Israrlı Takip Suçu ve Cezası (TCK 123/A)

Israrlı takip suçu, bir kimseyi ısrarla takip ederek veya onunla temas kurmaya çalışarak onda ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi doğurmaktır. Takip fiziken yapılabileceği gibi haberleşme ve iletişim araçları, bilişim sistemleri veya üçüncü kişiler aracılığıyla da yapılabilir ve endişe mağdurun kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğine ilişkin olabilir. Israrlı takip suçunun cezası altı aydan iki yıla kadar, nitelikli hâllerde bir yıldan üç yıla kadar hapistir (Türk Ceza Kanunu m.123/A). Suç şikâyete bağlıdır ama uzlaştırmaya tabi değildir (TCK m.123/A-3; CMK m.253/3).

Bu yazı, ısrarla takip edilen, aranan veya sosyal medyadan rahatsız edilen ve şikâyetçi olmayı düşünen mağdur ile hakkında ısrarlı takip soruşturması ya da davası yürütülen şüpheli veya sanık için suçun unsurlarını, cezasını, şikâyet, tutuklama ve koruma tedbiri kurallarını ve suçun kişilerin huzur ve sükununu bozmadan farkını madde dayanaklarıyla açıklar.

1. Israrlı Takip Suçu: Öne Çıkanlar

• Israrlı takip suçunun temel cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir; nitelikli hâllerde ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK m.123/A-1 ve m.123/A-2).
• Israrlı takip suçunun soruşturulması şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi, fiil ve failin öğrenildiği günden başlayarak altı aydır (TCK m.123/A-3; TCK m.73/1-2).
• Israrlı takip suçu uzlaştırmaya tabi değildir (CMK m.253/3).
• Israrlı takip suçunun temel hâlinde tutuklama kararı verilemez, çünkü üst sınırı iki yıldır (CMK m.100/4).
• Israrlı takip mağduru, vekili yoksa baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK m.234/1-a-3).
• Israrlı takip mağduru 6284 sayılı Kanun kapsamında yaklaşmama ve rahatsız etmeme tedbiri isteyebilir (6284 sayılı Kanun m.1/1 ve m.5/1).

2. Israrlı Takip Suçu Nedir? (TCK 123/A)

TCK’nın 123/A maddesi ısrarlı takip suçunu düzenler. Israrlı takip suçu, ısrarlı bir şekilde fiziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olmaktır (TCK m.123/A-1). Israrlı takip suçunda korunan değer, kişinin başkasının zorlaması olmadan günlük hayatını güvenlik içinde sürdürebilmesidir.

Israrlı takip suçu Türk Ceza Kanunu’na 12 Mayıs 2022 tarihli 7406 sayılı Kanunla eklenmiştir (TCK m.123/A). İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemeyeceği için (TCK m.7/1), madde yürürlüğe girmeden önce gerçekleşen takip davranışları ısrarlı takip suçundan cezalandırılamaz. Bu fiiller ancak koşulları varsa kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu (TCK m.123) bakımından değerlendirilebilir. İsnat ısrarlı takipse ilk bakılacak olgu, iddianamede gösterilen fiil tarihidir.

2.1. Israrlı Takip Suçunun Unsurları

Israrlı takip suçunun oluşması için dört unsur birlikte aranır (TCK m.123/A-1):

• Israr: Takip veya temas girişimi tekrarlanmalıdır. Madde “ısrarlı bir şekilde” ibaresini kullandığı için tek bir karşılaşma, tek bir mesaj veya bir kez yapılan takip kural olarak ısrarlı takip suçunu oluşturmaz.
• Hareket: Fail mağduru fiziken takip etmeli ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak onunla temas kurmaya çalışmalıdır. Temasın kurulmuş olması şart değildir; kanun “temas kurmaya çalışmak” ifadesini kullanır.
• Sonuç: Hareket, mağdurda ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olmalıdır. Israrlı takip suçunu kişilerin huzur ve sükununu bozmadan ayıran asıl unsur budur.
• Kast: Fail, takip veya temas girişiminde bulunduğunu bilerek ve isteyerek hareket etmelidir (TCK m.21/1). Maddede kişilerin huzur ve sükununu bozmadaki gibi “sırf huzuru bozma” amacı aranmaz.

Israrlı takip suçunda kanun ısrar için bir sayı belirlemez. Takibin veya temas girişiminin kaç kez, hangi aralıklarla ve hangi saatlerde yapıldığı, mağdurun açıkça reddetmesinden sonra da sürüp sürmediği ve mağdurun davranışlarında bir değişiklik doğup doğmadığı somut olayda birlikte değerlendirilir.

2.2. Israrlı Takip Suçu Hangi Davranışlarla İşlenir?

Israrlı takip suçu, kanunun saydığı dört yoldan biriyle işlenir: fiziken takip, haberleşme ve iletişim araçları, bilişim sistemleri ve üçüncü kişiler (TCK m.123/A-1). Aşağıdaki örnekler varsayımsaldır ve her birinde yukarıdaki dört unsurun ayrıca bulunması gerekir:

• Ayrıldığı eski partnerinin evinin, okulunun veya iş yerinin önünde tekrar tekrar bekleyen ya da onu yolda izleyen kişi.
• Engellendiği her hesaptan sonra yeni bir sosyal medya hesabı açarak aynı kişiye mesaj göndermeyi sürdüren kişi.
• Mağdurun arkadaşları, iş arkadaşları veya ailesi üzerinden sürekli haber gönderen ya da onlara mağdurun nerede olduğunu soran kişi.
• Mağdura, nerede olduğunu ve ne yaptığını bildiğini gösteren mesajları tekrar tekrar gönderen kişi.

Mağdur failin fiziken yanına gelmediği hâlde onun varlığını sürekli hissediyor ve bu yüzden güvenliğinden endişe ediyorsa da ısrarlı takip suçu gündeme gelir; kanun temas kurulmasını değil temas kurmaya çalışılmasını yeterli görür (TCK m.123/A-1).

2.3. Israrlı Takip Suçunun Oluşmadığı Hâller

Israrlı takip suçu unsurlardan biri eksik olduğunda oluşmaz. Uygulamada en sık üç durum görülür:

• Tek seferlik davranış: Bir kez takip etmek veya bir kez mesaj atmak ısrar unsurunu karşılamaz.
• Sonucun doğmaması: Israrlı arama veya mesaj mağdurda ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi doğurmamışsa ısrarlı takip değil, koşulları varsa kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu (TCK m.123) gündeme gelir.
• Suç tarihinin 7406 sayılı Kanundan önce olması: Madde yürürlüğe girmeden önceki takip davranışları için ısrarlı takip suçundan ceza verilemez (TCK m.7/1).

3. Israrlı Takip Suçunun Cezası Ne Kadar?

Israrlı takip suçunun cezası temel hâlde altı aydan iki yıla kadar hapistir (TCK m.123/A-1). Kanun bu suç için hapis cezasının yanında seçimlik bir adlî para cezası öngörmez; hâkim cezayı bu aralıkta belirler. Nitelikli hâllerde ceza bir yıldan üç yıla kadar hapse çıkar (TCK m.123/A-2).

3.1. Israrlı Takip Suçunun Nitelikli Hâlleri (TCK 123/A-2)

Israrlı takip suçu aşağıdaki üç durumdan birinde nitelikli hâl sayılır ve ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK m.123/A-2):

• Mağdurun kimliği (a bendi): Suç çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmişse. Ceza kanunlarının uygulanmasında çocuk, henüz on sekiz yaşını doldurmamış kişidir (TCK m.6/1-b).
• Mağdurun hayatındaki sonuç (b bendi): Suç mağdurun okulunu, iş yerini veya konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olmuşsa.
• Failin durumu (c bendi): Suç, hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmişse.

Birden fazla bendin aynı olayda gerçekleşmesi cezanın ayrı ayrı artırılmasına yol açmaz; kanun üç bent için tek bir ceza aralığı öngörür.

3.2. Israrlı Takip Suçu Para Cezasına Çevrilir mi?

Israrlı takip suçunda hükmedilen hapis cezası, bir yıl veya daha az ise adlî para cezasına çevrilebilir. Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezası sayılır (TCK m.49/2) ve hâkim kısa süreli hapis cezasını failin kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre adlî para cezasına veya kanunda sayılan diğer seçenek yaptırımlara çevirebilir (TCK m.50/1). Hükmedilen ceza bir yılı aşıyorsa bu çevirme yapılamaz.

Adlî para cezasında hâkim en az beş, kanunda aksine hüküm yoksa en fazla yedi yüz otuz tam gün belirler ve bu sayıyı bir gün karşılığı olarak takdir ettiği miktarla çarpar (TCK m.52/1). Bir gün karşılığı en az 100, en fazla 500 Türk lirasıdır; bu aralık 7499 sayılı Kanunla yükseltilmiş ve 12 Mart 2024’te yürürlüğe girmiştir (TCK m.52/2). Ayrıntılı hesap için adlî para cezası nedir yazımıza bakabilirsiniz.

3.3. Israrlı Takip Suçunda Erteleme ve HAGB

Israrlı takip suçunda hükmedilen iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ertelenebilir. Erteleme için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması ve yargılama sürecindeki pişmanlığı nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede kanaat oluşması gerekir (TCK m.51/1). Ayrıntı için hapis cezasının ertelenmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis cezası olduğunda mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verebilir (CMK m.231/5). Bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması ve mağdurun uğradığı zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi gerekir (CMK m.231/6). HAGB verilen hükümde hapis cezası ayrıca ertelenemez ve seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m.231/7). Ayrıntı için hükmün açıklanmasının geri bırakılması yazımıza bakabilirsiniz.

4. Israrlı Takip Suçu Şikâyete Tabi mi?

Israrlı takip suçu şikâyete tabidir: soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır (TCK m.123/A-3). Şikâyet hakkı olan kişi altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1). Altı aylık süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar (TCK m.73/2). Fail sahte hesaplar kullanıyorsa süre, mağdurun takip edenin kim olduğunu öğrendiği günden işlemeye başlar.

Israrlı takip suçunda şikâyetten vazgeçme kural olarak davayı düşürür; hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme ise cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4). Vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık bakımından vazgeçme sonuç doğurmaz (TCK m.73/6). Kamu davası şikâyetten vazgeçme nedeniyle düşmüş ve mağdur vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa, artık hukuk mahkemesinde tazminat davası açamaz (TCK m.73/7). Vazgeçmenin usulü için şikâyetten vazgeçme yazımıza bakabilirsiniz.

4.1. Israrlı Takip Suçunda Şikâyet Nasıl Yapılır? (Şikâyet Dilekçesi)

Israrlı takip şikâyeti Cumhuriyet başsavcılığına veya polis ya da jandarma gibi kolluk makamlarına, yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılır (CMK m.158/1 ve m.158/5). Pratik sıra şöyledir:

1. Takip ve temas girişimlerinin tarihini, saatini ve yerini gösteren kayıtlar tutulur; mesajların, aramaların ve sosyal medya hesaplarının ekran görüntüleri alınır. Yüklenen suç, hukuka uygun biçimde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir (CMK m.217/2). Operatör kayıtları için HTS kaydı nedir, ekran görüntüsü ve ses kaydının delil değeri için ses kaydı ve WhatsApp yazışması delil olur mu yazılarımıza bakabilirsiniz.
2. Mağdurun faile açıkça reddettiğini veya rahatsız olduğunu bildirdiği mesaj saklanır; bu bildirimden sonra süren takip, ısrarın değerlendirilmesinde kullanılır.
3. Mağdurun güvenlik endişesi nedeniyle yaptığı değişiklikler (yol değiştirme, iş veya okul değiştirme, konut değiştirme) belgelenir; bu değişiklikler nitelikli hâlin (TCK m.123/A-2-b) ispatında da kullanılır.
4. Şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde savcılığa veya kolluğa yapılır (TCK m.73/1-2; CMK m.158/1).
5. Gerekirse aynı anda 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbiri istenir; bu talep ceza şikâyetinden ayrıdır (aşağıdaki bölüm).

Dilekçenin bölümleri için şikâyet dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

4.2. Israrlı Takip Mağdurunun Baro Avukatı İsteme Hakkı

Israrlı takip mağduru, vekili bulunmuyorsa baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir. Kanun bu hakkı soruşturma evresi için de kovuşturma evresi için de ısrarlı takip suçunu adıyla sayarak tanır (CMK m.234/1-a-3 ve m.234/1-b-5). Davaya katılan mağdur da aynı şekilde baro tarafından avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK m.239/1). Mağdur on sekiz yaşını doldurmamışsa, sağır veya dilsizse ya da meramını ifade edemeyecek derecede malulse ve vekili yoksa, istemi aranmaksızın vekil görevlendirilir (CMK m.234/2).

Bu hak ısrarlı takibi kişilerin huzur ve sükununu bozmadan ayıran usul farklarından biridir: TCK 123’teki suç CMK 234’te sayılmadığı için o suçun mağduru bu yoldan avukat isteyemez. Avukat masrafını karşılayamayan kişilerin diğer yolları için avukat tutacak param yok yazımıza bakabilirsiniz.

5. Israrlı Takip Suçu Uzlaşmaya Tabi mi?

Israrlı takip suçu uzlaşmaya tabi değildir. Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile ısrarlı takip suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3). Şikâyete bağlı suçların kural olarak uzlaştırmaya tabi olması (CMK m.253/1-a) ısrarlı takip için geçerli değildir; kanun bu suçu istisnalar arasında adıyla saymıştır.

Israrlı takip suçu, uzlaştırmaya tabi başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse o suç için de uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK m.253/3). Israrlı mesajlarla hem ısrarlı takip hem kişilerin huzur ve sükununu bozma isnat edilen dosyada, huzur bozma suçu tek başına uzlaştırmaya tabi olduğu hâlde uzlaştırma bürosuna gönderilmez. Uzlaştırmanın genel işleyişi için uzlaşma (uzlaştırma) yazımıza bakabilirsiniz.

6. Israrlı Takip Suçunda Tutuklama Olur mu?

Israrlı takip suçunun temel hâlinde tutuklama kararı verilemez. Sadece adlî para cezasını gerektiren suçlarda veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç olmak üzere, hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez (CMK m.100/4). Israrlı takibin temel hâlinin üst sınırı iki yıldır ve suçun tanımı vücuda yönelik bir hareket içermez; tanımdaki hareketler takip etmek ve temas kurmaya çalışmaktır (TCK m.123/A-1).

Israrlı takip suçunun nitelikli hâlinde üst sınır üç yıl olduğu için (TCK m.123/A-2) tutuklama yasağı uygulanmaz. Bu hâlde tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve kaçma şüphesi ya da delilleri karartma veya mağdur üzerinde baskı kurma girişimi gibi bir tutuklama nedeni bulunmalı ve tutuklama işin önemi ile ölçülü olmalıdır (CMK m.100/1-2). Israrlı takip, tutuklama nedeninin var sayılabileceği katalog suçlar arasında sayılmamıştır (CMK m.100/3).

Tutuklama yasağının bulunduğu hâllerde de adlî kontrol uygulanabilir (CMK m.109/2). Adlî kontrol yükümlülükleri arasında belirlenen yer veya bölgelere gitmemek de vardır (CMK m.109/3-l). Tutuklama ve adlî kontrolün ayrıntıları için tutuklama nedir ve adlî kontrol nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.

7. Israrlı Takip Suçunda 6284 Koruma ve Uzaklaştırma Tedbiri

Israrlı takip mağduru, ceza şikâyetinden ayrı olarak 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbiri isteyebilir. Kanun, şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların ve aile bireylerinin yanında tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunmasını da amaçlar (6284 sayılı Kanun m.1/1). Bu yüzden 6284 koruması yalnız eşler veya aile bireyleri arasındaki takip için değil, fail ile mağdur arasında hiçbir ilişki bulunmayan tek taraflı takip için de istenebilir.

Hâkim, tek taraflı ısrarlı takip mağduru dahil ısrarlı takip mağduru için şu tedbirlere karar verebilir (6284 sayılı Kanun m.5/1):

• Failin korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve iş yerine yaklaşmaması (m.5/1-c).
• Failin gerekli görülürse korunan kişinin yakınlarına ve tanıklarına yaklaşmaması (m.5/1-d).
• Failin korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi (m.5/1-f).

Tedbir kararı ilgilinin talebi üzerine verilir ve en çabuk ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülki amirden veya kolluk biriminden istenebilir (6284 sayılı Kanun m.8/1). Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz (6284 sayılı Kanun m.8/3).

Tedbir kararına aykırı hareket eden fail, fiili ayrıca suç oluştursa bile hâkim kararıyla üç günden on güne kadar, aykırılığın her tekrarında on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur (6284 sayılı Kanun m.13/1-2). Uzaklaştırma veya konuta, okula ya da iş yerine yaklaşmama tedbirine rağmen süren takip, ayrıca ısrarlı takibin nitelikli hâlini oluşturur ve ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK m.123/A-2-c). Başvurunun ayrıntıları için 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı ve uzaklaştırma kararı yazılarımıza bakabilirsiniz.

8. Israrlı Takip Suçu ile Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Farkı

Israrlı takip suçu ile kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu arasındaki temel fark, ısrarlı takipte mağdur üzerinde belirli bir sonucun doğmasının aranmasıdır. Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunda sırf huzuru bozma amacıyla ısrarla telefon edilmesi, gürültü yapılması veya aynı amaçla hukuka aykırı başka bir davranış yeterlidir (TCK m.123). Israrlı takipte ise takip veya temas girişimi mağdurda ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi doğurmalıdır (TCK m.123/A-1).

Konu	Israrlı takip (TCK 123/A)	Kişilerin huzur ve sükununu bozma (TCK 123)
Aranan amaç veya sonuç	Ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi	Sırf huzur ve sükûnu bozma amacı
Temel ceza	6 ay - 2 yıl hapis	3 ay - 1 yıl hapis
Nitelikli hâl	1 yıl - 3 yıl hapis	Yok
Şikâyet	Şikâyete bağlı	Şikâyete bağlı
Uzlaştırma	Tabi değil (CMK m.253/3)	Tabi (CMK m.253/1-a)
Baro avukatı	İstenebilir (CMK m.234)	Sayılmamış
Tutuklama	Temel hâlde yasak, nitelikli hâlde mümkün	Yasak (üst sınır 1 yıl)

Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunun unsurları, cezası ve adlî para cezası için kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu yazımıza bakabilirsiniz.

8.1. Israrlı Takip Suçu ile Tehdit, Şantaj ve Hakaret

Israrlı takip sırasında gönderilen mesajların içeriği ayrı bir suç oluşturabilir:

• Tehdit: Mesaj, mağdura veya yakınına hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştirileceğini bildiriyorsa tehdit suçu gündeme gelir ve cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir (TCK m.106/1). Ayrıntı: tehdit suçu ve cezası.
• Şantaj: Mesajlar, mağduru kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya zorlamak ya da haksız çıkar sağlamak için gönderiliyorsa şantaj suçu gündeme gelir ve cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıdır (TCK m.107/1). Ayrıntı: şantaj suçu ve cezası.
• Hakaret: Mesajda mağdura onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek somut bir fiil veya olgu isnat ediliyor ya da sövülüyorsa hakaret suçu ayrıca oluşabilir (TCK m.125/1). Ayrıntı: hakaret suçu ve cezası.

Tek bir fiil birden fazla farklı suçu oluşturuyorsa fail bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılır (TCK m.44/1).

9. Israrlı Takip Suçunda Manevi Tazminat

Israrlı takip suçunun mağduru, ceza davasından ayrı olarak manevi tazminat isteyebilir. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür (Türk Borçlar Kanunu m.49) ve kişilik hakkı zedelenen kişi uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir (TBK m.58). Tazminat istemi zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar; tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir fiilden doğmuşsa o süre uygulanır (TBK m.72). Davanın işleyişi için maddi ve manevi tazminat davası yazımıza bakabilirsiniz.

10. Israrlı Takip Suçunda Görevli Mahkeme ve Yargılama Usulü

Israrlı takip davasına asliye ceza mahkemesi bakar. Sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan dava ve işler asliye ceza mahkemelerinin görevindedir (5235 sayılı Kanun m.11). Davaya bakmak yetkisi kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesine aittir; kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda son suçun işlendiği yer mahkemesi yetkilidir (CMK m.12/1-2). Mahkemenin işleyişi için asliye ceza mahkemesi nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Israrlı takip suçunun temel hâlinde basit yargılama usulü uygulanabilir. Asliye ceza mahkemesi, iddianamenin kabulünden sonra adlî para cezasını veya üst sınırı iki yıl ya da daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verebilir (CMK m.251/1). Nitelikli hâlin üst sınırı üç yıl olduğu için bu usul nitelikli ısrarlı takipte uygulanmaz. Basit yargılama usulü, kapsamına giren bir suçun kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde de uygulanmaz (CMK m.251/8). Ayrıntı için basit yargılama usulü yazımıza bakabilirsiniz.

Israrlı takip suçunda seri muhakeme usulü uygulanmaz. Seri muhakeme usulü yalnız kanunda tek tek sayılan suçlarda uygulanır ve ısrarlı takip bu listede yer almaz (CMK m.250/1). Seri muhakemenin kapsamı için seri muhakeme usulü yazımıza bakabilirsiniz.

11. Israrlı Takip Suçunda Zamanaşımı

Israrlı takip suçunda dava zamanaşımı sekiz yıldır. Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda kamu davası sekiz yılın geçmesiyle düşer (TCK m.66/1-e); ısrarlı takibin nitelikli hâlinin üst sınırı bile üç yıldır (TCK m.123/A-2).

Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden işlemeye başlar (TCK m.66/6). Şüphelinin savcı huzurunda ifadesinin alınması, iddianame düzenlenmesi veya mahkûmiyet kararı verilmesi zamanaşımını keser; kesilme hâlinde süre kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısı kadar uzar (TCK m.67/2 ve m.67/4). Ayrıntı için dava zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.