TCK 86 Kasten Yaralama Suçu ve Cezası

Kasten yaralama suçunun cezası, 2026’da temel şekilde (TCK 86/1) 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapis, yaralama basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek kadar hafifse (TCK 86/2) 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Eşe karşı, silahla veya kamu görevi nedeniyle işlenen kasten yaralamada ceza yarı oranında, canavarca hisle işlenmişse bir kat artırılır (Türk Ceza Kanunu m.86). Bu rakamlar 4 Haziran 2025’te yürürlüğe girmiştir; hâlâ dolaşımda olan “1 yıldan 3 yıla” ve “4 aydan 1 yıla” rakamları değişiklikten önceki cezalardır ve yalnız bu tarihten önce işlenen fiillere uygulanır.

Bu yazı, kasten yaralama nedeniyle şikâyetçi olmayı düşünen mağdur ile hakkında kasten yaralama soruşturması veya davası yürütülen şüpheli ya da sanık için, olayın TCK 86’nın hangi fıkrasına girdiğini ve bu fıkranın ceza, şikâyet, uzlaştırma, tutuklama ve zamanaşımı bakımından ne sonuç doğurduğunu madde dayanaklarıyla açıklar. Kasten yaralama dosyasında sonucu en çok iki olgu değiştirir: adlî rapor olayın TCK 86/1’e mi 86/2’ye mi gireceğini, fiilin tarihi ise eski cezanın mı yeni cezanın mı uygulanacağını belirler.

1. Kasten Yaralama: Öne Çıkanlar

• Kasten yaralamanın temel şeklinin cezası 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapistir; bu alt sınır 4 Haziran 2025’ten önce 1 yıldı (TCK m.86/1; 7550 sayılı Kanun m.9).
• Kasten yaralama yaralanma basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebiliyorsa şikâyete bağlıdır ve cezası 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adlî para cezasıdır (TCK m.86/2).
• Kasten yaralama eşe, kardeşe, üstsoya, altsoya karşı, silahla veya kamu görevi nedeniyle işlenmişse şikâyet aranmaz, ceza yarı oranında artırılır ve suç uzlaştırmaya tabi olmaz (TCK m.86/3; CMK m.253/1-b).
• Kasten yaralamanın temel şekli (TCK 86/1) şikâyete bağlı değildir ama uzlaştırmaya tabidir (CMK m.253/1-b).
• Kasten yaralama silahla, canavarca hisle veya kadına karşı işlenmişse ya da TCK 87’deki ağır bir sonuç doğurmuşsa tutuklama nedeni var sayılabilir (CMK m.100/3).
• Kasten yaralamada dava zamanaşımı TCK 86/1 ve 86/2 bakımından sekiz yıldır (TCK m.66/1-e).

2. Kasten Yaralama Suçu Nedir? (TCK 86)

TCK’nın 86. maddesi kasten yaralama suçunu, cezasını ve nitelikli hâllerini düzenler. Kasten yaralama suçu, bir kişinin başkasının vücuduna kasten acı vermesi ya da onun sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulmasına neden olmasıdır (TCK m.86/1). Kanun üç ayrı sonuç sayar: vücuda acı verme, sağlığın bozulması ve algılama yeteneğinin bozulması. Bunlardan biri gerçekleşmişse kasten yaralama suçu oluşur; görünür bir yara veya iz bulunması şart değildir.

TCK’nın 86. maddesi üç fıkraya ayrılır. Kasten yaralama olayının hangi fıkraya girdiği hem cezayı hem de şikâyet ve uzlaştırma kurallarını değiştirir:

• TCK 86/1: kasten yaralamanın temel şekli; yaralanma basit bir tıbbî müdahaleyle giderilemeyecek ağırlıktadır.
• TCK 86/2: yaralanma basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek kadar hafiftir (uygulamada “basit yaralama”).
• TCK 86/3: nitelikli hâller; eşe karşı, silahla, kamu görevi nedeniyle ve diğerleri.

Kasten yaralama sonucunda kemik kırığı, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan durum veya ölüm meydana gelmişse ceza ayrıca TCK 87’ye göre ağırlaşır. Kasten yaralamanın hareketsiz kalarak işlenmesi ise TCK 88’de düzenlenmiştir.

2.1. Kasten Yaralama Suçunun Unsurları

Kasten yaralama suçunun oluşması için bir yaralama fiili, kanunda sayılan üç sonuçtan biri, fiil ile sonuç arasında nedensellik bağı ve yaralama kastı birlikte aranır. Fail ve mağdur herkes olabilir; mağdurun faille yakınlığı veya yerine getirdiği kamu görevi suçu nitelikli hâle getirir (TCK m.86/3).

Kasten yaralamanın manevi unsuru kasttır. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK m.21/1). Fail, karşısındaki kişinin vücuduna acı vereceğini veya sağlığını bozacağını bilerek ve isteyerek hareket etmelidir. Fail bu sonucun gerçekleşebileceğini öngördüğü hâlde fiili işlemişse olası kast vardır ve kasten yaralamanın temel cezası üçte birden yarısına kadar indirilir (TCK m.21/2). Dikkat ve özen eksikliğinden doğan yaralanma ise ayrı bir suçtur: taksirle yaralama (TCK m.89).

2.2. Kasten Yaralama ve Darp: Yumruk, Tokat ve İtme

Kasten yaralama, günlük dilde “darp” denilen vurma, tokat atma, yumruk atma ve itip düşürme fiillerini de kapsar. Bu fiiller mağdurun vücuduna acı verdiği veya sağlığını bozduğu ölçüde kasten yaralama suçunu oluşturur (TCK m.86/1). Yumruk atmanın veya tokat atmanın cezası bu nedenle ayrı bir maddede değil, TCK 86’nın fıkralarında aranır.

Kasten yaralama yalnız vücutla yapılan bir vuruşla işlenmişse, yani fail bir alet veya eşya kullanmamışsa, silah bendi değil yaralanmanın ağırlığı belirleyicidir. Adlî rapor yaralanmanın basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebileceğini gösteriyorsa TCK 86/2 ve şikâyet şartı, göstermiyorsa TCK 86/1 gündeme gelir. Yumruk sonucu burun veya başka bir kemik kırılmışsa ceza ayrıca TCK 87/3’e göre artırılır. Raporun nasıl alındığı darp raporu yazısında anlatılmıştır.

3. Kasten Yaralama Cezası Ne Kadar, Kaç Yıl?

Kasten yaralama cezası temel şekilde 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapistir (TCK m.86/1); yaralama basit tıbbî müdahaleyle giderilebiliyorsa 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adlî para cezasıdır (TCK m.86/2). Nitelikli hâllerde bu ceza yarı oranında, canavarca hisle işlenmişse bir kat artırılır (TCK m.86/3). Yürürlükteki cezalar ve her fıkranın usul sonuçları şöyledir:

Fıkra	Ne zaman uygulanır	Ceza (yürür­lük­teki)	Şikâyet	Uzlaştırma
86/1	Yaralama BTM ile gide­ri­le­mi­yorsa	1 yıl 6 ay – 3 yıl hapis	Aranmaz	Tabi
86/2	Yaralama BTM ile gide­ri­le­bi­li­yorsa	6 ay – 1 yıl 6 ay hapis veya adlî para	Şarttır	Tabi
86/2 (kadına karşı)	Aynı, mağdur kadınsa	Alt sınır 9 aydan az olamaz	Şarttır	Tabi
86/3 (a–e)	Eş/kardeş/silah/kamu görevi vb.	Ceza yarı oranında artırılır	Aranmaz	Tabi değil
86/3 (f)	Canavarca hisle	Ceza bir kat artırılır	Aranmaz	Tabi değil
87/4	Yaralama sonucunda ölüm	10 – 14 yıl (86/3’te 14 – 18 yıl) hapis	Aranmaz	Tabi değil
88	İhmali davranışla	Ceza 2/3’e kadar indi­ri­le­bi­lir	Yaralamanın girdiği fıkraya göre	Tabi

Tablodaki BTM kısaltması “basit tıbbî müdahale” anlamına gelir. Kasten yaralama kemik kırığına, yüzde sabit ize, organ işlevinin zayıflamasına veya ölüme yol açmışsa ceza TCK m.87’ye göre ağırlaşır; bu hâller aşağıda ayrı bölümde ele alınmıştır.

3.1. Kasten Yaralama Cezası 2026’da Ne Kadar? 7550 Sayılı Kanunla Gelen Artış

Kasten yaralama cezası 4 Haziran 2025’te artırılmıştır ve 2026’da da bu cezalar uygulanır. Değişiklik, TCK m.86’nın birinci fıkrasındaki “bir yıldan” ibaresini “bir yıl altı aydan”, ikinci fıkrasındaki “dört aydan bir yıla” ibaresini “altı aydan bir yıl altı aya” ve “altı aydan” ibaresini “dokuz aydan” olarak değiştirmiştir (7550 sayılı Kanun m.9). Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir; yürürlük maddesi ertelemeye yer vermez (7550 sayılı Kanun m.21).

Fıkra	ESKİ ceza	YENİ ceza (yürürlükte)
86/1 temel şekil	1 yıl – 3 yıl hapis	1 yıl 6 ay – 3 yıl hapis
86/2 basit tıbbî müdahale	4 ay – 1 yıl hapis veya adlî para	6 ay – 1 yıl 6 ay hapis veya adlî para
86/2 suç kadına karşı işlenmişse (alt sınır)	6 aydan az olamaz	9 aydan az olamaz

Kasten yaralamada bu nedenle fiilin işlendiği tarih belirleyicidir. Suçun işlendiği zaman yürürlükte olan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunun hükümleri farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2); cezayı artıran kanun geriye yürümez. Fiil 04.06.2025’ten önce işlenmişse eski ve daha hafif ceza uygulanır: örneğin TCK 86/1’in alt sınırı 1 yıl 6 ay değil 1 yıldır. Fiil bu tarihten sonra işlenmişse yeni ceza uygulanır. 7550 sayılı Kanun öncesi rakamları aktaran kaynaklar güncel cezayı göstermez.

Aynı Kanun, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın (TCK m.87) cezalarını da artırmıştır. Buna karşılık taksirle yaralamanın (TCK m.89) cezalarına dokunmamıştır.

3.2. Kasten Yaralama Cezası Paraya Çevrilir mi? (Adlî Para Cezası)

Kasten yaralama cezası bakımından adlî para cezası yalnız TCK 86/2’de kanunun kendisinde seçenek olarak yer alır. Hâkim bu fıkrada hapis yerine doğrudan adlî para cezası verebilir. Suç tanımında hapis ile adlî para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hâllerde hâkim hapis cezasına hükmetmişse, bu ceza artık adlî para cezasına çevrilmez (TCK m.50/2).

TCK 86/1 ve 86/3’te kanun yalnız hapis cezası öngörür. Bu fıkralarda hükmedilen kısa süreli hapis cezasının adlî para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilmesi, hâkimin suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre yapacağı değerlendirmeye bağlıdır (TCK m.50/1).

3.3. TCK 86/2 Kasten Yaralamada Adlî Para Cezası Ne Kadar?

TCK 86/2 kasten yaralamada adlî para cezası sabit bir tutar değildir; mahkeme önce gün sayısını, sonra bir günün karşılığını belirler ve ikisini çarpar. Adlî para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yedi yüz otuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktarla çarpılmasıyla hesaplanır (TCK m.52/1). Bir günün karşılığı en az yüz, en fazla beş yüz Türk lirasıdır ve kişinin ekonomik ve diğer şahsî hâllerine göre takdir edilir (TCK m.52/2).

Hâkim, kişinin ekonomik ve şahsî hâllerini göz önünde bulundurarak adlî para cezasının ödenmesi için kesinleşmeden itibaren bir yılı geçmeyen süre verebilir veya cezanın taksitle ödenmesine karar verebilir; taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit sayısı dörtten az olamaz. Kararda, taksitlerden biri zamanında ödenmezse kalan kısmın tamamının tahsil edileceği ve ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrileceği belirtilir (TCK m.52/4).

4. TCK 86/1 Kasten Yaralama: Temel Şekil

TCK 86/1 kasten yaralamanın temel şeklidir: yaralama basit bir tıbbî müdahaleyle giderilemeyecek ağırlıktaysa bu fıkra uygulanır. Ceza 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapistir (TCK m.86/1); 7550 sayılı Kanun’dan önce alt sınır 1 yıldı.

TCK 86/1 kasten yaralama şikâyete bağlı değildir. Mağdur şikâyetçi olmasa da savcılık kendiliğinden (re’sen) soruşturma yapar ve şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez. Ancak bu, “uzlaştırma da yok” anlamına gelmez: TCK 86/1, şikâyete bağlı olmadığı hâlde uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b).

5. TCK 86/2 Kasten Yaralama: Basit Tıbbî Müdahale ile Giderilebilen Yaralama

TCK 86/2 kasten yaralamanın daha az cezayı gerektiren hâlidir: yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisi basit bir tıbbî müdahaleyle (BTM) giderilebilecek ölçüde hafifse, mağdurun şikâyeti üzerine 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. Suç kadına karşı işlenmişse cezanın alt sınırı 9 aydan az olamaz (TCK m.86/2).

TCK 86/2’nin iki ayırt edici özelliği vardır:

1. Şikâyete bağlıdır. Kanun açıkça “mağdurun şikâyeti üzerine” der. Şikâyet yoksa soruşturma yapılamaz; şikâyetten vazgeçilirse dava düşer.
2. Hapis veya adlî para cezası seçimliktir; hâkim ikisinden birini seçer.

Kasten yaralamada yaralanmanın basit tıbbî müdahaleyle giderilebilir olup olmadığı adlî raporla saptanır. Hastane veya Adlî Tıp raporunda “basit bir tıbbî müdahale ile giderilebilir” ifadesi geçiyorsa TCK 86/2, geçmiyorsa TCK 86/1 gündeme gelir.

TCK 86/2’nin üst sınırı 1 yıl 6 ay olduğu için, üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlar bakımından öngörülen basit yargılama usulü uygulanabilir (CMK m.251/1). Bu usulde mahkûmiyet kararı verilirse sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir (CMK m.251/3).

5.1. Kadına Karşı Kasten Yaralama: Ceza, Şikâyet ve Tutuklama

Kadına karşı kasten yaralama, yaralanma basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilse bile daha ağır cezaya bağlanmıştır: TCK 86/2’de suç kadına karşı işlenmişse cezanın alt sınırı 9 aydan az olamaz (TCK m.86/2). Bu kural 2022’de kanuna eklenmiş, alt sınır 4 Haziran 2025’te 6 aydan 9 aya çıkarılmıştır (7550 sayılı Kanun m.9).

Kadına karşı kasten yaralamada şikâyet şartı olayın girdiği fıkraya göre belirlenir. TCK 86/2 kapsamındaki yaralamada kanun “mağdurun şikâyeti üzerine” ifadesini korur; bu hâlde şikâyet aranır. Mağdur failin eşi veya boşandığı eşiyse ya da yaralama silahla işlenmişse TCK 86/3 uygulanır ve şikâyet aranmaz (TCK m.86/3). Kadına karşı işlenen kasten yaralama suçu, tutuklama nedeninin var sayılabileceği suçlar arasında ayrıca sayılmıştır (CMK m.100/3-i). Şiddet gören kişi için ceza soruşturmasından bağımsız koruma yolu 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı yazısında anlatılmıştır.

6. TCK 86/3 Kasten Yaralama: Nitelikli Hâller

TCK 86/3, kasten yaralama cezasını ağırlaştıran altı nitelikli hâli sayar. Bu hâllerde şikâyet aranmaz, suç uzlaştırmaya tabi değildir ve ceza artırılır (TCK m.86/3; CMK m.253/1-b). Bentler şunlardır:

• (a) Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı,
• (b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki kişiye karşı,
• (c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
• (d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılarak,
• (e) Silahla,
• (f) Canavarca hisle (2020’de eklenmiştir).

Kasten yaralamada artırım oranı bentlere göre farklıdır: (a)–(e) bentlerinde ceza yarı oranında, (f) bendinde ise bir kat artırılır. Fıkra “şikâyet aranmaksızın” dediği için mağdur şikâyetçi olmasa veya şikâyetinden vazgeçse bile dava düşmez.

6.1. Silahla Kasten Yaralama (TCK 86/3-e): Bıçak, Sopa ve Şişe

Silahla kasten yaralama, cezanın yarı oranında artırıldığı ve şikâyetin aranmadığı nitelikli hâldir (TCK m.86/3-e). Kanunun silah tanımı geniştir. Silah; ateşli silahları, patlayıcı maddeleri, saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü kesici, delici veya bereleyici aleti, saldırı ve savunma amacıyla yapılmamış olsa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyleri ve yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı, boğucu veya zehirleyici maddeleri kapsar (TCK m.6/1-f).

Bıçakla kasten yaralama bu tanıma iki ayrı yoldan girer: saldırı için yapılmış bir bıçak kesici ve delici alet olarak, mutfak bıçağı gibi başka amaçla yapılmış bir bıçak ise fiilen saldırıda kullanılmaya elverişli şey olarak silah sayılır (TCK m.6/1-f). Yaralanma basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek kadar hafif olsa bile silahla işlenmişse şikâyet aranmaz (TCK m.86/3). Sopa, taş, şişe veya kemer tokası gibi silah olarak üretilmemiş nesnelerde ölçüt elverişliliktir: nesnenin somut olayda saldırıda kullanılmaya elverişli olup olmadığına bakılır. Nesne silah sayılırsa TCK 86/3-e uygulanır, şikâyet aranmaz ve suç uzlaştırmaya tabi olmaz; silah sayılmazsa eylem yaralanmanın ağırlığına göre TCK 86/1 veya 86/2’de kalır.

Silahla işlenen kasten yaralama, tutuklama nedeninin var sayılabileceği suçlar arasındadır (CMK m.100/3-a-4).

6.2. Eşe, Kardeşe ve Üstsoya Karşı Kasten Yaralama (TCK 86/3-a)

Eşe, boşandığı eşe, kardeşe, üstsoya veya altsoya karşı kasten yaralama nitelikli hâldir; ceza yarı oranında artırılır ve şikâyet aranmaz (TCK m.86/3-a). Kanundaki liste bu beş yakınla sınırlıdır: enişte, kayınbirader, amca, dayı ve yeğen listede sayılmaz. Bu kişilere karşı işlenen kasten yaralamada TCK 86/3-a uygulanmaz; başka bir nitelikli hâl de yoksa eylem TCK 86/1 veya 86/2’de kalır ve 86/2’deki yaralama şikâyete bağlı hâle gelir.

Eşe karşı kasten yaralamada mağdurun sonradan şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez; çünkü suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamı dışında kalır (TCK m.86/3; CMK m.253/1-b).

6.3. Canavarca Hisle Kasten Yaralama (TCK 86/3-f)

Canavarca hisle kasten yaralama, cezanın bir kat artırıldığı tek nitelikli hâldir (TCK m.86/3-f). Bent kanuna 2020’de eklenmiştir ve “canavarca his” kavramı kanunda tanımlanmamıştır. Canavarca hisle işlenen kasten yaralama da tutuklama nedeninin var sayılabileceği suçlar arasındadır (CMK m.100/3-a-4).

7. Kasten Yaralamada Kemik Kırığı, Yüzde Sabit İz ve Ölüm (TCK 87)

Kasten yaralama kemik kırığına, yüzde sabit ize, bir organın işlevinin zayıflamasına veya ölüme yol açmışsa ceza TCK m.87’ye göre ağırlaşır. Bu hâllerde önce TCK 86’ya göre temel ceza belirlenir, sonra bu ceza 87. maddedeki oranlarla artırılır.

• Kemik kırığı veya çıkık: ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır (TCK m.87/3).
• Yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan durum, organ işlevinin sürekli zayıflaması, konuşmada sürekli zorluk: ceza bir kat artırılır; verilecek ceza TCK 86/1’e giren hâllerde dört yıldan, 86/3’e giren hâllerde altı yıldan az olamaz (TCK m.87/1).
• Organ işlevinin yitirilmesi, iyileşmesi olanağı bulunmayan hastalık, yüzün sürekli değişikliği: ceza iki kat artırılır; verilecek ceza TCK 86/1’e giren hâllerde altı yıldan, 86/3’e giren hâllerde dokuz yıldan az olamaz (TCK m.87/2).

Kasten yaralamada kırığın etkisi ve yüzdeki izin niteliği adlî raporda gösterilir; artırım oranını bu tespit belirler. TCK 87/1’deki alt sınırlar yalnız 86. maddenin birinci ve üçüncü fıkralarını anar. Ayrıntılı açıklama TCK 87: neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama yazısındadır.

7.1. Kasten Yaralama Sonucu Ölüm Cezası (TCK 87/4)

Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, yaralama TCK 86/1’e giriyorsa on yıldan on dört yıla, 86/3’teki nitelikli hâllerden birine giriyorsa on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (TCK m.87/4). Bu hâlde failin kastı öldürmeye değil yaralamaya yöneliktir; öldürme kastı varsa suç kasten öldürmedir. Bu cezalar da 4 Haziran 2025’te artırılmıştır (7550 sayılı Kanun). Öngörülen ceza on yılı aştığı için dava ağır ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m.12).

8. Kasten Yaralamanın İhmali Davranışla İşlenmesi (TCK 88)

Kasten yaralama, hareketle değil hareketsiz kalarak da işlenebilir. Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi hâlinde verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir; bu hükmün uygulanmasında kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin koşullar göz önünde bulundurulur (TCK m.88).

TCK 88, uzlaştırma bakımından kasten yaralama ile aynı rejime tabidir; uzlaştırma kapsamını sayan hüküm 86. maddenin yanında 88. maddeyi de açıkça anar (CMK m.253/1-b).

9. Kasten Yaralamaya Teşebbüs, İştirak ve İçtima

Kasten yaralamaya teşebbüs, iştirak ve içtima bakımından TCK’nın genel hükümleri uygulanır; tek önemli istisna zincirleme suç kuralıdır. Kanun, zincirleme suç hükümlerinin kasten yaralamada uygulanmayacağını açıkça yazar.

Teşebbüs. Fail, işlemeyi kastettiği yaralamaya elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlamış, ancak elinde olmayan nedenlerle fiili tamamlayamamışsa suça teşebbüsten sorumlu olur (TCK m.35/1). Bu hâlde ceza, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir (TCK m.35/2).

İştirak. Kasten yaralama fiilini birlikte gerçekleştiren kişilerin her biri fail olarak sorumludur (TCK m.37/1). Başkasını yaralamaya azmettiren kişi işlenen suçun cezasıyla cezalandırılır (TCK m.38/1); suçun işlenmesine yardım eden kişinin cezası ise yarı oranında indirilir (TCK m.39/1). Şikâyete bağlı yaralamada, iştirak hâlinde suç işleyen sanıklardan biri hakkındaki vazgeçme diğerlerini de kapsar (TCK m.73/5). Ayrıntı için: suça iştirak.

İçtima. Aynı suçun değişik zamanlarda aynı kişiye karşı ya da tek fiille birden fazla kişiye karşı işlenmesinde tek ceza verilip artırılmasını sağlayan zincirleme suç hükümleri, kasten yaralama suçunda uygulanmaz (TCK m.43/3). Tek fiilin birden fazla farklı suçu oluşturması hâlinde ise fail en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılır (TCK m.44). Ayrıntı için: suçların içtimaı.

9.1. Kasten Yaralama ile Kasten Öldürmeye Teşebbüs Arasındaki Fark

Kasten yaralama ile kasten öldürmeye teşebbüs arasındaki farkı failin kastı belirler: fail öldürmek için hareket etmiş ama ölüm gerçekleşmemişse öldürmeye teşebbüs, yalnız yaralamak için hareket etmişse kasten yaralama söz konusudur. Aynı yara, kasta göre iki ayrı suça ve çok farklı cezalara yol açabilir.

Kasten yaralama ile kasten öldürmeye teşebbüs arasındaki ceza farkı kanundan okunur. Kasten öldürmenin cezası müebbet hapistir (TCK m.81/1); teşebbüs hâlinde müebbet hapis yerine on yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir (TCK m.35/2). Kasten yaralamanın temel şeklinde ise ceza 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapistir (TCK m.86/1). Öldürme kastının nasıl değerlendirildiği TCK 81: kasten adam öldürme yazısında ele alınmıştır.

10. Kasten Yaralamada Haksız Tahrik ve Meşru Müdafaa

Kasten yaralamada haksız tahrik cezayı indirir, meşru müdafaa ise ceza verilmesini engeller. İkisi farklı kurumlardır: meşru müdafaada fail o anda süren haksız bir saldırıyı orantılı biçimde defetmektedir; haksız tahrikte ise haksız bir fiilin yarattığı hiddet veya şiddetli elemin etkisiyle suç işlemektedir.

Kişinin kendisine veya başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı, o andaki hâl ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğuyla işlediği fiilden dolayı ceza verilmez (TCK m.25/1). Kasten yaralama haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında işlenmişse, verilecek ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir (TCK m.29/1). Koşulların ayrıntısı için: meşru müdafaa (TCK 25) ve haksız tahrik indirimi (TCK 29).

11. Kasten Yaralama Şikâyete Tabi mi?

Kasten yaralama yalnız TCK 86/2’de şikâyete tabidir (TCK m.86/2). TCK 86/1 ve 86/3’te şikâyet aranmaz; savcılık kendiliğinden soruşturur ve şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez. Örneğin silahla veya eşe karşı kasten yaralamada (TCK 86/3) mağdur şikâyetinden vazgeçse de dava sürer. Temel şeklin (TCK 86/1) şikâyete tabi olduğu yönündeki anlatımlar kanun metniyle uyuşmaz: şikâyet şartı yalnız ikinci fıkrada yazılıdır.

Kasten yaralamada şikâyet ile uzlaştırma aynı şey değildir ve fıkraya göre farklı sonuç doğurur. TCK 86/1 şikâyete bağlı değildir ama uzlaştırmaya tabidir; TCK 86/3 ise ne şikâyete bağlıdır ne uzlaştırmaya tabidir.

11.1. Kasten Yaralamada Şikâyet Süresi ve Şikâyetten Vazgeçme

Kasten yaralamada şikâyet süresi, şikâyete bağlı hâl olan TCK 86/2 bakımından altı aydır: yetkili kimse altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1). Süre, zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar (TCK m.73/2).

Kasten yaralamada şikâyetten vazgeçme, şikâyete bağlı suçta davayı düşürür (TCK m.73/4); ancak vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/6). Sanık düşme yerine beraat istiyorsa vazgeçmeyi kabul etmeyebilir. Hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4).

Mağdur bakımından dikkat edilecek nokta tazminat hakkıdır. Kamu davası şikâyetten vazgeçme nedeniyle düşmüşse ve mağdur vazgeçerken şahsî haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa, artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz (TCK m.73/7). Yalnız ceza şikâyetinden vazgeçmek isteyen mağdurun, vazgeçme tutanağına bu ifadenin girmemesine dikkat etmesi gerekir. Vazgeçmenin usulü şikâyetten vazgeçme, başvurunun nasıl yapılacağı şikâyet dilekçesi örneği, tazminat yolu maddi ve manevi tazminat davası yazısında anlatılmıştır.

11.2. Kasten Yaralama Uzlaştırmaya Tabi mi?

Kasten yaralama TCK 86/1, 86/2 ve 88 bakımından uzlaştırmaya tabidir; TCK 86/3’teki nitelikli hâller uzlaştırma dışıdır. Kanun, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırılacak suçlar arasında kasten yaralamayı “üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88” biçiminde sayar (CMK m.253/1-b).

Kasten yaralamada şikâyete bağlı olmamak, uzlaştırma dışı olmak demek değildir. TCK 86/1 kendiliğinden soruşturulur ama yine de uzlaştırmaya tabidir. Uzlaşma teklifinde bulunulan şüpheli veya mağdur yedi gün içinde kararını bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır (CMK m.253/4). Uzlaşma sağlanırsa kamu davası açılmaz veya düşer.

Uzlaştırma kapsamına giren bir suç, bu kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz. 24.12.2025’te eklenen istisnaya göre, birlikte işlenen diğer suç önödeme kapsamındaysa uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri yine uygulanır (CMK m.253/3). Kasten yaralama ise önödemeye tabi değildir; çünkü önödeme hükmü uzlaşma kapsamındaki suçları açıkça kapsam dışında bırakır (TCK m.75/1).

12. Kasten Yaralamada Tutuklama Olur mu?

Kasten yaralamada tutuklama olabilir; hangi koşulla verilebileceği suçun hangi hâlde işlendiğine göre değişir. Kanun silahla, canavarca hisle, kendisini savunamayacak kişiye karşı veya kadına karşı işlenen kasten yaralamayı ve TCK 87’deki ağır sonuçları tutuklama nedeninin var sayılabileceği suçlar arasında sayar (CMK m.100/3). Tutuklama için her suçta kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve bir tutuklama nedeni aranır; işin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiriyle ölçülü değilse tutuklama kararı verilemez (CMK m.100/1). Şüphelinin kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular varsa ya da davranışları delilleri karartma veya mağdur ve tanıklar üzerinde baskı kurma girişimi konusunda kuvvetli şüphe oluşturuyorsa tutuklama nedeni var sayılabilir (CMK m.100/2).

Kanun bazı kasten yaralama hâllerinde, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeninin var sayılabileceğini ayrıca yazar (CMK m.100/3). Bu listede şunlar vardır:

• Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı, silahla veya canavarca hisle işlenen kasten yaralama (TCK 86/3-b, e, f) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama (TCK 87) (CMK m.100/3-a-4).
• Kadına karşı işlenen kasten yaralama (CMK m.100/3-i).
• Sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan personele karşı görevleri sırasında veya görevleri dolayısıyla işlenen kasten yaralama (CMK m.100/3-j).
• Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumları ile özel öğretim kurumlarındaki öğretmen ve yöneticilere ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan öğretmenlere karşı görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle işlenen kasten yaralama (CMK m.100/3-k).

Kasten yaralamada üst sınır düşük olsa da tutuklama yasağı işlemez. Kanun, hapis cezasının üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlarda tutuklama kararı verilemeyeceğini söyler; ancak vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçları bu yasağın dışında tutar (CMK m.100/4). Bu nedenle üst sınırı 1 yıl 6 ay olan TCK 86/2’deki yaralamada da tutuklama kanunen yasak değildir; ölçülülük ve tutuklama nedeni koşulları ise aranmaya devam eder. Tutuklamanın genel koşulları tutuklama nedir (CMK 100) yazısında anlatılmıştır.

13. Kasten Yaralamada Zamanaşımı

Kasten yaralamada dava zamanaşımı, TCK 86/1 ve 86/2 bakımından sekiz yıldır. Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda kamu davası sekiz yıl geçmesiyle düşer (TCK m.66/1-e).

Kasten yaralamada süre hesabında cezanın yukarı sınırı esas alınır; hapis ve adlî para cezasını seçenek olarak öngören TCK 86/2’de hapis cezasına bakılır (TCK m.66/4). TCK 86/1’in yukarı sınırı üç yıl, 86/2’nin yukarı sınırı bir yıl altı ay olduğu için iki fıkra da sekiz yıllık süreye girer. Zamanaşımı, tamamlanmış suçta suçun işlendiği günden başlar (TCK m.66/6).

Dosyadaki mevcut delillere göre suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de süre hesabında göz önünde bulundurulur (TCK m.66/3). Bu nedenle artırım sonucunda yukarı sınır beş yılı aşıyorsa, örneğin cezanın bir kat artırıldığı canavarca his hâlinde veya TCK 87’deki ağır sonuçlarda, beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar için öngörülen on beş yıllık süre gündeme gelir (TCK m.66/1-d). Süreyi kesen ve durduran hâller TCK 66: dava zamanaşımı yazısındadır. Şikâyete bağlı TCK 86/2’de altı aylık şikâyet süresi zamanaşımından ayrıdır ve ondan önce dolar.

14. Kasten Yaralamada Görevli ve Yetkili Mahkeme

Kasten yaralama davasında görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, sulh ceza hâkimliği ile ağır ceza mahkemesinin görevi dışında kalan dava ve işlere asliye ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m.11).

Ağır ceza mahkemesi on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara bakar (5235 sayılı Kanun m.12). TCK 86’daki cezalar bu sınırın altındadır. Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse öngörülen ceza on yılı aştığı için (TCK m.87/4) dava ağır ceza mahkemesinde görülür.

Kasten yaralamada yetkili mahkeme, suçun işlendiği, yani yaralamanın gerçekleştiği yer mahkemesidir (CMK m.12/1).

15. Kasten Yaralamada HAGB ve Cezanın Ertelenmesi

Kasten yaralamada hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve cezanın ertelenmesi, sonuç cezanın iki yıl veya altında kalması hâlinde gündeme gelebilir. TCK 86/1’in alt sınırı 1 yıl 6 ay, 86/2’nin üst sınırı 1 yıl 6 ay olduğu için bu sınırın altında kalan cezalar mümkündür; ancak iki kurum da ayrıca kişiye bağlı koşullar arar ve uygulanması mahkemenin takdirindedir.

Yargılama sonunda hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir (CMK m.231/5). CMK m.231’in bu kuruma ilişkin fıkraları 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la yeniden düzenlenmiştir; daha eski tarihli anlatımlar güncel koşulları göstermeyebilir. Güncel koşullar ve denetim süresi için: HAGB nedir?.

İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir. Bunun için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması ve yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede kanaat oluşması gerekir (TCK m.51/1). Ayrıntı için: TCK 51: hapis cezasının ertelenmesi. Mahkûmiyetin hak yoksunlukları bakımından sonuçları TCK 53, sicil kaydının silinmesi adli sicil kaydı nasıl silinir yazısında ele alınmıştır.

16. Kasten Yaralama Dosyasında Adım Adım Ne Yapılır?

Kasten yaralama dosyasında ilk işlemler mağdur ve şüpheli bakımından aynı olgulara dayanır: rapor, fiilin tarihi, süre ve nitelikli hâl.

1. Adlî raporu alın veya raporunuzu okuyun. Raporda “basit tıbbî müdahale ile giderilebilir” ifadesinin bulunup bulunmaması, dosyanın TCK 86/1’e mi 86/2’ye mi gireceğini belirler; kırık ve yüzdeki iz gibi tespitler TCK 87’deki artırımı belirler.
2. Fiilin tarihini not edin. Fiil 04.06.2025’ten önce işlenmişse lehe kanun kuralı gereği eski ceza uygulanır (TCK m.7/2).
3. Şikâyet süresini hesaplayın. Şikâyete bağlı TCK 86/2’de süre, fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren altı aydır (TCK m.73/1-2).
4. Nitelikli hâl olup olmadığını belirleyin. Kullanılan nesnenin silah sayılıp sayılmadığı (TCK m.6/1-f) ve failin TCK 86/3-a’daki yakınlardan olup olmadığı şikâyet, uzlaştırma ve tutuklama sonucunu birlikte değiştirir. Enişte, amca ve kayınbirader bu listede yoktur.
5. Uzlaştırma teklifine süresinde cevap verin. TCK 86/1 ve 86/2 uzlaştırmaya tabidir, 86/3 değildir; teklife yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK m.253/4).
6. Vazgeçme tutanağının içeriğini okuyun. Tutanağa şahsî haklardan da vazgeçildiği yazılırsa tazminat davası açılamaz (TCK m.73/7).