TCK 105 Cinsel Taciz Suçu ve Cezası

Cinsel taciz suçu, bir kimseyi bedensel temas olmaksızın cinsel amaçla rahatsız etmektir ve Türk Ceza Kanununun 105. maddesinde düzenlenir. TCK 105’e göre cinsel tacizin cezası yetişkin mağdura karşı üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası, çocuğa karşı altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıdır; kamu görevi, aynı işyeri, mesaj veya sosyal medya ve teşhir gibi nitelikli hâllerde ceza yarı oranında artırılır (TCK m.105). Bu yazı, cinsel tacize uğrayan kişi ile cinsel taciz suçlamasıyla karşılaşan kişi için cezayı, şikâyet süresini, sözlü ve elle taciz ayrımını ve yargılama sonrasında cezanın infazını madde dayanaklarıyla açıklar.

1. Cinsel Taciz Suçu: Öne Çıkanlar

• Cinsel taciz suçunun cezası yetişkin mağdurda üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası, çocuk mağdurda altı aydan üç yıla kadar hapistir ve çocuk mağdurda adli para cezası seçeneği yoktur (TCK m.105/1).
• Cinsel tacizi cinsel saldırıdan ayıran ölçüt bedensel temastır; elle dokunma cinsel saldırıdır ve sarkıntılık düzeyinde kalsa bile cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir (TCK m.102/1).
• Mesaj, telefon veya sosyal medya yoluyla işlenen cinsel tacizde ceza yarı oranında artırılır (TCK m.105/2-d).
• Cinsel tacizde şikâyet şartı yalnız yetişkine karşı işlenen temel hâlde aranır; çocuğa karşı işlenen hâlde ve nitelikli hâllerde maddede şikâyet şartı yazılmamıştır. Şikâyet süresi altı aydır ve fiilin ve failin öğrenildiği günden başlar (TCK m.105/1, m.73/1-2).
• Cinsel tacizde uzlaştırma uygulanmaz (CMK m.253/3).
• Cinsel taciz suçundan hapis cezası alan kişi, koşullu salıverilme için cezasının üçte ikisini infaz kurumunda geçirir (5275 sayılı Kanun m.107/2-d).

2. Cinsel Taciz Nedir? Suçun Unsurları

Cinsel taciz, bir kişiyi cinsel amaçla ve vücuduna dokunmadan rahatsız eden davranıştır. Kanun bu davranışı “bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz” etmek biçiminde tanımlar ve eylemin nasıl yapılacağını sınırlamaz (TCK m.105/1). Suçun ayırt edici iki unsuru vardır: davranışın cinsel amaç taşıması ve mağdurun vücut dokunulmazlığının ihlal edilmemesi. Mağdurun vücuduna cinsel davranışla dokunulmuşsa fiil cinsel taciz değil, cinsel saldırı olur (TCK m.102/1). Türk Ceza Kanununun güncel metni mevzuat.gov.tr’deki 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu sayfasında yayımlanır.

Cinsel taciz suçu, Türk Ceza Kanununda cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar arasında yer alır. Bu sınıflandırma sonuç doğurur: uzlaştırma yasağı ve koşullu salıverilmedeki ağırlaştırılmış oran bu suç grubuna bağlanmıştır (CMK m.253/3; 5275 sayılı Kanun m.107/2-d).

2.1. Cinsel Taciz Sayılan Davranışlar

Cinsel taciz sayılan davranışlar kanunda tek tek sayılmamıştır; TCK 105 eylemin biçimini değil amacını ve sonucunu tanımlar. Bu nedenle cinsel amaçlı söz, yazı, işaret veya hareket suçun konusu olabilir. Kanun iki yolu ayrıca adıyla anar ve cezayı artıran hâl sayar: posta veya elektronik haberleşme araçlarıyla işlenen taciz ve teşhir suretiyle işlenen taciz (TCK m.105/2-d, e).

Uygulamada cinsel taciz iddiasına konu olan davranışlar şu gruplarda toplanır:

• Sözlü taciz: Mağdura cinsel içerikli söz söylemek veya laf atmak.
• Yazılı ve elektronik taciz: Mesaj, e-posta, sosyal medya iletisi veya görüntü göndermek. Bu yol nitelikli hâldir (TCK m.105/2-d).
• Teşhir: Cinsel organı mağdura yönelik olarak göstermek. Bu da nitelikli hâldir (TCK m.105/2-e).
• İşaret ve hareket: Temas olmaksızın cinsel amaçlı jest veya hareket yapmak.

Belirleyici olan davranışın cinsel amaç taşımasıdır. Cinsel amaç taşımayan bir rahatsız etme, koşulları varsa başka bir suçu oluşturabilir; aşağıda § “Cinsel Taciz ile Hakaret, Huzur Bozma ve Israrlı Takip Farkı” bölümünde bu ayrım açıklanır. Karşılıklı başlayan yazışmaların durumu ayrı bir yazıda ele alınmıştır: karşılıklı cinsel konuşma suç mu.

2.2. Sözlü Cinsel Tacizin Cezası

Sözlü cinsel taciz, bedensel temas olmadığı için TCK 105 kapsamında cinsel taciz suçudur ve yetişkin mağdurda cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.105/1). Mağdur çocuksa ceza altı aydan üç yıla kadar hapistir ve adli para cezası seçeneği yoktur (TCK m.105/1).

Kadına yönelik sözlü tacizin cezası da aynıdır: TCK 105’te mağdurun cinsiyetine bağlı ayrı bir artırım yoktur. Cezayı artıran şey mağdurun kimliği değil, fiilin işleniş biçimidir. Sözlü taciz telefonla veya sesli mesajla yapılmışsa elektronik haberleşme aracı kullanıldığı için ceza yarı oranında artırılır (TCK m.105/2-d). Aynı işyerinde çalışan biri tarafından yapılmışsa da artırım uygulanır (TCK m.105/2-c).

2.3. Elle Tacizin Cezası: Cinsel Saldırı ve Sarkıntılık

Elle taciz hukuki anlamda cinsel taciz değildir. Mağdurun vücuduna cinsel davranışla dokunulduğu anda fiil cinsel saldırı suçunu oluşturur; yetişkin mağdurda temel cezası beş yıldan on yıla kadar hapistir (TCK m.102/1). Cinsel davranış sarkıntılık düzeyinde kalmışsa ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir (TCK m.102/1). Her iki hâlde de soruşturma yetişkin mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK m.102/1).

Mağdur çocuksa bedensel temas içeren fiil çocukların cinsel istismarı suçu kapsamında değerlendirilir. Bu suçun cezası ve şikâyet kuralı ayrı yazıda açıklanmıştır: TCK 103 çocuğun cinsel istismarı suçu.

Ölçüt	Cinsel taciz (TCK 105)	Sar­kın­tı­lık (TCK 102/1, 2. cümle)	Cinsel saldırı (TCK 102/1, 1. cümle)
Beden­sel temas	Yok	Var, sar­kın­tı­lık düze­yinde	Var
Yetiş­kin mağ­durda ceza	3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası	2 – 5 yıl hapis	5 – 10 yıl hapis
Şikâyet	Temel hâlde şikâ­yete bağlı	Şikâ­yete bağlı	Şikâ­yete bağlı
Tutuk­lama	Temel hâlde tutuk­lama yasağı (CMK m.100/4)	Katalog suç değil (CMK m.100/3-a birinci fıkrayı dışa­rıda bırakır)	Katalog suç değil (aynı istisna)
Koşullu salı­verme oranı	Üçte iki (5275 s.K. m.107/2-d)	Üçte iki (m.107/2-d)	Üçte iki (m.107/2-d)

Cinsel saldırının ayrıntılı cezası ve nitelikli hâlleri için: TCK 102 cinsel saldırı suçu ve cezası.

3. Cinsel Taciz Cezası Kaç Yıl? (TCK 105)

Cinsel taciz cezası TCK 105’e göre yetişkin mağdurda üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası, çocuk mağdurda altı aydan üç yıla kadar hapistir; nitelikli hâllerde bu ceza yarı oranında artırılır. Ceza, mağdurun yaşına ve suçun işleniş biçimine göre dört kademede belirlenir. Temel hâlde yetişkin mağdura karşı ceza üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası, çocuğa karşı altı aydan üç yıla kadar hapistir (TCK m.105/1). İkinci fıkradaki hâllerden biri varsa birinci fıkraya göre belirlenen ceza yarı oranında artırılır; fiil nedeniyle mağdur işini bırakmak, okulundan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa ceza bir yıldan az olamaz (TCK m.105/2).

Fıkra	Durum	Ceza	Dayanak
105/1, 1. cümle	Yetiş­kin mağdura karşı cinsel taciz	3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası	TCK m.105/1
105/1, 2. cümle	Çocuğa karşı cinsel taciz	6 ay – 3 yıl hapis (adli para cezası seçe­neği yok)	TCK m.105/1
105/2, 1. cümle	Kamu görevi, hizmet veya aile içi ilişki, güven iliş­kisi, aynı işyeri, elekt­ro­nik haber­leşme, teşhir	Birinci fıkraya göre belir­le­nen ceza yarı ora­nında artı­rı­lır	TCK m.105/2
105/2, 2. cümle	Mağdur işini, okulunu veya aile­sini bırak­mak zorunda kal­mışsa	Ceza bir yıldan az olamaz	TCK m.105/2

Çocuk, on sekiz yaşını doldurmamış kişidir (TCK m.6/1-b). Mağdurun on sekiz yaşından küçük olması cezanın üst sınırını üç yıla çıkarır ve adli para cezası seçeneğini ortadan kaldırır.

Aynı kişiye farklı zamanlarda birden fazla taciz eylemi aynı suç işleme kararıyla yapılmışsa tek ceza verilir; ancak bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (TCK m.43/1). Suçun temel şekli ile nitelikli şekli zincirleme suç bakımından aynı suç sayılır (TCK m.43/1).

3.1. Cinsel Tacizin Para Cezası Nasıl Hesaplanır?

Cinsel tacizin para cezası, yetişkin mağdura karşı temel hâlde hâkimin hapis cezası yerine seçebileceği adli para cezasıdır. Adli para cezası iki aşamada hesaplanır: hâkim önce tam gün sayısını belirler, ardından kişinin ekonomik ve şahsi durumuna göre bir gün karşılığı miktarı takdir eder ve ikisini çarpar (TCK m.52/1-2).

• Gün sayısı: Kanunda aksine hüküm yoksa beş günden az, yedi yüz otuz günden fazla olamaz (TCK m.52/1).
• Bir gün karşılığı: En az yüz, en fazla beş yüz Türk lirasıdır (TCK m.52/2).
• Ödeme: Hâkim bir yılı geçmeyen mehil verebilir veya cezayı taksitlendirebilir; taksit süresi iki yılı geçemez, taksit sayısı dörtten az olamaz (TCK m.52/4).

Bir gün karşılığı tutarın alt ve üst sınırı 7499 sayılı Kanunla 2 Mart 2024 tarihinde yükseltilmiştir; bu tarihten önce sınırlar yirmi ile yüz Türk lirası arasındaydı. Fiil değişiklikten önce işlenmişse, fail lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2).

Çocuğa karşı işlenen cinsel tacizde adli para cezası seçeneği yoktur (TCK m.105/1). Hâkim yetişkin mağdura karşı işlenen suçta hapis cezasını seçmişse, bu hapis cezası artık adli para cezasına çevrilmez; çünkü suç tanımında hapis ile adli para cezası seçenek olarak öngörülmüştür (TCK m.50/2). Adli para cezasının ödenmemesi hâlindeki sonuçlar için: adli para cezası nedir.

3.2. Çocuğa Karşı Cinsel Taciz Cezası

Çocuğa karşı cinsel taciz cezası altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıdır ve yetişkin mağdurdan farklı olarak adli para cezası seçeneği yoktur (TCK m.105/1). Fiil ayrıca ikinci fıkradaki bir hâlle işlenmişse, örneğin öğretmen, bakıcı veya aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan yararlanan biri tarafından ya da mesajla işlenmişse ceza yarı oranında artırılır (TCK m.105/2-a, b, d).

Çocuk mağdur yargılamada korunur. Vekili yoksa istemi aranmaksızın kendisine bir vekil görevlendirilir (CMK m.234/2). Suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş çocuk, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması zorunlu kılmadıkça tanık olarak bir defa dinlenir ve dinlenirken psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanında uzman bir kişi bulundurulur (CMK m.236/2-3).

3.3. Cinsel Tacizin Nitelikli Hâlleri

Cinsel tacizin nitelikli hâlleri, cezanın yarı oranında artırılmasını gerektiren beş işleniş biçimidir (TCK m.105/2):

• Kamu görevi, hizmet ilişkisi veya aile içi ilişki: Fail bu ilişkinin sağladığı kolaylıktan yararlanmıştır (TCK m.105/2-a).
• Güven ve bakım ilişkisi: Fail vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile, sağlık hizmeti veren kişi veya koruma, bakım ya da gözetim yükümlülüğü bulunan kişidir (TCK m.105/2-b).
• Aynı işyeri: Fail aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanmıştır (TCK m.105/2-c).
• Posta veya elektronik haberleşme: Taciz mektup, telefon, mesaj, e-posta veya sosyal medya yoluyla yapılmıştır (TCK m.105/2-d).
• Teşhir: Taciz teşhir suretiyle yapılmıştır (TCK m.105/2-e).

İkinci fıkranın ikinci cümlesi ayrı bir sonuç düzenler: fiil nedeniyle mağdur işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa verilecek ceza bir yıldan az olamaz (TCK m.105/2). Bu cümle mağdurun hayatında gerçekleşen somut sonuca bakar; nitelikli hâllerden birinin bulunmasına bağlı değildir.

Teşhir suretiyle cinsel taciz, TCK 105’in aradığı gibi belirli bir kimseyi cinsel amaçla taciz etmenin bir yoludur. Alenen, yani belirsiz kişilerin görebileceği biçimde yapılan teşhircilik ayrıca Türk Ceza Kanununun 225. maddesinde altı aydan bir yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m.225/1). Bu suçun ayrıntısı için: teşhircilik suçu (TCK 225).

3.4. Mesajla ve Sosyal Medyadan Cinsel Tacizin Cezası

Mesajla veya sosyal medyadan cinsel taciz, posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlendiği için nitelikli hâldir ve temel ceza yarı oranında artırılır (TCK m.105/2-d). Ceza üç aşamada belirlenir:

1. Temel ceza: Yetişkin mağdurda üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası, çocuk mağdurda altı aydan üç yıla kadar hapis (TCK m.105/1).
2. Nitelikli hâl artırımı: Mesaj, telefon, e-posta veya sosyal medya kullanıldığı için ceza yarı oranında artırılır (TCK m.105/2-d).
3. Zincirleme suç artırımı: Aynı kişiye aynı suç işleme kararıyla farklı zamanlarda birden fazla mesaj gönderilmişse tek ceza verilir ve bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (TCK m.43/1).

Mesaj yoluyla taciz, cinsel amaç taşımıyor ve sırf huzuru bozmaya yönelik ısrarlı aramalardan oluşuyorsa kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu gündeme gelir (TCK m.123/1). Bu ayrım bir sonraki bölümde açıklanır.

4. Cinsel Taciz ile Hakaret, Huzur Bozma ve Israrlı Takip Farkı

Cinsel taciz ile benzer suçları ayıran ölçüt fiilin cinsel amaç taşıyıp taşımadığıdır. Cinsel amaç yoksa aynı söz veya mesaj başka bir suçun konusu olabilir:

Suç	Ayırt edici unsur	Ceza	Şikâyet
Cinsel taciz (TCK 105)	Cinsel amaç, temas yok	3 ay – 2 yıl hapis veya adli para (yetiş­kin)	Temel hâlde şikâ­yete bağlı
Hakaret (TCK 125)	Onur, şeref ve say­gın­lığa sal­dı­ran isnat veya sövme	3 ay – 2 yıl hapis veya adli para	Kamu görev­li­sine göre­vin­den dolayı işlenen hariç şikâ­yete bağlı
Huzur ve sükûnu bozma (TCK 123)	Sırf huzuru bozmak mak­sa­dıyla ısrarla telefon etme, gürültü veya benzeri dav­ra­nış	3 ay – 1 yıl hapis	Şikâ­yete bağlı
Israrlı takip (TCK 123/A)	Israrla fiziken takip veya ile­ti­şim araç­la­rıyla temas kurmaya çalışma, ciddi huzur­suz­luk veya güven­lik endi­şesi	6 ay – 2 yıl hapis	Şikâ­yete bağlı

Dayanaklar: TCK m.105/1 · m.125/1 · m.131/1 · m.123/1 · m.123/A/1 ve 3. Hakaret ile ısrarlı takip de cinsel taciz gibi uzlaştırma dışında bırakılmıştır (CMK m.253/3). Ayrıntılar için: hakaret suçu (TCK 125) · kişilerin huzur ve sükûnunu bozma (TCK 123) · ısrarlı takip suçu (TCK 123/A).

5. Cinsel Taciz Şikâyete Bağlı mı?

Cinsel taciz, yetişkin mağdura karşı işlenen temel hâlde şikâyete bağlıdır. TCK 105’in birinci cümlesi cezayı “mağdurun şikayeti üzerine” verilecek biçimde düzenler (TCK m.105/1). Şikâyet ibaresi yalnız bu cümlede yer alır: çocuğa karşı işlenen hâli düzenleyen cümlede ve ikinci fıkradaki nitelikli hâllerde şikâyet şartı yazılmamıştır (TCK m.105/1-2).

Şikâyet şartı bulunmayan suçta Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir yolla suçun işlendiği izlenimini veren bir durumu öğrenir öğrenmez araştırmaya başlar (CMK m.160/1). Bu nedenle çocuğa karşı cinsel tacizde soruşturma mağdurun veya velisinin şikâyetine bağlı değildir.

Nitelikli hâllerde lafız da şikâyet şartı öngörmez. Ancak ikinci fıkra cezayı birinci fıkraya göre belirlenen cezaya bağladığı için, yetişkin mağdura karşı nitelikli hâl iddia edilen bir dosyada mağdurun altı aylık şikâyet süresi içinde şikâyette bulunması, şikâyet şartına ilişkin bir tartışmayı baştan ortadan kaldırır.

Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılır; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan şikâyet ilgili başsavcılığa gönderilir (CMK m.158/1-2). Dilekçe biçimi için: şikâyet dilekçesi örneği.

5.1. Cinsel Tacizde Şikâyet Süresi

Cinsel tacizde şikâyet süresi altı aydır ve mağdurun fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlar (TCK m.73/1-2). Süre içinde şikâyette bulunulmazsa şikâyete bağlı temel hâlde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1). Altı aylık süre dava zamanaşımını aşamaz; fail geç öğrenilse bile sekiz yıllık zamanaşımı dolmuşsa şikâyet sonuç doğurmaz (TCK m.73/2, m.66/1-e).

5.2. Cinsel Tacizde Şikâyetten Vazgeçme

Şikâyete bağlı temel hâlde mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürür; hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme ise cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4). Vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/6). Mağdur vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa, artık hukuk mahkemesinde tazminat davası açamaz (TCK m.73/7). Şikâyet şartı bulunmayan çocuk mağdur hâlinde vazgeçme davayı düşürmez. Ayrıntılı açıklama: şikâyetten vazgeçme.

6. Cinsel Taciz Uzlaştırmaya Tabi mi?

Cinsel taciz uzlaştırmaya tabi değildir. Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3). Bu nedenle yetişkine karşı temel hâl şikâyete bağlı olduğu hâlde dosya uzlaştırma bürosuna gönderilmez; tarafların anlaşması ancak şikâyetten vazgeçme yoluyla sonuç doğurabilir (TCK m.73/4). Uzlaştırma kurumunun genel kuralları için: uzlaşma nedir.

7. Cinsel Taciz Davasında Görevli Mahkeme, Tutuklama ve Zamanaşımı

Cinsel taciz davasına asliye ceza mahkemesi bakar. Ağır ceza mahkemeleri on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarla ve adıyla sayılan bazı suçlarla görevlidir; cinsel taciz bu suçlar arasında değildir ve cezası on yılın altında kalır (5235 sayılı Kanun m.12). Ağır ceza mahkemesinin ve sulh ceza hâkimliğinin görevi dışında kalan dava ve işlere asliye ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m.11). Mahkemenin işleyişi için: asliye ceza mahkemesi nedir.

7.1. Cinsel Taciz Suçunda Tutuklama

Cinsel taciz suçunda tutuklama, yetişkine karşı işlenen temel hâlde yasaktır. Hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda, vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç, tutuklama kararı verilemez (CMK m.100/4). Yetişkine karşı temel cinsel tacizde üst sınır iki yıldır ve suç vücut dokunulmazlığına değil, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar grubundadır. Çocuğa karşı işlenen hâlde üst sınır üç yıl olduğundan ve nitelikli hâllerde ceza yarı oranında artırıldığından bu yasak uygulanmaz. Cinsel taciz, tutuklama nedeninin var sayılabildiği katalog suçlar arasında da sayılmamıştır (CMK m.100/3). Genel koşullar için: tutuklama nedir.

7.2. Cinsel Taciz Zamanaşımı

Cinsel taciz suçunda dava zamanaşımı sekiz yıldır. Beş yıldan fazla olmayan hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda kamu davası sekiz yılın geçmesiyle düşer (TCK m.66/1-e). Süre hesaplanırken suçun kanundaki cezasının üst sınırı esas alınır, dosyadaki delillere göre nitelikli hâller de hesaba katılır ve seçimlik cezalarda hapis cezası dikkate alınır (TCK m.66/3-4). TCK 105’teki cezalar yarı oranındaki artırımla birlikte beş yılın altında kaldığı için bütün hâllerde sekiz yıllık süre uygulanır.

Zamanaşımı suçun işlendiği günden başlar; zincirleme suçta son suçun işlendiği günden, çocuğa karşı üstsoy veya çocuk üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği günden başlar (TCK m.66/6). Ayrıntılı hesap için: TCK 66 dava zamanaşımı.

7.3. Cinsel Taciz Mağdurunun Avukat Hakkı

Cinsel taciz mağduru, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde delillerin toplanmasını isteme, kamu davasına katılma ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz etme haklarına sahiptir (CMK m.234/1). Baro tarafından avukat görevlendirilmesini isteme hakkı ise kanunda cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, ısrarlı takip ve bazı başka suçlar için sayılmıştır; yetişkine karşı cinsel taciz bu listede adıyla yer almaz (CMK m.234/1-a-3, b-5). Mağdur on sekiz yaşından küçükse ve vekili yoksa istemi aranmaksızın vekil görevlendirilir (CMK m.234/2).

8. Cinsel Taciz Nasıl İspatlanır?

Cinsel taciz, hukuka uygun biçimde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir (CMK m.217/2). Hâkim hükmünü yalnız duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir ve bu delilleri vicdani kanaatiyle serbestçe değerlendirir (CMK m.217/1). Kanuna aykırı olarak elde edilmiş delil yargılamada reddolunur (CMK m.206/2-a).

Cinsel taciz dosyalarında sık başvurulan deliller şunlardır:

• Mesaj ve yazışma kayıtları: SMS, uygulama yazışması, e-posta ve sosyal medya iletileri; ekran görüntüsünün yanında cihazdaki özgün kayıt korunmalıdır.
• Arama kayıtları: Telefonla tacizde aramanın tarihini ve süresini gösteren kayıtlar.
• Tanık beyanları: Olayı gören veya duyan kişilerin anlatımları.
• Mağdurun beyanı: Mağdur tanık olarak dinlenir ve tanıklığa ilişkin hükümler yemin hariç uygulanır (CMK m.236/1).
• Kamera kayıtları: İşyeri, toplu taşıma veya sokak kamerası kayıtları.

Ses veya görüntü kaydının delil değeri, kaydın nasıl elde edildiğine bağlıdır; hukuka aykırı elde edilen kayıt delil olarak kullanılamaz (CMK m.206/2-a, m.217/2). Kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmayı taraflardan birinin rızası olmadan kaydetmek ayrıca suçtur; kişinin katıldığı söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan kaydetmesi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir (TCK m.133/1-2). Bu konuda ayrıntılı açıklama: ses kaydı ve WhatsApp yazışması delil olur mu.

Mahkûmiyet, duruşmada tartışılan delillerin hâkimde vicdani kanaat oluşturmasına bağlıdır (CMK m.217/1); bu kanaat oluşmazsa verilen beraat hükmünün türleri ayrı yazıda açıklanmıştır: beraat ne demek. Gerçeğe aykırı cinsel taciz suçlaması yapan kişi hakkında iftira suçu gündeme gelebilir: iftira suçu (TCK 267).

9. Cinsel Taciz Cezasında HAGB, Erteleme ve Paraya Çevirme

Cinsel taciz cezasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme ve paraya çevirme mümkündür; her birinin koşulu hükmedilen cezanın süresine bağlıdır.

• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB): Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasıysa mahkeme HAGB kararı verebilir (CMK m.231/5). Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve mağdurun zararının giderilmesi gerekir (CMK m.231/6). HAGB kararında sanık beş yıl denetim süresine tabidir ve bu süre içinde dava zamanaşımı durur (CMK m.231/8). HAGB verilen hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez (CMK m.231/7).
• Erteleme: İki yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir; fiil sırasında on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişide bu sınır üç yıldır (TCK m.51/1). Erteleme için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezası almamış olması gerekir (TCK m.51/1-a).
• Paraya çevirme: Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır ve adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m.49/2, m.50/1). Suç tanımında hapis ile adli para cezası seçenek olarak öngörüldüğü için, yetişkin mağdura karşı işlenen temel hâlde hâkim hapis cezasını seçmişse bu ceza adli para cezasına çevrilmez (TCK m.50/2).

CMK m.231’in beşinci ile on dördüncü fıkraları 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir. HAGB’nin sonuçları ve memuriyete etkisi için: hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) · HAGB memuriyete engel mi. Ertelemenin denetim süresi için: TCK 51 hapis cezasının ertelenmesi.

10. Cinsel Tacizde Yatar: Koşullu Salıverme Oranı

Cinsel taciz suçundan süreli hapis cezasına mahkûm olan kişi, koşullu salıverilmeden yararlanmak için cezasının üçte ikisini infaz kurumunda iyi hâlli olarak geçirmek zorundadır (5275 sayılı Kanun m.107/1-2-d). Diğer süreli hapis cezalarında bu oran yarıdır; kanun cinsel saldırı (ikinci fıkra hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (ikinci ve üçüncü fıkra hariç) ve cinsel taciz suçlarını ayrıca sayarak üçte iki oranına bağlamıştır (m.107/2-d). Kalan süre, sitedeki infaz hesaplayıcısıyla da hesaplanabilir. Hükümlü çocuksa, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan hapis cezası aldığında da üçte iki oranı uygulanır (m.107/2-e).

Açık ceza infaz kurumunda bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlü, talep ederse cezasının kalan kısmını denetimli serbestlik tedbiriyle çekebilir (m.105/A/1). Hesaplama ve infaz aşamaları için: koşullu salıverme nedir.

11. Cinsel Tacizin Memuriyete ve İş Sözleşmesine Etkisi

Cinsel taciz mahkûmiyetinin memuriyete etkisi cezanın süresine bağlıdır. Cinsel taciz, Devlet memurluğuna alınmayı her hâlde engelleyen suçlar arasında adıyla sayılmamıştır; ancak kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan kişi memurluğa alınamaz (657 sayılı Kanun m.48/A-5). Kasten işlenen suçtan hapis cezasına mahkûm olan kişi, infaz tamamlanıncaya kadar kamu görevi üstlenme hakkından da yoksun kalır (TCK m.53/1-a, m.53/2).

İşyerinde cinsel taciz, ceza yargılamasından bağımsız olarak iş sözleşmesini de etkiler:

• İşveren işçiye cinsel tacizde bulunursa: İşçi iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir (İş Kanunu m.24/II-b).
• İşçi başka bir işçi veya üçüncü kişi tarafından tacize uğrarsa: İşçi durumu işverene bildirdiği hâlde gerekli önlemler alınmazsa sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilir (İş Kanunu m.24/II-d).
• İşçi işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunursa: İşveren iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir (İş Kanunu m.25/II-c).

Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenen taciz, ceza bakımından da nitelikli hâldir ve cezayı yarı oranında artırır (TCK m.105/2-c). Haklı fesih sonuçları için: haklı nedenle fesih.

12. Cinsel Tacizde Manevi Tazminat ve Koruma Tedbiri

Cinsel tacize uğrayan kişi, ceza davasından ayrı olarak manevi tazminat isteyebilir. Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini talep edebilir (Türk Borçlar Kanunu m.58). Kanun tazminat için sabit bir tutar belirlemez; miktarın belirlenmesinde gözetilen ölçütler için: manevi tazminat miktarı nasıl belirlenir.

Kadın, çocuk, aile bireyi veya tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişi, 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbiri isteyebilir (6284 sayılı Kanun m.1/1). Bu Kanun şiddeti fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranış olarak tanımlar (6284 sayılı Kanun m.2/1-d). Hâkim, şiddet uygulayan kişinin mağdura yönelik tehdit, hakaret, aşağılama veya küçük düşürme içeren söz ve davranışlarda bulunmamasına ve mağdurun konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmamasına karar verebilir (6284 sayılı Kanun m.5/1-a, c). Başvuru yolu için: koruma kararı (6284).

13. Cinsel Taciz Mağduru Ne Yapmalı?

Cinsel taciz mağduru önce delilleri korumalı ve şikâyete bağlı hâlde altı aylık süreyi kaçırmadan Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa başvurmalıdır (TCK m.73/1; CMK m.158/1). İzlenecek sıra şöyledir:

1. Delilleri koruyun. Mesajları, ekran görüntülerini, arama kayıtlarını ve tanıkların iletişim bilgilerini saklayın; elektronik içeriği silmeden cihazda muhafaza edin (CMK m.217/2).
2. Şikâyet süresini hesaplayın. Yetişkine karşı temel hâlde süre fiilin ve failin öğrenildiği günden başlayarak altı aydır (TCK m.73/1-2).
3. Başsavcılığa veya kolluğa başvurun. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılır; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye verilen şikâyet başsavcılığa gönderilir (CMK m.158/1-2).
4. Nitelikli hâli belirtin. Taciz işyerinde, mesajla, sosyal medyada veya güven ilişkisi içindeki biri tarafından yapıldıysa bunu şikâyette açıkça yazın; ceza yarı oranında artar (TCK m.105/2).
5. Mağdur çocuksa şikâyet beklemeyin. Çocuğa karşı cinsel tacizde şikâyet şartı yoktur; durumu öğrenen herkes başsavcılığa bildirebilir (TCK m.105/1; CMK m.160/1).
6. İşyerindeyse işverene yazılı bildirin. Bildirime rağmen önlem alınmazsa işçi haklı nedenle fesih hakkına sahip olur (İş Kanunu m.24/II-d).
7. Gerekirse koruma tedbiri isteyin. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki kişiler yaklaşmama tedbiri talep edebilir (6284 sayılı Kanun m.5/1-c).

Adalet Bakanlığının suç mağdurlarına yönelik bilgilendirme sitesinde de Cinsel Taciz başlıklı bir sayfa bulunur.

Cinsel taciz suçlamasıyla karşılaşan kişi için ise ilk ifade aşamasındaki haklar ayrı yazıda açıklanmıştır: ifadeye çağrıldım, ne yapmalıyım.