten vazgeçme, müsadere edilen eşyanın veya ödenmiş adli para cezasının geri alınmasını gerektirmez (TCK m.74/1).

Şikayetten vazgeçme süresi ile şikayet süresi karıştırılmamalıdır. Altı aylık süre şikayet hakkının kullanılmasına ilişkindir (TCK m.73/1); vazgeçme için kanunda ayrıca bir gün sayısı yoktur, sınır hükmün kesinleşmesidir. Dava zamanaşımı ise ayrı bir kurumdur.

6. Şikayetten Vazgeçmede Sanığın Kabulü

Şikayetten vazgeçme, kanunda aksi yazılı olmadıkça onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/6). Sanık vazgeçmeyi kabul etmezse yargılama sürer ve mahkeme delillere göre hüküm kurar. Duruşmada “şikayetçi değilim” dendiği hâlde davanın devam etmesinin sebeplerinden biri budur; diğeri suçun şikayete bağlı olmamasıdır.

Sanık, düşme yerine beraat kararı almak için vazgeçmeyi kabul etmeyebilir. Beraat, suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması veya işlendiğinin sabit olmaması gibi hâllerde verilir (CMK m.223/2); düşme ise bu soruyu cevaplamadan yargılamayı bitirir. Kanun, derhal beraat verilebilecek hâllerde düşme kararı verilmesini yasaklar (CMK m.223/9). Beraat kararının anlamı beraat ne demek yazısındadır.

Hüküm “sanık” sözcüğünü kullanır. Soruşturma evresinde vazgeçme üzerine savcının kovuşturmaya yer olmadığına karar vermesi, şüphelinin kabulüne bağlı olarak düzenlenmemiştir (CMK m.172/1).

7. Şikayetten Vazgeçme Birden Fazla Sanığı Kapsar mı?

Şikayetten vazgeçme, iştirak hâlinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkında yapılsa bile diğerlerini de kapsar (TCK m.73/5). “Birinden vazgeçiyorum, diğerinden şikayetçiyim” beyanı iştirak hâlindeki suçta bu amaca ulaşmaz; vazgeçme bütün sanıklara yayılır.

Bu kural sanığın kabulü şartıyla birlikte uygulanır. Vazgeçme bütün sanıklara yayılsa da onu kabul etmeyen sanık hakkında sonuç doğurmaz (TCK m.73/6). Çok sanıklı dosyada vazgeçme kararı, bu iki hükmün birlikte doğuracağı sonuca göre verilmelidir.

8. Şikayetten Vazgeçme ve Tazminat Hakkı

Şikayetten vazgeçme kural olarak tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Kamu davasının düşmesi, malların geri alınması ve uğranılan zararın tazmini için açılan şahsi hak davasını etkilemez (TCK m.74/2).

İstisna şahsi haklardan vazgeçme beyanıdır. Kamu davası suçtan zarar görenin şikayetten vazgeçmesi nedeniyle düşmüşse ve suçtan zarar gören vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa, artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz (TCK m.73/7). Hüküm iki koşulu birlikte arar: düşme vazgeçmeden kaynaklanmalı ve şahsi haklardan vazgeçme ayrıca açıklanmış olmalıdır.

“Şikayetimden ve tüm haklarımdan feragat ediyorum” gibi geniş bir cümle, şahsi haklardan vazgeçme açıklaması olarak okunabilir. Tazminat talebini saklı tutmak isteyen kişinin dilekçesinde bunu açıkça yazması, vazgeçmenin yalnız ceza şikayetine ilişkin olduğunu gösterir. Tazminat yolu maddi ve manevi tazminat davası yazısında anlatılmıştır.

9. Şikayetten Vazgeçme Nasıl Yapılır?

Şikayetten vazgeçme, dosyanın bulunduğu mercie yazılı dilekçe verilerek veya beyanın tutanağa geçirilmesiyle yapılır. Kanun vazgeçmenin şeklini ayrıca düzenlemez; şikayetin kendisi yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabildiği için (CMK m.158/5) vazgeçme beyanı da bu iki biçimde verilir.

1. Suçun şikayete bağlı olup olmadığını belirleyin. İddianamede veya soruşturma evrakında yazan madde numarasına bakın; maddede şikayet koşulu yoksa vazgeçme dosyayı kapatmaz (TCK m.73/4).
2. Dosyanın aşamasını ve numarasını öğrenin. Soruşturmada soruşturma numarası, kovuşturmada esas numarası dilekçeye yazılır.
3. Dilekçeyi doğru mercie verin. Soruşturmada Cumhuriyet başsavcılığına, kovuşturmada davaya bakan mahkemeye, kanun yolu aşamasında dosyanın bulunduğu mahkemeye başvurulur.
4. Vazgeçme iradesini açık yazın. Şartlı veya tereddütlü ifade kullanmayın; kanun bazı hâllerde vazgeçmenin açıkça yapılmasını arar (CMK m.158/7).
5. Tazminat konusundaki tercihinizi belirtin. Şahsi haklardan da vazgeçiliyorsa bu ayrıca yazılır; saklı tutuluyorsa bu da açıkça yazılır (TCK m.73/7).
6. Vazgeçmenin geri alınamayacağını hesaba katın. Vazgeçme üzerine verilen karardan sonra aynı fiil için yeniden dava açılması kanundaki sınırlı koşullara bağlıdır (CMK m.172/2, m.223/7).

10. Şikayetten Vazgeçme Dilekçesi Örneği

Şikayetten vazgeçme dilekçesi, dosya numarasını, hakkında vazgeçilen kişiyi, vazgeçme iradesini ve şahsi haklar konusundaki tercihi içerir. Aşağıdaki iki örnek, soruşturma ve kovuşturma aşaması için ayrı ayrı hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; tazminat hakkını saklı tutmak istemeyen kişi ilgili cümleyi değiştirmelidir.

10.1. Savcılığa Şikayetten Vazgeçme Dilekçesi (Soruşturma Aşaması)

[İL] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

SORUŞTURMA NO     : [Yıl/Numara]

ŞİKAYETÇİ (MÜŞTEKİ): [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [...]
ADRES             : [...]

ŞÜPHELİ           : [Ad Soyad]

KONU              : Şikayetten vazgeçme beyanımdır.

AÇIKLAMALAR       :
Başsavcılığınızın yukarıda numarası yazılı soruşturma dosyasında,
şüpheli [Ad Soyad] hakkında [tarih] tarihinde şikayetçi oldum.
Bu şüpheli hakkındaki şikayetimden hiçbir şarta bağlı olmaksızın
vazgeçiyorum.

Vazgeçme beyanım yalnız ceza soruşturmasına ilişkindir.
Olaydan doğan maddi ve manevi tazminat haklarımı saklı tutuyorum.

SONUÇ VE İSTEM    :
Şikayetten vazgeçme beyanımın kabulü ile şüpheli hakkında
kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesini saygıyla arz ederim.

                                                  [Tarih]
                                     Şikayetçi [Ad Soyad] - İmza

10.2. Mahkemeye Şikayetten Vazgeçme Dilekçesi (Kovuşturma Aşaması)

[İL] [...]. ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE

DOSYA NO          : [Yıl/Esas No] E.

KATILAN/MÜŞTEKİ   : [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [...]
ADRES             : [...]

SANIK             : [Ad Soyad]

KONU              : Şikayetten vazgeçme beyanımdır.

AÇIKLAMALAR       :
Mahkemenizin yukarıda numarası yazılı dosyasında sanık [Ad Soyad]
hakkında görülen davada müştekiyim. Sanık hakkındaki şikayetimden
hiçbir şarta bağlı olmaksızın vazgeçiyorum.

Vazgeçme beyanım yalnız ceza davasına ilişkindir.
Olaydan doğan maddi ve manevi tazminat haklarımı saklı tutuyorum.

SONUÇ VE İSTEM    :
Şikayetten vazgeçme beyanımın kabulü ile sanığın beyanı alınarak
davanın düşmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim.

                                                  [Tarih]
                                    Müşteki [Ad Soyad] - İmza

Katılan sıfatı almış kişi dilekçede bu sıfatı kullanır. Mahkeme adı, davanın görüldüğü mahkemeye göre değiştirilir; karşılıksız çek davası icra mahkemesinde görüldüğü için dilekçe oraya verilir (Çek Kanunu m.5/1).

11. Şikayetten Vazgeçmeden Vazgeçilebilir mi?

Şikayetten vazgeçmeden vazgeçmeyi düzenleyen açık bir kanun hükmü yoktur. Sonucu, vazgeçme üzerine verilmiş olan karar belirler. Savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiyse aynı fiil için kamu davası ancak yeni delil elde edilir ve sulh ceza hâkimliği karar verirse açılabilir (CMK m.172/2). Mahkeme düşme hükmü kurduysa, aynı fiil nedeniyle aynı sanık için açılan yeni davanın reddine karar verilir (CMK m.223/7).

Karar verilmeden önce yeniden şikayetçi olma ihtimali de şikayet süresiyle sınırlıdır: yetkili kişi fiili ve faili öğrendiği günden başlayarak altı ay içinde şikayette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1-2). Bu nedenle vazgeçme beyanı, geri alınamayacağı varsayılarak verilmelidir.

12. Şikayetten Vazgeçme, Uzlaşma ve Katılmadan Vazgeçme Farkı

Şikayetten vazgeçme, uzlaşma, katılmadan vazgeçme ve kanun yolundan vazgeçme farklı işlemlerdir ve farklı sonuçlar doğurur.

İşlem	Kim yapar?	Kapsam	Sonuç	Dayanak
Şikayetten vazgeçme	Suçtan zarar gören	Yalnız şikayete bağlı suçlar	Kovuş­tur­maya yer olmadığı kararı veya düşme	TCK m.73/4
Uzlaştırma	Şüpheli ile mağdur, uzlaş­tır­macı ara­cı­lı­ğıyla	Şikayete bağlı suçlar ve m.253/1-b’de sayılan suçlar	Uzlaşmanın sonucuna göre işlem	CMK m.253/1
Katılmadan vazgeçme	Katılan	Kamu davasına katılma	Katılma hükümsüz kalır	CMK m.243/1
Kanun yolundan vazgeçme	Başvuran	İstinaf veya temyiz başvurusu	Mercii karar verinceye kadar geçerli	CMK m.266/1

Uzlaştırma, şikayete bağlı olmayan kasten yaralama, hırsızlık ve dolandırıcılık gibi suçlarda da uygulanabilir (CMK m.253/1-b); şikayetten vazgeçme ise bu suçlarda sonuç doğurmaz. Buna karşılık hakaret ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar şikayete bağlı olsa bile uzlaştırma kapsamında değildir (m.253/3); bu suçlarda şikayetçinin kullanabileceği yol şikayetten vazgeçmedir.

Tüketici hakem heyetine yapılan başvurudan vazgeçme ise ceza muhakemesindeki şikayetten vazgeçmeyle ilgili değildir; o başvurunun usulü tüketici şikayeti yazısında anlatılmıştır. Kanun metinlerinin güncel hâli mevzuat.gov.tr üzerindeki Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu metinlerinden okunabilir.