Taksirle yaralama, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranan kişinin, sonucu istemeden başkasının vücuduna acı vermesi ya da sağlığını veya algılama yeteneğini bozmasıdır ve Türk Ceza Kanunu’nun 89. maddesinde (TCK 89) düzenlenir. Taksirle yaralama cezası temel şekilde dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır; birden fazla kişi yaralanmışsa dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezası verilir. Bu aralıklar 7571 sayılı Kanun’la 25 Aralık 2025’te yükseldi; eski “üç ay-bir yıl” ve “altı ay-üç yıl” rakamları yalnız bu tarihten önce işlenen fiillerde lehe kanun olarak gündeme gelir. Bu yazı, trafik kazası, iş kazası veya tıbbî müdahale sonrasında taksirle yaralama suçlamasıyla karşılaşan şüpheli ya da sanık ile yaralanan kişi için TCK 89’un cezasını, şikâyet ve uzlaşma kurallarını, zamanaşımını ve cezanın paraya çevrilmesini anlatır.
1. Taksirle Yaralama: Öne Çıkanlar
- Taksirle yaralama cezası 89/1’de dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır; bu aralık 25.12.2025’ten beri geçerlidir (TCK m.89/1).
- Taksirle yaralama birden fazla kişiyi etkilemişse ceza dokuz aydan beş yıla kadar hapistir ve bu fıkrada adlî para cezası seçeneği yoktur (TCK m.89/4).
- Taksirle yaralamada kemik kırığı, konuşmada sürekli zorluk ve yüzde sabit iz 89/2’ye girer ve ceza yarısı oranında artırılır; işlevin yitirilmesi ve yüzün sürekli değişikliği 89/3’e girer ve ceza bir kat artırılır (TCK m.89/2-3).
- Taksirle yaralama şikâyete bağlıdır; şikâyet yalnız ağır sonuç ve bilinçli taksir birlikte varsa aranmaz, basit yaralamada her durumda gerekir (TCK m.89/5).
- Taksirle yaralamada şikâyet süresi, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır (TCK m.73/1-2).
- Taksirle yaralamanın tamamı uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-2).
- Taksirle yaralamada dava zamanaşımı temel şekilde ve birden fazla kişinin yaralanmasında sekiz yıldır (TCK m.66/1-e).
2. Taksirle Yaralama Nedir, Ne Demek? (TCK 89)
Taksirle yaralama, kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak, sonucu öngörmeden başkasının vücuduna acı vermesi ya da sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulmasına neden olmasıdır. Fail yaralanma sonucunu istememiştir; sorumluluk, gerekli dikkati göstermemesinden doğar. Taksir kanunda şöyle tanımlanır: dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesinin öngörülmeyerek gerçekleştirilmesi (TCK m.22/2).
Taksirle yaralama cezalandırılabilir bir fiildir, çünkü kanun taksirle işlenen fiilleri yalnız açıkça belirttiği hâllerde cezalandırır ve TCK 89 bu hâllerden biridir (TCK m.22/1). Taksirle yaralama en sık trafik kazalarında, iş kazalarında, tıbbî uygulama hatalarında ve bakım veya güvenlik önlemi alınmayan yapılarda görülür. Kavramın genel anlatımı için taksir ne demek yazımıza bakabilirsiniz.
2.1. Taksirle Yaralamada Bilinçli Taksir Nedir?
Taksirle yaralamada bilinçli taksir, failin yaralanma sonucunu öngördüğü hâlde istememesidir. Basit taksirde fail sonucu hiç öngörmemiştir; bilinçli taksirde öngörmüş ama gerçekleşmeyeceğine güvenmiştir. Bilinçli taksir hâlinde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m.22/3).
Bilinçli taksirin taksirle yaralama dosyasında üç ayrı sonucu vardır: ceza artar (TCK m.22/3), ağır sonuçlu yaralamada şikâyet şartı kalkar (TCK m.89/5) ve uzun süreli hapis cezasının adlî para cezasına çevrilmesi imkânı ortadan kalkar (TCK m.50/4). Bilinçli taksirin olası kasttan nasıl ayrıldığı ayrı bir sorudur; ayrıntısı için olası kast ile bilinçli taksir farkı yazımıza bakabilirsiniz.
2.2. Taksirle Yaralama ile Kasten Yaralama Farkı
Taksirle yaralama ile kasten yaralama arasındaki fark, failin sonucu isteyip istemediğidir. Kasten yaralamada fail yaralanmayı ister ve fiil TCK 86 ile 87’de düzenlenir; taksirle yaralamada fail sonucu istemez ve fiil TCK 89’da düzenlenir. Bu nedenle ceza aralıkları, şikâyet kuralı ve uzlaştırma kapsamı iki suçta farklıdır: kasten yaralamanın üçüncü fıkrası uzlaştırma dışındayken taksirle yaralamanın tamamı uzlaştırmaya tabidir (CMK m.253/1-b). Kasten yaralamanın cezası için TCK 86 kasten yaralama, ağır sonuçlar için TCK 87 neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama yazılarımıza bakabilirsiniz.
3. Taksirle Yaralama Cezası Ne Kadar? (TCK 89 Fıkra Fıkra)
Taksirle yaralama cezası, yaralanmanın ağırlığına ve kaç kişinin yaralandığına göre dört fıkrada belirlenir. Temel ceza dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır; ağır sonuçlarda bu ceza yarısı oranında ya da bir kat artırılır, birden fazla kişinin yaralanmasında ise ayrı bir aralık uygulanır. Bilinçli taksir varsa hangi fıkra uygulanırsa uygulansın ceza ayrıca üçte birden yarısına kadar artırılır.
| Fıkra | Durum | Taksirle yaralama cezası |
|---|---|---|
| 89/1 | Temel şekil | Dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası |
| 89/2 | İşlevin sürekli zayıflaması · kemik kırılması · konuşmada sürekli zorluk · yüzde sabit iz · yaşamı tehlikeye sokan durum · gebe kadının çocuğunun vaktinden önce doğması | 89/1’e göre belirlenen ceza yarısı oranında artırılır |
| 89/3 | İyileşmesi olanaksız hastalık veya bitkisel hayat · işlevin yitirilmesi · konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybı · yüzün sürekli değişikliği · gebe kadının çocuğunun düşmesi | 89/1’e göre belirlenen ceza bir kat artırılır |
| 89/4 | Birden fazla kişinin yaralanması | Dokuz aydan beş yıla kadar hapis |
| TCK 22/3 | Bilinçli taksir | Ceza ayrıca üçte birden yarısına kadar artırılır |
3.1. TCK 89/1: Taksirle Basit Yaralama Cezası
TCK 89/1, taksirle yaralamanın temel şeklidir ve dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası öngörür. Kanun iki yaptırımı seçenek olarak saydığı için mahkeme hapis yerine doğrudan adlî para cezasına hükmedebilir (TCK m.89/1). Yaralanma 89/2 veya 89/3’te sayılan sonuçlardan birini doğurmamışsa bu fıkra uygulanır. Basit yaralamada şikâyet kuralı bilinçli taksir hâlinde bile değişmez (aşağıda “şikâyet” bölümü).
3.2. TCK 89/2 ve 89/2-b: Taksirle Yaralamada Kemik Kırığı ve Diğer Ağır Sonuçlar
TCK 89/2, taksirle yaralamanın mağdurda altı sonuçtan birini doğurduğu hâlde 89/1’e göre belirlenen cezanın yarısı oranında artırılmasını öngörür. Bu sonuçlar duyulardan veya organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması, vücutta kemik kırılması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan bir durum ve gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasıdır (TCK m.89/2-a ila f).
Taksirle yaralamada kemik kırığı, 89/2’nin (b) bendidir (“TCK 89/2-b”). Bu bentte artırım oranı sabittir: ceza yarısı oranında artırılır. Konuşmada sürekli zorluk ve yüzde sabit iz de 89/3’e değil 89/2’ye aittir; iki fıkrayı ayıran ölçüt, işlevin “zayıflaması” ile “yitirilmesi” ve yüzde “sabit iz” ile “sürekli değişiklik” arasındaki farktır. Kemik kırığının ve sabit izin varlığı adlî tıp raporuyla belirlenir; rapora karşı yapılabilecekler için adli tıp raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
3.3. TCK 89/3: Taksirle Yaralamada Cezanın Bir Kat Artırıldığı Hâller
TCK 89/3, taksirle yaralama sonucunda mağdurun kalıcı ve en ağır sonuçlardan birine uğradığı hâlde 89/1’e göre belirlenen cezanın bir kat artırılmasını öngörür. Bu sonuçlar iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalık veya bitkisel hayat, duyulardan veya organlardan birinin işlevinin yitirilmesi, konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybolması, yüzün sürekli değişikliği ve gebe bir kadının çocuğunun düşmesidir (TCK m.89/3-a ila e).
3.4. TCK 89/4: Taksirle Yaralamada Birden Fazla Kişinin Yaralanması
TCK 89/4, taksirle yaralama fiilinin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması hâlinde dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezası öngörür (TCK m.89/4). Bu fıkrada, 89/1’den farklı olarak, adlî para cezası seçenek yaptırım olarak sayılmamıştır. Birden fazla yolcunun yaralandığı trafik kazaları bu fıkranın tipik uygulama alanıdır.
3.5. Taksirle Yaralama Cezası Failin Kusuruna Göre Belirlenir
Taksirle yaralama cezası, kanundaki aralık içinde failin kusuruna göre belirlenir (TCK m.22/4). Birden fazla kişinin taksiriyle meydana gelen yaralanmada, örneğin iki sürücünün de kurala aykırı davrandığı bir kazada, her fail kendi kusurundan sorumludur ve her birinin cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir (TCK m.22/5). Kusur oranının nasıl belirlendiği için asli kusur ve tali kusur, bilirkişi raporuna karşı yapılabilecekler için bilirkişi raporuna itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.
Taksirle yaralama sonucunda failin kendisi de ağır biçimde zarar görmüşse ayrıca bir kural vardır. Taksirli hareketin sonucu, yalnız failin kişisel ve ailevi durumu bakımından ceza verilmesini gereksiz kılacak derecede failin mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez; bilinçli taksirde ise ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir (TCK m.22/6).
4. Taksirle Yaralama Cezası 7571 Sayılı Kanunla Arttı mı?
Taksirle yaralama cezası 7571 sayılı Kanun’la arttı. 24 Aralık 2025’te kabul edilen ve 25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7571 sayılı Kanun, TCK 89’un birinci fıkrasındaki “üç aydan bir yıla” ibaresini “dört aydan iki yıla”, dördüncü fıkrasındaki “altı aydan üç yıla” ibaresini “dokuz aydan beş yıla” olarak değiştirdi (7571 sayılı Kanun m.17). Değişiklik yayımı tarihinde, yani 25 Aralık 2025’te yürürlüğe girdi (7571 sayılı Kanun m.39/1-b).
| Fıkra | 25.12.2025’ten önce | 25.12.2025’ten itibaren |
|---|---|---|
| 89/1 (temel şekil) | Üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası | Dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası |
| 89/4 (birden fazla kişi) | Altı aydan üç yıla kadar hapis | Dokuz aydan beş yıla kadar hapis |
89/2 ve 89/3’teki artırım oranları (yarısı oranında ve bir kat) değişmedi. Ancak bu oranlar 89/1’e göre belirlenen cezaya uygulandığı için, temel cezanın yükselmesi 89/2 ve 89/3 kapsamındaki taksirle yaralamalarda da sonucu etkiler.
Taksirle yaralama 25 Aralık 2025’ten önce işlenmişse eski ve yeni kanun karşılaştırılır ve failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2). Yeni aralıkların üst sınırları eskilerinden yüksek olduğu için bu tarihten önce işlenen fiilde eski aralık gündeme gelir. Karşılaştırma yalnız ceza aralığıyla değil, o fiile uygulanacak bütün hükümlerle birlikte yapılır. 2025’te kasten yaralama (TCK 86) ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma (TCK 179) hükümlerini değiştiren 7550 sayılı Kanun ise ayrı bir düzenlemedir ve TCK 89’a dokunmamıştır; taksirle yaralamadaki artış 7571 sayılı Kanun’dan gelir.
5. Taksirle Yaralama Şikâyete Tabi mi?
Taksirle yaralama kural olarak şikâyete tabidir: suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Şikâyet yalnız iki koşul birlikte gerçekleştiğinde aranmaz: yaralama birinci fıkranın dışında kalmalı, yani 89/2, 89/3 veya 89/4 kapsamında bir sonuç doğurmalı ve suç bilinçli taksirle işlenmiş olmalıdır. Kanunun lafzı şudur: “birinci fıkra kapsamına giren yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi halinde şikâyet aranmaz” (TCK m.89/5).
Bu kural iki yönde yanlış okunur. Birincisi, basit yaralamada (89/1) fail bilinçli taksirle hareket etmiş olsa bile suç şikâyete bağlı kalır. İkincisi, kemik kırığı gibi ağır bir sonuç tek başına şikâyet şartını kaldırmaz; ağır sonuçlu yaralama basit taksirle işlenmişse şikâyet yine gerekir.
| Yaralamanın ağırlığı | Taksir türü | Şikâyet |
|---|---|---|
| 89/1 (basit) | Basit taksir | Gerekir |
| 89/1 (basit) | Bilinçli taksir | Gerekir |
| 89/2, 89/3, 89/4 (ağır veya çok kişili) | Basit taksir | Gerekir |
| 89/2, 89/3, 89/4 (ağır veya çok kişili) | Bilinçli taksir | Aranmaz |
Şikâyetçinin dosyadaki konumu ve katılan olma yolu için müşteki ne demek yazımıza bakabilirsiniz.
5.1. Taksirle Yaralamada Şikâyet Süresi
Taksirle yaralamada şikâyet süresi altı aydır. Süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar ve dava zamanaşımı süresini geçemez. Şikâyete bağlı taksirle yaralama hakkında altı ay içinde şikâyette bulunulmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1-2). Aynı kazada birden fazla kişinin şikâyet hakkı varsa, birinin süreyi kaçırması diğerlerinin hakkını düşürmez (TCK m.73/3).
5.2. Taksirle Yaralamada Şikâyetten Vazgeçme
Taksirle yaralama şikâyete bağlı olduğu hâllerde, suçtan zarar görenin şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürür; hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme ise cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4). Vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/6). Mağdur, şikâyetten vazgeçerken şahsî haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklarsa artık hukuk mahkemesinde tazminat davası açamaz (TCK m.73/7); bu nedenle vazgeçme beyanının kapsamı önemlidir. Şikâyet aranmayan hâlde (ağır sonuç ve bilinçli taksir) vazgeçme davayı düşürmez. Ayrıntı için şikâyetten vazgeçme yazımıza bakabilirsiniz.
6. Taksirle Yaralama Uzlaşmaya Tabi mi?
Taksirle yaralama uzlaşmaya tabidir ve bu kural suçun bütün fıkralarını kapsar. CMK m.253, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırmaya tabi suçlar arasında “Taksirle yaralama (madde 89)” sayar ve kasten yaralamadaki gibi bir fıkra istisnası getirmez (CMK m.253/1-b-2). Bu nedenle şikâyet aranmayan bilinçli taksirli ağır yaralamada da uzlaştırma yoluna gidilir.
Taksirle yaralamada uzlaştırma şu sırayla işler:
- Soruşturma konusu suç uzlaşmaya tabiyse ve kamu davası açmak için yeterli şüphe varsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir; görevlendirilen uzlaştırmacı şüpheliye ve mağdura uzlaşma teklif eder (CMK m.253/4).
- Teklif reddedilse bile taraflar, uzlaştıklarını gösteren belgeyle en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar Cumhuriyet savcısına başvurabilir (CMK m.253/16).
- Kamu davası açıldıktan sonra suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşılırsa kovuşturma dosyası uzlaştırma bürosuna gönderilir (CMK m.254/1).
- Kovuşturma aşamasında uzlaşma gerçekleşir ve sanık edimini bir defada yerine getirirse mahkeme davanın düşmesine karar verir; edim ileri tarihe bırakılır veya taksite bağlanırsa durma kararı verilir ve bu süre içinde zamanaşımı işlemez (CMK m.254/2).
- Uzlaştırma sonuçsuz kalırsa tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/18).
Uzlaştırma müzakereleri sırasında yapılan açıklamalar hiçbir soruşturma, kovuşturma veya davada delil olarak kullanılamaz (CMK m.253/20). Uzlaşmanın genel işleyişi için uzlaşma nedir yazımıza bakabilirsiniz.
7. Taksirle Yaralama Cezası Paraya Çevrilir mi?
Taksirle yaralama cezasının paraya çevrilip çevrilmeyeceği, uygulanan fıkraya ve taksirin türüne göre değişir. 89/1 hapis ile adlî para cezasını seçenek olarak öngördüğü için mahkeme doğrudan adlî para cezasına hükmedebilir. Seçenekli bir suçta hapis cezasına hükmedilmişse bu ceza artık adlî para cezasına çevrilmez (TCK m.50/2).
Taksirli suçlar için ayrıca özel bir kural vardır: taksirli suçtan hükmolunan hapis cezası uzun süreli olsa bile, diğer koşullar varsa adlî para cezasına çevrilebilir. Bu imkân bilinçli taksir hâlinde uygulanmaz (TCK m.50/4). Kısa süreli hapis cezası ise adlî para cezası dışında, zararın tamamen giderilmesi veya dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıkla işlenen suçta ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınması gibi seçenek yaptırımlara da çevrilebilir (TCK m.50/1). Adlî para cezasının nasıl hesaplandığı için adli para cezası nedir yazımıza bakabilirsiniz.
7.1. Taksirle Yaralama Cezası Ertelenir mi?
Taksirle yaralama nedeniyle iki yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkûm olan kişinin cezası ertelenebilir. Erteleme için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması ve yargılama sürecindeki pişmanlığı dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede kanaat oluşması gerekir (TCK m.51/1). Erteleme, zararın giderilmesi koşuluna bağlanabilir (TCK m.51/2). Erteleme koşullarının tamamı için TCK 51 hapis cezasının ertelenmesi, ayrı bir kurum olan hükmün açıklanmasının geri bırakılması için HAGB yazılarımıza bakabilirsiniz.
8. Taksirle Yaralama Zamanaşımı Ne Kadar?
Taksirle yaralama suçunda dava zamanaşımı temel şekilde ve birden fazla kişinin yaralanmasında sekiz yıldır. Kanun, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda kamu davasının sekiz yıl geçmesiyle düştüğünü öngörür (TCK m.66/1-e). 89/1’in üst sınırı iki yıl, 89/4’ün üst sınırı beş yıldır; ikisi de bu banda girer.
Zamanaşımı süresi belirlenirken suçun kanundaki cezasının yukarı sınırı esas alınır, seçimlik cezalarda hapis cezası dikkate alınır (TCK m.66/4). Dosyadaki deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur (TCK m.66/3); bu nedenle 89/2, 89/3 ve bilinçli taksir artırımlarının söz konusu olduğu dosyada üst sınır ve buna bağlı zamanaşımı ayrıca hesaplanır. Zamanaşımı suçun işlendiği günden işlemeye başlar (TCK m.66/6).
9. Taksirle Yaralamada Trafik Kazasına Özgü Kurallar
Trafik kazasında taksirle yaralama, TCK 89’un en sık uygulandığı hâldir ve ceza aralığı, şikâyet ve uzlaştırma kuralları yukarıdaki gibidir. Trafik dosyasına özgü üç kural daha vardır:
- Sürücü belgesinin geri alınması: Trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan taksirli suçtan mahkûmiyette mahkeme, sürücü belgesinin üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere geri alınmasına karar verebilir. Geri alma hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve süre cezanın tümüyle infazından itibaren işler (TCK m.53/6).
- Kusur paylaşımı: Kazaya birden fazla sürücünün kusuru karışmışsa her sürücü kendi kusurundan sorumlu olur ve cezası ayrı ayrı belirlenir (TCK m.22/5).
- Ayrı suç: Alkollü veya uyuşturucu etkisinde araç kullanma gibi fiiller, yaralanma olmasa da trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu oluşturabilir; bu suç TCK 179’da ayrıca düzenlenir. Ayrıntı için trafik güvenliğini tehlikeye sokma yazımıza bakabilirsiniz.
Taksirle yaralama ceza dosyası, yaralananın maddi ve manevi zararını kendiliğinden karşılamaz; tazminat talebi ayrı bir yoldur. Bu yol için trafik kazası tazminat davası yazımıza bakabilirsiniz. İş kazası ve tıbbî müdahale kaynaklı yaralanmalarda da aynı ceza hükümleri uygulanır; tazminat yönü için iş kazası tazminat davası ve malpraktis nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.
10. Taksirle Yaralama Davasına Hangi Mahkeme Bakar?
Taksirle yaralama davasına asliye ceza mahkemesi bakar. Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan dava ve işlere asliye ceza mahkemelerince bakılır (5235 sayılı Kanun m.11). Taksirle yaralama (TCK m.89), ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçların sayıldığı listede yer almaz (5235 sayılı Kanun m.12). Mahkemenin yapısı için asliye ceza mahkemesi nedir yazımıza bakabilirsiniz.
11. Taksirle Yaralama Sonucu Ölüm Olursa Hangi Madde Uygulanır?
Taksirle yaralama sonucu ölüm meydana gelirse TCK 89 değil TCK 85 uygulanır; TCK 89’da ölüm sonucunu düzenleyen bir fıkra yoktur. Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.85/1). Fiil birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümüyle birlikte başka kişilerin yaralanmasına neden olmuşsa ceza iki yıldan on beş yıla kadar hapistir (TCK m.85/2). Ayrıntı için taksirle öldürme (TCK 85) yazımıza bakabilirsiniz.
12. Taksirle Yaralama Dosyasında İlk Adımlar
Taksirle yaralama dosyasında sonucu belirleyen üç olgu kusur, yaralanmanın ağırlığı ve taksirin türüdür; bu üçü şikâyet şartını, uygulanacak fıkrayı ve cezanın paraya çevrilip çevrilemeyeceğini belirler. Yaralanan kişi ile şüpheli için ilk adımlar şunlardır:
- Şikâyet süresini hesaplayın. Yaralanan kişi, fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmalıdır (TCK m.73/1-2).
- Adlî raporun hangi fıkraya işaret ettiğini inceleyin. Raporun 89/1 kapsamında mı, yoksa kemik kırığı gibi 89/2 veya 89/3 sonuçlarından birini mi tespit ettiği hem cezayı hem şikâyet kuralını değiştirir (TCK m.89/2-3, m.89/5).
- Kusur tespitini okuyun. Ceza failin kusuruna göre belirlenir; birden fazla kişinin kusuru varsa her biri kendi kusurundan sorumludur (TCK m.22/4-5).
- Bilinçli taksir iddiası olup olmadığına bakın. Bilinçli taksir cezayı artırır, ağır yaralamada şikâyet şartını kaldırır ve uzun süreli hapsin paraya çevrilmesini engeller (TCK m.22/3, m.89/5, m.50/4).
- Fiil tarihini 25 Aralık 2025 ile karşılaştırın. Bu tarihten önce işlenen fiilde lehe kanun karşılaştırması yapılır (TCK m.7/2).
- Uzlaştırma teklifini değerlendirin. Taksirle yaralamanın tamamı uzlaştırmaya tabidir ve sonuçsuz kalan uzlaştırma tekrarlanmaz (CMK m.253/1-b-2, m.253/18).
Mahkûmiyetin adlî sicil kaydına etkisi ve bu kaydın silinmesi ayrı kurallara tabidir; ayrıntı için adli sicil kaydı nasıl silinir yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 89 nedir, taksirle yaralama ne demek?
TCK 89, taksirle yaralama suçunu düzenler. Taksirle yaralama, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranan kişinin sonucu öngörmeden ve istemeden başkasının vücuduna acı vermesi ya da sağlığını veya algılama yeteneğini bozmasıdır (TCK m.89/1, m.22/2). Trafik kazası, iş kazası ve tıbbî uygulama hataları en sık karşılaşılan örneklerdir.
Taksirle yaralama cezası ne kadar?
Temel şekilde (TCK 89/1) dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Kemik kırığı gibi 89/2 sonuçlarında ceza yarısı oranında, organ işlevinin yitirilmesi gibi 89/3 sonuçlarında bir kat artırılır. Birden fazla kişi yaralanmışsa dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezası verilir (TCK m.89/2-4).
Taksirle yaralama cezası 2025'te arttı mı?
Evet. 7571 sayılı Kanun, 25 Aralık 2025'te yürürlüğe girerek 89/1'deki üç ay-bir yıl aralığını dört ay-iki yıla, 89/4'teki altı ay-üç yıl aralığını dokuz ay-beş yıla çıkardı. Bu tarihten önce işlenen fiilde failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2).
Taksirle yaralama şikâyete tabi mi?
Kural olarak evet; taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Şikâyet yalnız ağır sonuç ve bilinçli taksir birlikte varsa aranmaz, ikisinden biri tek başına yetmez: yaralama birinci fıkranın dışında kalan ağır bir sonuç doğurmuş olmalı ve suç bilinçli taksirle işlenmiş olmalıdır (TCK m.89/5). Basit yaralamada bilinçli taksir olsa da şikâyet gerekir.
Taksirle yaralamada şikâyet süresi ne kadar?
Şikâyet süresi altı aydır ve şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlar. Bu süre dava zamanaşımını geçemez. Altı ay içinde şikâyet yapılmazsa şikâyete bağlı taksirle yaralama hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1-2).
Taksirle yaralama uzlaşmaya tabi mi?
Evet. CMK m.253, taksirle yaralamayı madde 89'un tamamıyla uzlaştırma kapsamına alır; kasten yaralamadaki gibi bir fıkra istisnası yoktur. Uzlaşma sağlanır ve sanık edimini bir defada yerine getirirse mahkeme davanın düşmesine karar verir (CMK m.254/2). Uzlaştırma sonuçsuz kalırsa tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez.
Taksirle yaralama cezası paraya çevrilir mi?
89/1 hapis ile adlî para cezasını seçenek olarak öngörür; mahkeme doğrudan adlî para cezasına hükmedebilir. Hapis cezası seçilmişse bu ceza artık adlî para cezasına çevrilmez (TCK m.50/2). Taksirli suçlarda uzun süreli hapis de koşulları varsa adlî para cezasına çevrilebilir, ancak bilinçli taksirde bu imkân yoktur (TCK m.50/4).
Taksirle yaralama zamanaşımı ne kadar?
Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Taksirle yaralamanın temel şekli (üst sınır iki yıl) ve birden fazla kişinin yaralanması (üst sınır beş yıl) bu banda girer. Süre, suçun işlendiği günden işlemeye başlar.
Trafik kazasında taksirle yaralamada ehliyet alınır mı?
Trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan taksirli suçtan mahkûmiyette mahkeme, sürücü belgesinin üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere geri alınmasına karar verebilir. Geri alma hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer, süre cezanın tümüyle infazından itibaren işler (TCK m.53/6).
Taksirle yaralama sonucu ölüm olursa hangi madde uygulanır?
TCK 89'da ölüm sonucu düzenlenmez. Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi TCK m.85'e göre iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası alır. Fiil hem ölüme hem başka kişilerin yaralanmasına neden olmuşsa ceza iki yıldan on beş yıla kadar hapistir (TCK m.85/2).
İlgili çalışma alanı: Ceza Hukuku
← Tüm makaleler